Begin 2022 was ik kandidaat-raadslid voor GroenLinks en heb ik het initiatief genomen om samen met een aantal andere kandidaat-raadsleden meerdere winddelen bij De Windcentrale aan te schaffen. De opbrengst van de winddelen was bedoeld voor de Energiebank Schiedam. Zij zijn inmiddels gestopt, waardoor ik voor de opbrengst van 2023 grotendeels aan een vergelijkbaar doel geschonken. Want de afspraak met De Windcentrale en Greenchoice was dat de opbrengst volledig weggeschonken zou worden.
Aangezien ik besloten heb me dit jaar niet kandidaat te stellen voor de gecombineerde lijst van PvdA, GroenLinks en Progressief Schiedam komt er een einde aan mijn actie. Een groot deel van de winddelen is in 2024 beëindigd, omdat de overeenkomst met de grondeigenaren afliep. De resterende winddelen heb ik verkocht.
In totaal hebben de winddelen de afgelopen 4 jaar 56.768 kilowattuur geproduceerd. Dat heeft € 16.302 opgeleverd. Daarvan heeft € 15.875 inmiddels een besteding gekregen. Dit zijn de Schiedamse organisaties die we de afgelopen jaren gesteund hebben vanuit de opbrengst van de winddelen:
Energiebank Schiedam
Stichting Altijd Dichtbij, die onder andere het het ontmoetingscentrum van de Beethovenflat nieuw leven hebben ingeblazen onder de naam Wijkcentrum Schiedam Groenoord.
De kandidaten van GroenLinks, PvdA en Progressief Schiedam krijgen wat mij betreft de gezamenlijke keuze om te bepalen waar het resterende bedrag aan besteed wordt. Aangezien Schiedam dit jaar 751 jaar bestaat vul ik het bedrag aan tot € 751.
Rest mij om Greenchoice en De Windcentrale te bedanken voor hun belangeloze medewerking de afgelopen jaren aan deze actie. En alle kandidaat-raadsleden veel succes met de campagne.
Een aantal jaren geleden kwam ik een berichtje tegen van Michael Liebreich. Hij was bezig geld in te zamelen om een neonatale intensive care-afdeling in Sierra Leone te voorzien van zonne-energie en batterijen: Project Bo. Op die manier zou de kliniek minder last hebben van de (bijna) dagelijkse storingen op het elektriciteitsnetwerk van Sierra Leone. Ik heb zelf een kleine bijdrage geleverd aan de financiering van het systeem en aan de nieuwe GoFundMe voor uitbreiding en verbetering van het systeem..
De installatie is inmiddels gerealiseerd, tijd om een kijkje te gaan nemen in een speciale aflevering van zijn podcast Cleaning Up. In dit geval is kijken, beter dan luisteren.
Hoewel klimaatverandering de branden niet heeft aangestoken, heeft door mensen veroorzaakte klimaatverandering wel de omstandigheden geschapen waarin de branden tot de huidige catastrofe kunnen uitgroeien. De belangrijkste oorzaak van door mensen veroorzaakte klimaatverandering is verbranden van fossiele brandstoffen. De belangrijkste oplossing is dan ook om zo snel mogelijk over te schakelen op CO2-vrije of -arme energiebronnen.
Klimaatverandering en de natuurbranden in LA
De onderzoekers van ClimaMeter, een van de samenwerkingsverbanden dat attributie onderzoek doet naar de samenhang tussen extreem weer en klimaatverandering, komen tot de conclusie dat de natuurbranden in Los Angeles versterkt zijn door klimaatverandering. De meteorologische omstandigheden zijn tot 5°C warmer, tot 15% droger (3 mm/dag) en 20% winderiger (tot 5 km/u sterkere wind) in vergelijking tot vergelijkbare omstandigheden in het verleden. Natuurlijke variabiliteit in het weer speelt volgens de onderzoekers van ClimaMeter een kleine rol.
De onderzoekers van World Weather Attribution komen tot de conclusie dat de kans op de natuurbranden in Los Angeles (LA) met meer dan een derde (35 procent) is toegenomen sinds het begin van de menselijk klimaatverandering. Aan het eind van deze eeuw wordt een opwarming van 2,6 graden verwacht als de uitstoot niet beperkt wordt. Bij zo’n temperatuurstijging schatten de WWA-onderzoekers het risico op dit soort rampen 70 procent hoger in.
De schade van de branden wordt momenteel door sommigen geschat op $150 miljard. Ter vergelijking de totale schade van alle weer- en klimaatrampen in de VS van $1 miljard of meer bedroeg $182 miljard in 2024. Grote bedragen gaan vaak het voorstellingsvermogen te boven. De impact van klimaatverandering wordt echter steeds groter voor gewone mensen. In Florida hebben huizenbezitters toenemende moeite om een (betaalbare) verzekering te vinden tegen overstromingen, in Californië hebben huizenbezitters de laatste jaren een soortgelijk probleem met het vinden van een verzekering tegen natuurbranden. Een groeiend aantal verzekeraars biedt geen verzekering meer aan in Californië of verhoogt de premies zo sterk dat de verzekering onbetaalbaar wordt.
Hoe vervelend het ook is voor filmsterren en multimiljonairs om een van hun huizen af te zien branden, het vervelends blijft het voor degene die zich geen verzekering kunnen veroorloven en die ook aan het geld ontbreekt om uit eigen middelen hun huis op te bouwen.
De branden hebben niet alleen effect op Californië, maar ook op Australië. Dat huurt van oudsher een deel van de Californische blusvliegtuigen in tijdens hun bosbrandseizoen. Nu het bosbrandseizoen steeds meer begint te overlappen zal Australië zelf meer blusvliegtuigen en personeel moeten regelen en minder kunnen delen met Californië. Een ontwikkeling waar brandweer en wetenschappers al een aantal jaar voor waarschuwen.
De onderzoekers van het World Weather Attribution onderzoek bevestigen dit en stellen dat natuurbrandseizoenen inmiddels gemiddeld 23 dagen langer duren, en daarmee gevaarlijker worden.
Het nieuwe normaal?
De huidige bosbranden in Californië zijn nog niet het nieuwe normaal, daarvoor is het nodig om de hoeveelheid CO2 in de atmosfeer te stabiliseren. Of liever nog te verlagen. Er zijn veel hoopvolle tekenen die er op wijzen dat de wereldwijde CO2-uitstoot z’n maximum (bijna) bereikt heeft. Bv. de wereldwijde groei van hernieuwbare elektriciteit, de wereldwijde stijging van de verkoop van elektrische voertuigen (die de olie-industrie zal gaan raken) en vooral de inzet van China op elektrificatie van de industrie. Om de CO2-concentratie te stabiliseren is echter een forse afname van de CO2-uitstoot nodig.
Zelf wat doen?
Als je zelf actie wil ondernemen om klimaatverandering tegen te gaan heb je vele opties. Veel van de websites met tips zetten in op het verkleinen van je eigen uitstoot, belangrijker is echter het vergroten van je klimaatschaduw. Welke acties onderneem je om anderen tot actie aan te zetten? Spreek je (lokale) politici aan? Ga je op je werk het gesprek aan over vervuilende activiteiten? Zet je je in je vrije tijd in voor een klimaatactiegroep of lokale energiecoöperatie? Herken je desinformatie en spreek je die tegen?
De onderzoekers van het World Weather Attribution onderzoek zijn namelijk helder over de belangrijkste oplossing: een snelle daling van de CO2-uitstoot ten gevolge van het verbranden van fossiele brandstoffen (olie, gas en kolen).
Dit bericht is een bewerking van een eerder bericht op Sargasso.
2024 was wereldwijd het warmste jaar ooit. Al is het vooralsnog een mysterie wat de oorzaken daarvan waren, twee staan als een paal boven water: door mensen veroorzaakte klimaatverandering en El Niño. Ondanks dat 2024 het warmte jaar ooit was hebben we in december behoorlijk moeten stoken om ons huis warm te houden. Ook lieten zowel de zon als de wind het een deel van de maand afweten. Dat betekent dat we behoorlijk wat elektriciteit gebruikt hebben voor verwarming van ons huis.
Energiekosten
Tijd om te kijken met welk type energiecontract we het voordeligst uit waren geweest. Let wel: we hebben een vast contract (1 jaar) en wekken een groot deel van ons elektriciteitsgebruik op jaarbasis zelf op via onze winddelen en zonnepanelen.
Ondanks dat de productie van onze winddelen en zonnepanelen in december tegenviel laat bovenstaande grafiek zien dat we goedkoper uit waren met een vast contract in combinatie met onze winddelen en zonnepanelen dan met een dynamisch tarief. Zonder zonnepanelen en winddelen was de situatie anders geweest, dan was een dynamisch contract gunstiger geweest.
Op jaarbasis zou een dynamisch contract 10% goedkoper zijn geweest dan onze huidige strategie met een vast contract i.c.m. zonnepanelen en winddelen. Onze energiekosten bedroegen in 2024 Euro 1.696. Langzaam naderen we zo weer het niveau van onze energiekosten in 2021, toen we in totaal Euro 1.927 aan energiekosten hadden. Daarvan was ongeveer Euro 1.780 variabele kosten voor gas en elektriciteit en Euro 150 vaste kosten voor energie (inclusief de vaste teruggave energiebelasting). In 2024 waren onze variabele kosten aan elektriciteit Euro 1.250 en onze vaste energiekosten Euro 440.
Onze winddelen hebben ons op jaarbasis Euro 290 bespaard, onze zonnepanelen Euro 375.
Ten opzicht van 2023 is onze energierekening gestegen. Dit komt met name door de stijging van de vaste kosten. De netwerkkosten en de vaste aansluitkosten van het energiebedrijf zijn samen met Euro 110 gestegen naar Euro 550. Ook de vaste kosten voor onze winddelen zijn gestegen van Euro 280 naar Euro 520. Terwijl de opbrengsten van onze winddelen gedaald zijn van Euro 1.500 naar Euro 810.
Energiegebruik
Ons energiegebruik is in december net boven de 1.500 kWh uitgekomen. Daarmee is het energiegebruik in de maand december sinds 2019 gestaag gestegen. Deels doordat we dit jaar door griep minder weg zijn geweest met de kerstdagen.
In december lag ons energiegebruik hoger dan in eerdere jaren. Vooral voor apparaten en verwarming hebben we meer energie gebruikt. Voor warm water lag het energiegebruik juist lager.
Op jaarbasis lag onze energievraag in 2024 op 9.937 kWh. Dat is 3% minder dan in 2023. Waarvan 29% voor warm water, 39% voor apparaten en 32% voor verwarming. Gemiddeld genomen ligt onze energiegebruik sinds de overstap van aardgas naar infraroodverwarming 19% lager.
Warm water
Voor warm water zijn we nu bijna 3 jaar volledig van het gas af. We hebben vanaf 2011 een zonneboiler. Drie jaar geleden hebben we ook een HeatCyle van DeWarmte laten installeren en vanaf de eerste dag van de Russische invasie in Oekraïne hebben we het gas dichtgedraaid en de cv-ketel uitgezet. Inmiddels is de gasaansluiting ook al weer een tijdje verwijderd.
De HeatCycle heeft ons in december voor het eerst in lange tijd weer kopzorgen bezorgd. De week voor kerst hadden we een aardlekprobleem, dat uiteindelijk terug bleek te leiden op de aansluiting van de HeatCycle op het elektrisch element dat de legionella-run verzorgd. Met hulp van DeWarmte heb ik het probleem zelf kunnen verhelpen en het element weer veilig aan weten te sluiten. Daarna werkte het systeem weer en bleek ook het elektrische element nog te werken.
De COP van het systeem is inmiddels wel behoorlijk teruggezakt tot 1,1 in december. Wat betekent dat het systeem veel elektriciteit verbruikt om warmte terug te winnen.
In heel 2024 valt op dat de COP vanaf maart aanzienlijk gedaald is en na een korte opleving in mei eigenlijk het hele jaar maar net boven de 1,0 heeft gelegen. Op jaarbasis bedraag onze COP 1,6. Oftewel: met iedere kWh elektriciteit weten we 1,6 kWh warmte terug te winnen. Niet echt een hele goede prestatie.
Over de afgelopen jaren lag de COP van onze HeatCycle gemiddeld op 2,4. In 2022 en 2023 heeft het systeem beduidend beter gepresteerd met een COP van respectievelijk 3,4 en 3,2. Uit reacties via de mail en bij nalezen op Tweakers blijk ik niet de enige die te maken heeft met een dalende prestatie van het systeem. Op de website van DeWarmte wordt de HeatCycle ook niet meer aangeboden.
Verwarming
In december hebben we behoorlijk wat elektriciteit verbruikt voor verwarming. Deels komt dit doordat ik met de instellingen heb lopen spelen om te kijken of een minder grote nachtverlaging tot een lager energiegebruik en een lagere piek in het gebruik zou leiden. Conclusie: experiment niet geslaagd. Het energiegebruik is met 2,3 kWh/gewogen graaddag het hoogste sinds de overstap naar infraroodverwarming. De instellingen heb ik daarom weer teruggedraaid. Ook in de elektriciteitspiek in de ochtend maakt het niet noemenswaardig uit.
Op jaarbasis ligt ons werkelijk energiegebruik voor verwarming door mijn experiment (en doordat we met de feestdagen meer thuis zijn geweest) weer boven de 3.000 kWh per jaar. Ons energiegebruik ligt nog wel 40% lager dan met een cv-ketel. Het energiegebruik lag in 2024 wel 3% hoger dan het langjarig gemiddelde met infraroodverwarming. Terwijl we in november nog 3% minder gebruikt hadden dan het langjarig gemiddelde. Nogmaals: mislukt experiment.
Energieaanbod
In december hebben we een stuk meer elektriciteit in moeten kopen dan vorig jaar. Deels doordat onze warmtepomp het veel minder goed heeft gedaan dan in voorgaande jaren, deze produceerde 80% minder warmte. Hierdoor hebben we meer stroom nodig gehad voor warm water. Een andere reden is dat onze winddelen 20% minder stroom opleverden dan in 2023. Tot slot hebben we ook meer elektriciteit voor verwarming gebruikt.
Op jaarbasis hebben we in 2024 3% minder energie gebruikt dan in 2023. We hebben wel 67% meer elektriciteit ingekocht dan in 2023. De totale hoeveelheid ingekochte elektriciteit komt daarmee op 2.211 kWh. Dat komt doordat onze zonneboiler en warmtepomp 28% minder warmte hebben geproduceerd, door 9% minder elektriciteitsproductie van onze zonnepanelen en door 7% minder opbrengst van onze winddelen.
De hogere inkoop van elektriciteit verklaart ook onze hogere energierekening. De daling van de elektriciteitsprijs kan niet op tegen zo’n grote stijging in onze afname.
CO2-uitstoot
Behalve een betaalbare energierekening, energiebesparen en van het aardgas af is ook CO2-reductie een belangrijk doel. Er zijn verschillende manieren om de CO2-uitstoot van energiegebruik te berekenen. Vooral als het om het elektriciteitsgebruik gaat. Ga je uit van de mix op moment van gebruiken? Ga je uit van de uitstoot van de marginale elektriciteitscentrale (de laatste die nog net aan moet om voldoende stroom op het net te zetten)? Of toch van het stroometiket van je leverancier?
Jaar
Integraal
Referentie
Grijs
Onbekend
Stroom-etiket
2011
2.690
3.019
2.730
2.385
2.730
2012
3.132
3.555
3.082
2.712
3.082
2013
2.930
3.093
2.901
2.763
2.901
2014
1.510
1.578
1.486
1.426
1.486
2015
1.626
1.709
1.585
1.520
1.359
2016
1.810
1.902
1.783
1.699
1.495
2017
1.636
1.718
1.639
1.568
1.384
2018
1.738
1.818
1.755
1.683
1.484
2019
1.483
1.727
1.656
1.420
767
2020
1.194
1.598
1.693
1.330
316
2021
1.712
2.678
2.429
1.882
332
2022
965
1.573
1.417
1.072
96
2023
687
1.169
1.045
772
0
2024
867
1.474
1.318
974
0
Totaal
23.980
28.611
26.520
23.206
17.433
Welke berekeningsmethode je ook wil hanteren, bovenstaande tabel laat duidelijk zien dat onze CO2-uitstoot in de loop van de jaren fors gedaald is. De daling verschilt per methode en sommige methodes laten in 2021 en 2024 een stijging zien ten opzichte van het jaar ervoor, doordat we in 2021 en 2024 meer elektriciteit in hebben gekocht dan de jaren ervoor. De trend is echter duidelijk.
Wat ook duidelijk is is dat alle methoden een daling van de CO2-emissie laten zien na de overstap voor verwarming met aardgas naar verwarming via infraroodverwarming. Wat in bovenstaande tabel ook goed te zien is is het effect van vergroening van de elektriciteitsvoorziening. Voor alle berekeningsmethoden is de CO2-reductie in 2024 groter dan de gemiddelde CO2-reductie t.o.v. aardgas. Dat komt doordat het aandeel hernieuwbare elektriciteit stijgt, waardoor de CO2-emissie per kilowattuur elektriciteit daalt.
Zelf aan de slag?
Mocht je de loterij gewonnen hebben dan kan je je woning in één klap verduurzamen. Voor de velen die de loterij niet winnen, zoals wij, zijn er ruim voldoende mogelijkheden om tips en tricks te vinden om zelf aan de slag te gaan in huis. Een logische eerste stap is daarbij om te beginnen bij kleine en goedkope maatregelen, bijvoorbeeld met de 7 tips om snel afscheid te nemen van de helft van je energierekening van huisfluisteraar Lars Boelen.
Wie het wat traditioneler aan wil pakken kan terecht bij MilieuCentraal, HIER of Vereniging Eigen Huis. Liever advies van een levend mens? Check of de lokale energiecoöperatie bij jou in de buurt of de gemeente vrijwillige energiecoaches heeft.
Eind vorig jaar werd bekend dat 2024 te boek staat als een van de warmste jaren sinds de metingen zijn begonnen. Ook maakte het World Weather Attribution (WWA) project bekend dat grote schade door klimaatverandering geen dreiging is, maar al dagelijkse realiteit bij de huidige 1,3 graad opwarming. Tijd dus om vaart te zetten achter duurzame energie, want verbranden van fossiele energie is een van de belangrijkste oorzaken van klimaatverandering.
Sinds het ondertekenen van het nationale klimaatakkoord heeft de landelijke overheid zich in Brussel hard gemaakt voor ambitieuzere doelstellingen voor 2030. Deze hogere doelstelling (55% in 2030) is ook vastgelegd in de de landelijk Klimaatwet. Dat komt mooi uit, want het Klimaatakkoord bevatte al een optie om de doelstelling op te hogen van 49% CO2-reductie naar 55% CO2-reductie. In het hoofdstuk over elektriciteit zijn hier ook cijfers voor opgenomen:
Bron (in TWh)
49% basispakket
55,00%
Wind op zee
49
Hernieuwbaar op land (> 15 kW)
35
Overige hernieuwbare opties (incl. CO2 vrij regelbaar vermogen)
pm
127
Klein zon (< 15 kW)
7
Totaal
91
127
De getallen in bovenstaande tabel zijn 7 TWh (Terawattuur) hoger dan in het hoofdstuk uit het klimaatakkoord, omdat ik er voor gekozen heb ook kleine zonnestroominstallaties mee te rekenen in de totale opgave. Het goede nieuws is dat het doel voor kleine zonnestroominstallaties (7 TWh) in beeld is, zodat ook kleine zonnestroominstallaties mee gaan tellen voor het behalen van de RES-biedingen.
Voorgeschiedenis
Bij het klimaatakkoord werd afgesproken dat gemeenten, waterschappen en provincies zich zouden organiseren in regionale energiestrategieën (RES’en). Nederland werd daarmee opgedeeld in 30 RES’en, sommige zo groot als één gemeente, andere bestaande uit 15 tot 20 gemeenten. De logica van de indeling? Da’s voer voor promotieonderzoek. In 2020 bleken de losse RES’en bij elkaar opgeteld ambitieuzer dan het minimum bod van tenminste 35 TWh. Uiteindelijk hebben de RES’en gezamenlijk 55 TWh hernieuwbare elektriciteit op te wekken. Deze biedingen zijn vastgesteld door bijna alle gemeenteraden, provinciale staten en algemene besturen van waterschappen. Al in 2019 en 2020 berichtte Sargasso dat het doel om tenminste 35 TWh hernieuwbare elektriciteit op land op te wekken in beeld was. Da’s geen reden om achterover te leunen, want inmiddels heeft het kabinet de ambitie opgehoogd naar 55% CO2-reductie in 2030, terwijl voormalig minister Jetten de Kamer informeerde dat in 2024 besluitvorming over wind op zee plaats moest vinden om de doelstelling voor 2030 en 2035 te kunnen halen. Het Kabinet heeft dat besluit niet genomen, waarmee de druk om lokale elektriciteitsproductie te realiseren groeit.
Stand van zaken duurzame elektriciteit
Het goede nieuws is dat de productie van duurzame elektriciteit in Nederland nog steeds in de lift zit, dat blijkt uit de Klimaat en Energieverkenning 2024 van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). Het slechte nieuws is dat volgens het PBL de pijplijn aan nieuwe projecten ook in 2024 verder is opgedroogd. Oftewel projecten waar al aan gewerkt wordt worden langzaam maar zeker gerealiseerd, maar het aantal nieuwe projecten is gering. Zo gering dat verschillende internationale projectontwikkelaars zich inmiddels terugtrekken van de Nederlandse markt, op zoek naar meer veelbelovende markten.
2030
Monitor RES
Bron (in TWh)
K.A. 55%
RES 1.0
KEV 2024
NPE
2023
2024
Wind op zee
65
65
48
95
48
48
Hernieuwbaar op land (> 15 kW)
55
55
46
67
39
41
Klein zon
7
7
12
11
Kernenergie
4
4
4
4
4
4
Totaal
131
131
98
166
103
104
Het opdrogen van de pijplijn aan nieuwe projecten betekent ook dat het lastiger gaat worden om de streefcijfers voor 2035 uit het Nationaal Plan Energiesysteem (NPE) te gaan halen. Het gat tussen streefcijfers uit het NPE en de cijfers uit de Klimaat en Energieverkenning en Monitor RES 2024 is voor 2030 al groot, voor 2035 loopt dit alleen maar verder op. Dat is slecht nieuws voor huishoudens, bedrijfsleven en industrie, die zitten te springen om betaalbare elektriciteit. Een kleiner aanbod zal namelijk een hogere prijs betekenen.
2035
2050
Bron (in TWh)
KEV
NPE
NPE
Wind op zee
91
158
315
Hernieuwbaar op land (> 15 kW)
58
99
185
Klein zon
Kernenergie
0
16
56
Totaal
149
273
556
Een grote blokkade voor hernieuwbare elektriciteit op land zijn zorgen over de (vermeende) impact op menselijke gezondheid. Aanvankelijk ging dat vooral om geluid en trillingen van windturbines, inmiddels ook om Bisfenol A en pfas emissies. En begrijp me goed, ik ben groot voorstander van het serieus nemen van de gezondheid en hinderbeleving van omwonenden (ik heb bij een van mijn werkgevers succesvol geadviseerd een lokale geluidsnorm voor warmtepompen en airco’s op te nemen, zodat ook bestaande installaties aan de geluidsnormen moesten voldoen). Tegelijkertijd blijkt er uit RIVM meta-analyse van de beschikbare studies niet dat er sprake is van gezondheidsschade. Provincie Flevoland heeft onderzoek gedaan naar fijnstof, microplastics en bisfenol A in het oppervlaktewater en de bodem rond windmolens. Conclusie van dit onderzoek is dat het volgens Gedeputeerde Staten niet aan te tonen is dat windmolens de bron zijn van deze stoffen. De provincie heeft eind 2023 onderzoek laten doen door ingenieursbureau RoyalHaskoningDHV. Daaruit is gebleken dat de hoeveelheden bisfenol A die vrijkomen van windmolens bijna niet te meten zijn. De hoeveelheden zijn zelfs marginaal vergeleken met wat er vrijkomt door het verkeer, de industrie en de landbouw. Ook verspreidt BPA zich over een groot gebied en is er van een concentratie rond windmolens geen sprake. Ik bemoei me zelf al 15 jaar met het bisfenol A dossier, o.a. door bij de geboorte van mijn kinderen te kiezen voor BPA vrije flessen. Gelet op de zorgen bij Forum voor Democratie ben ik benieuwd naar de vervolgvragen over vervuiling van verkeer, industrie en landbouw.
Duurzame elektriciteit projecten hebben ook te maken met van een stapeling van ambities: natuurinclusief, lokaal eigendom, ‘draagvlak’ (hoorde je bij de nieuwe kolencentrales en gascentrales begin deze eeuw geen politicus over…), landschappelijke inpassing etc. Terwijl de subsidie vanuit het Rijk tot en met 2024 vooral gericht was op kilowattknallen: wie het meeste kilowatturen hernieuwbare elektriciteit weet te produceren tegen de laagste prijs krijgt de subsidie toegewezen. Pas vanaf 2025 komt er ruimte in de subsidieregeling om kwaliteitsaspecten mee te wegen en te waarderen in de vorm van een hogere subsidie.
Stand van zaken per RES
Onderstaande tabel laat de ontwikkelingen per RES zien. Waarbij goed te zien is dat er grote verschillen zijn in de resultaten per RES. Dat hangt echter ook samen met hoe ambitieus het RES-bod was ten opzichte van wat er daadwerkelijk gerealiseerd was in 2018. Over het algemeen doen RES’en waar in 2018 al een aanzienlijke hoeveelheid hernieuwbare elektriciteit werd geproduceerd het beter, dan RES’en die in RES 1.0 een hoge ambitie hebben neergelegd zonder dat er al productie plaatsvond. Waarbij Friesland en Groningen de uitzonderingen zijn die de regel bevestigen.
RES-regio
Bod RES 1.0
2018
2021
2023
2024
%
Achterhoek
1.350
30
162
375
412
31%
Alblasserwaard
320
10
42
72
26
8%
Amersfoort
500
20
55
0
107
21%
Arnhem/Nijmegen
1.620
30
178
229
700
43%
Drechtsteden
370
20
41
313
209
56%
Drenthe
3.499
10
560
91
1.838
53%
Flevoland
5.810
80
581
1.909
5.628
97%
Foodvalley
750
90
368
4.812
269
36%
Friesland
3.000
30
450
158
2.515
84%
Fruitdelta Rivierenland
1.200
100
336
2.325
439
37%
Goeree-Overflakkee
853
20
281
427
934
109%
Groningen
5.700
110
1.881
908
4.093
72%
Hart van Brabant
1.000
40
340
441
494
49%
Hoeksche Waard
386
0
85
325
343
89%
Holland Rijnland
1.140
30
638
353
212
19%
Metropoolregio Eindhoven
2.000
80
260
142
641
32%
Midden-Holland
435
10
87
486
36
8%
Noord- en Midden-Limburg
1.200
70
252
88
959
80%
Noord-Holland Noord
3.600
80
900
247
2.048
57%
Noord-Holland Zuid
2.700
80
1.377
2.472
800
30%
Noord-Veluwe
530
10
95
1.030
51
10%
Noordoost-Brabant
1.600
70
144
114
561
35%
Rotterdam/Den Haag
2.800
30
476
378
1.835
66%
Stedendriehoek
1.070
70
321
1.562
387
36%
Twente
1.500
50
270
370
534
36%
U16
1.800
50
270
369
473
26%
West-Brabant
2.200
80
682
1.261
1.671
76%
West-Overijssel
1.826
50
402
526
797
44%
Zeeland
3.055
80
1.680
2.286
2.453
80%
Zuid-Limburg
1.330
20
93
142
221
17%
Totaal
55.144
1.450
13.307
28.180
31.686
57%
Kernenergie
Wie goed op heeft gelet heeft gezien dat kernenergie in het NPE een behoorlijke rol speelt. De productie moet groeien van 4 TWh nu naar ruim 56 TWh in 2050. De eerste nieuwe kerncentrales zouden rond 2035 online moeten komen, maar lopen tegen vertragingen op, doordat er nog te veel onzekerheden zijn over de mogelijke locaties. Die zullen dus eerder rond 2040 operationeel worden. Als dat niet nog later wordt, wat gezien de ervaringen met kernenergie in de EU, VS en China niet onverwacht zou zijn. Want ook China, vaak aangehaald als voorbeeld van een land met een succesvolle nucleaire strategie, loopt achter bij het halen van zijn doelstellingen voor kernenergie: 58 GW in 2020, 70 GW in 2025 en 120 tot 130 GW in 2030. Met de kerncentrales in voorbereiding komt China uit op 88 GW in 2030. Eind 2024 heeft China volgens de World Nuclear Association 56,9 GW geïnstalleerd vermogen. Wat betekent dat China minstens 5 jaar achterloopt bij het behalen van z’n doelen voor kernenergie.
Voor de voorstanders van kleine modulaire kerncentrales (SMR’s) is er ook minder goed nieuws. Nadat het eerste project van Nuscale werd afgeblazen, omdat de investeringskosten opgelopen waren naar $20.000 per kilowatt, wordt inmiddels ook duidelijk dat de bouwkosten van de BWRX-300 van GE-Hitachi een factor drie hoger ligt dan de oorspronkelijk begroot $2.250 per kilowattuur. Het goede nieuws voor GE-Hitachi is dat Ontario vooralsnog wel doorzet om de de SMR te realiseren. Het slechte nieuws is dat andere potentiële kopers voorlopig de kat uit de boom lijken te kijken om te zien of GE-Hitachi de kostprijs omlaag weet te krijgen.
Begin 2022 was ik kandidaats-raadslid voor GroenLinks en heb ik het initiatief genomen om samen met een aantal andere kandidaat-raadsleden meerdere winddelen aan te schaffen. De opbrengst van de winddelen was bedoeld voor de Energiebank Schiedam. Zij zijn inmiddels gestopt, waardoor ik voor de opbrengst van 2023 al deels een andere bestemming uit heb gekozen. Want de afspraak met De Windcentrale en Greenchoice was dat de opbrengst volledig weggeschonken zou worden.
Aangezien de Energiebank Schiedam definitief gestopt lijkt heb ik vorig jaar besloten de beslissing over de besteding van de opbrengst te leggen waar die hoort in een vereniging: bij de leden van GroenLinks Schiedam (wie wil stemmen op een partij met maar 1 stemgerechtigd lid moet je elders zijn). Welke doelen dat zijn geworden wordt komende maanden stap voor stap duidelijk. Dat is aan bestuur en fractie om bekend te maken.
Opbrengst winddelen
De verwachting bij aanschaf van de winddelen was dat ze zo’n 500 kWh per stuk zouden opleveren. Met 34 winddelen gaat het dan om 17.000 kWh per jaar. De financiële opbrengst hangt af van de stroomprijs. Hoe hoger de elektriciteitsprijs, hoe hoger de opbrengst. In 2022 ontvingen we ongeveer Euro 0,48 per kilowattuur, in 2024 was dit Euro 0,19. Nog steeds een factor drie à vier hoger dan voor de Russische invasie in Oekraïne.
Tabel: opbrengst winddelen per jaar
Jaar
Opbrengst (in kWh)
Opbrengst (in Euro)
Geschonken (in Euro)
Kosten (in Euro)
2022
9.648
€ 4.649
€ 4.000-
€ 722-
2023
20.898
€ 6.990
€ 6.000-
€ 1.057-
2024
18.914
€ 3.653
€ 3.625-
€ 1.962-
Totaal
49.459
€ 15.293
€ 13.625-
€ 3.741-
Bij de aanschaf van de winddelen heb ik aangegeven dat de jaarlijkse kosten van de winddelen voor mijn rekening zijn. Zoals je ziet is dat een oplopende rekening
Schenkingen
De eerste uitkeringen van 2024 (nog uit de opbrengsten van 2023) zijn begin vorig jaar naar de Voedselbank Schiedam gegaan. We hebben 330 kg verse, onbespoten sinaasappels uit de Vallei van Geluk in Spanje gedoneerd. Sinaasappels van kleine boeren voor wie de pluk voorheen niet meer loonde en die de oogst verloren lieten gaan. Geheel in de geest van het tegengaan van verspilling en het bieden van een eerlijke prijs aan boeren hebben we de sinaasappels opgekocht en gedoneerd aan de Voedselbank Schiedam. Met dank aan Boer & Voedsel voor het regelen van het transport.
Ook hebben we na een tip van No Waste Army op LinkedIn 500 kg biologische aardappels van een boer uit Zeeuws-Vlaanderen, die niet voldeden aan de kwaliteitseisen van de supermarkten en groothandels, gekocht en gedoneerd aan Voedselbank Schiedam.
De donatie had nog wat voeten in de aarde, want hoe vervoer je die naar Schiedam? Hoe krijg je ze vervolgens uit de bestelbus? Waar laat je ze als de vrijwilligers van de Voedselbank ze niet in ontvangst kunnen nemen op de dag dat de transporteur ze kan brengen? En hoe krijg je ze vervolgens weer in de vrachten van de Voedselbank? Dat leek tot het laatst onhaalbaar. Gelukkig sprongen twee Schiedamse bedrijven bij. BLOOM your message bood onderdak aan de aardappelen, tot de vrijwilligers van de Voedselbank ze aan konden nemen, en Heco Cargo Control zette hun heftruck inzette om de vrachtwagen van de Voedselbank te laden, waarmee de distributie werd gefaciliteerd.
Gelukkig was Raaskal uit Naaldwijk zo flexibel dat ze op het laatste moment hun chauffeur nog hebben gebeld om een extra lading van 500 kg aardappels mee te nemen en af te leveren in Schiedam. Inmiddels zijn alle 8.400 kg die boer Emiel over had gered, waarmee we ook een bijdrage leveren aan het tegengaan van voedselverspilling.
In de eerste helft van 2024 kwam er ook een oproep langs van No Waste Army om uien van de vernietiging te redden. Een oproepje aan de leden van GroenLinks deed de rest. In korte tijd werd meer dan 250 kg uien gedoneerd (waarvan een klein deel uit de opbrengst van de winddelen). Of die in Schiedam zijn gekomen weet ik niet, de distributie wordt verzorgd vanuit de landelijke Voedselbank. Ook buiten Schiedam zijn er helaas voldoende mensen die afhankelijk zijn van de Voedselbank, dus de uiten zijn ongetwijfeld goed terecht gekomen.
Opbrengst 2024
De leden van GroenLinks hebben vorig jaar tijdens de algemene ledenvergadering besloten de opbrengst van de winddelen over 2024 te schenken aan meerdere Schiedamse doelen die zich inzetten voor duurzaamheid en de bestrijding van armoede. In de loop van 2025, het jaar waarin Schiedam 750 jaar stadsrechten viert, zullen we meerdere keren projecten en organisaties die zich inzetten voor armoedebestrijding en voor duurzaamheid in het zonnetje zetten door ze een mooie donatie te geven.
De eerste organisatie die een schenking ontvangen heeft is Stichting Net Niet Genoeg. De stichting die zich al sinds 2013 inzet voor huishoudens in Schiedam e.o. die op of onder de armoedegrens leven. GroenLinks-raadslid Serkan Kilickaya overhandigde de cheque van 750 euro aan Natasja Westmaas van de stichting Net Niet Genoeg.
Net Niet Genoeg zamelt jaarlijks tussen kerst en oud en nieuw lang houdbare voedingsproducten in, om in januari boodschappenpakketten uit te kunnen delen aan mensen die net niet genoeg hebben.
Met deze donatie kunnen we de pakketten aanvullen met een dag extra eten. Deze keer kunnen we pakketten met maar liefst zeven complete maaltijden meegeven.
In de loop van dit jaar zullen meer Schiedamse organisaties een bijdrage ontvangen. Bekendmaking laat ik over aan het bestuur & de fractie van GroenLinks Schiedam.
Al heel wat jaren investeren we niet alleen in de energietransitie in ons eigen huis en eigen land, maar ook in het buitenland. Al sinds 2009 via een participatie het fonds bestaande parken van Meewind, dat in Belwind heeft geïnvesteerd. Rond dezelfde tijd zijn we begonnen met het investeren in microkrediet via het inmiddels ter ziele gegane MyC4. In 2013 zijn we begonnen met investeren in zonne-energie voor Afrika via Sunfunder, dat zich inmiddels vooral richt op grote investeerders.
Sinds 2017 investeren we kleine bedragen via Trine, Energise Africa en Land a Hand. Waarbij we een voorkeur hebben voor duurzame energieprojecten, hoewel we ook verschillende leningen hebben meegefinancierd gericht op elektrisch transport (motoren, bussen, vorkheftrucks).
De eerste jaren waren veel leningen gericht op het financieren van partijen die kleine zonnestroominstallaties beschikbaar stellen aan huishoudens. Dat is in bovenstaande grafiek goed zichtbaar door het aantal mensen dat we met onze investeringen aan elektriciteit hebben geholpen. Vanaf 2022 is het aantal leningen aan mkb-bedrijven gestegen. We hebben vanaf 2022 bijvoorbeeld geïnvesteerd in zonnedaken voor fabrieken in Vietnam, elektrische vorkheftrucks in Ghana, elektrische motoren in Kenya en zonnestroom met accu’s voor mobiele telefoonmasten.
In de eerste jaren ging het grootste deel van onze investeringen naar Afrika. Inmiddels zit 53% van onze investeringen in Azië, 44% in Afrika en 3% in Zuid-Amerika.
Rechtstreeks investeren in Afrika, Azië en Zuid-Amerika blijft overigens een risico. Onze investering in Myanmar (toen het daar de goede kant op leek te gaan) is al heel wat jaar geleden afgeboekt, en ook verschillende andere leners hebben het niet gered. Dat heeft ons ongeveer een kwart van ons rendement gekost. Dat verlies weegt echter niet op tegen de winst van bijdragen aan het slopen van de toekomstkansen voor fossiele energie.
November is al lang en breed voorbij, tijd dus om te kijken naar onze energiekosten, energiegebruik en energieproductie van november 2024.
Energiekosten
Onze energiekosten lagen in november hoger dan in november 2023. Wat wel opvallend is is dat het verschil tussen onze strategie van inzetten op langjarig stabiele kosten (zonnepanelen en winddelen) en een dynamisch contract nagenoeg nihil is. Het verschil is minder dan 1%.
Met een Local4Local contract hadden we (naar mijn inschatting) zo’n 10% kunnen besparen. Het voordeel van onze winddelen is fors gedaald, doordat de onbalans, profiel en onderhoudskosten per winddeel gestegen zijn. Daardoor hebben we in november per saldo slechts 13 Euro voordeel van onze winddelen. Ook onze zonnepanelen leverde in november (begrijpelijkerwijs) slechts zo’n 20 Euro op.
Nu het jaar bijna op z’n einde loopt is in bovenstaande grafiek goed zichtbaar dat onze zonnepanelen de energierekening meer drukken dan onze winddelen. Dat komt deels doordat we een relatief kleine zonnestroominstallatie hebben (9 panelen van 240 Wattpiek per stuk). Hierdoor verbruiken we relatief veel van onze zonnestroom zelf (> 50% t/m november). In 2024 hebben we tot nu toe zo’n 900 Euro bespaard door onze zonnepanelen. Onze winddelen hebben ons bijna 250 Euro bespaard dit jaar.
Vorige maand schreef ik over het voorstel om de structuur van de netwerkkosten aan te passen. November zou voor een kostbare maand zijn geweest met Euro 86 aan netwerkkosten, vergelijken met de huidige energiekosten van Euro 29. Op zich niet erg, geeft een goede stimulans om verder door te pakken met energiebesparen en om op zoek te gaan naar manieren om het netwerk te ontlasten.
Energiegebruik
In november lag onze totale energievraag op 1.067 kilowattuur. Waarvan het 44% voor verwarming, 35% voor apparaten en 21% voor warm water.
In de eerste 11 maanden van het jaar hebben we in totaal 8.411 kilowattuur gebruikt, waarvan 6.580 kilowattuur aan elektriciteit. De overige 22% is warmte van onze warmtepomp en zonneboiler.
In de eerste 11 maanden hebben we zelf in 85% van onze energie kunnen voorzien via onze zonnepanelen, zonneboiler, warmtepomp en winddelen. In de praktijk gebruiken we delen van het jaar meer en delen van het jaar minder energie dan we produceren. Dat betekent dat we een deel van de elektriciteit terug leveren en een deel meteen zelf gebruiken om later in te kopen. Voor zonne-energie ligt het aandeel dat we meteen gebruiken op ongeveer 50%.
Voor windenergie is het lastiger inschatten, omdat de uurdata van de winddelen niet meer via de api toegankelijk zijn. Inmiddels weet ik het wel bij benadering te bepalen, door de productie per dag evenredig te verdelen over de uren van de dag. Op basis daarvan kwam de gelijktijdigheid in november uit op 81%. Wat waarschijnlijk aan de hoge kant is.
Verwarming
In november was het aantal gewogen graaddagen 342, dat is 9% meer dan vorig jaar. Ons energiegebruik voor verwarming lag ook 14% hoger dan vorig jaar. Daarvan is 9% toe te schrijven aan het koudere weer, de overige 5% ligt aan meer stoken.
Op jaarbasis is ons werkelijk energiegebruik voor verwarming 2.861 kilowattuur. Dat is ruim 1.000 kilowattuur minder dan in een standaardjaar begin vorige eeuw en 41% minder dan toen we met aardgas verwarmden.
Zelf aan de slag?
Mocht je de loterij gewonnen hebben dan kan je je woning in één klap verduurzamen. Voor de velen die de loterij niet winnen, zoals wij, zijn er ruim voldoende mogelijkheden om tips en tricks te vinden om zelf aan de slag te gaan in huis. Een logische eerste stap is daarbij om te beginnen bij kleine en goedkope maatregelen, bijvoorbeeld met de 7 tips om snel afscheid te nemen van de helft van je energierekening van huisfluisteraar Lars Boelen.
Wie het wat traditioneler aan wil pakken kan terecht bij MilieuCentraal, HIER of Vereniging Eigen Huis. Liever advies van een levend mens? Check of de lokale energiecoöperatie bij jou in de buurt of de gemeente vrijwillige energiecoaches heeft.
Oktober is al weer even afgelopen, dus tijd om in de ontwikkeling van ons energiegebruik, productie en vooral ook energiekosten te duiken. Vanuit de netwerkbedrijven werd vorige maand een voorstel gelanceerd om de berekening van de netwerkkosten te moderniseren. Het verwachte effect daarvan op onze energierekening zal ik vanaf deze maand ook meenemen.
Voorstel nieuwe netwerktarieven
De netbeheerders hebben vorige maand een voorstel gelanceerd voor nieuwe netwerktarieven. Ze stellen om 0,3 kWh tegen een vast netwerktarief te belasten en het resterende deel van de netwerkkosten afhankelijk te maken van de hoeveelheid stroom die gebruikt wordt en het tijdstip van gebruik van de elektriciteit. Uren met veel afname of weinig aanbod zijn duur, uren met weinig afname of veel aanbod van achter de meter (zonnepanelen) zijn goedkoop.
Het voorstel maakt onderscheid in twee jaarhelften: de zonnige maanden, waarin een er oplopend overschot aan zonnestroom is, en het stookseizoen, waarin windenergie een andere energiecentrales een grotere rol hebben.
De voorgestelde tijdsgebonden uurtarieven laten goed het effect van zonne-energie zien. In de zomermaanden zijn de variabele netwerktarieven van ’s ochtends 9u tot ’s middag 16u nihil. Een mooi moment om de (vaat)was te doen, de elektrische auto te laden of een warmwaterboiler op te warmen. In de winter zijn juist de avonduren, waarin veel centrales bij moeten springen en waarin het netwerk lokaal erg vol kan zitten door de vraag naar stroom voor koken en verwarmen, duur. De prikkel om de elektrische auto pas na middernacht op te laden i.p.v. meteen bij thuiskomst is ook duidelijk zichtbaar in de tariefstructuur.
Ons huidige netwerktarief is Euro 35,34 per maand. Onder het nieuwe voorstel zouden onze netwerkkosten in oktober Euro 42,02 zijn geweest (Euro 15,50 vast en Euro 26,53 variabel). Dat betekent dat de netwerkkosten in het nieuwe voorstel stijgen. Te vroeg om te beweren dat het ook op jaarbasis een stijging oplevert, maar wel logisch en terecht gelet op onze keuze voor infraroodverwarming en warmtepomp.
Energiegebruik oktober 2024
In oktober hebben we 639 kWh gebruikt. Het cumulatieve bruto energiegebruik voor 2024 komt daarmee op 7.344 kWh voor warm water, elektrische apparaten en verwarming. Dat is 6,7% lager dan in 2023.
Ten opzichte van de jaren met cv-ketel besparen we sinds de overstap van gas naar elektriciteit gemiddeld 17%.
Verwarming
Het stookseizoen is in oktober zeker weer begonnen. Met 168,5 lag het aantal gewogen graaddagen 26% hoger dan in oktober vorig jaar. Waarmee het aantal gewogen graaddagen op jaarbasis nog steeds 28% lager ligt dan begin vorige eeuw. Één koudere maand maakt nou eenmaal geen Elfstedentocht.
Het energiegebruik voor verwarming lag in oktober op 0,78 kWh per gewogen graaddag. Het langjarig gemiddeld energiegebruik voor verwarming loopt sinds 2019, het jaar dat we over zijn gestapt op infraroodverwarming, nog steeds langzaam maar gestaag terug. Enig bewijs dat het gasverbruik bij verwarmen met infraroodverwarming één op één vervangen wordt door elektriciteit is niet terug te vinden in ons energiegebruik voor verwarming.
Sterker, in de praktijk blijkt 40% energiebesparing door over te schakelen op infraroodverwarming haalbaar. En dat is dan nog zonder veel aanpassingen in het stookschema, want dat was tot afgelopen september hetzelfde als voor de overstap. Pas sinds de verbouwing van de huiskamer heb ik de keuken en woonkamer gescheiden en elk hun eigen thermostaat gegeven. Ook extra energiebesparende maatregelen (beter geïsoleerde kozijnen en ramen in de woonkamer) zijn pas deze zomer afgerond. Het effect daarvan verwacht ik op z’n vroegst deze winter terug te zien in ons energiegebruik.
Op jaarbasis verbruiken we momenteel zo’n 2.700 kWh voor verwarming. Dat is zo’n 1.000 kWh minder dan we een eeuw geleden nodig zouden hebben gehad. Een voordeel van klimaatverandering, al betwijfel ik of dat voordeel opweegt tegen de nadelen. Ik zou met alle liefde 1.000 kWh meer verstoken in ruil voor een Elfstedentocht en met meer zekerheid van behoud van de warme golfstroom (of accurater de AMOC):
Warm water & elektrische apparaten
In oktober hebben we 223 kilowattuur warm water gebruikt. Dat heeft 72 kilowattuur elektriciteit gekost, daarmee heeft onze warmtepomp 103,1 kilowattuur warm water gemaakt, het restant is geproduceerd door onze zonneboiler.
Onze elektrische apparaten hebben in oktober 283 kilowattuur elektriciteit gebruikt. In totaal hebben we daarmee in oktober 639 kilowattuur energie gebruikt, dat is 6% minder dan in oktober vorig jaar.
Energieproductie
In oktober hebben we 136 kilowattuur elektriciteit ingekocht. De eerste maand sinds april dat we op maandbasis minder elektriciteit geproduceerd dan gebruikt hebben.
In oktober hebben onze zonnepanelen 126 kilowattuur geproduceerd, waarvan we 69 kilowattuur zelf hebben gebruikt. Onze winddelen hebben 226 kilowattuur geproduceerd, bijna de helft minder dan de 436 kilowattuur van oktober 2024. Onze zonneboiler en warmtepomp hebben samen 151 kilowattuur geproduceerd.
In de eerste 10 maanden hebben onze zonnepanelen 1820 kilowattuur geproduceerd, waarvan we 911 kilowattuur (iets meer dan 50%) zelf hebben gebruikt. Onze winddelen hebben 3.111 kilowattuur geproduceerd. Iets meer dan in de eerste 10 maanden van 2024. Aan warmte hebben we 1.736 kilowattuur geproduceerd. Daarmee hebben we 91% van onze eigen energiegebruik zelf geproduceerd. De rest, 674 kilowattuur, hebben we ingekocht.
Ons netto energiegebruik ligt daarmee bijna gelijk aan het netto energiegebruik in 2023.
Energiekosten
Hoe interessant alle getallen over energiegebruik en productie ook zijn, de meeste Nederlanders willen vooral weten wat kost dat dan? En heb je wel het meest voordelige energiecontract te pakken?
In oktober bedroegen onze energiekosten Euro 110. Met een dynamisch energiecontract zouden we Euro 93 hebben moeten betalen, een mogelijk besparing van 15%. Begin oktober is de jaarrekening op de mat gevallen. Daaruit kwam een tegenvaller voor de vaste kosten van onze winddelen, die met 43 Euro per maand hoger lagen dan mijn eerdere inschatting. Dat betekent dat we in oktober Euro 9 beter af zijn geweest zonder winddelen. Onze zonnepanelen renderen nog wel en hebben ons Euro 22 bespaart, ondanks de terugleverkosten.
In de eerste 10 maanden van 2024 waren onze energiekosten Euro 1.041, dat is bijna Euro 300 hoger dan in 2023. De lagere kosten in 2023 werden echter veroorzaakt door het ingestelde prijsplafond, zonder het prijsplafond zouden onze energiekosten in 2023 Euro 226 hoger zijn geweest dan dit jaar. Onze winddelen hebben over de eerste 10 maanden nog steeds nut gehad. We hebben er Euro 230 mee bespaard. Dat is Euro 26 per winddeel. Onze zonnepanelen hebben ons in de eerste 10 maanden van dit jaar Euro 750 bespaart.
In bovenstaande grafiek is goed zichtbaar dat onze zonnepanelen en winddelen zorgen voor demping van onze energiekosten. Ze zorgen er niet voor dat we geen energiekosten meer hebben, maar wel dat onze energierekening ongeveer halveert. En dat is ondanks de ingevoerde terugleverkosten voor zonnepanelen en ondanks de opgelopen onbalans, profiel en onderhoudskosten voor onze winddelen.
Bovenstaande grafiek laat zien dat onze besparing nog wat hoger zou kunnen zijn als we overstappen op een dynamisch tarief. Daarmee hadden we t.o.v. onze huidige strategie 17% kunnen besparen. Niet echt heel veel en in ruil voor de besparing zouden we een hoger risico lopen. Een verzekeringspremie van 17% voor rust in de tent vind ik alleszins acceptabel, al zal die afweging voor iedereen anders. Het meest interessant vind ik dat mijn inschatting is en blijft dat deelname aan een energiegemeenschap een nog groter voordeel oplevert, terwijl het tegelijkertijd de kans biedt om meer te profiteren van dynamische tarieven. Het is nog even wachten tot het lukt om er in Schiedam mee aan de slag te gaan. Elders in Nederland starten er binnenkort 26 extra pilots, waarmee Local4Local de opschalingsfase in gaat.
CO2-uitstoot
Tot slot hou je natuurlijk de kniesoren van de COP=1 politie die volhouden dat met infraroodverwarming geen CO2-uitstoot te besparen is. In onderstaande tabel is op 5 manieren de CO2-uitstoot berekend voor de jaren dat we ons huis verwarmde met aardgas en voor de jaren dat we ons huis verwarmen met infraroodverwarming. Veel plezier en succes met aantonen dat er geen sprake is van een daling van de CO2-uitstoot.
Zelf aan de slag?
Mocht je de loterij gewonnen hebben dan kan je je woning in één klap verduurzamen. Voor de velen die de loterij niet winnen, zoals wij, zijn er ruim voldoende mogelijkheden om tips en tricks te vinden om zelf aan de slag te gaan in huis. Een logische eerste stap is daarbij om te beginnen bij kleine en goedkope maatregelen, bijvoorbeeld met de 7 tips om snel afscheid te nemen van de helft van je energierekening van huisfluisteraar Lars Boelen.
Wie het wat traditioneler aan wil pakken kan terecht bij MilieuCentraal, HIER of Vereniging Eigen Huis. Liever advies van een levend mens? Check of de lokale energiecoöperatie bij jou in de buurt of de gemeente vrijwillige energiecoaches heeft.
Het is oktober en de zomer is inmiddels wel echt voorbij. In september hebben we voor het eerst weer gestookt, of beter gezegd verwarmd. Want gas gebruiken we niet meer sinds de inval van Rusland in Oekraïne. Met de onderzoeken naar de grote klimaateffecten van LNG, waar een groeiend deel van onze gasimport uit bestaat, is dat een dubbele bonus. Zeker nu wetenschappers van het World Weather Attribution initiatief steeds vaker laten het verband tussen extreem weer (regenval, storm, droogte) en klimaatverandering aantonen.
Energiekosten
In september waren onze energiekosten 60 Euro. Dat is fors hoger dan de 15 Euro van vorig jaar. Dat komt door een lagere opbrengst van onze zonnepanelen, en doordat de vaste lasten van Greenchoice en De Windcentrale gestegen zijn. De vaste lasten van De Windcentrale bestaan uit onderhoudskosten en profiel/onbalanskosten. Met name die laatste post is de laatste paar jaar fors gestegen.
Ondanks de gedaalde elektriciteitsprijzen zijn onze energiekosten in de eerste 9 maanden van het jaar met Euro 220 gestegen t.o.v. 2023. Dat komt vooral door het wegvallen van het prijsplafond uit 2023 en door de gestegen vaste kosten van Greenchoice (Euro 80) en onze winddelen (Euro 180).
De kosten van elektriciteit liggen in 2024 bijna Euro 1.300 lager. De opbrengst van onze zonnepanelen en winddelen daalt echter navenant mee met Euro 750.
Ondanks de stijging van de vaste lasten leveren onze winddelen ons in de eerste 9 maanden van het jaar een besparing op van Euro 230. Onze zonnepanelen hebben ons Euro 340 bespaart in de eerste 9 maanden van het jaar.
Wanneer we in plaats van voor een vast contract en winddelen gekozen hadden voor een dynamisch energietarief had onze energierekening Euro 160 lager kunnen zijn.
Energiegebruik
Ons energiegebruik lag in september hoger dan in voorgaande jaren. Da komt vooral door ons stookgedrag. In tegenstelling tot eerdere jaren hebben we in september wel gestookt. Ook het energiegebruik van apparaten loopt gestaag weer op. Waarschijnlijk veroorzaakt door onze Quooker en andere keukenapparatuur. Hoewel de nieuwe apparatuur zuiniger is dan de oude, betekent het weer hebben van vier pitten (i.p.v. 3) en een magnetron dat we zo ook gebruiken.
Ons totale energiegebruik over de eerste 9 maanden van het jaar ligt nog wel iets lager dan in 2023 en ligt keurig op het gemiddelde sinds onze overstap op infraroodverwarming.
Onze winddelen hebben in september 65 kWh meer geproduceerd dan in dezelfde maand vorig jaar. Onze zonnepanelen hebben juist 20 kWh minder geproduceerd. Doordat we ook wat meer elektriciteit hebben gebruikt in 2024 is de hoeveelheid stroom die we op maandbasis teruggeleverd hebben aan het energiebedrijf gelijk gebleven.
In de eerste 9 maanden hebben we 89% van onze elektriciteit en 92% van onze energie zelf opgewekt. Waarbij we 50% van onze zonnestroom zelf hebben gebruikt en de rest terugleveren. Vorig jaar was dat 47%. Er is dus nog geen sprake van 100% gelijktijdigheid tussen moment van productie van energie en moment van gebruik.
Doordat we een groot deel van onze energie zelf produceren is ons cumulatief netto energiegebruik over de eerste maanden 538 kilowattuur. Ruim 90 kWh (14%) lager dan vorig jaar. We zitten dus nog op koers om het laagste netto energiegebruik sinds we hier wonen te bereiken.
Verwarming
September was de eerste maand na de zomer waarin we onze infraroodverwarming weer gebruikt hebben. Dat vergde nog wel wat inregelen na de aanpassingen die de verbouwing van onze huiskamer met zich mee heeft gebracht. De huiskamer is nu opgesplitst in keuken en woonkamer, met elk hun eigen thermostaat. Ook is het infraroodpaneel in de keuken vervangen door twee kleinere infraroodpanelen.
In september lag ons energiegebruik voor verwarming op 0,86 kilowattuur/gewogen graaddag. Dat is hoger dan vorig jaar, want toen is de verwarming pas in oktober aangegaan. Op jaarbasis ligt het energiegebruik voor verwarming op 1,21 kilowattuur per gewogen graaddag, dat is 6% minder dan het langjarig gemiddelde met infraroodverwarming. De besparing in energiegebruik van infraroodverwarming t.o.v. aardgas ligt op 41% per gewogen graaddag.
Op jaarbasis ligt ons werkelijk energiegebruik voor verwarming nu op 2.715 kilowattuur. In een standaardjaar van begin vorige eeuw zouden we 3.825 kWh hebben gebruikt. 400 kWh wordt verklaard door het verschil in gewogen graaddagen in de eerste 30 jaar van de vorige eeuw en van de laatste 30 jaar. De resterende 710 kilowattuur komen door het warmere weer van het afgelopen jaar ten opzichte van het klimaatgemiddelde van de afgelopen 30 jaar.
Zelf aan de slag?
Mocht je de loterij gewonnen hebben dan kan je je woning in één klap verduurzamen. Voor de velen die de loterij niet winnen, zoals wij, zijn er ruim voldoende mogelijkheden om tips en tricks te vinden om zelf aan de slag te gaan in huis. Een logische eerste stap is daarbij om te beginnen bij kleine en goedkope maatregelen, bijvoorbeeld met de 7 tips om snel afscheid te nemen van de helft van je energierekening van huisfluisteraar Lars Boelen.
Wie het wat traditioneler aan wil pakken kan terecht bij MilieuCentraal, HIER of Vereniging Eigen Huis. Liever advies van een levend mens? Check of de lokale energiecoöperatie bij jou in de buurt of de gemeente vrijwillige energiecoaches heeft.
