Een nieuwe uitdaging…?

Recruiter vraag:

Hi Krispijn,

Ik zie op je profiel dat je open staat voor nieuwe uitdagingen en dat je je veel bezig houdt met energievraagstukken. Voor het ministerie van EZK ben ik op zoek naar senior vergunningverleners voor winningsplannen in Nederland. Hierbij zul je met name aanvragen voor instemmingsbesluiten op winningsplannen behandelen en beschikkingen opstellen ogv de Awb en de Mijnbouwwet. Hierbij is het vooral belangrijk dat je procedureel sterk bent en goed met druk kunt omgaan. Ik zie dat je al ervaring hebt bij het ministerie van EZK en vraag me dan ook af of je hier interesse in zou hebben. Ik hoor het graag!

x

Mijn antwoord:

Beste x,

Bedankt voor je bericht. Gelet op mijn (publieke) activiteiten tegen gas- en zoutwinning vind ik dit geen passende functie. Tenzij het ministerie bewust zoekt naar vergunningverleners die de randen van de weigeringsgronden uit artikel 9 (met name lid f) opzoekt om gas- en zoutwinning zo moeilijk mogelijk te maken.

Met zonnige groet, Krispijn Beek

Antwoord recruiter:

Hi Krispijn,

Bedankt voor je snelle reactie. Dat kan ik me voorstellen, dan is dat denk ik inderdaad geen passende match, omdat ze wel een zo onafhankelijk mogelijke instelling verwachten. Hartelijk dank dat je de moeite nam om te reageren.

x

Antwoord: Geen nieuwe uitdaging ūüôā

NAM: onwaarschijnlijk dat productiecapaciteit Groningerveld op peil blijft

De Provincie Groningen heeft op 11 juli haar advies op het instemmingsbesluit 2018 voor het Groninger gasveld aan Provinciale Staten gezonden (agendapunt 3.2.c). In de vele bijlagen zit op bladzijde 27 van bijlage 2 (pdf) een interessante passage met betrekking tot de productiecapaciteit:

Figure 3-5 compares the production to the available capacity in each region (under the unlikely assumption that all clusters remain available). The downward spikes in the region capacities are related to planned shutdowns of production clusters for maintenance and inspections, while the seasonal fluctuation in capacity is a reflection of the fact that the ambient temperature influences the efficiencies of the coolers and hence the total compressor efficiency. Another observation that can be made is that the production capacity is relatively constant through time for most regions. The South-East region shows a notable decline in capacity until 2022, after which the decline is halted and eventually capacity starts to increase again. This behaviour is a function of the reservoir pressure in the direct vicinity of the production clusters within each region. A declining reservoir pressure yields a declining production capacity, whereas an increasing reservoir pressure yields an increase in production capacity.

In normaal Nederlands vertaal ik dat als het Groninger gasveld raakt ver leeg en dat het onwaarschijnlijk dat de oude productiecapaciteit wordt gehaald. Ik vraag me dan wel meteen af wat de waarde is van voornemen van Minister Wiebes om in 2030 de gaskraan in het ongedefinieerde Groninger gasveld dicht te draaien. Het lijkt er op dat het gasveld bij de huidige productiesnelheid voor die tijd sowieso (bijna) leeg zou zijn.

Met dank aan mijn Groningse bronnen, die er deze zomer een dagtaak aan hebben om alle stukken van het instemmingsbesluit en het Wetsvoorstel Instituut Mijnbouwschade Groningen door te spitten.

Open waanlink

Dit bericht is geschreven en gepubliceerd als Open waanlink voor Sargasso.

‚ÄúCO2 maakt de aarde groener‚ÄĚ. Klinkt goed, maar is dat ook enkel goed nieuws?

Vooraf: beter artikel over dit onderwerp is hier te vinden (met dank aan een van Sargasso’s reageerders).

Planten en bomen hebben CO2 nodig om te groeien en we stoten inmiddels 40 miljard ton per jaar uit, de atmosfeer in. Een aantal studies suggereren dat mensen door de uitstoot van CO2 bijdragen aan een wereldwijde toename in de fotosynthese. Reden voor sommige reageerders op Sargasso om te stellen dat de aarde voorlopig vooral groener wordt ten gevolge van de klimaatverandering. Tijd dus om er wat dieper in te duiken op basis van de gegevens van een van de onderzoekers naar het verschijnsel dat de aarde groener wordt ten gevolge van stijgende CO2 emissies.

Het goede nieuws

Om met het goede nieuws te beginnen. Het klopt dat de aarde groener wordt ten gevolge van hogere CO2-emissies.¬†Elliot Campbell, een milieuwetenschapper van de Universiteit van Californi√ę, en zijn collega‚Äôs publiceerden vorig jaar een studie waaruit bleek dat planten momenteel¬†31 procent meer CO2 omzetten in organische stof¬†dan v√≥√≥r de Industri√ęle Revolutie. Verschillende pseudo-sceptische denktanks doken dan ook meteen bovenop het artikel. Het¬†Competitive Enterprise Institute¬†verklaarde¬†kort nadat de studie verscheen:

So-called carbon pollution has done much more to expand and invigorate the planet’s greenery than all the climate policies of all the world’s governments combined.

Ook het Heartland Institute (u weet wel, de denktank die mensen die vertrouwen hebben in de klimaatwetenschap vergeleek met de Unabomber) besteedde aandacht aan het onderzoek.

Het slechte nieuws

The New York Times vroeg Elliot Campbell wat het effect van de vergroening is, en daar begint het slechte nieuws. Meer fotosynthese betekent namelijk geen hogere landbouwopbrengst. De opbrengst per hectare landbouwgrond ligt fors hoger dan een eeuw geleden. Dat is volgens dr. Campbell slechts voor een klein deel toe te schrijven aan de verhoogde fotosynthese:

The driving factor has to be the fertilizers, the seed varieties, the irrigation,

De tweede reden om niet al te blij te zijn met de extra opname van CO2 is dat planten normaal gesproken ’s nachts weer een groot deel van de CO2 die ze overdag opnemen uitademen. Om nog onduidelijke reden stijgt de fotosynthese wel, maar de uitademing niet. Het is onduidelijk of deze onbalans bij hogere CO2-concentraties blijft bestaan.

Een derde reden dat vergroening geen goed nieuws is, is dat planten door hogere CO2-concentraties lagere concentraties voedingsstoffen zoals stikstof, koper en kalium kunnen bevatten. Het is onduidelijk waarom dit gebeurt. In een recent artikel in het blad Current Opinion in Plant Biology suggereren Johan Uddling en zijn collega’s van de Universiteit van  Gothenburg in Zweden dat dit aan microben kan liggen.

Zoals fotosynthese in planten wordt versneld door CO2, wordt mogelijk ook de snelheid waarmee microben nutri√ęnten uit¬†de grond opnemen verhoogd. Hierdoor blijft er minder over voor planten. Het eten van planten met te weinig nutri√ęnten maakt mensen vatbaar voor verschillende ziektes. Een onderzoeksteam van de Universiteit van Stanford onderzocht de¬†mogelijke gevolgen¬†voor de menselijke gezondheid.

Uit nieuw onderzoek blijkt ook dat de hoeveelheid CO2 die de bodem uitstoot stijgt als de temperatuur stijgt. Dit komt doordat microben bij warmere temperaturen harder gaan werken, wat weer leidt tot nog meer koolstof in de atmosfeer. Daarmee lijkt de bodem zijn rol als opslag van CO2 te verliezen. Een vierde reden dat het geen goed nieuws is is dat planten en bomen slechts een kwart van de extra CO2 uitstoot absorberen. De andere driekwart van de uitstoot bouwt op in de atmosfeer en de oceaan.

Dit artikel is oorspronkelijk geschreven voor en gepubliceerd op Sargasso.

Het decennium waarin we klimaatverandering bijna stopten

Een lang stuk van Nathaniel Rich in de New York Times over de periode 1979-1989: het decennium waarin de mensheid voor het eerst tot breed inzicht in de oorzaken en gevaren van klimaatverandering kwam. En een decennium waarin een oplossing binnen handbereik leek.

Ht Miko F Lohr.

Open waanlink

Lees ook de kritiek op het stuk in¬†The Atlantic¬†waar er op wordt gewezen dat het artikel van The New York Times de rol van de olie- en gasindustrie, die al veel eerder op de hoogte waren van het risico op klimaatverandering, en van de Republikeinse partij wel erg stevig verkleind. In¬†The Intercept legt Naomi Klein¬†de schuld (voorspelbaar) bij ‚Äėhet kapitalisme‚Äô.

Dit stuk is eerder gepubliceerd op Sargasso.

BNEF 2018: zon en wind 50% stroomvoorziening in 2050

Bloomberg New Energy Finance (BNEF) heeft zijn nieuwe Energy Outlook uitgebracht. De BNEF-analisten voorspellen dat in 2050 50% van de wereldwijde stroomproductie van zon- en windenergie afkomstig zal zijn. Het is in hun ogen een strijd van techniek tegen grondstoffen. Zon- en windenergie behoeven geen brandstoffen om te blijven draaien. De leercurves van zon- en windenergie zorgen al jaren voor dalende prijzen, en ook bij energieopslag (lithiumion-accu’s) is dat het geval.

In de ogen van de onderzoekers is het daarom:

a matter of when and how, not if, wind and solar disrupt electricity systems everywhere.

Zonne- en windenergie

De leercurve voor zonne-energie bedraagt 28,5% voor iedere verdubbeling van de ge√Įnstalleerde capaciteit sinds 1970. De prijzen van PV-modules zijn sinds 2010 met 83% gedaald. Voor wind ligt de leercurve wat lager op 10,5% op basis van US$ per MW ge√Įnstalleerd vermogen. Dat is echter slechts een deel van het verhaal, want de capaciteitsfactor van windturbines is sinds 2010 gestegen van zo‚Äôn 20% naar 35%. Dat betekent dat windmolens meer opbrengen per MW ge√Įnstalleerd vermogen.

Op basis van de verwachte kostenontwikkeling van de verschillende componenten construeren de analisten van BNEF twee kantelpunten. Het eerste kantelpunt is waar nieuwe wind- en zonne-energie goedkoper worden dan fossiele alternatieven (gas in Amerika of steenkool in China). Het tweede kantelpunt is wanneer nieuwe wind- en zonne-energie goedkoper worden dan bestaande fossiele centrales.

Het eerste kantelpunt is volgens BNEF al bereikt in de VS en China. Wat betekent dat een toenemend aantal energiebedrijven vanaf nu gaat kiezen voor hernieuwbare energiebronnen in plaats van gas. Het tweede kantelpunt volgt volgens BNEF voor 2030, wat betekent dat ongesubsidieerde wind en zonne-energie dan het aantal draaiuren van bestaande fossiele centrales gaat beperken. Onderzoekers van het Rocky Mountain Institute kwamen eerder dit jaar tot dezelfde conclusie. Zij waarschuwden dat een groot deel van de gascentrales die momenteel in de pijplijn zitten tijdens hun levensduur onrendabel zullen worden.

Verschillende toezichthouders in de VS verwijzen voorstellen voor nieuwe gascentrales inmiddels terug naar de tekentafel en vragen om voorstellen voor hernieuwbare energie in combinatie met energieopslag.

Rol energieopslag

Zonne-energie en windenergie kunnen niet volcontinu leveren. Het aandeel dat ze in de energiemix kunnen innemen groeit door ze te combineren met energieopslag. Waarbij vooral lithium-ion accu’s sterk in ontwikkeling zijn. Sinds 2010 zijn de kosten per kWh gedaald met 80%, een leercurve van 18%. De analisten verwachten een verdere daling tot 96 USD/kWh in 2025 en 70 USD/kWh in 2030.

De wereldwijde productiecapaciteit voor lithium-ion accu’s is momenteel 131 GWh, waarvan 60% in China zit. BNEF verwacht dat de productiecapaciteit in 2021 verdrievoudigd zal zijn met een marktaandeel voor China van 73%. China streeft in de markt voor energieopslag een soortgelijke positie na als bij PV.

Energieopslag kan twee rollen vervullen. Op de eerste plaats zullen energieopslagsystemen netdiensten gaan aanbieden, zoals frequentieregeling. Deze diensten kunnen ze sneller en preciezer leveren dan fossiele centrales. Een voorbeeld hiervan is te zien in de Hornsdale energieopslag in Zuid-Australi√ę, maar ook in Europa staan inmiddels de eerste energieopslagsystemen die netdiensten leveren.

Een tweede toepassing is het opvangen van langere termijn verschillen tussen vraag en aanbod, door elektriciteit op te slaan bij veel aanbod en te leveren bij veel vraag. Op deze markt bieden accu’s geen volledige vervanging voor fossiele centrales.

Rol fossiele brandstoffen

De ontwikkelingen op gebied van hernieuwbare energie en energieopslag betekenen niet dat er geen rol is voor fossiele energiecentrales. Vooral voor gascentrales is er een rol weggelegd om fluctuaties in energieproductie op te vangen. Op de langere termijn zal het daarbij steeds meer gaan om het opvangen van seizoensfluctuaties, omdat energieopslag de rol voor kortere onbalansperiodes over zal nemen. In de nieuwe rol voor gascentrales is veel minder volume aardgas nodig dan voorheen, wat slecht nieuws is voor gasproducenten.

De grootste verliezers volgens BNEF zijn kolencentrales. Hun marktaandeel loopt in de nieuwste modellering terug van 37% nu naar 11% in 2050.

Uitdagingen voor beleidsmakers

BNEF ziet twee uitdagingen voor beleidsmakers. Op de eerste plaats wordt het een uitdaging om te zorgen dat de markt zo in elkaar steekt dat eigenaren van zonne-energie en windturbines hun geld terug verdienen. Op de tweede plaats wordt het een uitdaging om te zorgen dat de benodigde reservecapaciteit aan gascentrales beschikbaar blijft en ontwikkeld wordt. Om de doelstellingen van het klimaatakkoord van Parijs te halen is de derde uitdaging om een alternatief te ontwikkelen voor de rol die gascentrales hebben om seizoensschommelingen op te vangen.

Lees ook dit artikel over de implicaties van de BNEF doorrekening.

Dit artikel is eerder verschenen op Sargasso.

Nieuwe investering in zonne-energie

Het is al weer een tijdje geleden dat ik hier geschreven heb over mijn investeringen in zonne-energie in Afrika, Zuid-Amerika en Azi√ę. Dat betekent niet dat ik gestopt ben met investeren. Wel ben ik inmiddels verandert van sites waarmee ik deze investeringen doe.

Sunfunder

Sunfunder, de site waarmee ik in zonne-energie in Afrika en Azi√ę investeerde, is al weer een paar jaar gestopt met zijn crowdfunding activiteiten. Het bedrijf richt zich nu op grote investeerders, zoals banken, verzekeraars en pensioenfondsen. Mijn inleg heb ik volledig terug ontvangen. Vanaf het begin was de strategie van Sunfunder erop gericht om offgrid solar ‘bankable’ te maken, dat is ze inmiddels gelukt.

Trine en Lend-a-hand

De afgelopen anderhalf a 2 jaar heb ik verschillende projecten gefinancierd via Trine en Lend A Hand om zo mijn bijdrage te leveren aan de slag om de onderkant van de energiemarkt. Beide websites richten zich ook op kleinschalige offgrid solar projecten in met name Afrika en Azi√ę.

Ecoligo

Sinds deze week investeer ik ook via Ecoligo. Het eerste project waar ik in ge√Įnvesteerd heb is Rift Valley Roses in Kenia.

Ecoligo is een Duits platform dat zich richt op mkb bedrijven in Afrika en Azi√ę. Deze bedrijven hebben vaak veel last van het onbetrouwbare elektriciteitsnetwerk en de hoge kosten van dieselgeneratoren. Door te investeren in zonne-energie in combinatie met energieopslag kunnen ze veel kosten besparen. Alleen lukt het deze bedrijven vaak niet om bankfinanciering te regelen voor de installatie en willen ze zelf niet investeren buiten hun kernactiviteit. Crowdfunding vormt hier dus een alternatief. De looptijd van de investeringen is daarmee een stuk langer dan bij Trine en Lend-A-Hand. Bij Ecoligo leen je je geld uit voor 6 tot 8 jaar, terwijl Trine en Lend-A-Hand vaak looptijden kennen van 2 tot 3 jaar.

Meer informatie over het belang van het openbreken van de markt voor zonne-energie voor het mbk in Afrika en Azi√ę vind je hier.

De economische opleving van Portugal

Portugal was een van de landen die getroffen werd door de Europese schuldencrisis. De economie kromp, lonen werden verlaagd en de werkloosheid verdubbelde. De overheid stemde in met een Europees steunpakket. Toen de crisis zich verdiepte schoof de regering de scherpste bezuinigingsmaatregelen uit het steunpakket, waardoor de economie weer aantrok. In The New York Times een uitgebreide rapportage van het land dat zoals Premier António Costa in een interview zei:

What happened in Portugal shows that too much austerity deepens a recession, and creates a vicious circle, We devised an alternative to austerity, focusing on higher growth, and more and better jobs.

Open waanlink

Dit artikel is eerder verschenen als open waanlink op Sargasso.