Tag: infraroodverwarming

Energiekosten december 2024

2024 was wereldwijd het warmste jaar ooit. Al is het vooralsnog een mysterie wat de oorzaken daarvan waren, twee staan als een paal boven water: door mensen veroorzaakte klimaatverandering en El Niño. Ondanks dat 2024 het warmte jaar ooit was hebben we in december behoorlijk moeten stoken om ons huis warm te houden. Ook lieten zowel de zon als de wind het een deel van de maand afweten. Dat betekent dat we behoorlijk wat elektriciteit gebruikt hebben voor verwarming van ons huis.

Energiekosten

Tijd om te kijken met welk type energiecontract we het voordeligst uit waren geweest. Let wel: we hebben een vast contract (1 jaar) en wekken een groot deel van ons elektriciteitsgebruik op jaarbasis zelf op via onze winddelen en zonnepanelen.

Ondanks dat de productie van onze winddelen en zonnepanelen in december tegenviel laat bovenstaande grafiek zien dat we goedkoper uit waren met een vast contract in combinatie met onze winddelen en zonnepanelen dan met een dynamisch tarief. Zonder zonnepanelen en winddelen was de situatie anders geweest, dan was een dynamisch contract gunstiger geweest.

Op jaarbasis zou een dynamisch contract 10% goedkoper zijn geweest dan onze huidige strategie met een vast contract i.c.m. zonnepanelen en winddelen. Onze energiekosten bedroegen in 2024 Euro 1.696. Langzaam naderen we zo weer het niveau van onze energiekosten in 2021, toen we in totaal Euro 1.927 aan energiekosten hadden. Daarvan was ongeveer Euro 1.780 variabele kosten voor gas en elektriciteit en Euro 150 vaste kosten voor energie (inclusief de vaste teruggave energiebelasting). In 2024 waren onze variabele kosten aan elektriciteit Euro 1.250 en onze vaste energiekosten Euro 440.

Onze winddelen hebben ons op jaarbasis Euro 290 bespaard, onze zonnepanelen Euro 375.

Ten opzicht van 2023 is onze energierekening gestegen. Dit komt met name door de stijging van de vaste kosten. De netwerkkosten en de vaste aansluitkosten van het energiebedrijf zijn samen met Euro 110 gestegen naar Euro 550. Ook de vaste kosten voor onze winddelen zijn gestegen van Euro 280 naar Euro 520. Terwijl de opbrengsten van onze winddelen gedaald zijn van Euro 1.500 naar Euro 810.

Energiegebruik

Ons energiegebruik is in december net boven de 1.500 kWh uitgekomen. Daarmee is het energiegebruik in de maand december sinds 2019 gestaag gestegen. Deels doordat we dit jaar door griep minder weg zijn geweest met de kerstdagen.

In december lag ons energiegebruik hoger dan in eerdere jaren. Vooral voor apparaten en verwarming hebben we meer energie gebruikt. Voor warm water lag het energiegebruik juist lager.

Op jaarbasis lag onze energievraag in 2024 op 9.937 kWh. Dat is 3% minder dan in 2023. Waarvan 29% voor warm water, 39% voor apparaten en 32% voor verwarming. Gemiddeld genomen ligt onze energiegebruik sinds de overstap van aardgas naar infraroodverwarming 19% lager.

Warm water

Voor warm water zijn we nu bijna 3 jaar volledig van het gas af. We hebben vanaf 2011 een zonneboiler. Drie jaar geleden hebben we ook een HeatCyle van DeWarmte laten installeren en vanaf de eerste dag van de Russische invasie in Oekraïne hebben we het gas dichtgedraaid en de cv-ketel uitgezet. Inmiddels is de gasaansluiting ook al weer een tijdje verwijderd.

De HeatCycle heeft ons in december voor het eerst in lange tijd weer kopzorgen bezorgd. De week voor kerst hadden we een aardlekprobleem, dat uiteindelijk terug bleek te leiden op de aansluiting van de HeatCycle op het elektrisch element dat de legionella-run verzorgd. Met hulp van DeWarmte heb ik het probleem zelf kunnen verhelpen en het element weer veilig aan weten te sluiten. Daarna werkte het systeem weer en bleek ook het elektrische element nog te werken.

De COP van het systeem is inmiddels wel behoorlijk teruggezakt tot 1,1 in december. Wat betekent dat het systeem veel elektriciteit verbruikt om warmte terug te winnen.

In heel 2024 valt op dat de COP vanaf maart aanzienlijk gedaald is en na een korte opleving in mei eigenlijk het hele jaar maar net boven de 1,0 heeft gelegen. Op jaarbasis bedraag onze COP 1,6. Oftewel: met iedere kWh elektriciteit weten we 1,6 kWh warmte terug te winnen. Niet echt een hele goede prestatie.

Over de afgelopen jaren lag de COP van onze HeatCycle gemiddeld op 2,4. In 2022 en 2023 heeft het systeem beduidend beter gepresteerd met een COP van respectievelijk 3,4 en 3,2. Uit reacties via de mail en bij nalezen op Tweakers blijk ik niet de enige die te maken heeft met een dalende prestatie van het systeem. Op de website van DeWarmte wordt de HeatCycle ook niet meer aangeboden.

Verwarming

In december hebben we behoorlijk wat elektriciteit verbruikt voor verwarming. Deels komt dit doordat ik met de instellingen heb lopen spelen om te kijken of een minder grote nachtverlaging tot een lager energiegebruik en een lagere piek in het gebruik zou leiden. Conclusie: experiment niet geslaagd. Het energiegebruik is met 2,3 kWh/gewogen graaddag het hoogste sinds de overstap naar infraroodverwarming. De instellingen heb ik daarom weer teruggedraaid. Ook in de elektriciteitspiek in de ochtend maakt het niet noemenswaardig uit.

Op jaarbasis ligt ons werkelijk energiegebruik voor verwarming door mijn experiment (en doordat we met de feestdagen meer thuis zijn geweest) weer boven de 3.000 kWh per jaar. Ons energiegebruik ligt nog wel 40% lager dan met een cv-ketel. Het energiegebruik lag in 2024 wel 3% hoger dan het langjarig gemiddelde met infraroodverwarming. Terwijl we in november nog 3% minder gebruikt hadden dan het langjarig gemiddelde. Nogmaals: mislukt experiment.

Energieaanbod

In december hebben we een stuk meer elektriciteit in moeten kopen dan vorig jaar. Deels doordat onze warmtepomp het veel minder goed heeft gedaan dan in voorgaande jaren, deze produceerde 80% minder warmte. Hierdoor hebben we meer stroom nodig gehad voor warm water. Een andere reden is dat onze winddelen 20% minder stroom opleverden dan in 2023. Tot slot hebben we ook meer elektriciteit voor verwarming gebruikt.

Op jaarbasis hebben we in 2024 3% minder energie gebruikt dan in 2023. We hebben wel 67% meer elektriciteit ingekocht dan in 2023. De totale hoeveelheid ingekochte elektriciteit komt daarmee op 2.211 kWh. Dat komt doordat onze zonneboiler en warmtepomp 28% minder warmte hebben geproduceerd, door 9% minder elektriciteitsproductie van onze zonnepanelen en door 7% minder opbrengst van onze winddelen.

De hogere inkoop van elektriciteit verklaart ook onze hogere energierekening. De daling van de elektriciteitsprijs kan niet op tegen zo’n grote stijging in onze afname.

CO2-uitstoot

Behalve een betaalbare energierekening, energiebesparen en van het aardgas af is ook CO2-reductie een belangrijk doel. Er zijn verschillende manieren om de CO2-uitstoot van energiegebruik te berekenen. Vooral als het om het elektriciteitsgebruik gaat. Ga je uit van de mix op moment van gebruiken? Ga je uit van de uitstoot van de marginale elektriciteitscentrale (de laatste die nog net aan moet om voldoende stroom op het net te zetten)? Of toch van het stroometiket van je leverancier?

Jaar	Integraal	Referentie	Grijs	Onbekend	Stroom-etiket
2011	2.690	3.019	2.730	2.385	2.730
2012	3.132	3.555	3.082	2.712	3.082
2013	2.930	3.093	2.901	2.763	2.901
2014	1.510	1.578	1.486	1.426	1.486
2015	1.626	1.709	1.585	1.520	1.359
2016	1.810	1.902	1.783	1.699	1.495
2017	1.636	1.718	1.639	1.568	1.384
2018	1.738	1.818	1.755	1.683	1.484
2019	1.483	1.727	1.656	1.420	767
2020	1.194	1.598	1.693	1.330	316
2021	1.712	2.678	2.429	1.882	332
2022	965	1.573	1.417	1.072	96
2023	687	1.169	1.045	772	0
2024	867	1.474	1.318	974	0
Totaal	23.980	28.611	26.520	23.206	17.433

Welke berekeningsmethode je ook wil hanteren, bovenstaande tabel laat duidelijk zien dat onze CO2-uitstoot in de loop van de jaren fors gedaald is. De daling verschilt per methode en sommige methodes laten in 2021 en 2024 een stijging zien ten opzichte van het jaar ervoor, doordat we in 2021 en 2024 meer elektriciteit in hebben gekocht dan de jaren ervoor. De trend is echter duidelijk.

Wat ook duidelijk is is dat alle methoden een daling van de CO2-emissie laten zien na de overstap voor verwarming met aardgas naar verwarming via infraroodverwarming. Wat in bovenstaande tabel ook goed te zien is is het effect van vergroening van de elektriciteitsvoorziening. Voor alle berekeningsmethoden is de CO2-reductie in 2024 groter dan de gemiddelde CO2-reductie t.o.v. aardgas. Dat komt doordat het aandeel hernieuwbare elektriciteit stijgt, waardoor de CO2-emissie per kilowattuur elektriciteit daalt.

Zelf aan de slag?

Mocht je de loterij gewonnen hebben dan kan je je woning in één klap verduurzamen. Voor de velen die de loterij niet winnen, zoals wij, zijn er ruim voldoende mogelijkheden om tips en tricks te vinden om zelf aan de slag te gaan in huis. Een logische eerste stap is daarbij om te beginnen bij kleine en goedkope maatregelen, bijvoorbeeld met de 7 tips om snel afscheid te nemen van de helft van je energierekening van huisfluisteraar Lars Boelen.

Wie het wat traditioneler aan wil pakken kan terecht bij MilieuCentraal, HIER of Vereniging Eigen Huis. Liever advies van een levend mens? Check of de lokale energiecoöperatie bij jou in de buurt of de gemeente vrijwillige energiecoaches heeft.

januari 31, 2025

Energiekosten november 2024

November is al lang en breed voorbij, tijd dus om te kijken naar onze energiekosten, energiegebruik en energieproductie van november 2024.

Energiekosten

Onze energiekosten lagen in november hoger dan in november 2023. Wat wel opvallend is is dat het verschil tussen onze strategie van inzetten op langjarig stabiele kosten (zonnepanelen en winddelen) en een dynamisch contract nagenoeg nihil is. Het verschil is minder dan 1%.

Met een Local4Local contract hadden we (naar mijn inschatting) zo’n 10% kunnen besparen. Het voordeel van onze winddelen is fors gedaald, doordat de onbalans, profiel en onderhoudskosten per winddeel gestegen zijn. Daardoor hebben we in november per saldo slechts 13 Euro voordeel van onze winddelen. Ook onze zonnepanelen leverde in november (begrijpelijkerwijs) slechts zo’n 20 Euro op.

Nu het jaar bijna op z’n einde loopt is in bovenstaande grafiek goed zichtbaar dat onze zonnepanelen de energierekening meer drukken dan onze winddelen. Dat komt deels doordat we een relatief kleine zonnestroominstallatie hebben (9 panelen van 240 Wattpiek per stuk). Hierdoor verbruiken we relatief veel van onze zonnestroom zelf (> 50% t/m november). In 2024 hebben we tot nu toe zo’n 900 Euro bespaard door onze zonnepanelen. Onze winddelen hebben ons bijna 250 Euro bespaard dit jaar.

Vorige maand schreef ik over het voorstel om de structuur van de netwerkkosten aan te passen. November zou voor een kostbare maand zijn geweest met Euro 86 aan netwerkkosten, vergelijken met de huidige energiekosten van Euro 29. Op zich niet erg, geeft een goede stimulans om verder door te pakken met energiebesparen en om op zoek te gaan naar manieren om het netwerk te ontlasten.

Energiegebruik

In november lag onze totale energievraag op 1.067 kilowattuur. Waarvan het 44% voor verwarming, 35% voor apparaten en 21% voor warm water.

In de eerste 11 maanden van het jaar hebben we in totaal 8.411 kilowattuur gebruikt, waarvan 6.580 kilowattuur aan elektriciteit. De overige 22% is warmte van onze warmtepomp en zonneboiler.

In de eerste 11 maanden hebben we zelf in 85% van onze energie kunnen voorzien via onze zonnepanelen, zonneboiler, warmtepomp en winddelen. In de praktijk gebruiken we delen van het jaar meer en delen van het jaar minder energie dan we produceren. Dat betekent dat we een deel van de elektriciteit terug leveren en een deel meteen zelf gebruiken om later in te kopen. Voor zonne-energie ligt het aandeel dat we meteen gebruiken op ongeveer 50%.

Voor windenergie is het lastiger inschatten, omdat de uurdata van de winddelen niet meer via de api toegankelijk zijn. Inmiddels weet ik het wel bij benadering te bepalen, door de productie per dag evenredig te verdelen over de uren van de dag. Op basis daarvan kwam de gelijktijdigheid in november uit op 81%. Wat waarschijnlijk aan de hoge kant is.

Verwarming

In november was het aantal gewogen graaddagen 342, dat is 9% meer dan vorig jaar. Ons energiegebruik voor verwarming lag ook 14% hoger dan vorig jaar. Daarvan is 9% toe te schrijven aan het koudere weer, de overige 5% ligt aan meer stoken.

Op jaarbasis is ons werkelijk energiegebruik voor verwarming 2.861 kilowattuur. Dat is ruim 1.000 kilowattuur minder dan in een standaardjaar begin vorige eeuw en 41% minder dan toen we met aardgas verwarmden.

Zelf aan de slag?

Mocht je de loterij gewonnen hebben dan kan je je woning in één klap verduurzamen. Voor de velen die de loterij niet winnen, zoals wij, zijn er ruim voldoende mogelijkheden om tips en tricks te vinden om zelf aan de slag te gaan in huis. Een logische eerste stap is daarbij om te beginnen bij kleine en goedkope maatregelen, bijvoorbeeld met de 7 tips om snel afscheid te nemen van de helft van je energierekening van huisfluisteraar Lars Boelen.

Wie het wat traditioneler aan wil pakken kan terecht bij MilieuCentraal, HIER of Vereniging Eigen Huis. Liever advies van een levend mens? Check of de lokale energiecoöperatie bij jou in de buurt of de gemeente vrijwillige energiecoaches heeft.

december 22, 2024
Energiekosten oktober 2024

Oktober is al weer even afgelopen, dus tijd om in de ontwikkeling van ons energiegebruik, productie en vooral ook energiekosten te duiken. Vanuit de netwerkbedrijven werd vorige maand een voorstel gelanceerd om de berekening van de netwerkkosten te moderniseren. Het verwachte effect daarvan op onze energierekening zal ik vanaf deze maand ook meenemen.

Voorstel nieuwe netwerktarieven

De netbeheerders hebben vorige maand een voorstel gelanceerd voor nieuwe netwerktarieven. Ze stellen om 0,3 kWh tegen een vast netwerktarief te belasten en het resterende deel van de netwerkkosten afhankelijk te maken van de hoeveelheid stroom die gebruikt wordt en het tijdstip van gebruik van de elektriciteit. Uren met veel afname of weinig aanbod zijn duur, uren met weinig afname of veel aanbod van achter de meter (zonnepanelen) zijn goedkoop.

Het voorstel maakt onderscheid in twee jaarhelften: de zonnige maanden, waarin een er oplopend overschot aan zonnestroom is, en het stookseizoen, waarin windenergie een andere energiecentrales een grotere rol hebben.

De voorgestelde tijdsgebonden uurtarieven laten goed het effect van zonne-energie zien. In de zomermaanden zijn de variabele netwerktarieven van ’s ochtends 9u tot ’s middag 16u nihil. Een mooi moment om de (vaat)was te doen, de elektrische auto te laden of een warmwaterboiler op te warmen. In de winter zijn juist de avonduren, waarin veel centrales bij moeten springen en waarin het netwerk lokaal erg vol kan zitten door de vraag naar stroom voor koken en verwarmen, duur. De prikkel om de elektrische auto pas na middernacht op te laden i.p.v. meteen bij thuiskomst is ook duidelijk zichtbaar in de tariefstructuur.

Ons huidige netwerktarief is Euro 35,34 per maand. Onder het nieuwe voorstel zouden onze netwerkkosten in oktober Euro 42,02 zijn geweest (Euro 15,50 vast en Euro 26,53 variabel). Dat betekent dat de netwerkkosten in het nieuwe voorstel stijgen. Te vroeg om te beweren dat het ook op jaarbasis een stijging oplevert, maar wel logisch en terecht gelet op onze keuze voor infraroodverwarming en warmtepomp.

Energiegebruik oktober 2024

In oktober hebben we 639 kWh gebruikt. Het cumulatieve bruto energiegebruik voor 2024 komt daarmee op 7.344 kWh voor warm water, elektrische apparaten en verwarming. Dat is 6,7% lager dan in 2023.

Ten opzichte van de jaren met cv-ketel besparen we sinds de overstap van gas naar elektriciteit gemiddeld 17%.

Verwarming

Het stookseizoen is in oktober zeker weer begonnen. Met 168,5 lag het aantal gewogen graaddagen 26% hoger dan in oktober vorig jaar. Waarmee het aantal gewogen graaddagen op jaarbasis nog steeds 28% lager ligt dan begin vorige eeuw. Één koudere maand maakt nou eenmaal geen Elfstedentocht.

Het energiegebruik voor verwarming lag in oktober op 0,78 kWh per gewogen graaddag. Het langjarig gemiddeld energiegebruik voor verwarming loopt sinds 2019, het jaar dat we over zijn gestapt op infraroodverwarming, nog steeds langzaam maar gestaag terug. Enig bewijs dat het gasverbruik bij verwarmen met infraroodverwarming één op één vervangen wordt door elektriciteit is niet terug te vinden in ons energiegebruik voor verwarming.

Sterker, in de praktijk blijkt 40% energiebesparing door over te schakelen op infraroodverwarming haalbaar. En dat is dan nog zonder veel aanpassingen in het stookschema, want dat was tot afgelopen september hetzelfde als voor de overstap. Pas sinds de verbouwing van de huiskamer heb ik de keuken en woonkamer gescheiden en elk hun eigen thermostaat gegeven. Ook extra energiebesparende maatregelen (beter geïsoleerde kozijnen en ramen in de woonkamer) zijn pas deze zomer afgerond. Het effect daarvan verwacht ik op z’n vroegst deze winter terug te zien in ons energiegebruik.

Op jaarbasis verbruiken we momenteel zo’n 2.700 kWh voor verwarming. Dat is zo’n 1.000 kWh minder dan we een eeuw geleden nodig zouden hebben gehad. Een voordeel van klimaatverandering, al betwijfel ik of dat voordeel opweegt tegen de nadelen. Ik zou met alle liefde 1.000 kWh meer verstoken in ruil voor een Elfstedentocht en met meer zekerheid van behoud van de warme golfstroom (of accurater de AMOC):

Warm water & elektrische apparaten

In oktober hebben we 223 kilowattuur warm water gebruikt. Dat heeft 72 kilowattuur elektriciteit gekost, daarmee heeft onze warmtepomp 103,1 kilowattuur warm water gemaakt, het restant is geproduceerd door onze zonneboiler.

Onze elektrische apparaten hebben in oktober 283 kilowattuur elektriciteit gebruikt. In totaal hebben we daarmee in oktober 639 kilowattuur energie gebruikt, dat is 6% minder dan in oktober vorig jaar.

Energieproductie

In oktober hebben we 136 kilowattuur elektriciteit ingekocht. De eerste maand sinds april dat we op maandbasis minder elektriciteit geproduceerd dan gebruikt hebben.

In oktober hebben onze zonnepanelen 126 kilowattuur geproduceerd, waarvan we 69 kilowattuur zelf hebben gebruikt. Onze winddelen hebben 226 kilowattuur geproduceerd, bijna de helft minder dan de 436 kilowattuur van oktober 2024. Onze zonneboiler en warmtepomp hebben samen 151 kilowattuur geproduceerd.

In de eerste 10 maanden hebben onze zonnepanelen 1820 kilowattuur geproduceerd, waarvan we 911 kilowattuur (iets meer dan 50%) zelf hebben gebruikt. Onze winddelen hebben 3.111 kilowattuur geproduceerd. Iets meer dan in de eerste 10 maanden van 2024. Aan warmte hebben we 1.736 kilowattuur geproduceerd. Daarmee hebben we 91% van onze eigen energiegebruik zelf geproduceerd. De rest, 674 kilowattuur, hebben we ingekocht.

Ons netto energiegebruik ligt daarmee bijna gelijk aan het netto energiegebruik in 2023.

Energiekosten

Hoe interessant alle getallen over energiegebruik en productie ook zijn, de meeste Nederlanders willen vooral weten wat kost dat dan? En heb je wel het meest voordelige energiecontract te pakken?

In oktober bedroegen onze energiekosten Euro 110. Met een dynamisch energiecontract zouden we Euro 93 hebben moeten betalen, een mogelijk besparing van 15%. Begin oktober is de jaarrekening op de mat gevallen. Daaruit kwam een tegenvaller voor de vaste kosten van onze winddelen, die met 43 Euro per maand hoger lagen dan mijn eerdere inschatting. Dat betekent dat we in oktober Euro 9 beter af zijn geweest zonder winddelen. Onze zonnepanelen renderen nog wel en hebben ons Euro 22 bespaart, ondanks de terugleverkosten.

In de eerste 10 maanden van 2024 waren onze energiekosten Euro 1.041, dat is bijna Euro 300 hoger dan in 2023. De lagere kosten in 2023 werden echter veroorzaakt door het ingestelde prijsplafond, zonder het prijsplafond zouden onze energiekosten in 2023 Euro 226 hoger zijn geweest dan dit jaar. Onze winddelen hebben over de eerste 10 maanden nog steeds nut gehad. We hebben er Euro 230 mee bespaard. Dat is Euro 26 per winddeel. Onze zonnepanelen hebben ons in de eerste 10 maanden van dit jaar Euro 750 bespaart.

In bovenstaande grafiek is goed zichtbaar dat onze zonnepanelen en winddelen zorgen voor demping van onze energiekosten. Ze zorgen er niet voor dat we geen energiekosten meer hebben, maar wel dat onze energierekening ongeveer halveert. En dat is ondanks de ingevoerde terugleverkosten voor zonnepanelen en ondanks de opgelopen onbalans, profiel en onderhoudskosten voor onze winddelen.

Bovenstaande grafiek laat zien dat onze besparing nog wat hoger zou kunnen zijn als we overstappen op een dynamisch tarief. Daarmee hadden we t.o.v. onze huidige strategie 17% kunnen besparen. Niet echt heel veel en in ruil voor de besparing zouden we een hoger risico lopen. Een verzekeringspremie van 17% voor rust in de tent vind ik alleszins acceptabel, al zal die afweging voor iedereen anders. Het meest interessant vind ik dat mijn inschatting is en blijft dat deelname aan een energiegemeenschap een nog groter voordeel oplevert, terwijl het tegelijkertijd de kans biedt om meer te profiteren van dynamische tarieven. Het is nog even wachten tot het lukt om er in Schiedam mee aan de slag te gaan. Elders in Nederland starten er binnenkort 26 extra pilots, waarmee Local4Local de opschalingsfase in gaat.

CO2-uitstoot

Tot slot hou je natuurlijk de kniesoren van de COP=1 politie die volhouden dat met infraroodverwarming geen CO2-uitstoot te besparen is. In onderstaande tabel is op 5 manieren de CO2-uitstoot berekend voor de jaren dat we ons huis verwarmde met aardgas en voor de jaren dat we ons huis verwarmen met infraroodverwarming. Veel plezier en succes met aantonen dat er geen sprake is van een daling van de CO2-uitstoot.

Zelf aan de slag?

Mocht je de loterij gewonnen hebben dan kan je je woning in één klap verduurzamen. Voor de velen die de loterij niet winnen, zoals wij, zijn er ruim voldoende mogelijkheden om tips en tricks te vinden om zelf aan de slag te gaan in huis. Een logische eerste stap is daarbij om te beginnen bij kleine en goedkope maatregelen, bijvoorbeeld met de 7 tips om snel afscheid te nemen van de helft van je energierekening van huisfluisteraar Lars Boelen.

Wie het wat traditioneler aan wil pakken kan terecht bij MilieuCentraal, HIER of Vereniging Eigen Huis. Liever advies van een levend mens? Check of de lokale energiecoöperatie bij jou in de buurt of de gemeente vrijwillige energiecoaches heeft.

november 24, 2024
In mei verzoop een vogelei

Mei was een erg natte maand, toch was zonne-energie in mei de grootste duurzame energiebron in Nederland. Bij ons produceerden onze zonnepanelen 247 kWh, waarvan we 41,7% zelf gebruikte. Het restant hebben we teruggeleverd. Onze winddelen leverden 170 kWh op en onze warmtepomp en zonneboiler produceerde samen 190 kWh aan warmte. Per saldo produceerden we in mei 113 kWh meer elektriciteit dan we gebruikt hebben. Conclusie: ook bij ons was zonne-energie de grootste energiebron in mei.

Bruto energiegebruik

Ons bruto energiegebruik, inclusief warmte, over de eerste vijf maanden lag met 4.457 kWh 7% lager dan gemiddeld.

Netto lag ons energiegebruik in de eerste vijf maanden op 968 kWh. Waarmee ons seizoenstekort in het hele stookseizoen 2023-2024 uitkomt op 1.948 kWh. Oftewel: in de winter produceren onze winddelen, zonnepanelen, zonneboiler en warmtepomp 1.948 kWh te weinig om in onze seizoensvraag naar energie te voldoen. Deze energie kopen we in bij het energiebedrijf in de vorm van elektriciteit.

Het energiebedrijf zorgt er op jaarbasis voor dat er voldoende groene stroom wordt geproduceerd. Een groeiend aantal critici pleit er voor om toe te gaan naar matching op uurbasis, en ook EU regelgeving beweegt die kant op. Vooralsnog heb ik enkel cijfers die laten zien dat we in de eerste vijf maanden van dit jaar 55% van de stroom van onze zonnepanelen zelf hebben gebruikt. Voor de stroom van onze winddelen heb ik geen uurgegevens meer voorhanden.

Verwarming

In mei hebben we nog 13 kWh verbruikt, voordat we onze infraroodpanelen hebben uitgedaan. Waarmee we 0,19 kWh per gewogen graaddag hebben verbruikt, minder dan de 0,21 kWh per gewogen graaddag in mei 2023. Het aantal gewogen graaddagen was 11% lager dan in mei 2023.

Op jaarbasis ligt ons werkelijk energiegebruik voor verwarming op 2.662 kWh. Deels komt dit door de warmere winter. Deels doordat we met infraroodverwarming 40% besparen ten opzichte van verwarmen met aardgas. Daarmee is infraroodverwarming zuiniger dan een gewone elektrische kachel. Reden waarom producenten en leveranciers al een tijd proberen om de bouwregels aangepast te krijgen, zodat deze rekening houden met de besparing die stralingswarmte geeft t.o.v. convectiewarmte

Energieproductie

Mei was een natte en bewolkte maand, dat was te merken aan de hoeveelheid stroom die onze zonnepanelen hebben geproduceerd. In mei hebben onze zonnepanelen 247 kWh geproduceerd. Bijna 20% minder dan de 302 kWh in mei vorig jaar. Daarvan hebben we er 104 zelf gebruikt, de overige 144 hebben we teruggeleverd. Onze winddelen hebben in mei 170 kWh geproduceerd, zo’n 10% minder dan in mei vorig jaar.

Samen hebben onze winddelen en zonnepanelen in mei toch meer stroom geproduceerd dan we gebruikt hebben. Op maandbasis hebben we in mei 113 kWh teruggeleverd.

CO2-uitstoot

Een heet hangijzer bij overstappen op infraroodverwarming is de CO2-uitstoot. Het idee is dat deze omhoog gaat. De cijfers laten inmiddels voor alle vijf de berekeningsmethoden die ik gebruik een ander beeld zien. Dat geldt voor de vergelijking met de gemiddelde CO2-uitstoot in de jaren met hr-ketel (vanaf installatie van onze zonnepanelen) versus de jaren met infraroodverwarming, en nog meer voor 2024.

Energiekosten in mei

Dankzij onze zonnepanelen en winddelen hebben we in mei 1 Euro aan energiekosten.

Bovenstaande grafiek laat zien dat onze energierekening zonder zonnepanelen en winddelen in de eerste vijf maanden Euro 1.350 zou zijn geweest. Dankzij onze zonnepanelen hebben we ruim Euro 300 bespaard in 5 maanden en door de winddelen hebben we nogmaals ruim Euro 300 bespaard. Waardoor onze energiekosten op Euro 720 over de eerste vijf maanden uitkomen.

In de besparing van onze zonnepanelen zit nog geen terugleververgoeding verwerkt, die gaat bij ons pas in bij het nieuwe contract vanaf juni. De teruglevergoeding die we gaan betalen ligt echter ruim onder de Euro 300, waarmee zonnepanelen een zinvolle investering zijn en blijven.

Mei was wel een bijzondere maand, want het is de eerste maand waarin onze huidige constructie van een vast tarief i.c.m. zonnepanelen en winddelen goedkoper was dan een dynamisch contract of een local4local constructie. In beide laatste gevallen zouden we zo’n 13,50 Euro aan energiekosten hebben gehad in mei i.p.v. 1 Euro. Met curtailment bij negatieve stroomprijzen (het afschakelen van onze zonnepanelen) hadden de kosten van een dynamisch contract 2,50 lager kunnen liggen.

Over de eerste vijf maanden is onze huidige constructie 13% duurder dan een dynamisch tarief. Maar die 13% extra schelen me wel een hoop kopzorgen.

juni 9, 2024
Energierekening maart 2024

We hebben een warme maart achter de rug, tijd om te kijken naar de ontwikkeling van onze energiekosten, energiegebruik en energieproductie. Wat in maart opviel was dat het veel minder koud was dan in maart vorig jaar, wat ook duidelijk terug te zien is in ons energiegebruik.

Energiekosten

Onze energiekosten bedroegen in maart Euro 128. Zo’n 50 Euro minder dan zonder onze winddelen en 25 Euro duurder dan met een dynamisch contract. Dat verschil had 16 Eurocent groter kunnen zijn ten bate van het dynamisch contract als we onze zonnepanelen bij negatieve prijzen uit hadden geschakeld.

Met de combinatie winddelen en een Local4Local constructie waren we nog een paar euro goedkoper uit geweest. Met als extra voordeel langjarige zekerheid over een groot deel van onze energiekosten, terwijl we minder onbalans en profielkosten hoeven te betalen.

Voor de berekening van de kosten ben ik ervan uit gegaan dat we de kosten voor winddelen halveren t.o.v. een vast contract. Dit om te compenseren voor het feit dat ik al een tijdje geen uurgegevens van De Windcentrale meer weet in te lezen in Home Assistant en ik dus niet precies tegen welke uurtarieven ik de productie van de winddelen weg kan strepen. Waarschijnlijk is dat er hoge uurprijzen zijn bij weinig wind.

In het eerste kwartaal bedroegen onze energiekosten 691 Euro. Dat is 12% lager dan in het eerste kwartaal van 2023. Zonder winddelen waren onze energiekosten 37% hoger geweest dan nu. Met een dynamisch contract hadden we 19% (Euro 130) kunnen besparen ten opzichte van ons huidige vaste contract. Met de L4L constructie i.c.m. winddelen zou dit oplopen tot 28% t.o.v. ons huidige vaste contract.

Energiegebruik

In maart hebben we 760 kWh energie gebruikt. Dat is een daling van 36% t.o.v. maart 2023. Deze daling zit hem deels in minder elektriciteitsgebruik van apparatuur en warm water, maar vooral in minder energiegebruik voor verwarming.

Verwarming

Maart 2024 was uitzonderlijk zacht met 51% minder gewogen graaddagen dan in 2023. Dat was terug te zien in ons stookgedrag, we hebben namelijk 41% minder energie gebruikt voor verwarming. Per gewogen graaddag lag ons elektriciteitsgebruik op 0,85 kWh. Daarmee ligt het elektriciteitsgebruik nog lager dan de 0,93 kWh/gewogen graaddag van 2022.

Op jaarbasis ligt ons energiegebruik voor verwarming op 1,23 kWh/gewogen graaddag. Dat is 6% lager dan gemiddeld met infraroodverwarming.

Op jaarbasis ligt ons huidige energiegebruik voor verwarming op 2.972 kWh. Dat is 28% lager dan in een standaardjaar in de periode 1901-1930 (oudst bekende 30 jarige meetreeks met dagtemperaturen van het KNMI). Onderstaande grafiek laat ook goed zien hoe het gemiddeld jaarverbruik voor verwarming daalt sinds we over zijn gestapt op onze COP=1 infraroodverwarming. Met infraroodverwarming besparen we gemiddelde 40% ten opzichte van het langjarig gemiddelde met aardgas. Een wonderbaarlijk gegeven als je bedenkt dat er tussen de jaren met infraroodverwarming toch echt twee coronawinters met volop tCOP=1 thuiswerken en leren zitten. Het zou natuurlijk ook zo kunnen zijn dat het praktijkonderzoek van W/E over infraroodverwarming meer hout snijdt dan de theoretische verhalen van de COP=1 politie…

Warm water

Voor warm water hebben we in maart 113 kWh gebruikt om m.b.v. onze warmtepomp 157 kWh warm water te produceren. Daarnaast heeft onze zonneboiler nog 66 kWh aan warmte geproduceerd.

Energieproductie

In maart hebben onze zonnepanelen en winddelen het goed gedaan. Onze zonnepanelen produceerde op maandbasis 151 kWh, waarvan we de helft zelf hebben gebruikt en de rest terug hebben geleverd. Onze winddelen hebben 323 kWh geproduceerd en onze warmtepomp en zonneboiler 110 kWh. De resterende 172 kWh hebben we ingekocht bij het elektriciteitsbedrijf. Dat betekent dat we in maart 77% van ons energiegebruik zelf hebben geproduceerd.

Netto energiegebruik

Ons netto energiegebruik is in het eerste kwartaal uitgekomen op 1.209 kWh. Dat is 300 kWh lager dan in 2023. Voor een belangrijk deel ligt dit aan minder energiegebruik voor verwarming, doordat het eerste kwartaal van 2024 warmer was dan het eerste kwartaal van 2023. Het seizoenstekort is dit stookseizoen opgelopen tot 1.984 kWh. Ook dat is een stuk lager dan eerdere jaren, hoewel april daar gemiddeld nog zo’n 110 kWh aan toevoegt.

CO2-uitstoot

De CO2-uitstoot van ons energiegebruik in maart ligt volgens alle 5 methoden lager dan de uitstoot in de periode toen we aardgas gebruikte voor verwarming. Ook gemiddeld genomen hebben we onze CO2-uitstoot volgens alle methoden verminderd sinds we over zijn gestapt op infraroodverwarming.

Onze CO2-uitstoot in het eerste kwartaal is ook gedaald ten opzichte van de CO2-uitstoot in de periode dat we met aardgas verwarmden. De mate waarin verschilt per methode, maar alle vijf de methoden laten nu een daling zien.

april 5, 2024
Energiekosten januari 2024

De eerste maand van het jaar is geweest, tijd om terug te kijken naar ons energiegebruik, onze energieproductie en niet te vergeten onze energiekosten. Om met die laatste te beginnen we zouden een kleine Euro 70 bespaard kunnen hebben als we een dynamisch contract hadden gehad. Wat we niet hebben, want we hebben een vast contract gecombineerd met winddelen. Door onze winddelen hebben we in januari Euro 100 bespaard ten opzichte van een vast contract zonder winddelen. Daarbij hou ik rekening met de hogere profielkosten, die onderhand richting de 10 Eurocent per kilowattuur gestegen zijn. Dat is bijna dubbel zo veel als de kosten van een kilowattuur voor de nieuwe invasie van Rusland in Oekraïne.

Wat in bovenstaande grafiek verder opvalt is dat de energiekosten weer langzaamaan dalen. Ze liggen echter nog steeds boven het niveau van de periode 2011-2020. In 2021 en en 2022 zijn onze energiekosten fors gestegen, vanaf 2023 zijn ze weer aan het dalen. De energiekosten van 2023 zijn wat vertekend, doordat we over januari 2023 profiteerden van het verlaagd tarief. Zonder het effect van die maatregel waren onze energiekosten in januari 2023 bijna Euro 200 hoger geweest en dan zou 2024 het eerste jaar met een forse daling zijn.

Energievraag

Onze energievraag in januari was zo’n 1.500 kWh voor verwarming, warm water en apparaten. Het grootste gedeelte was nodig voor verwarming. Onze energievraag lag 6% lager dan in januari 2023.

Verwarming

Het stookseizoen is volop bezig en januari 2024 was met 466 gewogen graaddagen kouder dan januari 2023 met 408 gewogen graaddagen.

De kou is terug te zien in ons energiegebruik per gewogen graaddag dat met 1,74 kWh/gewogen graaddag weer boven het langjarig gemiddelde van 1,32 kWh per gewogen graaddag ligt.

Het totale energiegebruik op jaarbasis daalt voor verwarming weer richting de 3.000 kWh. Gecorrigeerd voor weersinvloeden verbruiken we gemiddeld 39% minder energie voor verwarming met onze infraroodpanelen dan met de cv-ketel.

Energieproductie

De energieproductie bestond in januari vooral uit windenergie van onze winddelen en uit warmte van onze warmtepomp. Onze zonnepanelen maakte slechts een klein deel uit van de energieproductie. We kochten afgelopen maand 707 kWh in bij het energiebedrijf. Daarmee komt het seizoensgat op 1.446 kWh.

Conclusie

De energiebesparing van ongeveer 40% door onze infraroodverwarming blijkt nog steeds robuust. Ook dit stookseizoen brengt daar vooralsnog weinig verandering in. Voor wat betreft energiekosten zouden we in januari beter af zijn geweest met een dynamisch contract in plaats van ons huidige vaste contract in combinatie met winddelen. Of dat zo blijft in de rest van dit jaar weet ik niet. Ik weet wel dat we een vast contract hebben tot september, dus tot die tijd profiteren we niet van prijsdalingen op de elektriciteitsmarkt.

februari 3, 2024
Onze energierekening in 2023
Volgens het KNMI was 2023 het natste en warmste jaar sinds ze begonnen zijn met meten. Dat is ook zichtbaar in het aantal gewogen graaddagen, dat met 2.337 ruim een kwart lager ligt dan het klimaatgemiddelde van 3.172 in de periode 1901-1930. Het komt overeen met de verwachtingen toen ik begon met werken: de winters warmer en natter, en de zomers warmer. Het warmere weer heeft ook z’n weerslag op ons energiegebruik. We verbruiken zo’n 1.000 kWh minder voor verwarming door het warmere weer. In totaal hebben we vorig jaar 7.666 kWh elektriciteit gebruikt, wat ons een energierekening van € 1.194 heeft opgeleverd. Omgerekend € 0,16 per kWh, inclusief energiebelasting, vastrecht en btw. Een prijsniveau dat we voornamelijk hebben bereikt doordat het grootste deel van de stroom die we gebruiken geleverd wordt door onze zonnepanelen en winddelen.

Energiekosten

Onze energiekosten zijn iets lager uitgekomen dan ik eind december inschatte. Dat komt vooral doordat onze winddelen in december beter hebben gepresteerd dan in december 2022. Al met al komt onze energierekening uit op €1.194, een maandbedrag van € 99,50. Best netjes gezien alle druk op de energiemarkt. Voor volgend jaar verwacht ik een lichte stijging, tenzij de hoeveelheid wind en zon fors daalt ten opzichte van 2023.

Onderstaande grafiek laat het verloop van onze energierekening sinds 2011 zien. Het valt op dat we op 2021 na onze energierekening behoorlijk stabiel hebben weten te houden.

De hoogte van onze energierekening van 2011 (€1.132) verschilt nauwelijks van de energierekening van 2023 (€1.194). Daar hebben we wel de nodige investeringen in en aanpassingen aan ons huis voor moeten doen. Ten opzichte van de periode 2014-2018 is de energierekening wel met zo’n € 400 gestegen. In 2022 hebben we onze energierekening laten dalen ten opzichte van 2021, best een prestatie als je bedenkt dat de elektriciteitsprijzen in 2022 door het dak gingen (tenzij je een dynamisch contract had).

In bovenstaande grafiek heb ik voor de jaren 2021, 2022 en 2023 daarom met behulp van de gemiddelde groothandelsprijs per maand uitgerekend hoe hoog onze energierekening zou zijn als we een dynamisch energiecontract zouden hebben. Ook heb ik met behulp van de uurdata uit Home Assistant en de uurprijzen op de day-ahead prijs (bron: Energy Charts) uitgerekend hoe hoog onze energierekening zou zijn bij overstap op dynamische tarief.

Ten opzichte van de gekozen strategie om extra winddelen bij te kopen zouden we gemiddeld €9 per jaar extra hebben bespaard. Terwijl we pas in het voorjaar van 2022 extra winddelen bij hebben gekocht.

In 2023 zou onze energierekening €225 hoger zijn geweest bij dynamische tarieven (uitgaande van gemiddelde maandprijzen). Het verschil loopt op naar €330 bij het rekenen met uurdata over 2023. Dat komt met name doordat de opbrengsten van de teruggeleverde zonnestroom dan daalt van €302 (huidige energiecontract) naar €76 (€286 uitgaande van maandgemiddelde prijzen). De kosten van ingekochte stroom dalen ten opzicht van ons huidige contract naar €931 (€898 uitgaande van maandgemiddelde prijzen), maar daar staat ook tegenover dat we dan netto €1.300 aan opbrengsten van onze winddelen zouden missen. In de eerste helft van 2023 hebben we ook geprofiteerd van het verlaagd tarief, wat ons €556 heeft opgeleverd. Zonder het verlaagd tarief zouden we €227 kunnen hebben bespaard met een dynamisch tarief ten opzichte van de gekozen strategie.

Onderstaande grafiek laat duidelijker zien wat het effect van winddelen en een dynamisch contract op onze energiekosten van 2023 is geweest.

Het is duidelijk zichtbaar dat zowel een dynamisch tarief als winddelen onze energierekening kan halveren. Waarbij de winddelen een lagere energierekening tot gevolg hebben gehad dan we met een dynamisch tarief hadden kunnen bereiken. Het interessante vind ik dat het risicoprofiel tussen beide opties fors verschilt. Waar je met een dynamisch tarief een deel van de risico’s overneemt van het energiebedrijf en zelf dus goed moet opletten op wanneer je energie gebruikt en produceert, is dat bij winddelen minder van belang. De profielkosten van winddelen stijgen (volgende jaar zo’n 10 Eurocent per kilowattuur) en goed afstemmen van vraag en aanbod helpt om die stijging te verminderen. Dus de prikkel is ook weer niet volledig afwezig.

Onze winddelen doen daarmee wat ik hoopte: ze verlagen onze energierekening aanzienlijk, ze stabiliseren onze energierekening en ze beperken onze blootstelling aan de grillen van de energiemarkt.

Klimaatimpact op verwarming

De klimaatspiraal van de KNMI laat goed zien hoe de temperatuur zich de afgelopen 120 jaar ontwikkeld heeft en dat de temperatuur oploopt.

Klimaatspiraal Nederland 1901-2023

Dat laat zich ook terugzien in de ontwikkeling van het aantal gewogen graaddagen. De statische kans dat het gemiddelde van de afgelopen 30 jaar voorkomt in een klimaat van begin 20ste eeuw is 0,0000003%. In normale mensentaal: het is zeer onwaarschijnlijk. Het aantal gewogen graaddagen lag in 2023 op 2.337, dat is 26% lager dan in de periode 1901-1930.

Dat heeft ook zo z’n effect op onze behoefte aan verwarming. Die is logischerwijs gedaald. In een gemiddeld klimaatjaar in de periode 1901-1930 zouden we 4.137 kWh aan elektriciteit voor verwarming nodig hebben gehad. In werkelijkheid hebben we afgelopen jaar 3.047 kWh gebruikt. Een stuk minder dan de 6.078 kWh die we aan aardgas verbruikt zouden hebben. Het effect van infraroodverwarming is dus nog steeds meetbaar en is geen eenmalig effect.

Ons energiegebruik is per gewogen graaddag nog steeds gemiddeld 40% lager dan ten tijde van onze cv-ketel. In december is het stookseizoen wel weer volop bezig, wat zichtbaar is in de stijging van ons energiegebruik voor verwarming naar 1,59 kWh/gewogen graaddag. Dat is 4% minder dan in december 2022. December 2023 was met 365 gewogen graaddagen dan ook een stuk warmer dan december 2022 met 473 gewogen graaddagen.

Energiegebruik

Ons bruto energiegebruik inclusief warmte is in 2023 uitgekomen op 10.278 kWh. Dat is 6% meer dan het gemiddelde met infraroodverwarming. Sinds de overstap is ons totale bruto energiegebruik gemiddeld met 17% gedaald. Waarmee we ook in 2023 weer ruim 2.000 NegaWatts scoren.

Het bruto energiegebruik exclusief warmte (dat wat we aan aardgas en elektriciteit gebruiken) is uitgekomen op 7.666 kWh. Dat is 4% lager dan het gemiddelde sinds de overstap op infraroodverwarming. Gemiddeld ligt ons bruto energiebruik exclusief warmte 25% lager sinds we overgestapt zijn op infraroodverwarming.

De aankoop van extra winddelen laat zich vooral terugzien in de ontwikkeling van ons netto-energiegebruik. Bruto energiegebruik minus zelf opgewekte energie. Dat ligt dit jaar op 1.255 kWh. Het laagste ooit. Op maandbasis hebben we van januari tot en met april en van oktober tot en met december meer elektriciteit gebruikt dan geproduceerd. In de eerste vier maanden van het jaar ging het om 909 kWh, in de laatste maanden om 739 kWh. Daar stond tussen april en oktober een overschot aan wind- en zonne-energie van 998 kWh tegenover. Voor het tekort in voor- en najaar is dat een daling ten opzichte van eerdere jaren. Voor het overschot is het een stijging ten opzichte van eerdere jaren, met name veroorzaakt door meer wind in de zomer.

Systeemtechnisch briljant? Zeker niet. We betaalden ons energiebedrijf dan ook een vergoeding voor profielkosten van gemiddeld 5 Eurocent per kWh over de stroomopbrengst van onze winddelen, in 2024 loopt dit op naar 8 a 10 Eurocent per kWh. Voor zonne-energie betalen we niets zichtbaars, vanwege de salderingsregeling.

Wat mij betreft mag de salderingsregeling aangepast worden, zodat het energiebedrijf de kosten van zonnepanelen zichtbaar in rekening kan brengen. Die zou uit twee componenten kunnen bestaan: profielkosten en en een reële vergoeding voor teruggeleverde stroom. Meer als de prijs hoog is en minder als de prijs laag is. Als alle stroom tegen 0 Eurocent zou worden teruggeleverd (wat zeker niet het geval is) kan dat ons financieel de helft aan opbrengsten schelen. Waarmee zonnepanelen nog steeds een zeer gunstige investering zijn. Zeker bij de huidige lage prijzen voor zonnepanelen.

Energieproductie

In 2023 produceerden we in totaal 9.022 kWh. Onze 9 winddelen leverde met 4.324 kWh de meeste energie. Gevolgd door onze warmtepomp en zonneboiler, die samen 2.612 kWh leverden. Onze zonnepanelen leverde 2.087 kWh.

Hiermee produceerde we bijna 80% van ons energiegebruik zelf. Daarnaast bespaarden we 10% op ons energiegebruik door klimaateffecten en namen we 11% van onze energie af van het energiebedrijf.

Een andere manier om naar ons energiegebruik en onze energieproductie te kijken is door deze te vergelijken met de normen voor nieuwbouw. Voor verwarming geld als norm 65 kWh per vierkante meter per jaar (BENG 1). In december zaten we op 50 kWh/m2/jaar. Voor alle gebouwgebonden energie minus duurzaam geproduceerde energie geldt als norm 50 kWh/m2/jaar als norm (BENG 2). We behaalden in 2023 36 kWh/m2/jaar. Tot slot geldt voor nieuwbouw dat tenminste 50% van de gebouwgebonden energie duurzaam geproduceerd moet zijn. We behaalden 52%.

Dit laat zien dat de normen voor nieuwbouw nog steeds niet erg ambitieus zijn. Erg goede zonnepanelen hebben we niet liggen (240 Wp, terwijl de huidige zeker 50% meer opleveren). Ook hebben we met infraroodverwarming en mechanische ventilatie in combinatie met roosters niet de meest zuinige vorm van verwarming en ventilatie.

CO2-uitstoot

Tot slot de wil ik de vaste critici van ‘het gaat toch om CO2-reductie’ nog graag ter wille zijn. Wederom heb ik onze CO2-uitstoot op 5 verschillende manieren berekend. Onderstaande tabel geeft de uitkomsten weer.

Zoals te zien is in de tabel is er slechts 1 methode die gemiddeld nog een kleine stijging met 4kg laat zien t.o.v. verwarmen met aardgas. Wanneer gekeken wordt naar de resultaten over 2023, dan laten alle 5 methoden een daling van onze CO2-uitstoot zien. Dus zelfs als CO2-reductie je drijfveer is dan is de door ons gekozen strategie voor verduurzaming van onze woning een overweging waard. Je kan onze vier etappen hier vinden:
januari 5, 2024

Energiekosten, -gebruik en -productie november 2023

Bijna Sinterklaas, dus november is voorbij. Tijd om te kijken naar de ontwikkeling van onze energiekosten, energiegebruik en energieproductie. Met daarbij ook een blik op de verandering in de CO2-uitstoot die ons energiegebruik veroorzaakt.

Energiegebruik

Ons energiegebruik lag in november op 1039 kWh voor warm water, verwarming en apparaten. Dat is 3% hoger dan in 2022. Vooral het energiegebruik voor verwarming en warm water lag in november 2023 hoger dan in november 2022.

Het totale energiegebruik over januari t/m november ligt 10% hoger dan in 2022. Toch ligt het nog steeds 17% lager dan in de jaren met een cv-ketel en zonneboiler. Vermoedelijk gaat het niet meer lukken om dit jaar onder de 10.000 kWh te blijven. Ons energiegebruik lag de eerste 11 maanden van dit jaar 6% hoger dan gemiddeld sinds de overstap op infraroodverwarming.

Het energiegebruik voor warm water lag dit jaar een stuk hoger dan vorig jaar. Dat kan komen doordat onze zonneboiler nog steeds hapert. Ook kan het samenhangen met een minder zonnige maand.

Verwarming

Ons energiegebruik voor verwarming is in november uiteraard weer opgelopen ten opzichte van oktober. In november hebben we 1,2 kWh per gewogen graaddag gebruikt. Dat is 13% meer dan in 2022. Daarnaast was november 2023 met 315 gewogen graaddagen ook kouder dan november 2022. In totaal hebben we 20% meer energie gebruikt voor verwarming, waarvan 13% doordat we meer gestookt hebben en 7% doordat het november 2023 kouder was dan vorig jaar.

Op jaarbasis ligt ons gebruik voor verwarming gecorrigeerd voor weersinvloeden redelijk constant. In november lag dit op 4.091 kWh/jaar (omgerekend zo’n 401 m3 aardgas). Met aardgas lag dit verbruik gemiddeld op 6.878 kWh per jaar (zo’n 688 m3 aardgas). Daarmee besparen we door onze infraroodverwarming 41% ten opzichte van stoken met aardgas. Een standaardklimaatjaar reken ik daarbij terug naar het gemiddelde stookseizoen in de periode 1901-1930. Het aantal gewogen graaddagen lag de afgelopen 12 maanden 23% lager dan in de periode 1901-1930.

Energieproductie

In november hebben we zo’n 250 kWh elektriciteit ingekocht bij Greenchoice. De overige 788 kWh hebben we zelf geproduceerd. Het grootste deel (536 kWh) werd geleverd door onze winddelen. Onze warmtepomp heeft 197 kWh warmte teruggewonnen uit ons afvalwater en onze zonnepanelen brachten 56 kWh op, waarvan er maar liefst 10 werden teruggeleverd aan het net.

De zwarte lijn in bovenstaande grafiek laat zien welk deel van het energieaanbod bestaat uit aardgas en elektriciteit. Het restant is warmte die geleverd wordt door onze warmtepomp (en zonneboiler).

Tot en met november is de hoeveelheid aardgas gedaald ten opzichte van voorgaande jaren en ook de hoeveelheid elektriciteit die we netto inkopen is weer gedaald. Nog niet tot het niveau uit de periode 2014-2018, maar de piek uit 2020-2021 is duidelijk weggewerkt. Wat ook opvalt is dat onze winddelen het dit jaar beduidend beter doen dan in 2022.

Netto energiegebruik

Ons netto energiegebruik tot en met november ligt op 766 kWh. Bijna een halvering ten opzichte van dezelfde periode in 2022. Dit komt vooral door de grotere opbrengst van onze winddelen. Als het niet te koud wordt blijft ons netto energiegebruik dit jaar onder de 2.000 kWh.

Energiekosten

Onze energiekosten lagen in november rond de 200 euro. Voor het grootste deel bestonden deze uit inkoopkosten voor elektriciteit en energiebelasting. Onze winddelen verlaagden onze rekenig fors. Weliswaar minder dan in november 2022, maar het elektriciteitstarief is dan ook aanzienlijk gedaald. Wat ook opvalt is dat de teruggaaf energiebelasting veel lager is dan in november 2022, dat komt doordat de overheid in november en december vorig jaar eenmalig meer korting op de energiebelasting gaf i.v.m. de hoge tarieven. Ten opzichte van 2021 zijn onze kosten wel lager, dat komt door de extra winddelen die we hebben bijgekocht in 2022.

Over de eerste 11 maanden is onze energierekening gestegen t.o.v. 2022, maar gedaald t.o.v. 2021. Een deel van de daling komt door het prijsplafond van dit jaar, waar we de eerste maanden van het jaar van geprofiteerd hebben.

Met zo’n 1.000 euro aan energiekosten over de eerste 11 maanden hoor je me echter niet klagen. Ondanks de gestegen energietarieven lijken onze energiekosten zo rond de 110 euro per maand uit te gaan komen, tenzij december een hele koude en windstille maand wordt.

In het begin van het jaar lagen onze energiekosten nog beduidend hoger dan de gemiddeld energiekosten sinds 2019. Inmiddels liggen onze energiekosten op het gemiddelde niveau. Onze energiekosten zijn nog wel hoger dan in de periode 2011-2018, maar da’s niet zo vreemd met de hoge energieprijzen van de laatste 2 jaar. De grafiek laat wel goed het effect zien van onze winddelen en zonnepanelen. Vanaf april tot en met september zijn onze energiekosten gedaald. Pas vanaf oktober zijn ze weer gaan stijgen.

CO2-uitstoot

Altijd een heikel punt bij de COP=1 politie. Wat gebeurd er met de CO2-uitstoot van je energiegebruik als je overstapt op infraroodverwarming. Daarom bereken ik sinds dit jaar onze CO2-uitstoot op 5 verschillende manieren. Dit jaar is de CO2-uitstoot in de eerste 11 maanden volgens alle 5 de manieren gedaald. Of ik nu reken met de CO2-uitstoot van de marginale energiecentrale (degene die ons extra elektriciteitsgebruik produceert) of van een van de andere methoden: de CO2-uitstoot daalt. Kleine disclaimer: ik kijk niet naar gelijktijdigheid op kwartierbasis, maar naar de elektriciteit die we op maandbasis niet zelf produceren met onze winddelen en zonnepanelen.

Ook onze gemiddelde CO2-uitstoot is sinds onze overstap op infraroodverwarming volgens alle vijf de methoden gedaald ten opzichte van de periode met aardgas. Waarbij ik lief ben voor aardgas, door de jaren zonder zonnepanelen niet mee te rekenen bij de gemiddelde CO2-uitstoot bij verwarmen met aardgas. Als ik dat wel zou doen stijgt de gemiddelde CO2-uitstoot in de jaren met cv-ketel volgens alle vijf de berekeningsmethodieken met 25 tot 40%.

Beng

Een ander leuk vraagstuk is of je met infraroodverwarming en een (hybride) warmtepomp aan de BENG-normen voor nieuwbouw woningen kunt voldoen.

Het antwoord is: Ja. Zelfs in 30 jaar oude woning haal je met infraroodverwarming de norm voor BENG 1 (energiegebruik verwarming in kWh/m2 per jaar), BENG 2 (gebouwgebonden energiegebruik in kWh/m2 per jaar) en BENG 3 (aandeel duurzaam opgewekte energie). Waarbij gezegd dat ik streng ben geweest, want ik heb gerekend met het energiegebruik gecorrigeerd voor klimaat- en weerseffecten. Waarbij ik de periode 1901-1930 (dik 20% meer gewogen graaddagen) als ijkpunt heb genomen. Het werkelijk energiegebruik ligt dus lager.

Maand	BENG 1	Norm	BENG 2	Norm	BENG 3	Norm
jan-23	47	65	28	50	60%	50%
feb-23	46	65	26	50	62%	50%
mrt-23	49	65	30	50	59%	50%
apr-23	49	65	31	50	58%	50%
mei-23	49	65	31	50	58%	50%
jun-23	50	65	31	50	58%	50%
jul-23	50	65	31	50	58%	50%
aug-23	50	65	32	50	57%	50%
sep-23	51	65	33	50	57%	50%
okt-23	51	65	34	50	55%	50%
nov-23	52	65	36	50	53%	50%

Tabel BENG 1, 2 en 3.

Dat we in onze woning de normen voor nieuwbouw halen zegt m.i. wat over het ambitieniveau van het Nederlandse Bouwbesluit…

december 10, 2023

Oktober: het stookseizoen is begonnen

Het is begin november en het waait flink. Tijd om terug te kijken op onze energiekosten, energiegebruik, energieproductie en CO2-uitstoot in oktober. Klinkt saai? Valt wel mee. Tot mijn verrassing hebben we in oktober 38 kilowattuur meer elektriciteit geproduceerd dan gebruikt. Daarmee lag onze CO2-uitstoot in oktober volgens alle vijf de methoden op 0 kilogram.

Energiegebruik

Ons energiegebruik lag in oktober op 679 kWh, dat is 12% hoger dan in oktober 2022. De oorzaak? Blijft nog even gissen, maar ik vermoed dat onze haperende zonneboiler er mee te maken heeft. Ondanks dat ligt ons gemiddelde bruto energiegebruik 16% lager dan het gemiddelde ten tijde van onze CV-ketel.

In oktober kwam het grootste deel van de energievraag van warm water en apparaten. Verwarming vormde slechts een klein deel van de energievraag.

Ons bruto energiegebruik inclusief warmte over de eerste 10 maanden van 2023 ligt met een kleine 8.000 kWh bijna 30% hoger dan over de eerste 10 maanden van 2022. Bijna 40% van de energievraag in de eerste tien maanden betrof apparaten, 25% verwarming en 35% warm water. De verwachting is dat het aandeel verwarming de laatste twee maanden nog wel wat oploopt.

Exclusief warmte is ons bruto energiegebruik met 6% gestegen.

Ons bruto energiegebruik exclusief warmte ligt nog wel 4% onder het gemiddelde sinds onze overstap naar infraroodverwarming. Ten opzichte van het gemiddelde bruto energiegebruik met cv-ketel ligt ons bruto energiegebruik 24% lager.

Verwarming

In 15 oktober hebben we onze verwarming voor het eerst weer aangezet. Daarmee is et stookseizoen officieel geopend. Hoewel stookseizoen? Da’s eigenlijk net zo weinig van deze tijd als de stoomboot van Sinterklaas.

Het aantal gewogen graaddagen was 133, 3% meer dan in oktober 2022. We hebben 0,59 kWh/gewogen graaddag gebruikt. Dat is 28% meer dan in oktober 2022. Toch is goed te zien in bovenstaande grafiek dat ons energiegebruik per gewogen graaddag op jaarbasis nog steeds lager ligt dan met onze hr-ketel. In kWh per gewogen graaddag scheelt het 40%.

Bovenstaande grafiek laat goed zien hoe ons werkelijk jaarverbruik voor verwarming zich ontwikkeld heeft ten opzichte van het langjarig gemiddelde voor hr-ketel en infraroodverwarming. Beide langjarige gemiddelden zijn gecorrigeerd voor weersinvloeden en geven het jaarverbruik voor de klimaatperiode 1901-1930.

Warm water

In oktober hebben we 118 kWh elektriciteit gebruikt om 287 kWh aan warm water te maken. Met die 188 kW is dus 170 kWh aan warmte teruggewonnen uit ons afvalwater. Daarmee heeft onze warmtepomp in oktober een COP van 2,4 behaald. Onze zonneboiler heeft nog steeds wat problemen, dus hopelijk heeft onze monteur binnenkort tijd om dat te verhelpen.

Energieaanbod

In oktober hebben we in totaal 716 kWh energie geproduceerd, waarvan 170 kWh warmte en 547 kWh elektriciteit. Vooral onze winddelen deden het erg goed met 436 kWh, ruim 30% meer dan in oktober 2022. Onze zonnepanelen leverden nog ruim 100 kWh op. Uiteindelijk hebben we 38 kWh teruggeleverd aan het net, waarmee het elektriciteitsverbruik op 509 kWh is uitgekomen..

In de eerste 10 maanden van het jaar hebben we 7.354 kWh zelf geproduceerd en zo’n 5.100 kWh van het energiebedrijf afgenomen. Van die eigen productie is ruim 5.100 kWh. Onze winddelen leveren het meeste stroom met ruim 3 MW, onze zonnepanelen hebben 2 MW geproduceerd.

Netto energiegebruik

In oktober lag ons netto energiegebruik op min 38 kilowattuur. We produceerde per saldo dus meer warmte en elektriciteit dan we gebruikten. Het is het tweede jaar op rij dat dit in oktober het geval is. Vorig jaar lag ons netto energiegebruik op min 33 kilowattuur. In 2018 leverde we wel elektriciteit terug, maar verbruikten we 282 kWh (28 m3) aardgas in oktober.

Over de eerste 10 maanden is ons netto energiegebruik gedaald tot 516 kWh. Dat was vorig jaar nog 1.224 kWh, waarvan 451 kWh aardgas. Daarmee ligt het aandeel inkoop dit jaar op 7%. De overige 93% produceren we zelf met onze zonnepanelen, winddelen, zonneboiler en warmtepomp.

Ook in de ontwikkeling door het jaar heen is goed te zien dat we dit jaar van april tot oktober een energieoverschot hebben. Sinds augustus is er sprake van een redelijk evenwichtige situatie met zo’n 30 tot 40 kWh per maand overproductie.

Op jaarbasis kopen we momenteel 1.600 kWh in (14%) en besparen we 9% door klimaatverandering t.o.v. het klimaat in de periode 1901-1930. Van ons totale gebruik gecorrigeerd voor weer- en klimaateffecten wekken we 77% zelf op.

Energiekosten

In oktober lagen onze energiekosten rond de 60 Euro. Vooral onze winddelen hebben deze maand onze energiekosten gedrukt.

In de eerste 10 maanden van dit jaar zijn de elektriciteitskosten behoorlijk hoger dan voorgaande jaren. Het effect hiervan wordt voor een groot deel gedempt door onze zonnepanelen en winddelen. Ook het verlaagd tarief heeft daar de eerste maanden van dit jaar aan meegeholpen. De kosten van de energiebelasting zijn dit jaar een stuk hoger dan in 2022, toen het tarief tijdelijk verlaagd werd.

Onderstaande grafiek laat goed zien dat de energiekosten vooral in het eerste kwartaal sterk opliepen. Na april zijn de kosten gedaald, doordat we vanaf toen meer stroom produceerden dan we gebruikten en omdat de resterende kosten wegvielen tegen de korting op de energiebelasting.

Ik verwacht dat onze kosten in de komende twee maanden zullen stijgen. Hoeveel zal vooral afhangen van de wind. Zo hard als op 2 november is niet goed voor onze opbrengsten, maar een beetje onstuimig weer kunnen windturbines best aan. Zoals ook te zien is op onderstaande grafiek van 2 november.

Productie zon, wind op land en wind op zee, 2 november 2023, bron energieopwek.nl

CO2-uitstoot

Een belangrijke drijfveer om je huis te verduurzamen is het verlagen van de CO2-uitstoot. Dat doe je door energie te besparen, maar ook door te switchen van aardgas naar elektriciteit. Een veel gehoorde kritiek is dat met de Nederlandse stroommix niet lukt of dat je met het extra verbruik enkel meer kolencentrales aan het werk zet. Nu is het fijne dat er allemaal slimme mensen allerlei methoden hebben bedacht om de CO2-footprint van je energiegebruik te bepalen. Vijf daarvan reken ik maandelijks door.

Hieronder de effecten over de eerste 10 maanden van het jaar. Waarbij de referentiemethode een marginale methode is, een methode die goed bruikbaar is om het effect van veranderingen in het elektriciteitsgebruik te meten. De daling is volgens deze methode dan ook het laagst. Slechts 3% gemiddeld sinds we zijn overgestapt op infraroodverwarming, maar in 2023 is deze opgelopen tot 32%.

Alle andere methoden laten een grotere daling van onze CO2-uitstoot zien. Het is natuurlijk een beetje flauw om de extra winddelen mee te rekenen in onze footprint, want we hebben daarmee op nationale schaal geen extra groene stroom geproduceerd. We nemen enkel extra af van eigen bron. Daar staat tegenover dat we de afgelopen jaren buitenshuis wel degelijk in extra productiecapaciteit hebben geïnvesteerd. Variërend van investeringen via Meewind en Zonnepanelendelen, tot het leveren van een bijdrage aan de zonnestroominstallaties van Energiek Schiedam op Wennekerpand en De Erker en de nieuwe windturbines van het Vlaardings Energie Collectief & De Windvogel in Vlaardingen.

Ook hebben we geïnvesteerd in buitenlandse opwek van groene stroom via Trine, Energise Africa, en Ecoligo; waarmee we ook CO2-uitstoot voorkomen. In 2023 zijn onze investeringen goed voor ruim 5.000 kg vermeden CO2-emissies. Vooral door een lager kerosine gebruik voor verlichting.

Eindconclusie met betrekking tot onze CO2-uitstoot: die daalt volgens alle methoden. Kanttekening is dat ik de berekening op maandbasis maak en niet op volledige gelijktijdigheid van elektriciteitsgebruik en productie. En zelfs als het hier iets zou stijgen (ik hou me aanbevolen voor een berekeningsmethodiek waar dat uit komt) is onze bijdrage buitenshuis een veelvoud van onze energiegerelateerde CO2-emissies.

november 3, 2023
Energiegebruik en productie juli 2023: meer wind- dan zonne-energie

Het is augustus en het warme zomerweer is teruggekeerd, tijd om de energiebalans op te maken over een winderig juli. Wat direct opvalt is dat we in juli meer opbrengst van onze winddelen hebben dan van onze zonnepanelen. Wat verrassend is voor een zomermaand. Onze winddelen hebben in juli 108% meer stroom geproduceerd dan in juli 2022 (met evenveel winddelen), onze zonnepanelen hebben juist 41% minder stroom geproduceerd. In totaal hebben we in juli 356 kWh teruggeleverd aan het net, dat is 38% meer dan in juli 2022. De gegevens voor warmte zijn deze maand op basis van de gegevens van 2022, want de website van DeWarmte geeft een server error.

Energierekening

Onze energiekosten in juli waren 80 Euro negatief, tegen 81 Euro negatief in juli 2022. We hebben in juli dus wat geld verdiend. Dat komt niet zozeer door onze zonnepanelen, maar vooral door onze winddelen. Daardoor betalen we dit jaar wat meer energiebelasting dan vorig jaar.

Over het hele jaar liggen onze energiekosten inmiddels op Euro 1.093. De stijging komt met name door hogere energiebelasting. Deze steeg van Euro 218 naar Euro 483. De netto elektriciteitskosten (elektriciteitskosten, minus de opbrengsten van onze zonnepanelen en winddelen) over de eerste zeven maanden stegen ook van Euro 424 naar Euro 591. De opbrengst van onze winddelen is wel fors gestegen. Van Euro 413 in de eerste zeven maanden van 2022 naar Euro 1.037 in de eerste zeven maanden van 2023.

De teruggave energiebelasting is lager dan vorig jaar, wat ook ruim 100 Euro extra kosten oplevert. Onze vaste lasten (netwerkaansluiting, vaste levertarief en kosten winddelen) zijn wel met Euro 100 gedaald, doordat we geen gasaansluiting meer hebben.

Energiegebruik & energieproductie

Dit jaar zijn we wat minder zuinig met energie dan gemiddeld. Ons bruto energiegebruik ligt 7% hoger dan het gemiddelde sinds onze overstap op infraroodverwarming. Het ligt nog wel aanzienlijk lager dan toen we onze verwarming met een cv ketel regelde.

De stijging van het bruto energiegebruik komt voor een klein deel door extra elektriciteit, voor het grootste deel komt het doordat de warmteproductie is gestegen. Dat komt doordat we nu beter kunnen meten hoeveel warmte onze warmtepomp produceert. De gemiddelde temperatuur van het warmtebuffer ligt rond de 38 graden Celsius, daarmee houden we constant zo’n 200 liter water op een hogere temperatuur dan de CV ketel deed. Die hield namelijk nauwelijks een warme voorraad aan. Het totale bruto energiegebruik ligt over de eerste maanden op 6.227 kWh.

Onze energievraag in juli bestaat al jaren heel saai uit enkel warm water en apparaten. De energievraag van apparaten is in juli 23 gestegen t.o.v. vorig jaar. De energievraag voor warm water is niet veranderd.

In de totale energievraag is de verdeling tussen warm water, verwarming en apparaten tot en met juli ongeveer gelijk. We zijn weer terug op het niveau van 2021.

Doordat onze winddelen en zonnepanelen in juli weer behoorlijk meer elektriciteit hebben geproduceerd dan we hebben gebruikt is ons netto energiegebruik onder de 1.000 kWh gekomen. Hoewel we het net nog steeds nodig hebben als buffer is goed zichtbaar dat er een dalende trend is.

We weten op maandbasis ons energiegebruik dus beter in lijn te brengen met het energieaanbod van onze warmtepomp, zonnepanelen en winddelen. Vooral het eerste kwartaal en december hebben we nog een tekort. In de maanden april en mei en in de maanden september t/m november liggen gebruik en productie redelijk in elkaars buurt. In de maanden juni, juli en augustus hebben we een duidelijk overschot.

Energiegebruik en productie op jaarbasis

Op jaarbasis ligt ons energiegebruik op 11.367 kWh, daarvan produceren we inmiddels 8.811 kWh zelf. Onderstaande grafiek laat goed zien dat we sinds 2011 de hoeveelheid ingekochte stroom en aardgas in verschillende stappen verlaagd hebben. Vanaf 2013 eerst de hoeveelheid stroom die we inkopen en vanaf 2019 is de hoeveelheid aardgas fors gedaald.

Verbruikten we tussen 2011 en 2019 zo’n 10.000 kWh per jaar aan aardgas en elektriciteit, inmiddels is dat gedaald naar zo’n 7.600 kWh elektriciteit.

De bovenstaande grafiek laat ook het effect van klimaatverandering zien op onze energievraag. Ten opzichte van de periode 1901-1930 (vroegste tijd waarvoor de dagtemperatuur beschikbaar is) is het aantal gewogen graaddagen verminderd. Alleen in 2013 was de temperatuur dusdanig laag dat er nauwelijks een klimaateffect was. In alle andere perioden werd een deel van de verwarming geleverd door een opwarmend klimaat. Gemiddeld besparen we zo’n 8% op onze energiebehoefte door de warmere winters.

Van de totale energie die we gebruiken produceren we daarnaast 78% zelf. De resterende 15% kopen we als elektriciteit in bij Greenchoice.

De CO2 uitstoot

Een vaste tegenwerping is dat het vervangen van aardgas door elektriciteit geen CO2 winst oplevert. Spijtig genoeg voor de voorstanders van die theorie geven de praktijkcijfers een ander beeld:

Zoals te zien is de CO2 uitstoot over de eerste zeven maanden alle vijf gehanteerde methoden gedaald. Zelfs de referentiemethode, waarbij elke kWh extra aan de smerigste bron op het net wordt toegewezen, levert een daling op over de eerste zeven maanden van het jaar van 12 kg t.o.v. 2014 (het jaar met de laagste CO2 uitstoot en gasverwarming).

Zoals hierboven te zien is er ook maar één berekeningsmethode die geen vermindering van de gemiddelde CO2-uitstoot laat zien over de eerste 7 maanden van het jaar t.o.v. de periode met aardgas. Die geeft maar liefst een stijging van 1 kilogram.

Conclusie

We zijn nog steeds goed op weg om dit jaar meer dan 80% van onze energie zelf op te wekken. De hoeveelheid energie die we gebruiken is wel weer gestegen t.o.v. 2022, maar we produceren een veel groter deel zelf. Daarmee hebben we ook meer controle over de energierekening. Als zit een energierekening van nul Euro er bij de huidige tarieven niet in. Toch leveren onze zonneboiler, hybride warmtepomp, zonnepanelen en winddelen leveren ruim voldoende op. Bij de winddelen zijn de opbrengsten ook hoog genoeg om de onbalansvergoeding aan Greenchoice ruimschoots te compenseren.

augustus 18, 2023