Klimaatakkoord en energierekening

Vandaag berichtte De Volkskrant dat er plannen zijn om de energiebelasting op gas fors te verhogen. Uiteraard leidde dat tot verhitte discussies en reacties op social media, waarbij meestal vergeten werd dat tegenover de stijging van de energiebelasting op gas een daling van de energiebelasting op elektriciteit staat.

De Telegraaf stelde dat:

Een gemiddeld huishouden gaat daardoor per jaar honderden euro’s meer betalen. Daar tegenover staat een verlaging van de belasting op elektriciteit van vijftig procent, maar het is zeer de vraag of dit de lastenverhoging compenseert. Hiervoor moeten huizenbezitters peperdure investeringen doen in alternatieve warmtebronnen.

De PVV geeft in een reactie aan dat de energierekening hiermee volstrekt onbetaalbaar wordt. De SP betwijfelt of de prijsprikkel werkt om mensen aan te zetten tot verduurzaming van hun woning. Sandra Beckerman, Tweede Kamerlid voor de SP, stelde op Twitter:

Los van de noodzaak om huishoudens met een laag en gemiddeld inkomen van gas los kunnen is het de vraag of deze groep nog meer gaat betalen door deze maatregel. Ook is vooralsnog onduidelijk welke maatregelen er in het klimaatakkoord zitten om deze groepen te ondersteunen bij de omslag naar gasloos wonen (en dan kan er echt meer dan de digitale optie warmtepomp of warmtenet).

Effect op energierekening

Mijn conclusie op basis van de gemiddelde energieverbruiken die Nibud hanteert is dat met name bewoners van vrijstaande woningen en 2 onder 1 kap woningen een hogere energierekening krijgen. Een gemiddeld gezin in een vrijstaande woning gaat er Euro 348 per jaar op achteruit, een gemiddeld gezin in een 2 onder 1 kap woning Euro 200 per jaar.

Flatbewoners gaan er met Euro 7 per jaar het minst op achteruit, bewoners van tussenwoningen volgen met Euro 92 per jaar. Ik heb geen informatie over de woonsituatie van mensen, maar ik vermoed toch dat mensen met een lager inkomen en middeninkomen vaker in flats wonen dan in een vrijstaande woning of in een 2 onder 1 kap.

Het maakt echter ook uit met hoeveel personen je samenwoont, het elektriciteitsverbruik stijgt namelijk met het aantal personen per huishouden. Huishoudens van 3 of meer personen die in een appartement/flat wonen gaan er in de voorstellen die vandaag naar buiten kwamen op voorruit. Huishoudens van 4 of meer personen in een tussenwoning ook.

Personen per huishouden 1 2 3 4 5 gemiddeld
2 onder 1 kap €284 €199 €152 €109 €92 €200
Flat €91 €6 -€42 -€85 -€102 €7
Gemiddeld alle woningen €204 €119 €72 €29 €12 €240
Hoekwoning €231 €175 €99 €56 €38 €147
Tussenwoning €175 €90 €43 €0 -€17 €92
Vrijstaand €432 €347 €300 €256 €239 €348

Alle bedragen in de tabel hierboven en in dit bericht zijn inclusief 21% BTW.

Effect woninglabel

Nu zegt het gemiddeld energieverbruik per woningtype natuurlijk niet alles, want er zit ook verschil in het energielabel. Uit eerder onderzoek van OTB Delft, onderdeel van de TU Delft, blijkt dat het verband tussen energieverbruik en energielabel in de praktijk minder sterk is dan op basis van het theoretisch energieverbruik te verwachten is. Met name slechtere labels verbruiken minder dan verwacht, waarschijnlijk komt dit deels door gedragsaanpassingen.

Effect op je eigen energierekening

Desondanks is ieders energieverbruik anders. Je kan vrij eenvoudig bepalen of je er op voor- of achteruit gaat door het aantal kilowattuur elektriciteit dat je gebruikt te delen door 3. Als de uitkomst hieruit hoger is dan het aantal kubieke meter aardgas dat je verbruikt dan ga je er op vooruit. Is de uitkomst lager dan het aantal kubieke meter aardgas dat je verbruikt dan ga er op achteruit.

Bij deze berekening heb ik geen rekening gehouden met zonnepanelen. Als je die wel hebt (zoals wij) dan zal de uitkomst van de berekening anders zijn. Daarvoor verwijs ik naar Peter Segaar’s website.

Conclusie

Door de uitgelekte schuif in de energiebelasting van elektriciteit naar gas zullen huishoudens met een hoog gasverbruik in verhouding tot hun elektriciteitsverbruik er de komende 12 jaar stap voor stap financieel op achteruit gaan. Het gaat dan met name om kleinere huishoudens en om bewoners van vrijstaande woningen en 2 onder 1 kap.

De berekeningen hierboven gaan er vanuit dat huishoudens verder geen besparende maatregelen nemen en geen maatregelen nemen om van gas naar elektriciteit (of warmte) over te stappen. Of dat ze dit niet kunnen, bijvoorbeeld doordat ze een woning huren of te weinig geld hebben voor de benodigde investeringen.

Gezien de ook al uitgelekte ambitie die Samsom heeft meegekregen om 2 miljoen woningen aardgasvrij te maken in 2030 lijkt het me waarschijnlijk dat er ook op dat front het nodige aan plannen aan zit te komen. Ook lijkt het me waarschijnlijk dat huishoudens de komende jaren bij de keuze voor bijvoorbeeld een nieuwe keuken of nieuwe keukenapparatuur naar alternatieven voor een gasfornuis gaan kijken.

Uiteraard zullen er huishoudens zijn die er op achteruit gaan, als het uitvoeren van de schuif daadwerkelijk over 12 jaar wordt uitgespreid is er ruim voldoende de tijd om voor die huishoudens maatregelen te treffen. Of om die huishoudens met voorrang van het gas af te helpen.

Energieverbruik 2015, deel 1

Een nieuw jaar de meterstanden zijn inmiddels genoteerd. Tijd dus om eens te kijken naar ons energieverbruik en niet te vergeten naar onze energieopwekking. Die laatste categorie bestaat sinds dit jaar uit een zonneboiler, zonnepanelen op eigen dak, Winddelen en uit zonnepanelen op andermans dak. Een analyse van de energierekening volgt later, want de eindafrekening over 2015 is nog niet binnen.

Totaal energieverbruik

In totaal hebben we in 2015 netto 6.119 kWh verbruikt. Dat is 5,5% meer dan in 2014 toen we 5.805 kWh verbruikten.

201512_energieverbruik_kwh_cumulatief
Cumulatief energieverbruik in kWh.

Het verschil is minder groot dan het tot oktober leek te worden. Dat heeft voor een deel te maken met het zachte weer in november en december en voor een deel met het feit dat onze zonnepanelen en winddelen in 2015 meer elektriciteit hebben opgeleverd dan in 2014. Een preciezere uitsplitsing daarvan volgt nog wel een keer. Voor nu constateer ik dat we nog 6.000 kWh te gaan hebben voordat ons energieverbruik op jaarbasis in evenwicht is met de hoeveelheid energie die we opwekken.

Omgerekend naar kWh bestaat het grootste gedeelte van ons energieverbruik uit gas voor verwarming en warm tapwater. Elektriciteit valt in het niet, doordat we deze bijna volledig zelf opwekken.

201512_netto_energieverbruik_per_benodigdheid
Netto energieverbruik in kWh naar toepassing

Gasverbruik

In 2015 hebben we 636 m3 gas verbruikt, omgerekend is dat 6.213 kWh. Dat is meer dan de 604 m3 in 2014. Omgerekend naar graaddagen is het gasverbruik licht gedaald van 0,200 m3/graaddag in 2014 naar 0,191 m3/graaddag in 2015. Het aantal graaddagen lag volgens Mindergas.nl echter hoger waardoor het totale gasverbruik in 2015 ook hoger uitvalt.

2015_gasverbruik_minder_gas

Elektriciteitsverbruik

Ons elektriciteitsverbuik lag in 2015 met 3.662 kWh 5% hoger dan de 3.477 kWh in 2014. De stijging wordt onder andere veroorzaakt doordat we onze badkamer dit jaar elektrisch verwarmen m.b.v. infraroodverwarming.

Energieopwekking

In 2014 wekten we ongeveer 45% van ons energieverbruik zelf op. In 2015 is dat weinig veranderd en wekken we nog steeds zo’n 45% zelf op. Voor elektriciteit waren we voor het tweede jaar op rij voor meer dan 100% zelf voorzienend en hebben we 94 kWh meer opgewekt dan verbruikt. Tegen 91 kWh in 2014. Tijd dus om de volgende radiatoren te gaan vervangen door infraroodverwarming 🙂

201512_aandeel_zelf_opgewekte_energie_per_bron

Opbrengst zonnepanelen

Onze zonnepanelen hebben in 2015 naar behoren gepresteerd. Ze hebben in 2015 in totaal 2.228 kWh opgewekt. Op basis van gegevens van zonnestroomopbrengst.eu hebben ze het beter gedaan dan andere installaties in Nederland en Zuid-Holland.

Specifieke opbrengst [kWh/kWp]

2013 2014 2015
Thuis panelen 571,29 1022,21 1031,5
Zuid-Holland 879,21 920,88 907,54
Netherlands 887,68 913,21 933,33

Opbrengst Winddelen

De opbrengst van onze Winddelen lag dit jaar voor het eerst sinds we ze hebben boven de 100% van de verwachte opbrengst, zowel bij Windcentrale De Jonge Held als bij Windcentrale Grote Geert. Samen leverden onze 3 winddelen 1.528 kWh op in 2015, tegen 1360 kWh in 2014.

Of ze daarmee financieel ook gaan opleveren wat vooraf voorgespiegeld is weet ik nog niet, maar dat vind ik zelf ook minder interessant. We hebben de winddelen toch vooral gekocht om een deel van ons elektriciteitsverbruik in eigen hand te produceren op een moment dat we ons nog geen zonnepanelen konden veroorloven.

Opbrengst Zonnedelen

We zijn inmiddels in het bezit van 6 zonnedelen in 4 projecten. Waarvan Uit Eigen Stad en Royal Matic inmiddels gerealiseerd zijn. Dat betekent dat ze ook stroom produceren. Nog niet erg veel zo in de donkere maanden, want over de maanden november en december hebben onze zonnedelen in totaal 4 kWh opgewekt.

In de loop van 2016 gaat dit ongetwijfeld oplopen als ook Zonnewijde Breda en Zon op de Benring gerealiseerd zijn en elektriciteit gaan produceren. Daarnaast werk ik binnen het Schiedams Energie Collectief aan het project Zon op Wenneker in Schiedam waar we zelf natuurlijk ook in gaan investeren.

Vooralsnog heb ik de opbrengst van onze zonnedelen niet meegenomen in onze eigen energieoverzichten. Het betreft namelijk leningen, dus de panelen zijn niet in mijn eigendom. Dus ik moet nog eens uitzoeken of ik de zonnestroom kan meetellen als zelf opgewekte stroom, of dat de eigenaar van de zonnepanelen dit al meerekent. Bovendien produceren we al meer stroom dan we verbruiken, dus tijd om meer gas om te ruilen voor elektriciteit.

Verwarmingsbronnen vergeleken: ThermIQ vs. HR-ketel (gas)

Eind vorig jaar hebben we onze badkamer verbouwd, waarbij we de radiator vervangen hebben door een infrarood verwarmingspaneel van ThermIQ. Daarmee verhogen we ons elektriciteitsverbruik, maar verlagen we het gasverbruik. Aangezien ik zelf op termijn graag van het gasnet af wil, om de simpele reden dat ik ook nog maar 1 aansluiting heb voor telefonie, internet en tv, wil ik graag weten wat overschakelen doet met m’n totale energieverbruik. Om zelf te kunnen berekenen wat het effect is heb ik van ThermIQ verbruiksgegevens gekregen van twee soortgelijke woningen, een uitgerust met een traditionele HR-ketel en een all-electric woning zonder vloerverwarming die is uitgerust met infrood panelen van ThermIQ. Deze informatie mag ik geanonimiseerd gebruiken. Hierbij dus een eerste poging tot vergelijken.

Opmerkingen of commentaar op de berekeningen en argumentatie zijn welkom. Ik moet namelijk aannames doen om vanuit totale verbruikscijfers per maand naar het effect op energieverbruik voor verwarming en warm tapwater te komen. Omdat ik de verschillen wel erg groot vond, heb ik onze eigen energieverbruikscijfers voor 2014 er naast gelegd.

Uitgangspunt: totaal energieverbruik in 2014

Als uitgangspunt voor de berekening neem ik het totale energieverbruik over 2014 (gas en elektriciteit), waarbij ik uitgegaan ben van een calorische waarde van 35,17 MJ per m3 aardgas en 3,6 MJ per kWH. Oftewel: 1 m3 aardgas staat gelijk aan 9,77 kWh elektriciteit. Basisgegevens:

2014 Therm IQ HR-ketel Beek 2014 Beek incl opwek
Elektriciteit 7130 2724 3477 -128
Gas 0 2319 744 603

Elektriciteit in kWh en gas in m3. Zoals te zien is in bovenstaande tabel ligt het gasverbruik van de aangeleverde referentiewoning ver boven ons eigen gasverbruik (ook als ik de zonneboiler wegreken). Reden om ThermIQ niet alleen met de aangeleverde gaswoning te vergelijken, maar ook met ons eigen energieverbruik in 2014 (met en zonder energieopwekking). Omrekenen van het volledige energieverbruik naar kWh geeft dan het volgende resultaat op jaarbasis. Wat meteen duidelijk maakt dat de woning met HR-ketel voor onze begrippen een het grotere oppervlak. Omgerekend naar kWh per m2 ligt de woning met HR-ketel slechts 10% meer energie verbruikt dan wij. Zelfs met energieopwekking komen we nog niet aan het energieverbruik per m2 van de woning met infrarood verwarming.

2014 in kWh Therm IQ HR-ketel Beek 2014 Beek incl. opwek
Electriciteit 7130 2724 3477 -128
Gas 0 22655 7268 5891
Totaal 7130 25379 10745 5763
m2 250 250 119 119
kWh/m2 29 102 90 48

Onderstaande grafiek toont de opsplitsing van het totale energieverbruik naar maand, waarbij het gasverbruik wederom omgerekend is naar kWh voor de vergelijkbaarheid. Er is niet gecorrigeerd voor vierkante meters.

Totaal energieverbruik per maand in kWh. woning met ThermIQ, vs woning HR-ketel, beide vergeleken met maandelijks eigen energieverbruik in 2014
Totaal energieverbruik per maand in kWh. woning met ThermIQ, vs woning HR-ketel, beide vergeleken met maandelijks eigen energieverbruik in 2014. Ongecorrigeerd voor m2.

Bovenstaande grafiek laat zien dat het maandelijks energieverbruik van de woning met HR-ketel veel hoger ligt dan van de woning met ThermIQ panelen. Ons eigen totale energieverbruik ligt wel fors lager dan dat van de aangeleverde woning met HR-ketel, maar het lukt ons helaas geen enkele maand om onder de woning met ThermIQ te komen. Pas als ik het opwekken van energie met onze zonneboiler, zonnepanelen en winddelen meereken komen we in de winter in de buurt van de woning met ThermIQ, terwijl we ’s vanaf het voorjaar tot en met de herfst lager uitkomen. En dat terwijl ons huis dus meer dan de helft kleiner is 😦

Als ik daar voor corrigeer, dan komen we in de zomermaanden zelfs hoger uit dan het huis met HR-ketel. Alleen in het stookseizoen (januari t/m april en oktober t/m december) lukt het om lager uit te komen. Geen enkel maand komen we in de buurt van het huis met infrarood verwarming. Pas als ik onze energieopwekking meeneem komen we van april t/m oktober lager of ongeveer gelijk uit als het huis met ThermIQ verwarming.

Energieverbruik per vierkante meter vloeroppervlak, uitgesplits naar maand.
Energieverbruik per vierkante meter vloeroppervlak, uitgesplitst naar maand.

Aannames tapwater en elektriciteitsverbruik

Om tot een eerlijke vergelijking van het energieverbruik te komen is het nodig om bij de woningen met HR-ketel het energieverbruik voor tapwater en koken af te splitsen. Bij de woning met ThermIQ panelen moet daarnaast het elektriciteitsverbruik van andere delen van de woning afgesplitst worden van het elektriciteitsverbruik voor verwarming.

Aannames ThermIQ woning:

  • Elektriciteitsverbruik overig inclusief warm tapwater: gemiddeld 313 kWh/maand. In totaal 3751 kWh.
  • Elektriciteitsverbruik warm tapwater: 1.600 kWh/jaar (133 kWh/maand)
  • Overige elektriciteitsverbruik 2.151 kWh (3751 totaal – 1600 voor warm tapwater)

Aannames HR-ketel woning:

  • Gasverbruik warm tapwater en koken: 20% gasverbruik. Rest voor verwarming woning.

Vergelijking energieverbruik voor verwarming per maand

Op basis van bovenstaande aannames kom ik tot de volgende resultaten voor het totale energieverbruik voor verwarming per maand.

Energieverbruik_vergelijken_thermiq-vs-gas_verwarming_per_maand
Energieverbruik voor verwarming per maand.
Energieverbruik_vergelijken_thermiq-vs-gas_verwarming_cumulatief
Energieverbruik voor verwarming cumulatief.

Zoals te zien is in de grafieken is het energieverbruik voor verwarming bij de woning met HR-ketel veel hoger dan het energieverbruik voor verwarming bij de all-electric woning met ThermIQ panelen. Ons eigen energieverbruik voor verwarming weet redelijk in de buurt te blijven van de woning met ThermIQ panelen. Wederom zijn bovenstaande grafieken te aardig voor onze prestatie en te onaardig voor het huis met de HR-ketel. Want ook hier moet nog gecorrigeerd worden voor het aantal vierkante meters van de woning. Als ik dat doe, wordt het plaatje heel anders en kan ik alleen nog zeggen dat we een beter geïsoleerd huis hebben of zuinger stoken dan het huis met HR-ketel. De verschillen worden echter een stuk minder groot. Zelfs als ik al ons gasverbruik toereken aan verwarming en niets aan warm tapwater (koken doen we elektrisch).

Energieverbruik_vergelijken_thermiq-vs-gas_verwarming_per_maand_per_m2
Energieverbruik voor verwarming in kWh/m2 per maand.
Energieverbruik_vergelijken_thermiq-vs-gas_verwarming_per_maand_per_m2_cumulatief
Energieverbruik voor verwarming per maand cumulatief (year to date). In kWh/m2 huisoppervlak.

Het energieverbruik voor verwarming bij de woning met ThermIQ verwarming ligt 56% lager dan ons energieverbruik voor verwarming. Als ik dat simpel omzet naar ons eigen huis zou dat betekenen dat we zo’n 1610 kWh aan elektriciteit voor verwarming met ThermIQ kwijt zouden zijn.

Energiekosten

De jaarnota van de woning met ThermIQ panelen komt uit op Euro 1.358. De woning met HR-ketel komt uit op Euro 1.923. Beide op basis van Greenchoice Greenmix. In beide gevallen een stuk hoger dan onze jaarrekening, maar daar zit dan ook nog een fors deel eigen energieopwekking bij en ons vloeroppervlak is een stuk kleiner (119 m2 tegen 250 m2).

Terugverdientijd ThermIQ

Doorrekenen van het extra elektriciteitsverbruik op basis van de woning met ThermIQ verwarming leert dat we bij het huidige elektriciteitstarief € 350 / jaar aan extra elektriciteitskosten zouden hebben voor verwarming. Daar komt nog ongeveer 800 kWh voor warm tapwater bij (de helft van het elektriciteitsverbruik voor warm tapwater van de woning met ThermIQ verwarming, de andere helft komt van onze zonneboiler). In totaal komen de extra elektriciteitskosten dan op € 510.

Onze variabele gasrekening was vorig jaar € 545. Een besparing van € 35 per jaar, niet echt de moeite waard. Ware het niet dat het de mogelijkheid biedt om de gasaansluiting af te laten sluiten wat ook nog eens € 260 aan vaste kosten scheelt (op basis van tarieven 2014). Afsluiten kost dan wel weer eenmalig € 750. Ook kan het jaarlijks onderhoudscontract voor de CV-ketel de deur uit wat weer een paar tientjes scheelt. De jaarlijkse besparing komt daarmee uit op € 330.

De ruwe indicatie van de kosten om het ThermIQ systeem voor het hele huis te installeren die ik zelf heb opgesteld m.b.v. de rekentool op Thuisbaas zit op zo’n € 6.000. Met de kosten van het afsluiten van de gasaansluiting en het bijplaatsen van bv. een doorstroomverwarmer a € 500 komen de totale kosten dan op ongeveer € 7.250. Een terugverdientijd van 22 jaar.

Conclusies

Op basis van de gegevens die ik heb durf ik nog geen hele harde conclusies te trekken. Een aantal zaken vallen me wel op:

De woning met ThermIQ panelen doet niet onder voor onze eigen woning in totaal energieverbruik voor verwarming, terwijl de woning aanzienlijk meer vloeroppervlak heeft. Wanneer ik daar voor corrigeer dan ben ik simpelweg jaloers op het energieverbruik van de woning met infraroodverwarming.

De woning met HR-ketel zit fors hoger dan de woning met ThermIQ panelen en onze eigen woning. Ook als ik corrigeer voor het aantal vierkante meter wordt in de woning met HR-ketel dan bij ons, zelfs als ik al ons gasverbruik toereken aan verwarming en niets aan warm tapwater.

Ik heb te weinig informatie over de woningen om te weten of dit ligt aan de woningeigenschappen (isolatie etc.) of gebruikswijzen. Wat ik begrijp van ThermIQ is dat de gegevens betrekking hebben op twee woningen die vergelijkbaar zijn in gebouweigenschappen (bouwjaar, isolatie, omvang etc). Het kan dus hooguit zo zijn dat de woning met HR-ketel meer verwarmt, aan de andere kant is het energieverbruik voor verwarming in de woning met ThermIQ verwarming vergelijkbaar met dat van ons.

Wat verder opvalt is dat de alle-electric woning (ThermIQ) erg laag zit in het overige elektriciteitsverbruik. Ruim 30% lager dan ons elektriciteitsverbruik en ook meer dan 10% lager dan het elektriciteitsverbruik voor de woning met HR-ketel. Daar staat tegenover dat het elektriciteitsverbruik voor verwarming nog lager wordt als ik een hoger elektriciteitsverbruik voor warm water of overige aanneem. Een deel van ons hogere elektriciteitsverbruik in vergelijking met de woning met ThermIQ kan komen door een minder zuinigere mechanische ventilatie (of het ontbreken ervan in de woning met ThermIQ) en doordat bij ons de pomp van cv-ketel elektriciteit verbruikt.

De terugverdientijd is in ons geval nog niet echt om over naar huis te schrijven, maar wel interessant genoeg om de prijsontwikkeling in de gaten te houden. Al was het maar omdat het een investeringsbedrag is dat binnen bereik is zonder extra leningen af te sluiten, in tegenstelling tot veel van de nul-op-de-meter concepten waar in ons geval een extra lening voor afgesloten zou moeten worden. Bovendien kan de besparing best eens hoger zijn, omdat we wel vloerisolatie hebben. Ook kan het zijn dat ik te veel infraroodpanelen heb ingeschat, een goede installateur kan dat (ondanks de rekentool) ongetwijfeld beter berekenen dan ik.

ThermIQ heeft momenteel samen met Urgenda een speciale kortingsactie lopen bij Thuisbaas.

Nogmaals: opmerkingen, aanmerkingen, correcties en aanvullingen zijn welkom.

De week van de energierekening: weer geen nieuws onder de zon

Deze week is het de week van de energierekening, zoals ik vorige week al schreef. Zowel Milieucentraal als Vereniging Eigen Huis hebben een simpele test op de website staan om snel te bepalen hoe je energie kunt besparen. Helaas komen beide tests in de adviezen niet veel verder dan het niveau plaats spaarlampen/ledlampen, zet apparatuur uit ipv op standby, was kouder, douche korter en maak kieren dicht. Nuttig voor mensen die zich eens per jaar verbazen over de hoogte van de bijbetaling op het voorschotbedrag, maar van weinig toegevoegde waarde voor wie al een tijdje bewust bezig is met z’n energieverbruik. Nu staan er met wat zoeken ook wel grotere maatregelen op de site, alleen staan daar besparingen bij die uit lijken te gaan van een ongeïsoleerd huis. Want alleen al met isolatie van de zolder (die we nauwelijks verwarmen), de spouwmuur en de vloer bespaar ik volgens Milieucentraal bijna 870 Euro. Met ons gasverbruik van ongeveer 1.000 m3 per jaar is dat meer dan onze gasrekening (650 Euro uitgaande van een prijs voor gas van 0,65 Euro per m3).

Ook HIER.nu heeft een test op de site staan om te besparen op de energierekening, deze beperkt zich tot de stroomrekening en is een stuk gedetailleerder dan die van Eigen Huis en Milieucentraal. Tot mijn verrassing leverde het invullen van de gegevens op 10% nauwkeurig ons werkelijk elektriciteitsverbruik op. Bovendien weinig over gedragsverandering, maar tips om oude apparaten te vervangen en apparaten uit te zetten ipv op standby.

Onze energiebesparingsmaatregelen

Zelf hebben we de grootste klappers toch echt gehaald met andere maatregelen:

  • vervangen VR ketel door HR ketel met zonneboiler. Besparing EUR 300 tot 500 per jaar op de gasrekening.
  • plaatsen zonnepanelen. Besparing EUR 400 tot 500 per jaar aan elektriciteitskosten.
  • vaatwasmachine en wasmachine voorzien van warmwater toevoer, waardoor ze warm water van de zonneboiler krijgen. EUR 50 tot 100 per jaar aan gas- en elektriciteit.

Het vervangen van zo veel mogelijk lampen door led-lampen heeft natuurlijk ook z’n effect gehad, maar dat is lastiger te bepalen. Verder hebben we nog verschillende kleinere maatregelen genomen, een volledig overzicht vind je op Huis vol Energie.

Wat ik mis

De simpelste aanpassing aan de gegevens bij Milieucentraal en Vereniging Eigen Huis is dat je grofweg kan aangeven wat de huidige situatie is, bv. op basis van bouwjaar, kwaliteit isolatie en type glas zoals Qurrent en GreenChoice hebben.

Nog een stap verder is om te zorgen dat je de data uit je energielabel kunt gebruiken om een advies op maat te krijgen. Ik heb een aantal jaar geleden een energielabel laten bepalen voor ons huis, daardoor weet ik de isolatiewaardes van de woning. Deze zijn ook nog steeds online terug te vinden bij de website Eigenhuisbespaaradvies.nl van Vereniging Eigen Huis. Helaas is het dan weer niet mogelijk om de daarin gevoerde gegevens te gebruiken in de energietest van Vereniging Eigen Huis. Net als dat het nog steeds niet mogelijk is om genomen maatregelen op Eigenhuisbespaaradvies in te voeren en te kijken wat er dan nog aan aanvullende energiebesparingstips en maatregelen overblijft in de energiebespaartest van Vereniging Eigen Huis.

Nog een stap beter zou de ontsluiting van de data uit mijn energielabel zijn, zodat ik deze op een andere site kan gebruiken om gericht advies te krijgen over energiebesparing en/of energieopwekking.

14-20 oktober: Week van de energierekening 2013: besparen op gas- en stroomverbruik

De herfst is voelbaar begonnen en ook al dient de winter zich nog niet aan, toch zijn bij ons ’s ochtends en ’s avonds de verwarming en de lichten al weer aan. Dat betekent dat ook bij ons het gas- en elektriciteitsverbruik weer gaan toenemen, terwijl onze zonnepanelen en zonneboiler langzaam minder gaan opleveren. De wind trekt aan, dus dat is goed nieuws voor onze winddelen. Dat neemt niet weg dat besparen de beste oplossing blijft. Een mooi moment dus voor de Week van de Energierekening.

Want zonder veel moeite en met kleine aanpassingen in gedrag kan je behoorlijk besparen op je gas- en stroomverbruik. De meest simpele: verwarming laag als je weg bent van huis, dat kan op jaarbasis al meer dan 100 euro schelen op de energierekening? Tijdens de week van de energierekening van 14 tot en met 20 oktober geeft Milieucentraal tal van bespaartips vrij waarmee u zelfs tot 2500 euro aan prijzen kunt winnen. Best even de moeite waard dus om de verwarming een graadje minder te zetten. Doe de tijdens de week van de energierekening de Advies op Maat test om te zien wat u nog kunt doen in uw huis of kijk voor meer bespaartips op: weekvandeenergierekening.nl en ga de herfst in met een lage energierekening. #wvde2013, #stroomverbruik.

Zelf hebben we in ons huis al behoorlijk wat maatregelen genomen en dankzij de Qbox mini (onze energieverbruiksmanager) weten we vrij goed hoe ons elektriciteitsverbruik is opgebouwd. Zowel het sluipverbruik als de grote piekers in elektriciteitsverbruik.  De samenstelling van ons gasverbruik is bij ons heel simpel: verwarmen en warm tapwater. Voor het warm tapwater hebben we een zonneboiler, die ook in de winter nog aardig wat warm water levert.

De Qboxmini van Qurrent na 2 maanden gebruik

Eind november 2012 hebben we de Qbox mini van Qurrent in gebruik genomen. Qurrent biedt via een webinterface inzicht in je energieverbruik en heeft ook een applicatie voor op je mobiel of tablet. Daarmee is Qbox mini dus een van de energieverbruiksmanagers, waar ik vorig jaar over schreef. Inmiddels vind je een nog uitgebreider overzicht van energieverbruiksmanagers bij MilieuCentraal en heeft ook Vereniging Eigen Huis een aantal energieverbruiksmanagers vergeleken (helaas kan ik de link niet meer vinden en kan ik het ook niet terugvinden op de website). Vandaag ga ik het niet hebben over de verschillende systemen, maar over de inzichten die de eerste twee maanden gebruik van de Qbox hebben opgeleverd en op mijn wensen voor extra functionaliteiten aan het systeem.

Inzichten

  • Ons elektriciteitsverbruik per dag en per week is redelijk gelijk, met ongeveer 8 tot 12 kWh per dag. Op weekbasis verbruiken we rond de 70 kWh, dat is ruim €15 aan elektriciteit per week.
  • Grote energieslurpers zijn de wasmachine en de vaatwasmachine. Op dagen dat die beide in gebruik zijn schiet het elektriciteitsverbruik omhoog.
  • In rust verbruikt ons huis 156 Watt volcontinue. Dat klinkt weinig, maar op jaarbasis is het bijna 1.400 kWh, ruim 40% van ons elektriciteitsverbruik. In geld uitgedrukt verbruikt ons huis zo’n 300 Euro per jaar zonder dat we iets doen (uitgaande van 22 eurocent / kWh). Apparaten die dan nog aanstaan zijn: de mechanische ventilatie, de koelkast, de Qbox, 2 powerline adapters, 2 DECT-telefoons, de cv-ketel (pomp), de pomp van de zonneboiler en de modem/router van KPN.
  • De koelkast en de cv-ketel zijn redelijk goed terug te vinden in het verbruik, aangezien beide slechts af en toe gaan. Ik vermoed dat de kleine regelmatige zaagtandjes in onderstaande afbeelding van de cv-ketel zijn en dat de grote zaagtanden van de koelkast zijn. Zeker weten doe ik dat niet, maar de cv-ketel is nieuwer dus die schat ik zuiniger in dan de koelkast.

elektriciteitsverbruik

Wensen

Wensen zijn er na een maand gebruik van de qbox ook, want een aantal functionaliteiten mis ik simpelweg. Navragen bij Qurrent loont, want binnen 2 uur belden ze terug met het antwoord dat veel van de gevraagde funcitonaliteit in het eerste kwartaal van 2013 beschikbaar komt:

  1. De meetdata die Qurrent verzamelt blijft van de gebruiker. Deze is momenteel niet te exporteren. Exportmogelijkheid komt er aan, maar het is mogelijk dat dit geen onderdeel gaat vormen van de gratis versie. Mogelijk nog niet in het eerste kwartaal van 2013.
  2. Het is nog niet mogelijk streefverbruiken toe te voegen. Deze mogelijkheid wordt in het eerste kwartaal van 2013 toegevoegd.
  3. Het is nog niet meterstanden toe te voegen. Hier wordt naar gekeken, maar mogelijk nog niet in het eerste kwartaal van 2013 beschikbaar.
  4. Het is nog niet mogelijk mijn verbruik te vergelijken met andere huishoudens via Qurrent. Deze mogelijkheid wordt in het eerste kwartaal van 2013 toegevoegd.
  5. Het is nog niet mogelijk om zelf periodes te kiezen die je met elkaar wil vergelijken via de webapplicatie. De mobiele applicatie kent hiervoor iets uitgebreidere mogelijkheden. De mogelijkheden van de website en de webapplicatie worden op termijn gelijk getrokken. De mobiele applicatie loopt momenteel iets voor in ontwikkeling.
  6. De grafieken zijn niet op te slaan als plaatje (bv jpeg), zoals dat kan bij MijnWoningdossier.nl. Werd genoteerd als wens, de medewerker die ik sprak wist niet of het technisch mogelijk was.
  7. Tot slot een wens voor de langere termijn: de mogelijkheid om de gegevens (inclusief RC en U waardes) van ons energielabel in te voeren. We hebben het tenslotte niet voor niks laten uitvoeren en het geeft een beter beeld van onze besparingsmogelijkheden dan de gemiddelde waar MilieuCentraal mee rekent of de grove categorien waar Qurrent (net als Greenchoice) mee rekent.

Andere gebruikerservaringen met de Qbox mini vind je o.a. bij Wouter Lood.

De jaarrekening energie 2012

Onze jaarrekening is al  weer een paar weken binnen, tijd dus om de vergelijking met de jaarrekening 2011 te maken. De rekening is niet over een vol jaar opgesteld, maar slechts over 347 dagen tegen 364 dagen vorig jaar. Als ik voor het aantal dagen corrigeer is het gemiddeld elektriciteitsverbruik per dag gestegen en het gemiddeld gasverbruik per dag gedaald. Daarmee hou ik me weer eens niet aan de trend die stelt dat het gemiddeld elektriciteitsverbruik van huishoudens in Nederland aan het dalen is.

Per dag 2011 2012
Elektriciteitsverbruik 6,98 8,35
Gasverbruik 2,52 2,04

Gas en elektriciteitsverbruik

2011 2012
Verbruik elektriciteit (kWh) 2540 2898
verbruik aardgas (m3) 919 708

Ons jaarverbruik gas is teruggelopen van 919 tot 708 m3 aardgas. Voor een deel ligt dat waarschijnlijk aan minder graaddagen (niet uitgezocht voor dit bericht), deels aan bewuster gebruik maken van de zonneboiler en langer de cv uit houden in de zomermaanden. Voor komend jaar verwacht ik dat het gasverbruik weer op gaat lopen, omdat we deze winter wat meer zullen stoken doordat we vaker overdag thuis zijn en in januari gezinsuitbreiding verwachten.

Ons elektriciteitsverbruik is afgelopen jaar opgelopen t.o.v. 2011 en voor komend jaar verwacht ik eigenlijk dat dat nog verder oploopt. Hoe dat precies komt weet ik (nog) niet, maar met de installatie van de Qbox van Qurrent hoop ik meer inzicht te krijgen in ons elektriciteitsverbruik. Na de eerste periode van 24 uur lijkt het alsof 10 tot 15% van ons elektriciteitsverbruik ’s nachts plaatsvind. Het enige dat dan aan hoeft te staan zijn de koelkast, de mechanische ventilatie en de twee bedlampjes (dat zijn ledlampjes van 2 watt, dus dat kan het nachtverbruik van 140 volcontinue niet verklaren).

Samenstelling energienota

Percentage rekening 2011 2012
Kosten elektriciteit 15% 17%
Kosten aardgas 26% 22%
Vastrecht levering 4% 4%
Transportkosten 34% 33%
Energiebelasting 40% 39%
Milieukorting -35% -33%
BTW 16% 16%
Totaal 100% 100%

Van onze totale energierekening bestond in 2011 41% uit directe verbruikskosten voor gas en elektriciteit. In 2012 is dat gedaald naar 39%, ondanks een stijging van het elektriciteitsverbruik en de verbruikskosten met € 10,40. De andere 61%van onze energierekening bestaat voor 37% uit vaste lasten (vastrecht en transportkosten). Het restant bestaat uit energiebelasting, btw en een vaste teruggaaf.

De (klein)verbruiker betaalt

2011 2012 Verschil
Kosten elektriciteit € 159,09 € 199,89 € 40,80
Kosten aardgas € 287,10 € 256,70 € 30,40-
Vastrecht levering € 41,93 € 43,38 € 1,44
Transportkosten € 373,57 € 379,17 € 5,60
Energiebelasting € 435,72 € 443,62 € 7,90
Milieukorting € 378,12- € 359,84- € 18,28
BTW € 174,67 € 183,55 € 8,88
Totaal € 1.093,96 € 1.146,46 € 52,50

Zoals je in bovenstaand overzicht kan zien is onze energienota in 2012 gestegen, ondanks het feit dat de nota betrekking heeft op minder dagen. 30% van deze kostenstijging komt door verandering in gas- en elektriciteitsverbruik, 3% door gestegen vastrechtkosten, 22% door hogere transportkosten en 44% door hogere belastingen.

De reden daarvoor is dat in het Nederlandse systeem de (klein)verbruiker betaalt voor een energietransitie die de overheid niet levert, ongeacht de vraag of een kleinverbruiker in Nederland opgewekte duurzame energie afneemt. Discussies om dat te veranderen verzanden nogal eens in discussies over gederfde inkomsten voor de Nederlandse staat. Dat Nederlandse burgers daardoor massaal kiezen voor een van de meest kapitaalintensieve vormen van duurzame energie (zonnepanelen op eigen dak) nemen de voorstanders van het huidige systeem voor lief, maar daarover later meer.