Tag: energierekening

Energiekosten december 2024

2024 was wereldwijd het warmste jaar ooit. Al is het vooralsnog een mysterie wat de oorzaken daarvan waren, twee staan als een paal boven water: door mensen veroorzaakte klimaatverandering en El Niño. Ondanks dat 2024 het warmte jaar ooit was hebben we in december behoorlijk moeten stoken om ons huis warm te houden. Ook lieten zowel de zon als de wind het een deel van de maand afweten. Dat betekent dat we behoorlijk wat elektriciteit gebruikt hebben voor verwarming van ons huis.

Energiekosten

Tijd om te kijken met welk type energiecontract we het voordeligst uit waren geweest. Let wel: we hebben een vast contract (1 jaar) en wekken een groot deel van ons elektriciteitsgebruik op jaarbasis zelf op via onze winddelen en zonnepanelen.

Ondanks dat de productie van onze winddelen en zonnepanelen in december tegenviel laat bovenstaande grafiek zien dat we goedkoper uit waren met een vast contract in combinatie met onze winddelen en zonnepanelen dan met een dynamisch tarief. Zonder zonnepanelen en winddelen was de situatie anders geweest, dan was een dynamisch contract gunstiger geweest.

Op jaarbasis zou een dynamisch contract 10% goedkoper zijn geweest dan onze huidige strategie met een vast contract i.c.m. zonnepanelen en winddelen. Onze energiekosten bedroegen in 2024 Euro 1.696. Langzaam naderen we zo weer het niveau van onze energiekosten in 2021, toen we in totaal Euro 1.927 aan energiekosten hadden. Daarvan was ongeveer Euro 1.780 variabele kosten voor gas en elektriciteit en Euro 150 vaste kosten voor energie (inclusief de vaste teruggave energiebelasting). In 2024 waren onze variabele kosten aan elektriciteit Euro 1.250 en onze vaste energiekosten Euro 440.

Onze winddelen hebben ons op jaarbasis Euro 290 bespaard, onze zonnepanelen Euro 375.

Ten opzicht van 2023 is onze energierekening gestegen. Dit komt met name door de stijging van de vaste kosten. De netwerkkosten en de vaste aansluitkosten van het energiebedrijf zijn samen met Euro 110 gestegen naar Euro 550. Ook de vaste kosten voor onze winddelen zijn gestegen van Euro 280 naar Euro 520. Terwijl de opbrengsten van onze winddelen gedaald zijn van Euro 1.500 naar Euro 810.

Energiegebruik

Ons energiegebruik is in december net boven de 1.500 kWh uitgekomen. Daarmee is het energiegebruik in de maand december sinds 2019 gestaag gestegen. Deels doordat we dit jaar door griep minder weg zijn geweest met de kerstdagen.

In december lag ons energiegebruik hoger dan in eerdere jaren. Vooral voor apparaten en verwarming hebben we meer energie gebruikt. Voor warm water lag het energiegebruik juist lager.

Op jaarbasis lag onze energievraag in 2024 op 9.937 kWh. Dat is 3% minder dan in 2023. Waarvan 29% voor warm water, 39% voor apparaten en 32% voor verwarming. Gemiddeld genomen ligt onze energiegebruik sinds de overstap van aardgas naar infraroodverwarming 19% lager.

Warm water

Voor warm water zijn we nu bijna 3 jaar volledig van het gas af. We hebben vanaf 2011 een zonneboiler. Drie jaar geleden hebben we ook een HeatCyle van DeWarmte laten installeren en vanaf de eerste dag van de Russische invasie in Oekraïne hebben we het gas dichtgedraaid en de cv-ketel uitgezet. Inmiddels is de gasaansluiting ook al weer een tijdje verwijderd.

De HeatCycle heeft ons in december voor het eerst in lange tijd weer kopzorgen bezorgd. De week voor kerst hadden we een aardlekprobleem, dat uiteindelijk terug bleek te leiden op de aansluiting van de HeatCycle op het elektrisch element dat de legionella-run verzorgd. Met hulp van DeWarmte heb ik het probleem zelf kunnen verhelpen en het element weer veilig aan weten te sluiten. Daarna werkte het systeem weer en bleek ook het elektrische element nog te werken.

De COP van het systeem is inmiddels wel behoorlijk teruggezakt tot 1,1 in december. Wat betekent dat het systeem veel elektriciteit verbruikt om warmte terug te winnen.

In heel 2024 valt op dat de COP vanaf maart aanzienlijk gedaald is en na een korte opleving in mei eigenlijk het hele jaar maar net boven de 1,0 heeft gelegen. Op jaarbasis bedraag onze COP 1,6. Oftewel: met iedere kWh elektriciteit weten we 1,6 kWh warmte terug te winnen. Niet echt een hele goede prestatie.

Over de afgelopen jaren lag de COP van onze HeatCycle gemiddeld op 2,4. In 2022 en 2023 heeft het systeem beduidend beter gepresteerd met een COP van respectievelijk 3,4 en 3,2. Uit reacties via de mail en bij nalezen op Tweakers blijk ik niet de enige die te maken heeft met een dalende prestatie van het systeem. Op de website van DeWarmte wordt de HeatCycle ook niet meer aangeboden.

Verwarming

In december hebben we behoorlijk wat elektriciteit verbruikt voor verwarming. Deels komt dit doordat ik met de instellingen heb lopen spelen om te kijken of een minder grote nachtverlaging tot een lager energiegebruik en een lagere piek in het gebruik zou leiden. Conclusie: experiment niet geslaagd. Het energiegebruik is met 2,3 kWh/gewogen graaddag het hoogste sinds de overstap naar infraroodverwarming. De instellingen heb ik daarom weer teruggedraaid. Ook in de elektriciteitspiek in de ochtend maakt het niet noemenswaardig uit.

Op jaarbasis ligt ons werkelijk energiegebruik voor verwarming door mijn experiment (en doordat we met de feestdagen meer thuis zijn geweest) weer boven de 3.000 kWh per jaar. Ons energiegebruik ligt nog wel 40% lager dan met een cv-ketel. Het energiegebruik lag in 2024 wel 3% hoger dan het langjarig gemiddelde met infraroodverwarming. Terwijl we in november nog 3% minder gebruikt hadden dan het langjarig gemiddelde. Nogmaals: mislukt experiment.

Energieaanbod

In december hebben we een stuk meer elektriciteit in moeten kopen dan vorig jaar. Deels doordat onze warmtepomp het veel minder goed heeft gedaan dan in voorgaande jaren, deze produceerde 80% minder warmte. Hierdoor hebben we meer stroom nodig gehad voor warm water. Een andere reden is dat onze winddelen 20% minder stroom opleverden dan in 2023. Tot slot hebben we ook meer elektriciteit voor verwarming gebruikt.

Op jaarbasis hebben we in 2024 3% minder energie gebruikt dan in 2023. We hebben wel 67% meer elektriciteit ingekocht dan in 2023. De totale hoeveelheid ingekochte elektriciteit komt daarmee op 2.211 kWh. Dat komt doordat onze zonneboiler en warmtepomp 28% minder warmte hebben geproduceerd, door 9% minder elektriciteitsproductie van onze zonnepanelen en door 7% minder opbrengst van onze winddelen.

De hogere inkoop van elektriciteit verklaart ook onze hogere energierekening. De daling van de elektriciteitsprijs kan niet op tegen zo’n grote stijging in onze afname.

CO2-uitstoot

Behalve een betaalbare energierekening, energiebesparen en van het aardgas af is ook CO2-reductie een belangrijk doel. Er zijn verschillende manieren om de CO2-uitstoot van energiegebruik te berekenen. Vooral als het om het elektriciteitsgebruik gaat. Ga je uit van de mix op moment van gebruiken? Ga je uit van de uitstoot van de marginale elektriciteitscentrale (de laatste die nog net aan moet om voldoende stroom op het net te zetten)? Of toch van het stroometiket van je leverancier?

Jaar	Integraal	Referentie	Grijs	Onbekend	Stroom-etiket
2011	2.690	3.019	2.730	2.385	2.730
2012	3.132	3.555	3.082	2.712	3.082
2013	2.930	3.093	2.901	2.763	2.901
2014	1.510	1.578	1.486	1.426	1.486
2015	1.626	1.709	1.585	1.520	1.359
2016	1.810	1.902	1.783	1.699	1.495
2017	1.636	1.718	1.639	1.568	1.384
2018	1.738	1.818	1.755	1.683	1.484
2019	1.483	1.727	1.656	1.420	767
2020	1.194	1.598	1.693	1.330	316
2021	1.712	2.678	2.429	1.882	332
2022	965	1.573	1.417	1.072	96
2023	687	1.169	1.045	772	0
2024	867	1.474	1.318	974	0
Totaal	23.980	28.611	26.520	23.206	17.433

Welke berekeningsmethode je ook wil hanteren, bovenstaande tabel laat duidelijk zien dat onze CO2-uitstoot in de loop van de jaren fors gedaald is. De daling verschilt per methode en sommige methodes laten in 2021 en 2024 een stijging zien ten opzichte van het jaar ervoor, doordat we in 2021 en 2024 meer elektriciteit in hebben gekocht dan de jaren ervoor. De trend is echter duidelijk.

Wat ook duidelijk is is dat alle methoden een daling van de CO2-emissie laten zien na de overstap voor verwarming met aardgas naar verwarming via infraroodverwarming. Wat in bovenstaande tabel ook goed te zien is is het effect van vergroening van de elektriciteitsvoorziening. Voor alle berekeningsmethoden is de CO2-reductie in 2024 groter dan de gemiddelde CO2-reductie t.o.v. aardgas. Dat komt doordat het aandeel hernieuwbare elektriciteit stijgt, waardoor de CO2-emissie per kilowattuur elektriciteit daalt.

Zelf aan de slag?

Mocht je de loterij gewonnen hebben dan kan je je woning in één klap verduurzamen. Voor de velen die de loterij niet winnen, zoals wij, zijn er ruim voldoende mogelijkheden om tips en tricks te vinden om zelf aan de slag te gaan in huis. Een logische eerste stap is daarbij om te beginnen bij kleine en goedkope maatregelen, bijvoorbeeld met de 7 tips om snel afscheid te nemen van de helft van je energierekening van huisfluisteraar Lars Boelen.

Wie het wat traditioneler aan wil pakken kan terecht bij MilieuCentraal, HIER of Vereniging Eigen Huis. Liever advies van een levend mens? Check of de lokale energiecoöperatie bij jou in de buurt of de gemeente vrijwillige energiecoaches heeft.

januari 31, 2025

Energiegebruik en energieproductie juli 2024

Het is augustus, dus tijd om de balans op te maken voor ons energiegebruik, onze energieproductie en onze energiekosten in juli. De verbouwing van onze woonkamer en keuken is inmiddels nagenoeg afgerond, dus ook tijd om te vertellen welke extra maatregelen we als onderdeel daarvan hebben genomen voor verduurzaming van ons huis.

Verwarming

Een beetje een onzinnig onderwerp in juli. Door prutsen met de instellingen na afronding van de verbouwing hebben we vorige maand toch een kilowattuur verbruikt. Volledig onnodig, maar vergissen is menselijk.

Wie verwarmen zegt, komt echter ook al snel bij klimaatverandering uit. Juli is de maand dat de reeks van 12 maanden die allemaal warmer waren dan ooit gemeten tot een einde kwam. Erg geruststellend vind ik dat persoonlijk niet, want de temperatuur ligt nip onder het record van 2024…. En ook de dodelijke hittegolf in juli in de landen rond de Middellandse Zee was, volgens wetenschappers, onmogelijk geweest zonder menselijke klimaatverandering.

Nu begrijp ik ook wel dat zo’n wereldwijde temperatuurstijging erg abstract is. Zelf reken ik al jaren mijn energiegebruik voor verwarming terug naar een standaard jaar met behulp van gewogen graaddagen. In de periode 1901-1930 bevatte een standaardjaar gemiddeld 3.172 gewogen graaddagen. De afgelopen 30 jaar is dat gedaald tot 2.839 gewogen graaddagen, dat is een daling van 10,5%. Over de afgelopen 12 maanden ligt het aantal gewogen graaddagen op 2.234, dat is een daling van 30% ten opzichte van de periode 1901-1930. De afwijking van het 30 jarig gemidddelde t.o.v.de periode 1901-1930 was tot 2000 nog niet zo heel groot, maar inmiddels is de dalende trend toch echt goed zichtbaar. Het aantal gewogen graaddagen van de laatste 2 jaar maakt een erg grote vrije val.

Verbouwing woonkamer & keuken

In mei en juni zijn onze woonkamer en keuken verbouwd. Onze ruim 30 jaar oude keuken, waarvan onze makelaar 11 jaar geleden al zei ‘kijk door de keuken heen, die moet je meteen vervangen, is eindelijk vervangen. Vanuit energie oogpunt belangrijker is dat we het kozijn in de voorgevel, waar dubbel glas in zat, hebben vervangen door triple glas. De voorkant van ons huis is daarmee een stuk beter geïsoleerd.

Vanaf nu koken we op inductie i.p.v. keramisch, en is alle keukenapparatuur vervangen door energiezuinigere nieuwe apparatuur (oven, vaatwasmachine en koelkast). De keuken is ook voorzien van een Quooker, wat ons zo’n 10 liter water per keer warm water gebruik scheelt. Voorheen kwam onze warme water van zolder, waarbij we ongeveer een emmer water door moesten spoelen voordat het water warm werd.

Tot slot hebben we het plafond in de keuken verlaagd, waardoor de infraroodpanelen in de keuken nu in het plafond verzonken zijn. De keuken is ook voorzien van led-inbouwspots.

Warm water

Juli is ook de maand waarin onze zonneboiler eindelijk weer fatsoenlijk begon te werken. Na een half jaar vergeefse pogingen om een monteur langs te laten komen om het systeem te controleren en bij te vullen heb ik vijf liter glycolmengsel en een handpomp besteld bij Zonneboilermagazijn. Paar trechtertjes erbij van de Gamma en bijvullen maar. Na het bijvullen de pomp een minuutje of 5 laten lopen, ontluchten, nog een keer bijvullen tot het systeem op druk staat. En hij doet het weer als een zonnetje. Wat goed zichtbaar is aan de oplopende gemiddelde temperatuur in het vat.

Het is ook te zien aan het elektriciteitsgebruik voor warm water. Op 18 juli loopt de temperatuur op, terwijl de warmtepomp niet gedraaid heeft. Lang leve de zonneboiler.

De COP van onze warmtepomp was in juli met 1,7 niet al te best. Aan de andere kant: de wamtepomp heeft niet heel veel warmte hoeven leveren en de temperatuur van het boilervat ligt, door onze zonneboiler, hoog in de zomermaanden.

Elektrische apparaten

In juli lag ons energiegebruik voor apparaten gelukkig weer lager dan in juni. Met 292 kilowattuur lag het elektriciteitsgebruik 18 kilowattuur hoger dan in 2023. Een kleinere stijging dan ik had verwacht, aangezien onze Quooker meetelt in de elektrische apparaten. De overige nieuwe keukenapparatuur is zuiniger zijn dan de oude. Zo’n 25 kWh is gebruikt door onze nieuwe vaatwasser, waarbij 256 liter water is gebruikt.

Want ergens onzinnig, maar toch wel handig is onze vaatwasser met wifi verbonden en houdt de app dit soort statistieken bij. Een andere leuke optie die de verbinding via wifi biedt is slimme start, waarbij de vaatwasser aangaat op het gunstigste moment op basis van de dynamische energieprijzen op de day ahead markt. Over het algemeen zijn dat momenten met een groot aandeel wind- en zonne-energie in de mix. In de zomermaanden gaat ie dan bijna automatisch aan als onze zonnepanelen maximaal produceren.

Een andere kleine besparing is dat onze Speed Dryer is bezorgd, het is een elektrische aangedreven draaiend wasrek. Ik heb hem al een aantal keer geprobeerd en hij werkt wonderwel. De was is ook op regenachtige dagen in 2 à 3 uur droog en de Speed Dryer is een stuk zuiniger dan onze warmtepomp wasdroger. De handdoeken worden niet zo zacht als in de droger, maar de was droogt een stuk sneller dan bij gewoon ophangen.

Bruto energiegebruik

In totaal hebben we in juli 516 kilowattuur gebruik. Dat is 4% meer dan in juli 2023. Een stijging die volledig voor rekening komt van het energiegebruik van apparaten.

In de eerste 7 maanden van dit jaar hebben we 10% minder energie gebruikt, bijna 600 kilowattuur. Waarbij we 100 kilowatuur minder hebben gebruikt voor onze apparaten, 120 kilowattuur minder voor warm water en bijna 400 kilowattuur minder voor verwarming (19%). Die warmere dagen zijn dus ook echt terug te zien in ons gebruik. Ons verbruik per gewogen graaddag is gedaald met 8%, de overige 11% komt doordat de afgelopen 12 maanden 9% minder graaddagen had dan de 12 maanden daarvoor.

Ons bruto energiegebruik tot en met juli ligt 3% lager dan gemiddeld sinds onze overstap op infraroodverwarming. Zolang de warme golfstroom geen abrupte dingen doet verwacht ik dat we dit jaar onder ons gemiddelde bruto energiegebruik blijven.

Energieproductie

In juli hebben we bijna 700 kilowattuur geproduceerd. Waarvan 203 kilowatuur warmte. Onze zonnepanelen produceerde met 256 kilowattuur de meeste energie, waarvan we 113 kilowattuur zelf hebben gebruikt. Dat is 44% zelfconsumptie, niet slecht voor een zomerse maand. Tot slot hebben onze winddelen 238 kilowattuur geproduceerd. Doordat we minder elektriciteit hebben gebruikt dan geproduceerd hebben we per saldo 197 kilowattuur terug geleverd aan het energiebedrijf.

In de eerste zeven maanden van 2024 hebben we 4.851 kilowattuur energie geproduceerd. Daarmee hebben we 86% van onze eigen energie geproduceerd. De resterende 14% (784 kilowattuur) kopen we in bij het energiebedrijf.

Ons netto energiegebruik tot en met juli is weer wat gedaald. Het ligt nog een 16% lager dan in dezelfde periode in 2023.

Energiekosten

Onze energiekosten in juli bedroegen minus 3 Euro. De ontwikkeling van onze energiekosten laat dan ook een stabilisatie zien. Zoals meestal blijven de kosten ook dit jaar vanaf april nagenoeg gelijk. Onderstaande grafiek laat goed zien dat dit komt door onze zonnepanelen en onze winddelen. Zonder deze had onze energierekening over de eerste 7 maanden ruim 1.600 Euro bedragen. Met enkel zonnepanelen was onze rekening ongeveer 1.150 Euro geweest. In werkelijkheid zitten we over de eerste zeven maanden net onder de 800 Euro.

Zelf aan de slag?

In deze warmte zelf aan de slag om je klaar te maken voor een energiezuinigere woning? Plant een boom in je tuin en zonwering voor je ramen in plaats van een airco op je dak.

Maak je woning klaar voor de herfst en de winter, bijvoorbeeld door kieren te dichten. Zorg dat je bij groter onderhoud ook verduurzamingsmaatregelen meeneemt. Nieuwe ramen? Dan ook meteen beter geïsoleerd. Nieuwe deur? Zorg dat de deur kierdicht wordt gemonteerd. Nieuwe keuken? Kies voor zuinige apparatuur, die bij voorkeur ook om kan gaan met dynamische tarieven. En ondanks alle ophef blijven zonnepanelen een goede keus. Zorg wel dat ze voorbereid zijn door bij je keuze voor de omvormer niet te kiezen voor de goedkoopste, maar voor een omvormer die om kan gaan met dynamisch tarief, waar een accu bij aan te sluiten is of die zo ingesteld kan worden dat je zonnepanelen niet terugleveren.

augustus 8, 2024
Slimmere zonnepanelen

Het laatste jaar is er veel te doen geweest over zonnepanelen. Eerst over de plannen van het Kabinet Rutte IV om de salderingsregeling geleidelijk af te schaffen. Een voorstel dat verworpen werd door de Eerste Kamer. Vervolgens doordat de nieuwe coalitie van PVV, BBB, NSC en VVD in het hoofdlijnenakkoord van plan is de salderingsregeling in 2027 in een klap af te schaffen. Tegelijkertijd wil de politiek voorkomen dat bezitters van zonnepanelen negatieve prijzen doorgerekend krijgen. Zelfs bij een overschot aan stroom moet het energiebedrijf een ‘redelijke vergoeding’ betalen. Mij lijkt het (als bezitter van zonnepanelen) alleszins redelijk dat het energiebedrijf me een euro per kilowattuur in rekening brengt als dat de kosten zijn die ze moeten maken om van de stroom af te komen…

Ondertussen zitten energiebedrijven niet stil en brengen de meesten kosten in rekening bij klanten met zonnepanelen, dat gebeurt in de vorm van hoger vastrecht, een vast bedrag per maand, een gestaffeld vast bedrag per maand (hoger naarmate je op jaarbasis meer kilowattuur saldeert) of een vergoeding per teruggeleverde kilowattuur. Of een combinatie hiervan. Het wordt er in ieder geval niet overzichtelijker van.

Terugleververgoeding zonnepanelen

Dat energiebedrijven kosten in rekening brengen bij klanten met zonnepanelen is echter begrijpelijk. De sterke groei in het aantal zonnepanelen en de salderingsregeling zorgt er namelijk voor dat het verschil tussen de vergoeding die ze klanten moeten geven voor op zonnige dagen teruggeleverde stroom en de kosten voor het leveren van stroom op niet zonnige dagen sterk stijgen.

Van oudsher wordt de moestuin of volkstuin vaak gebruikt als analogie om duidelijk te maken dat belasting heffen of geld betalen voor zelf geproduceerde stroom oneerlijk zou zijn. Je betaalt toch ook geen belasting over groenten uit je eigen moestuin? Of voor het vervoer van je verse groenten over de weg?

Vanuit de energiesector staat daar inmiddels een andere analogie tegenover. Daar wordt salderen vergeleken met het in de zomer inleveren van je overschot aan verse groenten en fruit bij de supermarkt om in de winter, zonder bijbetalen, dezelfde hoeveelheid verse groenten en fruit op te mogen halen. Die analogie gaat prima op, omdat elektriciteit slecht te bewaren is. Vraag en aanbod op het elektriciteitsnetwerk moeten voortdurend in evenwicht zijn. Er zijn denk ik ook weinig lezers die verwachten dat in de zomer een kilo aardbeien in kunnen leveren bij de supermarkt om vervolgens in de winter gratis een kilo aardbeien op te kunnen halen bij dezelfde supermarkt.

Elektriciteit kan, net als fruit en groente, opgeslagen worden, maar dat is niet gratis. Je kan er voor kiezen om elektriciteit zelf op te slaan in een thuisbatterij, zoals je groenten en fruit uit je moestuin ook thuis kan invriezen. Je kan er ook voor kiezen het elders op te slaan, maar dan zal je voor de opslag moeten betalen.

Los van de gekozen analogie zijn de huidige tariefvormen vrij dom. De slimste is misschien nog wel de dynamische contractvorm, waarbij je een dag van te voren te horen krijgt wat de prijs per uur wordt voor de dag erna. Vervolgens kan je je gebruik en productie aanpassen aan de prijs. Gevolg: bij lage prijzen een hoger gebruik dan gedacht en een lagere productie. Om maar niet te spreken van momenten dat een onverwachte wolk of windstilte voorbijkomt. Dan gaan de prijzen op markten met een nog kortere looptijd (vaak als onbalansmarkt betiteld) sky high. Waar het eindigt met inzetten op marktwerking en steeds verdere verfijning daarvan weten we uit de aandelen- en valutamarkt: flitshandel op (milli)seconden met ultrasnelle computers en glasvezelverbindingen. Leuk voor speculanten en investeringsfondsen, maar van weinig toegevoegde maatschappelijke waarde en al helemaal niet geschikt voor de gemiddelde bezitter van zonnepanelen…

Begrijpelijke tarieven

Op dit moment is er bijna geen chocola te maken van de verschillende tarieven en tariefstructuren voor energieklanten. Het zou mijns inziens helpen als alle energiebedrijven verplicht zouden zijn een aantal begrijpelijke opties aan te bieden aan eigenaren van zonnepanelen. Hieronder een viertal opties daarvoor, waarvan er veel al in gebruik zijn in een of meer andere landen.

Maximaal produceren

De simpelste vorm is maximaal produceren. Eigenlijk een voortzetting van de huidige praktijk, waarbij de zonnepanelen stroom produceren ongeacht de vraag naar stroom of je eigen gebruik. Dit brengt kosten met zich mee voor het energiebedrijf, omdat er uren zijn waarin ze de stroom enkel kwijt kunnen tegen een lager tarief dan waarvoor ze stroom leveren, en omdat er kosten die wel ingebakken zitten in het elektriciteitstarief dat de consument betaalt, maar die niet in het groothandelstarief zitten.

In het eenvoudigste contract krijg je bij maximaal produceren een vergoeding gebaseerd op de uurprijs van de day ahead markt. Als er een overschot aan elektriciteitsaanbod is kan dit betekenen dat je bij moet betalen. Dit profiel is vooral interessant voor klanten die een goed gevoel krijgen bij maximaal vergroenen van de stroommix, ook als dat kosten voor henzelf met zich meebrengt.

Minimaliseer de energierekening

In deze contractvorm is de vergoeding voor zonnestroom gebaseerd op de day aheadmarkt. Bij negatieve uurprijzen schakelt de omvormer af. Dat laatste gebeurt liefst niet 100% in een keer en klokslag het hele uur, maar stapsgewijs. Op die manier krijgen het energiebedrijf en het netwerkbedrijf de tijd om bij te sturen bij onverwachte en ongewenste bijeffecten. Een individuele zonnestroominstallatie heeft namelijk weinig impact op het netwerk, een heleboel individuele installaties hebben dat echter wel degelijk.

Voor de eigenaar van de zonnepanelen vermindert deze contractvorm de kosten, terwijl de volledige regie bij de eigenaar van de zonnepanelen blijft. Het voordeel van deze contractvorm voor het energiebedrijf is dat ze op basis van de day ahead markt weten welke installaties in welke uren niet zullen produceren. Nadeel is dat een onverwacht doorbrekende zon nog steeds zorgt voor hoge onbalanskosten, de kans daarop zal verwerkt worden in de kosten van deze contractvorm.

Enkel eigen gebruik

Een derde contractvorm is dat de installatie zo wordt ingesteld dat er geen sprake meer is van teruglevering. De installatie levert enkel zonnestroom als er vraag is in huis. Zeker in combinatie met een thuisaccu of elektrische auto kan nog een redelijke hoeveelheid stroom geproduceerd worden.

Het nadeel van deze contractvorm is dat een relatief groot deel van de potentiële productie verloren gaat. Ook in uren dat het energiebedrijf zou betalen voor teruggeleverde stroom wordt de productie teruggeschroefd tot het niveau van de lokale vraag. Dat maakt de zonnepanelen relatief duur.

Optimale productie

Een vierde optie is dat de eigenaar van de zonnepanelen het energiebedrijf toegang geeft tot de omvormer. Deze optie kan bestaan naast bovengenoemde drie opties.

Door de toegang tot de omvormers kan het energiebedrijf sturen hoeveel stroom de zonnepanelen produceren. Het energiebedrijf betaalt hiervoor een vergoeding aan de eigenaar van de zonnepanelen. Het voordeel voor het energiebedrijf is dat zij de productie kan aanpassen, ook hier weer bij voorkeur stapsgewijs en niet in één keer. Daardoor kan het energiebedrijf maximaal inspelen op marktontwikkelingen, bv door omvormers van klanten die gekozen hebben voor enkel eigen gebruik toch meer te laten produceren op het moment dat er een wolk voor de zon schuift, of door omvormers terug te regelen als de zon onverwacht doorbreekt en zorgt voor een overschot aan elektriciteit.

Conclusie

In plaats van te reageren op de huidige terugleververgoeding, die energiebedrijven momenteel in rekening brengen, en op ‘redelijke vergoedingen’ (waarbij redelijk vooral lijkt te betekenen dat je altijd geld vangt voor je zonnestroom) zou het goed zijn als de Tweede Kamerleden en kabinet weer gaan doen waar ze voor aangesteld zijn: vooruitzien. Want dat is regeren. Dat betekent nu werk maken van een tariefstructuur voor bezitters van zonnepanelen, waar je wijs uit kunt worden (ook zonder gepromoveerd te zijn op de elektriciteitsmarkt).

Een simpele opdeling biedt daartoe aanknopingspunten. Eenvoudige profielen met per profiel componenten, waar energiebedrijven kosten aan kunnen hangen. Klanten kunnen vervolgens bezien welk profiel het best bij hen past en welk energiebedrijf daarbij het beste aanbod doet.

Dit bericht is eerder gepubliceerd op Sargasso.

augustus 4, 2024
Energierekening eerste half jaar 2024: Besparingen met zonnepanelen en winddelen

Het is juli, de eerste helft van 2024 zit er op. Tijd om te kijken naar onze energierekening van het eerste half jaar. En naar ons energiegebruik en onze energieproductie.

Energierekening

Onze energiekosten over het eerste half jaar van 2024 bedragen Euro 777.

Zonder zonnepanelen en winddelen waren de energiekosten Euro 1.527 geweest. Onze zonnepanelen hebben ons ongeveer 450 Euro bespaard. De resterende 300 Euro besparing komt van onze winddelen. Het voordeel van onze zonnepanelen wordt ongetwijfeld minder groot door de invoer van terugleveringskosten, desalniettemin blijft de besparing aanzienlijk en blijven zonnepanelen de moeite waard.

De energiekosten voor juni waren hoger dan eerdere jaren. Dat komt doordat we behoorlijk wat meer energie hebben gebruikt i.v.m. een verbouwing van onze huiskamer en keuken. In 2022 en 2023 was onze energierekening in juni 60 tot 70 Euro negatief (we kregen geld toe), dit jaar bedroegen onze energiekosten in juni Euro 56. Het verschil komt vooral doordat we dit jaar in juli op maandbasis ongeveer evenveel elektriciteit hebben gebruikt als geproduceerd. Terwijl we eerdere jaren per saldo elektriciteit terug leverden aan het net.

Onze energiekosten voor het eerste half jaar zijn nagenoeg gelijk aan de energiekosten over de eerste helft van 2023. Afgerond bedroegen de energiekosten in de eerste helft van 2023 ook Euro 777. Met een dynamisch tarief hadden we 7% kunnen besparen, met een local4local constructie naar verwachting zo’n 20%. Hoewel het de werkelijke tarieven voor local4local nog wel een beetje gissen blijft.

Bruto energiegebruik

In juni hebben we onze huiskamer en keuken verbouwd. Aan het bruto energiegebruik over het eerste half jaar valt het bijna niet te merken. Het bruto energiegebruik over de eerste 6 maanden ligt 10% lager dan in 2023 en 3% lager dan het gemiddelde met infraroodverwarming.

Energievraag

Het effect van verbouwen is het best te zien in de energievraag van juni. Vooral de energievraag van apparaten lag in juni fors hoger dan voorgaande jaren. Op termijn hoop ik dat de energievraag juist daalt.

Aan de voorzijde is het kozijn met dubbelglas in de keuken vervangen door een kozijn met triple glas (HR++), ook het deel onder het kozijn is beter geïsoleerd. In de winter zal dit behoorlijk gaan schelen in comfort, en hopelijk ook in energiegebruik voor verwarming. Daarnaast hebben we nieuwe keukenapparatuur (zuiniger dan de oude), een inductiefornuis i.p.v. keramisch en een Quooker voor warm water in de keuken. Dat laatste gaat vooral water besparen, want het warme water kwam van zolder. Dat kostte telkens een volle 10 liter emmer voordat we warm water hadden. Tot slot heb ik zelf de zonneboiler bijgevuld, waardoor deze ook een stuk beter werkt. Wat weer scheelt in het energiegebruik van onze warmtepomp.

Dat is ook te merken aan het elektriciteitsgebruik. Dat in juni 2024 beduidend hoger lag dan in voorgaande jaren. Bij het energieaanbod is goed zichtbaar dat we daarmee wel beter in balans zijn dan voorgaande jaren. Sinds 2013 leveren we in juni zo’n 100 tot 200 kilowattuur terug, dit jaar hebben we 9 kWh afgenomen in juni. Wat betekent dat we op maandbasis 99% van onze energie (en 98% van onze elektriciteit) zelf hebben geproduceerd.

Dat we minder een klein hoeveelheid stroom hebben afgenomen komt deels doordat we zo’n 200 kWh meer elektriciteit hebben gebruikt. Het komt echter ook doordat onze zonnepanelen 70 kWh minder hebben geproduceerd, terwijl onze winddelen juist 45 kWh meer hebben geproduceerd.

Over het eerste half jaar gemeten is ons energiegebruik gedaald ten opzichte van 2023. Dit komt vooral doordat we bijna 300 kWh minder energie voor verwarming nodig hebben gehad. Een gevolg van de uitzonderlijk zachte winter, klein voordeeltje van klimaatverandering. Of dat opweegt tegen de nadelen waag ik echter te betwijfelen, zeker voor wat betreft de nadelen voor West-Europa (en Nederland) op de wat langere termijn.

Ook de hoeveelheid elektriciteit die we hebben ingekocht is gedaald ten opzichte van de eerste helft van 2023. De eerste helft van 2024 hebben we 977 kWh ingekocht, dat is een daling met 20% ten opzichte van de eerste helft van 2023.

Zelf aan de slag?

Als je zelf aan de slag wil met het verlagen van je energierekening, dan is het verstandig te beginnen met kleine stappen: kieren dichten en ventilatie op orde brengen, investeren in energiezuinige apparatuur, de cv-ketel en radiatoren ontluchten etc. Voor de langere termijn is het verstandig om maatregelen op te nemen in je reguliere plannen voor onderhoud van je huis. Ga je verbouwen? Neem verduurzaming mee: nieuwe kozijnen of ramen? Kies voor HR++. Nieuwe cv-ketel? Overweeg een hybridewarmtepomp of zonneboiler ter ondersteuning van de de cv. Nieuwe keuken? Kies voor energiezuinige apparatuur.

En ondanks alle verhalen in de media: zonnepanelen blijven een no-brainer, mits je er plek voor hebt op je dak. Steek daarbij liever wat meer geld in een goede installatie, die voorbereid is op de toekomst zonder salderen. Bijvoorbeeld in een omvormer die kan reageren op dynamische tarieven, zodat je minder of geen stroom produceert bij negatieve stroomprijzen. Of een omvormer waarbij je in kan stellen dat er geen stroom wordt teruggeleverd aan het net, die bestaan al in het buitenland waar dezelfde merken omvormers verkocht worden. Het is dus een kwestie van tijd en moeite om de software ook geschikt te maken voor de Nederlandse markt.

juli 23, 2024
Onze energierekening in 2023
Volgens het KNMI was 2023 het natste en warmste jaar sinds ze begonnen zijn met meten. Dat is ook zichtbaar in het aantal gewogen graaddagen, dat met 2.337 ruim een kwart lager ligt dan het klimaatgemiddelde van 3.172 in de periode 1901-1930. Het komt overeen met de verwachtingen toen ik begon met werken: de winters warmer en natter, en de zomers warmer. Het warmere weer heeft ook z’n weerslag op ons energiegebruik. We verbruiken zo’n 1.000 kWh minder voor verwarming door het warmere weer. In totaal hebben we vorig jaar 7.666 kWh elektriciteit gebruikt, wat ons een energierekening van € 1.194 heeft opgeleverd. Omgerekend € 0,16 per kWh, inclusief energiebelasting, vastrecht en btw. Een prijsniveau dat we voornamelijk hebben bereikt doordat het grootste deel van de stroom die we gebruiken geleverd wordt door onze zonnepanelen en winddelen.

Energiekosten

Onze energiekosten zijn iets lager uitgekomen dan ik eind december inschatte. Dat komt vooral doordat onze winddelen in december beter hebben gepresteerd dan in december 2022. Al met al komt onze energierekening uit op €1.194, een maandbedrag van € 99,50. Best netjes gezien alle druk op de energiemarkt. Voor volgend jaar verwacht ik een lichte stijging, tenzij de hoeveelheid wind en zon fors daalt ten opzichte van 2023.

Onderstaande grafiek laat het verloop van onze energierekening sinds 2011 zien. Het valt op dat we op 2021 na onze energierekening behoorlijk stabiel hebben weten te houden.

De hoogte van onze energierekening van 2011 (€1.132) verschilt nauwelijks van de energierekening van 2023 (€1.194). Daar hebben we wel de nodige investeringen in en aanpassingen aan ons huis voor moeten doen. Ten opzichte van de periode 2014-2018 is de energierekening wel met zo’n € 400 gestegen. In 2022 hebben we onze energierekening laten dalen ten opzichte van 2021, best een prestatie als je bedenkt dat de elektriciteitsprijzen in 2022 door het dak gingen (tenzij je een dynamisch contract had).

In bovenstaande grafiek heb ik voor de jaren 2021, 2022 en 2023 daarom met behulp van de gemiddelde groothandelsprijs per maand uitgerekend hoe hoog onze energierekening zou zijn als we een dynamisch energiecontract zouden hebben. Ook heb ik met behulp van de uurdata uit Home Assistant en de uurprijzen op de day-ahead prijs (bron: Energy Charts) uitgerekend hoe hoog onze energierekening zou zijn bij overstap op dynamische tarief.

Ten opzichte van de gekozen strategie om extra winddelen bij te kopen zouden we gemiddeld €9 per jaar extra hebben bespaard. Terwijl we pas in het voorjaar van 2022 extra winddelen bij hebben gekocht.

In 2023 zou onze energierekening €225 hoger zijn geweest bij dynamische tarieven (uitgaande van gemiddelde maandprijzen). Het verschil loopt op naar €330 bij het rekenen met uurdata over 2023. Dat komt met name doordat de opbrengsten van de teruggeleverde zonnestroom dan daalt van €302 (huidige energiecontract) naar €76 (€286 uitgaande van maandgemiddelde prijzen). De kosten van ingekochte stroom dalen ten opzicht van ons huidige contract naar €931 (€898 uitgaande van maandgemiddelde prijzen), maar daar staat ook tegenover dat we dan netto €1.300 aan opbrengsten van onze winddelen zouden missen. In de eerste helft van 2023 hebben we ook geprofiteerd van het verlaagd tarief, wat ons €556 heeft opgeleverd. Zonder het verlaagd tarief zouden we €227 kunnen hebben bespaard met een dynamisch tarief ten opzichte van de gekozen strategie.

Onderstaande grafiek laat duidelijker zien wat het effect van winddelen en een dynamisch contract op onze energiekosten van 2023 is geweest.

Het is duidelijk zichtbaar dat zowel een dynamisch tarief als winddelen onze energierekening kan halveren. Waarbij de winddelen een lagere energierekening tot gevolg hebben gehad dan we met een dynamisch tarief hadden kunnen bereiken. Het interessante vind ik dat het risicoprofiel tussen beide opties fors verschilt. Waar je met een dynamisch tarief een deel van de risico’s overneemt van het energiebedrijf en zelf dus goed moet opletten op wanneer je energie gebruikt en produceert, is dat bij winddelen minder van belang. De profielkosten van winddelen stijgen (volgende jaar zo’n 10 Eurocent per kilowattuur) en goed afstemmen van vraag en aanbod helpt om die stijging te verminderen. Dus de prikkel is ook weer niet volledig afwezig.

Onze winddelen doen daarmee wat ik hoopte: ze verlagen onze energierekening aanzienlijk, ze stabiliseren onze energierekening en ze beperken onze blootstelling aan de grillen van de energiemarkt.

Klimaatimpact op verwarming

De klimaatspiraal van de KNMI laat goed zien hoe de temperatuur zich de afgelopen 120 jaar ontwikkeld heeft en dat de temperatuur oploopt.

Klimaatspiraal Nederland 1901-2023

Dat laat zich ook terugzien in de ontwikkeling van het aantal gewogen graaddagen. De statische kans dat het gemiddelde van de afgelopen 30 jaar voorkomt in een klimaat van begin 20ste eeuw is 0,0000003%. In normale mensentaal: het is zeer onwaarschijnlijk. Het aantal gewogen graaddagen lag in 2023 op 2.337, dat is 26% lager dan in de periode 1901-1930.

Dat heeft ook zo z’n effect op onze behoefte aan verwarming. Die is logischerwijs gedaald. In een gemiddeld klimaatjaar in de periode 1901-1930 zouden we 4.137 kWh aan elektriciteit voor verwarming nodig hebben gehad. In werkelijkheid hebben we afgelopen jaar 3.047 kWh gebruikt. Een stuk minder dan de 6.078 kWh die we aan aardgas verbruikt zouden hebben. Het effect van infraroodverwarming is dus nog steeds meetbaar en is geen eenmalig effect.

Ons energiegebruik is per gewogen graaddag nog steeds gemiddeld 40% lager dan ten tijde van onze cv-ketel. In december is het stookseizoen wel weer volop bezig, wat zichtbaar is in de stijging van ons energiegebruik voor verwarming naar 1,59 kWh/gewogen graaddag. Dat is 4% minder dan in december 2022. December 2023 was met 365 gewogen graaddagen dan ook een stuk warmer dan december 2022 met 473 gewogen graaddagen.

Energiegebruik

Ons bruto energiegebruik inclusief warmte is in 2023 uitgekomen op 10.278 kWh. Dat is 6% meer dan het gemiddelde met infraroodverwarming. Sinds de overstap is ons totale bruto energiegebruik gemiddeld met 17% gedaald. Waarmee we ook in 2023 weer ruim 2.000 NegaWatts scoren.

Het bruto energiegebruik exclusief warmte (dat wat we aan aardgas en elektriciteit gebruiken) is uitgekomen op 7.666 kWh. Dat is 4% lager dan het gemiddelde sinds de overstap op infraroodverwarming. Gemiddeld ligt ons bruto energiebruik exclusief warmte 25% lager sinds we overgestapt zijn op infraroodverwarming.

De aankoop van extra winddelen laat zich vooral terugzien in de ontwikkeling van ons netto-energiegebruik. Bruto energiegebruik minus zelf opgewekte energie. Dat ligt dit jaar op 1.255 kWh. Het laagste ooit. Op maandbasis hebben we van januari tot en met april en van oktober tot en met december meer elektriciteit gebruikt dan geproduceerd. In de eerste vier maanden van het jaar ging het om 909 kWh, in de laatste maanden om 739 kWh. Daar stond tussen april en oktober een overschot aan wind- en zonne-energie van 998 kWh tegenover. Voor het tekort in voor- en najaar is dat een daling ten opzichte van eerdere jaren. Voor het overschot is het een stijging ten opzichte van eerdere jaren, met name veroorzaakt door meer wind in de zomer.

Systeemtechnisch briljant? Zeker niet. We betaalden ons energiebedrijf dan ook een vergoeding voor profielkosten van gemiddeld 5 Eurocent per kWh over de stroomopbrengst van onze winddelen, in 2024 loopt dit op naar 8 a 10 Eurocent per kWh. Voor zonne-energie betalen we niets zichtbaars, vanwege de salderingsregeling.

Wat mij betreft mag de salderingsregeling aangepast worden, zodat het energiebedrijf de kosten van zonnepanelen zichtbaar in rekening kan brengen. Die zou uit twee componenten kunnen bestaan: profielkosten en en een reële vergoeding voor teruggeleverde stroom. Meer als de prijs hoog is en minder als de prijs laag is. Als alle stroom tegen 0 Eurocent zou worden teruggeleverd (wat zeker niet het geval is) kan dat ons financieel de helft aan opbrengsten schelen. Waarmee zonnepanelen nog steeds een zeer gunstige investering zijn. Zeker bij de huidige lage prijzen voor zonnepanelen.

Energieproductie

In 2023 produceerden we in totaal 9.022 kWh. Onze 9 winddelen leverde met 4.324 kWh de meeste energie. Gevolgd door onze warmtepomp en zonneboiler, die samen 2.612 kWh leverden. Onze zonnepanelen leverde 2.087 kWh.

Hiermee produceerde we bijna 80% van ons energiegebruik zelf. Daarnaast bespaarden we 10% op ons energiegebruik door klimaateffecten en namen we 11% van onze energie af van het energiebedrijf.

Een andere manier om naar ons energiegebruik en onze energieproductie te kijken is door deze te vergelijken met de normen voor nieuwbouw. Voor verwarming geld als norm 65 kWh per vierkante meter per jaar (BENG 1). In december zaten we op 50 kWh/m2/jaar. Voor alle gebouwgebonden energie minus duurzaam geproduceerde energie geldt als norm 50 kWh/m2/jaar als norm (BENG 2). We behaalden in 2023 36 kWh/m2/jaar. Tot slot geldt voor nieuwbouw dat tenminste 50% van de gebouwgebonden energie duurzaam geproduceerd moet zijn. We behaalden 52%.

Dit laat zien dat de normen voor nieuwbouw nog steeds niet erg ambitieus zijn. Erg goede zonnepanelen hebben we niet liggen (240 Wp, terwijl de huidige zeker 50% meer opleveren). Ook hebben we met infraroodverwarming en mechanische ventilatie in combinatie met roosters niet de meest zuinige vorm van verwarming en ventilatie.

CO2-uitstoot

Tot slot de wil ik de vaste critici van ‘het gaat toch om CO2-reductie’ nog graag ter wille zijn. Wederom heb ik onze CO2-uitstoot op 5 verschillende manieren berekend. Onderstaande tabel geeft de uitkomsten weer.

Zoals te zien is in de tabel is er slechts 1 methode die gemiddeld nog een kleine stijging met 4kg laat zien t.o.v. verwarmen met aardgas. Wanneer gekeken wordt naar de resultaten over 2023, dan laten alle 5 methoden een daling van onze CO2-uitstoot zien. Dus zelfs als CO2-reductie je drijfveer is dan is de door ons gekozen strategie voor verduurzaming van onze woning een overweging waard. Je kan onze vier etappen hier vinden:
januari 5, 2024

Energiecontract: vast, variabel of dynamisch?

Met name op sociale media wordt al een tijd de loftrompet gestoken over het dynamisch elektriciteitstarief als manier om bewuster om te gaan met het elektriciteitsgebruik (gebruiken op momenten met veel zon en/of wind) en als manier om te besparen op de energierekening. Zelf hebben we een andere wijze gekozen om te besparen op de energierekening: de productiemiddelen in eigen bezit nemen. Deels via onze zonnepanelen en deel door het aanschaffen van meerdere winddelen. Bij beide bestaat er momenteel geen financiële stimulans om het elektriciteitsgebruik af te stemmen op de productie van onze winddelen of zonnepanelen.

Tijd om beide eens te vergelijken. Ik ben daarbij uitgegaan van maanddata van elektriciteitsgebruik, elektriciteitsproductie en stroomprijzen. Het blijft dus een schatting.

Kosten zonder winddelen

Op dit moment krijgen we een groot deel van onze stroom van onze winddelen en zonnepanelen. Het restant kopen we in bij Greenchoice.

De kosten voor de inkoop van stroom, inclusief belastingteruggaaf, vastrecht, en energiebelasting over ingekochte stroom en over de opbrengst van onze winddelen bedroeg in 2023 ongeveer Euro 3.155. Onze zonnepanelen brachten in 2023 ongeveer Euro 640 op. De totale energierekening zonder winddelen zou daarmee uitkomen op ruim Euro 2.500.

Kosten met winddelen

Naast onze zonnepanelen hebben we ook meerdere winddelen. De opbrengst van onze winddelen bedroeg dit jaar een kleine Euro 1.500. Daar stonden Euro 225 aan kosten voor beheer en profielkosten tegenover.

Bij onze winddelen betalen we een vergoeding aan Greenchoice voor profielkosten. Er zijn nou eenmaal momenten dat we wel stroom gebruiken en het niet waait; en momenten dat het wel waait, maar we geen stroom gebruiken. De profielkosten lopen in 2023 op naar zo’n Euro 0,10 per kWh, nu is dat nog zo’n Euro 0,06 per kWh.

Daarmee komen onze totale kosten in 2023 ongeveer uit op Euro 1.265. Zo’n Euro 105 per maand.

Kosten dynamisch tarief

Bij een dynamisch tarief wisselt je elektriciteitstarief elk uur op basis van de prijs die tot stand komt op de stroommarkt. Dat betekent dat je kan profiteren van prijsverschillen, bijvoorbeeld door de wasmachine, droger en warmtepomp aan te zetten op momenten dat de prijs laag is.

Wanneer we overstappen op een dynamisch tarief zullen we onze winddelen moeten verkopen. Greenchoice biedt namelijk (nog?) geen dynamisch tarief. Dat betekent dat we meer stroom in hadden moeten kopen, maar gemiddeld wel tegen een lager tarief dan de tarieven die Greenchoice rekent. Onderstaande tabel laat zien dat het verschil met name in de eerste helft van 2023 fors was in het voordeel van dynamische tarieven.

Maand	dynamisch maand gemiddelde	Greenchoice
januari	€ 0,343	€ 0,810
februari	€ 0,354	€ 0,692
maart	€ 0,317	€ 0,692
april	€ 0,310	€ 0,483
mei	€ 0,285	€ 0,463
juni	€ 0,302	€ 0,397
juli	€ 0,278	€ 0,386
augustus	€ 0,301	€ 0,388
september	€ 0,310	€ 0,389
oktober	€ 0,300	€ 0,389
november	€ 0,305	€ 0,390
december	€ 0,283	€ 0,390

Gemiddelde prijs in Euro per kilowattuur. Prijs inclusief btw, variabele opslagen en energiebelasting.

Op basis van bovenstaande prijzen hadden we in 2023 met een dynamisch tarief zo’n Euro 1.890 aan elektriciteitskosten betaald (inclusief energiebelasting, teruggaaf energiebelasting, vastrecht, opslag per kWh en btw). Onze zonnepanelen zouden in dezelfde periode zo’n Euro 575 hebben opgebracht. De energiekosten bij een dynamisch tarief zouden daarmee ongeveer op Euro 1.315 zijn uitgekomen.

Conclusie

Op basis van bovenstaande berekening kan geconcludeerd worden dat zowel met winddelen als met een dynamisch tarief een forse verlaging van de elektriciteitsrekening mogelijk is.

De mate van daling is in 2023 vergelijkbaar voor winddelen en dynamisch tarief, al had het dynamisch tarief zo’n Euro 65 duurder uitgepakt.

Doordat de tarieven bij een dynamisch tarief per dag en uur fluctueren heeft dit product een hoger risicoprofiel. Dat vind ik een nadeel. Bij Greenchoice staat het tarief inmiddels weer voor een jaar vast. Daarmee staan ook de vergoedingen voor de stroom van onze zonnepanelen en winddelen ook voor een jaar vast. De profielkosten van onze winddelen stijgen volgend jaar wel met zo’n Euro 140. Het is dus mogelijk dat we volgend jaar wel een voordeel zouden kunnen behalen met een dynamisch tarief.

Vooralsnog kies ik voor de zekerheid van zonnepanelen en winddelen boven een dynamisch tarief. Tegelijkertijd laat bovenstaande analyse zien dat er voor mensen met een hoog elektriciteitsgebruik een fors voordeel te halen is door te kiezen voor dynamisch (hoger risicoprofiel) of voor zonnepanelen en winddelen. Winddelen staan momenteel te koop met prijzen variërend van Euro 41 (looptijd tot september 2025) en Euro 100 (looptijd tot september 2030).

Tegelijkertijd hoop ik dat om | nieuwe energie op niet te lange termijn samen met de aangesloten energiecoöperaties komt met het Local4Local model. Een mooie combinatie van vaste tarieven voor stroom die je afneemt op het moment dat de projecten van de coöperatie stroom produceren en dynamische contracten op momenten dat je stroom afneemt op momenten dat de windturbines en zonnepanelen geen stroom leveren.

december 28, 2023

Energierekening, gebruik en productie augustus 2023

De maand augustus zit er weer op, tijd om de balans op te maken over augustus. Een maand met veel zon en veel wind, waardoor we 240 kWh meer hebben geproduceerd dan gebruikt. Waarmee we in augustus bijna 60 Euro terug hebben gekregen in plaats van betaald.

Energiekosten

Zoals gezegd hebben we in augustus geld teruggekregen. Voor het grootste deel komt dit door de jaarlijkse teruggaaf energiebelasting, hoewel deze ongeveer wegvalt tegen de vaste aansluitkosten en de vaste kosten van onze winddelen. De elektriciteitskosten van deze maand worden meer dan goedgemaakt door de stroom die we met onze zonnepanelen en winddellen hebben geproduceerd. Ook krijgen we een klein beetje energiebelasting terug (salderen). Het afschaffen van salderen zou ons zo’n Euro 42 schelen op de energierekening van augustus.

Tot en met augustus bedraagt de energierekening Euro 1.036. Zonder onze zonnepanelen en winddelen was dat ruim Euro 2.500 geweest. Afschaffen van salderen zou onze rekening ruim Euro 300 verhogen. Hoewel ik me daar niet heel druk over maak, want onze zonnepanelen hebben zichzelf al lang terugverdiend. Onze winddelen vallen niet onder de regels voor salderen, dus daar betalen we al energiebelasting en onbalanskosten over.

Onze energierekening tot en met augustus is gestegen ten opzichte van 2022, ondanks dat we minder stroom inkopen van het elektriciteitsbedrijf. Dat komt door de hogere elektriciteitstarieven begin dit jaar, terwijl onze winddelen en zonnepanelen op dat moment minder opwekten dan we verbruikten.

Bruto energiegebruik

Ons bruto energiegebruik in augustus was 442 kWh, waarvan 50% voor warm water en 50% voor apparaten.

In totaal is ons bruto energiegebruik tot en met augustus 6.672 kWh. Waarvan zo’n 40% voor apparaten, 30% voor verwarming en 30% voor warm water. Vooral het energiegebruik voor apparaten is dit jaar gestegen. Een duidelijke reden hiervoor heb ik (nog) niet, maar ik vermoed dat het deels te maken heeft met de anti-legionella cyclus van onze warmtepomp en de problemen die we dit jaar hebben gehad met onze zonneboiler. Daardoor is onze zonneboiler dit jaar nauwelijks boven de 60 graden uitgekomen en heeft de warmtepomp dus vaker dan vorig jaar z’n anti-legionella programma moeten draaien.

De ontwikkeling van ons bruto energiegebruik ligt in 2023 7% boven het gemiddelde voor de jaren met infraroodverwarming, maar nog steeds 18% onder het gemiddelde bruto energiegebruik in de jaren dat we aardgas gebruikte voor verwarming.

Verwarming

Augustus was een suffe maand voor de infraroodverwarming van ThermIQ, want hij is niet aan geweest.

Warm water

Onze HeatCycle van DeWarmte heeft het in augustus uitstekend gedaan. Ondanks de hoge temperaturen van het vat (gemiddeld 51,6 graden Celsius) heeft ie een COP van 5,0 behaald. Onze zonneboiler is in de loop van augustus gerepareerd, waardoor alle vacuümbuizen weer functioneren. Er zit nog wel wat lucht in het systeem, waardoor de zonneboiler (nog) niet optimaal werkt. Door veel te ontluchten en de pomp geforceerd te laten draaien is de meeste lucht er inmiddels uit.

Energieproductie

In augustus hebben we meer energie geproduceerd dan we hebben gebruikt. Het teveel aan warmte zit grotendeels in onze boiler en een kleiner deel is verloren gegaan door afkoeling van het boilervat.

Het teveel aan elektriciteit hebben we ze teruggeleverd aan het elektriciteitsnetwerk. Het gaat daarbij zowel op stroom van onze zonnepanelen als om stroom van onze winddelen. Per saldo hebben we meer dan 200 kWh teruggeleverd in augustus.

Tot en met augustus hebben we 4.840 kWh elektriciteit gebruikt, daarvan hebben we een groot deel zelf opgewekt met onze zonnepanelen en winddelen. Per saldo hebben we tot en met augustus 619 kWh elektriciteit ingekocht. Een daling van bijna 500 kWh vergeleken met dezelfde periode in 2022. En, ik verval in herhaling, het blijft leuk om te zien hoe ons aardgasgebruik de afgelopen jaren stapsgewijs naar 0 kWh is gedaald.

Energievraag en aanbod op jaarbasis

Op jaarbasis ligt ons energiegebruik momenteel op 11.341 kWh. Daarvan wordt 8% ‘geleverd’ door klimaatverandering. De opwarmende aarde zorgt namelijk voor minder gewogen graaddagen en dus voor minder stoken. Wederom is zichtbaar dat aardgas als energiebron uitgefaseerd is en dat de hoeveel elektriciteit die we inkopen dalende is. De hoeveelheid energie voor warm water en apparaten loopt langzaam wat op.

Op jaarbasis is het aandeel inkoop in onze energiemix nog steeds langzaam aan het dalen. Inmiddels naar 14%. Klimaat is goed voor 8% en onze eigen opwek voor 78% van de benodigde energie.

CO2 uitstoot

De CO2 uitstoot over augustus kan je op verschillende manieren berekenen. Ik hanteer er vijf, die ieder een eigen oorsprong hebben. Welke manier ik ook gebruik, onze uitstoot in augustus was 0 kg.

Als ik de uitstoot over januari tot en met augustus bereken dan is op elke berekende manier de CO2 uitstoot gedaald ten opzichte van onze jaren met een hr-ketel. De daling varieert van 1% volgens de referentiemethode tot 75% als ik de systematiek van het stroometiket gebruik. Dus ja, ook met infraroodverwarming kan je je CO2-uitstoot verminderen.

september 2, 2023
Energiegebruik en productie juli 2023: meer wind- dan zonne-energie

Het is augustus en het warme zomerweer is teruggekeerd, tijd om de energiebalans op te maken over een winderig juli. Wat direct opvalt is dat we in juli meer opbrengst van onze winddelen hebben dan van onze zonnepanelen. Wat verrassend is voor een zomermaand. Onze winddelen hebben in juli 108% meer stroom geproduceerd dan in juli 2022 (met evenveel winddelen), onze zonnepanelen hebben juist 41% minder stroom geproduceerd. In totaal hebben we in juli 356 kWh teruggeleverd aan het net, dat is 38% meer dan in juli 2022. De gegevens voor warmte zijn deze maand op basis van de gegevens van 2022, want de website van DeWarmte geeft een server error.

Energierekening

Onze energiekosten in juli waren 80 Euro negatief, tegen 81 Euro negatief in juli 2022. We hebben in juli dus wat geld verdiend. Dat komt niet zozeer door onze zonnepanelen, maar vooral door onze winddelen. Daardoor betalen we dit jaar wat meer energiebelasting dan vorig jaar.

Over het hele jaar liggen onze energiekosten inmiddels op Euro 1.093. De stijging komt met name door hogere energiebelasting. Deze steeg van Euro 218 naar Euro 483. De netto elektriciteitskosten (elektriciteitskosten, minus de opbrengsten van onze zonnepanelen en winddelen) over de eerste zeven maanden stegen ook van Euro 424 naar Euro 591. De opbrengst van onze winddelen is wel fors gestegen. Van Euro 413 in de eerste zeven maanden van 2022 naar Euro 1.037 in de eerste zeven maanden van 2023.

De teruggave energiebelasting is lager dan vorig jaar, wat ook ruim 100 Euro extra kosten oplevert. Onze vaste lasten (netwerkaansluiting, vaste levertarief en kosten winddelen) zijn wel met Euro 100 gedaald, doordat we geen gasaansluiting meer hebben.

Energiegebruik & energieproductie

Dit jaar zijn we wat minder zuinig met energie dan gemiddeld. Ons bruto energiegebruik ligt 7% hoger dan het gemiddelde sinds onze overstap op infraroodverwarming. Het ligt nog wel aanzienlijk lager dan toen we onze verwarming met een cv ketel regelde.

De stijging van het bruto energiegebruik komt voor een klein deel door extra elektriciteit, voor het grootste deel komt het doordat de warmteproductie is gestegen. Dat komt doordat we nu beter kunnen meten hoeveel warmte onze warmtepomp produceert. De gemiddelde temperatuur van het warmtebuffer ligt rond de 38 graden Celsius, daarmee houden we constant zo’n 200 liter water op een hogere temperatuur dan de CV ketel deed. Die hield namelijk nauwelijks een warme voorraad aan. Het totale bruto energiegebruik ligt over de eerste maanden op 6.227 kWh.

Onze energievraag in juli bestaat al jaren heel saai uit enkel warm water en apparaten. De energievraag van apparaten is in juli 23 gestegen t.o.v. vorig jaar. De energievraag voor warm water is niet veranderd.

In de totale energievraag is de verdeling tussen warm water, verwarming en apparaten tot en met juli ongeveer gelijk. We zijn weer terug op het niveau van 2021.

Doordat onze winddelen en zonnepanelen in juli weer behoorlijk meer elektriciteit hebben geproduceerd dan we hebben gebruikt is ons netto energiegebruik onder de 1.000 kWh gekomen. Hoewel we het net nog steeds nodig hebben als buffer is goed zichtbaar dat er een dalende trend is.

We weten op maandbasis ons energiegebruik dus beter in lijn te brengen met het energieaanbod van onze warmtepomp, zonnepanelen en winddelen. Vooral het eerste kwartaal en december hebben we nog een tekort. In de maanden april en mei en in de maanden september t/m november liggen gebruik en productie redelijk in elkaars buurt. In de maanden juni, juli en augustus hebben we een duidelijk overschot.

Energiegebruik en productie op jaarbasis

Op jaarbasis ligt ons energiegebruik op 11.367 kWh, daarvan produceren we inmiddels 8.811 kWh zelf. Onderstaande grafiek laat goed zien dat we sinds 2011 de hoeveelheid ingekochte stroom en aardgas in verschillende stappen verlaagd hebben. Vanaf 2013 eerst de hoeveelheid stroom die we inkopen en vanaf 2019 is de hoeveelheid aardgas fors gedaald.

Verbruikten we tussen 2011 en 2019 zo’n 10.000 kWh per jaar aan aardgas en elektriciteit, inmiddels is dat gedaald naar zo’n 7.600 kWh elektriciteit.

De bovenstaande grafiek laat ook het effect van klimaatverandering zien op onze energievraag. Ten opzichte van de periode 1901-1930 (vroegste tijd waarvoor de dagtemperatuur beschikbaar is) is het aantal gewogen graaddagen verminderd. Alleen in 2013 was de temperatuur dusdanig laag dat er nauwelijks een klimaateffect was. In alle andere perioden werd een deel van de verwarming geleverd door een opwarmend klimaat. Gemiddeld besparen we zo’n 8% op onze energiebehoefte door de warmere winters.

Van de totale energie die we gebruiken produceren we daarnaast 78% zelf. De resterende 15% kopen we als elektriciteit in bij Greenchoice.

De CO2 uitstoot

Een vaste tegenwerping is dat het vervangen van aardgas door elektriciteit geen CO2 winst oplevert. Spijtig genoeg voor de voorstanders van die theorie geven de praktijkcijfers een ander beeld:

Zoals te zien is de CO2 uitstoot over de eerste zeven maanden alle vijf gehanteerde methoden gedaald. Zelfs de referentiemethode, waarbij elke kWh extra aan de smerigste bron op het net wordt toegewezen, levert een daling op over de eerste zeven maanden van het jaar van 12 kg t.o.v. 2014 (het jaar met de laagste CO2 uitstoot en gasverwarming).

Zoals hierboven te zien is er ook maar één berekeningsmethode die geen vermindering van de gemiddelde CO2-uitstoot laat zien over de eerste 7 maanden van het jaar t.o.v. de periode met aardgas. Die geeft maar liefst een stijging van 1 kilogram.

Conclusie

We zijn nog steeds goed op weg om dit jaar meer dan 80% van onze energie zelf op te wekken. De hoeveelheid energie die we gebruiken is wel weer gestegen t.o.v. 2022, maar we produceren een veel groter deel zelf. Daarmee hebben we ook meer controle over de energierekening. Als zit een energierekening van nul Euro er bij de huidige tarieven niet in. Toch leveren onze zonneboiler, hybride warmtepomp, zonnepanelen en winddelen leveren ruim voldoende op. Bij de winddelen zijn de opbrengsten ook hoog genoeg om de onbalansvergoeding aan Greenchoice ruimschoots te compenseren.

augustus 18, 2023
Energiegebruik & productie april 2023

April is voorbij, dus tijd om ons energiegebruik te bekijken. April 2023 was een stuk frisser dan april 2022, waardoor we meer energie hebben verbruikt. Onze winddelen brachten ook meer op, waardoor we per saldo minder dan 40 kWh elektriciteit hebben ingekocht. De energiekosten komen daarmee op minder dan 60 Euro in april.

Energiekosten

Zoals gezegd waren onze energiekosten in april minder dan 6o Euro. De grootste kostenpost was het elektriciteitsgebruik met 184 Euro, daar stond echter 172 Euro aan opbrengsten van onze winddelen en zonnepanelen tegenover. Wel hebben we 16 Euro aan onbalans kosten betaald aan Greenchoice. Per saldo kostte onze elektriciteit daarmee 29 Euro. Een euro meer dan de vaste aansluitkosten (netwerkkosten en vaste leveringskosten), deze bedroegen 28 Euro. De energiebelasting viel nagenoeg weg tegen de teruggaaf energiebelasting.

In de eerste vier maanden van het jaar bedragen onze energiekosten Euro 1.222. Het hoogste niveau sinds 2011. Niet zo

Voor het grootste deel bestaan ze uit leveringskosten voor elektriciteit (ruim 2.000 Euro). Het prijsplafond levert ons naar verwachting zo’n 144 Euro op en we hebben zo’n Euro 1.100 zelf opgewekt met onze zonnepanelen en winddelen. Netto hebben we daarmee zo’n Euro 750 aan elektriciteitskosten gehad in de eerste vier maanden en Euro 65 aan onbalans kosten voor onze winddelen. In de eerste vier maanden van 2022 hadden we slechts 600 Euro aan elektriciteitskosten en 33 Euro aan onbalans kosten. We hadden toen nog wel Euro 63 aan gaskosten.

In de eerste vier maanden van 2023 hebben we daarnaast bijna 500 Euro aan energiebelasting betaald. Een dikke verdubbeling ten opzichte van 2022, maar minder dan in 2021.

Bruto energiegebruik

Ons bruto energiegebruik lag in april op 738 kWh, waarvan 559 kWh elektriciteit. De resterende 179 kWh kwam als warmte van onze zonneboiler en hybride warmtepomp. Daarmee lag het energiegebruik in april op het gemiddelde van 746 kWh sinds we in 2011 ons huis hebben betrokken. Als we enkel kijken naar het gas en elektriciteitsverbruik ligt het 7% lager dan het gemiddelde gebruik sinds 2011.

Over de eerste vier maanden lag ons energiegebruik op 4.675 kWh. Dat is 4,5% minder dan het gemiddelde gebruik in de periode 2011-2023. De 3.678 kWh elektriciteit is 1,3% minder dan het gemiddelde gas en elektriciteitsgebruik in de periode 2011-2023. Daarmee ligt het energiegebruik inmiddels wel 12% hoger dan 2020. Het zuinigste jaar tot nu toe voor de periode januari tot april

Bij het aandeel energiebronnen (gas, elektriciteit en warmte) valt op dat het aandeel aardgas vanaf 2018 stapsgewijs is verlaagd. Waarbij 2023 het eerste kalenderjaar is dat we vanaf januari geen aardgas hebben gebruikt. In dezelfde periode is de eerste jaren het aandeel elektriciteit opgelopen en in de laatste 2 jaar het aandeel warmte. Dat komt door de overstap op infraroodverwarming in 2019 en de installatie van onze warmtepomp begin 2022. Naarmate we meer elektriciteit weten te besparen zal het aandeel warmte naar verwachting verder oplopen.

Energievragers

In april verbruikte onze apparaten 292 kWh. Daarnaast hebben we 223 kWh nodig gehad voor warm water en 223 kWh voor verwarming. Daarmee was april een maand waarin we veel gestookt hebben. Sinds we op infraroodverwarming over zijn gestapt hebben we alleen in 2021 (corona: thuiswerken & thuis school) meer verstookt. Het verbruik van dit jaar is hieronder nog niet gecorrigeerd voor het aantal gewogen graaddagen, dus helemaal eerlijk is onderstaande vergelijking niet.

Over de eerste vier maanden hebben we 1.433 kWh gebruikt voor apparaten, dat is 16% meer dan gemiddeld in de periode 2011-2023. Voor warm water hebben we 1.259 gebruikt. Dat is 35% meer dan in 2011-2023. Dat heeft waarschijnlijk te maken hebben met de warmtepomp, deze houdt non-stop 200 liter water op een temperatuur boven de 35 graden Celsius en warmt deze wekelijks op tot boven de 60 graden Celsius (legionella preventie). Voor de 1.259 kWh warm water is slechts 262 kWh elektriciteit gebruikt. Terwijl we voorgaande jaren 450-620 kWh aardgas nodig hadden voor warm water.

Voor verwarming hebben we de eerste vier maanden 1.983 kWh nodig gehad. Dat is slechts 90 kWh meer dan in 2022, maar bijna 300 kWh meer dan 2020 (het zuinigste stookjaar tot nu toe). Gemiddeld hebben we met infraroodverwarming in de eerste vier maanden 54% zuiniger gestookt dan in de eerste vier maanden met aardgas. Wederom niet gecorrigeerd voor het aantal gewogen graaddagen, dus het is geen eerlijk vergelijking.

Verwarming

April 2023 was met 218 gewogen graaddagen frisser dan 2022, dat slecht 200 gewogen graaddagen kende. Bovendien was april 2023 een stuk minder zonnig dan april 2022. Dat was te merken in ons energiegebruik voor verwarming. Hadden we in 2022 169 kWh nodig voor verwarming, in april 2023 was dat 179 kWh. Per gewogen graaddag lag het verbruik in april 2023 op 1,02 kWh, dat is ook hoger dan de 0,84 kWh van april 2022.

Het langjarig gemiddelde met infraroodverwarming ligt op 1,32 kWh per gewogen graaddag. Dat is 39% minder dan het langjarig gemiddelde verbruik met aardgas (2,17 kWh per gewogen graaddag).

Op jaarbasis verbruiken we momenteel 3.152 kWh. Gecorrigeerd voor gewogen graaddagen is dat 3.735 kWh. Een stuk lager dan de 6.339 kWh die we met aardgas gemiddeld gebruikte in een standaard jaar op basis van het gemiddeld aantal gewogen graaddagen voor de periode 1991-2020.

Energieproductie

In april hebben we bijna al onze energie zelf op weten te wekken. Slechts 38 kWh hebben we ingekocht van het energiebedrijf. Alleen in 2020 en 2022 hebben we minder in hoeven kopen, toen leverde we zelfs terug aan het energiebedrijf. April laat ook een mooie mix zien van wind en zon, waarmee we in onze energiebehoefte voorzagen. Zo’n windturbine is best fijn als je ’s avonds er warmpjes bij wil zitten…

April laat ook een mooi aandeel van wind en zon zien in onze energieproductie. Aangevuld met minder dan 5% inkoop van elektriciteit van het energiebedrijf.

In de eerste vier maanden van het jaar hebben onze zonnepanelen 537 kWh opgewekt. Onze winddelen hebben 1.552 kWh opgewekt. Samen goed voor ruim 2.100 kWh. Daarnaast hebben onze warmtepomp en zonneboiler bijna 1.000 kWh warmte geproduceerd. De resterende 1.552 kWh elektriciteit hebben we ingekocht.

Over de eerste vier maanden hebben we 67% van onze energie zelf geproduceerd. Waarvan het leeuwendeel via onze winddelen en warmtepomp. Het aandeel inkoop van energie is teruggelopen tot 33%. In onderstaande grafiek is goed te zien dat dat voor de overstap op infraroodverwarming andersom lag. In de periode 2014-2018 produceerde we weliswaar bijna 100% van onze eigen stroom, maar zo’n 70% van onze energie kochten we nog steeds in in de vorm van aardgas voor verwarming. Pas vanaf 2019 loopt het aandeel aardgas terug en vanaf 2022 loopt het aandeel elektriciteit ook fors terug. De komende maanden verwacht ik dat onze zonnepanelen en winddelen per saldo meer gaan produceren dan we gebruiken. Waarmee het aandeel inkoop van elektriciteit ook terug gaat lopen.

Hieronder de grafiek in een iets andere vorm. Waarbij gebruik van energie aan verwarming, apparaten, warm water en teruglevering van elektriciteit positief is weergegeven. Het afnemen van elektriciteit, aardgas en de productie van warmte en elektriciteit (zonnepanelen, winddelen) is negatief weergegeven.

In onderstaande grafiek is goed zichtbaar dat we tussen 2014 en 2018 in de maand april meer elektriciteit produceerde dan we gebruikte. Terwijl we nog wel aardgas kochten. In april 2022 en 2023 kopen we nagenoeg geen elektriciteit in en hebben we ook geen aardgas meer ingekocht.

Onderstaande grafiek laat dezelfde gegevens zien, maar dan voor de eerste vier maanden van het jaar.

Ja maar, de CO2 uitstoot dan?

Een standaard reactie op infraroodverwarming is: je bespaart dan wel energie, maar de CO2 emissie gaat omhoog. Daarom hieronder de berekening van de CO2 footprint van ons energiegebruik per jaar. Daarom hieronder de CO2 emissie van ons energiebruik volgens 5 methoden berekend.

Nu zijn er vele manieren om de CO2 uitstoot van elektriciteit te bepalen. Hieronder de grafiek met de CO2 uitstoot volgens 5 gebruikte methodes. Bij alle vijf de methodes ben ik er vanuit gegaan dat de bijbehorende CO2 berekening wordt toegepast op aardgas en op de elektriciteit die in een gegeven maand niet van onze zonnepanelen of winddelen afkomstig is.

De eerste twee methoden gaan uit van de CO2 factoren die CBS berekent. Op de eerste plaats volgens de integrale methode van CBS. Deze gaat uit van de totale (hernieuwbare plus niet hernieuwbare) elektriciteitsproductie in verhouding tot de aan elektriciteit toegerekende inzet van aardgas, kolen en kernenergie. Elektriciteit uit afvalverbrandingsinstallaties en restgassen wordt niet meegenomen. De tweede methode van CBS is de referentieparkmethode. Deze gaat uit van de centrale elektriciteitsproductie uit aardgas, kolen en kernenergie, uitgezonderd die centrales waarbij de warmteproductie groter is dan 20 procent van de brandstofinzet.

De andere drie methoden maken gebruik van de CO2-emissiefactoren, zoals gepubliceerd op CO2-emissiefactoren.nl. In alle drie de gevallen ben ik uitgegaan van de well-to-wheel emissiefactoren, oftewel van de emissies in de gehele levenscyclus. Bij de eerste methode (grijs) ben ik ervan uitgegaan dat iedere kWh die we in moeten kopen van grijze stroom komt. Bij de tweede methode ben ik ervan uitgegaan dat we stroom van onbekende bron afnemen. Waarbij ik uitgegaan ben van de emissiefactor zoals die nu vermeld staat, waardoor de CO2 uitstoot van oudere jaren lager lijkt dan die in werkelijkheid was. Het aandeel hernieuwbare elektriciteit is de afgelopen 10 jaar namelijk gestegen in Nederland. In de laatste methode (stroometiket) ben ik vanaf 2015 uitgegaan van de strooommix zoals Greenchoice (onze energieleverancier) deze jaarlijks publiceert. Waarom pas vanaf 2015? Simpel, omdat ik van de jaren voor 2015 zo snel de stroometiketten niet kon vinden.

Voor het berekenen van de gemiddelden ben ik uitgegaan van goed vergelijkbare jaren: 2014-2018 voor verwarming met aardgas en 2019-2023 voor verwarming met infrarood.

Wat opvalt is dat de CO2 uitstoot volgens een aantal methoden fors daalt na overschakeling op infraroodverwarming. Onderstaande cijfers geven het aantal kg CO2 uitstoot in de maanden januari t/m april.

Wat opvalt is dat er nog maar één methode is die een stijging laat zien. Volgens alle andere methoden is er sprake van een daling van de CO2 uitstoot. Vorige maand waren dat er nog 2.

mei 2, 2023
Een jaar zonder aardgasverbruik

Op 24 februari 2022, de dag dat Rusland Oekraïne wederom inviel, hebben we onze cv-ketel uitgezet. De invasie van Oekraïne is nog (lang) niet voorbij, maar wij zijn inmiddels wel een jaar zonder aardgas. Een jaar waarin we de laatste stappen naar het aardgasvrij maken van onze woning hebben gemaakt. Tijd dus om de balans op te maken van energiegebruik en energieproductie zonder aardgas. Een volgende keer za. Maar eerst het belangrijkste onderdeel in deze dure tijden: het effect op de energierekening.

Energierekening

Onze energiekosten zijn in februari 19% hoger dan in februari 2022. De vaste lasten en de kosten voor aardgas zijn gedaald. Daar staat een stijging van de kosten voor met name elektriciteit en energiebelasting tegenover. We hebben ook meer winddelen, wat zorgt dat de onbalansvergoeding aan het energiebedrijf ook gestegen zijn. In totaal hebben we 340 Euro aan energiekosten gehad. Die bijna volledig bestaan uit kosten voor ingekochte elektriciteit en energiebelasting.

In de eerste twee maanden van het jaar bedragen onze energiekosten 855 Euro, een stijging met 17% t.o.v. 2022. Het grootste van de stijging bestaat uit de toegenomen kosten voor energiebelasting. De gestegen kosten voor elektriciteit worden meer dan gecompenseerd door de gedaalde kosten voor aardgas en de gedaalde vaste lasten (netwerkkosten en leveringskosten aardgas).

De kosten voor energiebelasting en opslag duurzame energie zijn in de loop der jaren behoorlijk gestegen.Ten opzichte van de jaren voor 2022 valt echter vooral op dat de leveringskosten van elektriciteit fors gestegen zijn. In de eerste twee maanden van 2023 hebben we evenveel elektriciteit van het energiebedrijf afgenomen als in de eerste twee maanden van 2020. De kosten liggen echter veel hoger. Deze stijging komt dus echt door de prijsstijging van de afgelopen twee jaar en niet doordat we meer elektriciteit zijn gaan gebruiken.

De verwachting is dat de leveringskosten voor elektriciteit nog wel terug lopen na het stookseizoen, omdat onze zonnepanelen en winddelen samen de komende maanden een groter deel van ons elektriciteitsgebruik gaan leveren. Of dat voldoende gaat zijn om een de energierekening te laten dalen tot onder het niveau van 2022 weet ik niet, dat hangt ook af van de ontwikkeling van de elektriciteitsprijs. Mijn verwachting is dat deze de komende maanden gaat dalen.

Bovenstaande grafiek laat zien dat onze energierekening de eerste twee maanden van het jaar voor ruim 50% uit leveringskosten van elektriciteit bestaat. Terwijl de netwerkkosten die we betalen voor enkel elektriciteit in 2023 even hoog zijn als de netwerkkosten voor elektriciteit en gas in 2011 samen. Een groot verschil met 2011 toen de leveringskosten van elektriciteit minder dan 10% bedroeg en de kosten van elektriciteit en gas samen minder dan 40% bedroegen.

Zonder winddelen of zonnepanelen waren de energiekosten over de eerste 2 maanden ruim 1.400 Euro geweest.

Bruto energiegebruik

Ons bruto energiegebruik lag in februari lager dan in 2022 en lager dan gemiddeld met infraroodverwarming. Belangrijkste reden is het vervangen van de cv door een hybride warmtepomp voor warm water.

Ons bruto energiegebruik ligt 14% lager dan gemiddeld sinds we over zijn gegaan naar infraroodverwarming. Het lukt dus weer aardig om NegaWatts te scoren. Het energiegebruik in de eerste twee maanden ligt nog wel 4% hoger dan in 2020, het meest zuinig jaar sinds 2011.

Aardgasvrij verwarmen

Februari was met 371 gewogen graaddagen kouder dan februari 2022, toen er 334 gewogen graaddagen waren. Toch is het ons gelukt om 4% minder elektriciteit voor verwarming te gebruiken.

Bovenstaande grafiek laat zien dat we sinds we overgestapt zijn op infraroodverwarming van ThermIQ niet meer boven de 2 kWh/gewogen graaddag zijn uitgekomen. Traditiegetrouw ligt de piek in het gebruik voor verwarming in januari/februari. In februari lag het verbruik op 1,5 kWh/gewogen graaddag. Dat is 15% zuiniger dan in 2022. Waardoor we de ondanks de stijging door koudere dagen toch minder elektriciteit hebben gebruikt dan in februari 2022.

Ook op jaarbasis is het energiegebruik voor verwarming gedaald. In werkelijkheid ligt het nu op 2.900 kWh. Wanneer ik dat corrigeer voor het weerseffect zouden we in de periode 1991-2020 3.501 kWh hebben verbruikt. Als ik corrigeer voor klimaatverandering sinds 1901-1930 dan zouden we 3.798 kWh hebben gebruik.

Gemiddeld ligt ons jaarverbruik sinds we overgestapt zijn op 3.826 kWh tegenover 6.339 kWh toen we aardgas gebruikte voor verwarming. Daarmee besparen we 40% aan energie ten opzichte van onze cv-ketel.

Aardgasvrij warm water

In februari heeft onze HeatCycle 61 kWh gebruikt voor het maken van warm water. Dat is een besparing van 72% t.o.v. het energiegebruik in februari 2022.

De HeatCycle heeft ruim 200 kWh terug gewonnen uit ons afvalwater, waarmee een gemiddeld COP van 4,5 is bereikt. Een mooie prestatie als je bedenkt dat het apparaat enkel warm water levert en geen verwarming. Gemiddeld is de temperatuur die geleverd moet worden dus aan de hoge kant. Waarmee ik een lagere COP zou verwachten. Sinds de installatie een jaar geleden ligt de gemiddelde COP op 3,7. Waarmee het apparaat keurig aan de verwachting voldoet.

Op jaarbasis hebben we in ons eerste jaar zonder aardgas 581 kWh voor warm water gebruikt. Tegen 1.492 kWh toen we naast de zonneboiler de cv-ketel gebruikte voor warm water. Een besparing van bijna 1.000 kWh per jaar.

Energieproductie

In februari hebben onze winddelen 50% meer opgeleverd dan in 2022, dat komt vooral doordat we meer winddelen hebben dan vorig jaar. Onze zonnepanelen hebben ongeveer evenveel geproduceerd als in februari 2022. Samen hebben ze 49% van de elektriciteit die we nodig hadden geproduceerd.

Dat beeld blijft overeind als je de eerste twee maanden van het jaar bekijkt, ook dan hebben we 48% van de elektriciteit die we nodig hadden zelf geproduceerd met winddelen en zonnepanelen. Het aandeel aardgas is teruggevallen naar 0%.

Op jaarbasis produceren we nu ruim 5.500 kWh. Waarvan bijna 3.200 kWh van onze winddelen. Op jaarbasis is de verwachting dat deze gemiddeld 4.500 kWh opleveren, maar ik vermoed dat dat wat lager uit zal komen.

Onderstaande figuur laat goed zien hoe zowel de hoeveelheid ingekocht aardgas als de hoeveelheid ingekochte elektriciteit sinds begin 2022 fors zijn teruggelopen tot inmiddels minder dan 2.000 kWh. De overige elektriciteit wordt geproduceerd door onze winddelen en zonnepanelen.

Het aandeel zelf opgewekte energie lag jarenlang rond de 30 tot 40%. Inmiddels produceren we op jaarbasis 78% van ons energiegebruik zelf (nog los van de warmteproductie van onze zonneboiler en warmtepomp). De overige 22% elektriciteit kopen we in bij Greenchoice.

Bovenstaande grafiek laat mooi zien hoe we na het installeren van de infraroodverwarming weer stroom zijn gaan inkopen bij Greenchoice. Inmiddels weten we hoeveel extra stroom we nodig hebben en hebben we extra winddelen bijgekocht. Het aandeel inkoop van elektriciteit loopt daarmee weer terug.

maart 12, 2023