Energieverbruik en opwekking 2016

Afgelopen jaar is er weinig gekomen van het analyseren van ons energieverbruik en het bijwerken van de reeks hierover op mijn blog. Werk en gezin slokten simpelweg te veel tijd op. Met een heel jaar achter de rug is het echter tijd om weer eens in de energiecijfertjes te duiken. Dit keer over het hele jaar 2016, te beginnen met het energieverbruik en de energieopwekking. De jaarrekening is nog niet binnen, dus daar kan ik nog weinig over zeggen. De meterstanden zijn opgenomen. Dus dat kan al wel.

Cumulatief energieverbruik per maand

Het netto energieverbruik lag in 2016 3% hoger dan in 2015. Ten opzichte van 2014 is het netto energieverbruik zelfs opgelopen met 10%. De extra zonnedelen die we hebben gekocht lijken vooralsnog niet op te kunnen tegen de groei in ons energieverbruik.

2016_cumulatief_energieverbruik_2011-2016

Het verschil zit ‘m echter vooral in maart, november en december, maanden waarin gestookt wordt. Nu telde 2016 ook 5% meer graaddagen dan 2015 en 16% meer dan in 2014 (ook al was het wereldwijd een warm jaar).Er moest dus simpelweg meer gestookt worden. Als daar voor gecorrigeerd wordt is ons energieverbruik overigens nog steeds gestegen ten opzichte van 2015. Ten opzichte van 2014 is het energieverbruik gecorrigeerd voor graaddagen in 2016 ongeveer gelijk.2016_cumulatief_energieverbruik_per_graaddag_2011-2016

Het bruto energieverbruik is dit jaar opgelopen, wat te verwachten is gelet op de eerdere constatering dat ons cumulatieve netto energieverbruik gestegen is in 2016. De groei van het bruto energieverbruik ligt inmiddels zelfs licht boven dat van 2011, het jaar voordat we zonnepanelen, zonneboiler of winddelen hadden. Met name het energieverbruik als gevolg van ruimte verwarming ligt in 2016 hoger dan in 2015. Wat te verwachten is in een jaar met meer graaddagen, dus ook meer stookdagen.

2016_bruto_energieverbruik_vergeleken_2011-2016

Bruto energieverbruik 2011-2016 vergeleken met Nibud & Milieucentraal 2016

energieverbruik_overall_milieucentraalTen opzichte van het energieverbruik dat volgens Nibud en Milieucentraal gebruikelijk is voor een gezin in onze woonsituatie ligt ons energieverbruik nog steeds laag. Volgens het advies op maat van Milieucentraal verbruiken we minder energie dan anderen in onze woonsituatie.

elektriciteitsverbruik_milieucentraalWe behoren tot de 30% huishoudens met het laagste energieverbruik in Nederland. Voor elektriciteit zitten we in de middenmoot, 50% verbruikt meer elektriciteit dan wij. Toch zitten we met 3400 kWh nog onder het gemiddelde energieverbruik van 3900 kWh/jaar.

gasverbruik_milieucentraalMet warmte zijn we zuinig, we behoren tot de 20% huishoudens in Nederland met het laagste gas/warmte verbruik. In onze situatie scoort een verbruik van 1350 m3 gas precies in het midden, terwijl wij een kleine 700 m3 zitten.

2016_netto_energieverbruik
Netto energieverbruik 2011-2016 vergeleken met Nibud & Milieucentraal 2016

Ook het netto energieverbruik is opgelopen in 2016 ten opzichte van 2015 en 2014. Ons elektriciteitsverbruik weten we nog steeds bijna volledig zelf op te wekken. Met name het gasverbruik voor verwarming is opgelopen t.o.v. 2015. Dit vormde in 2016 ook een groter aandeel van ons totale energieverbruik. Van minder dan 70% is het nu opgelopen tot iets meer dan 70% van ons netto energieverbruik.

2016_netto_energieverbruik_percentage_per_functie
Netto energieverbruik 2011-2016 per functie

Behalve dat ons bruto energieverbruik in 2016 hoger lag, lag ook de hoeveelheid zelf opgewekte energie in 2016 lager dan in 2015. De extra elektriciteit die onze zonnedelen opleverden woog niet op tegen het de lagere productie van met name onze winddelen.

2016_zelf_opgewekt_energie_in_kwh
Energieopwekking in kWh 2011-2016

Doordat ons bruto energieverbruik is gestegen in 2016 en de hoeveelheid zelf opgewekte energie gedaald is ook het aandeel zelf opgewekte energie gedaald. Lag het aandeel zelf opgewekte energie afgelopen 2 jaar rond de 45%, in 2016 is het gedaald naar net boven de 40%. De extra zonnedelen hebben dat niet weten te compenseren. In 2017 dus een nieuwe poging om het aandeel zelf opgewekte energie boven de 50% te krijgen.

2016_zelf_opgewekt_energie_in_percentage_netto_energieverbruik
Energieopwekking in percentage van netto energieverbruik 2011-2016

Zodra de energierekening over 2016 binnen is volgt de jaarlijkse analyse van onze variabele energielasten en de totale energiekosten.

Energieverbruik 2015 deel 2: Jaarrekening

Het is inmiddels ruim en breed april 2016. De hoogste tijd dus om de energierekening van 2015 tegen het licht te houden. Het jaarverbruik en onze variabele kosten heb ik al eerder geanalyseerd, nu dus tijd voor de volledige energierekening. Het eerste dat me altijd weer opvalt is de volslagen ramp die het oplevert om de jaarrekening van het energiebedrijf te vergelijken met mijn eigen administratie en met de offerte. Al is het verschil inmiddels beperkt tot een paar tientjes. Het tweede dat mij opviel is dat de opbrengst van de zonnedelen in 2015 nog niet is verrekend op de jaarrekening van 2015.

Ontwikkeling energierekening sinds 2011

Onze energierekening is de afgelopen jaren behoorlijk gedaald. Vooral vanaf 2014, hoewel 2015 wel weer wat hoger ligt.

Jaarrekenening_2011-2015_totale_kosten
Figuur 1: jaarrekening totaal 2011-2015

Vergeleken met 2011 is onze energierekening met zo’n 300 Euro gedaald, terwijl de energierekening met zo’n 300 Euro gestegen zou zijn sinds 2011 als we niet zelf energie zouden zijn gaan opwekken. In 2015 zou de energierekening zelfs 674 Euro hoger zijn geweest zonder onze zonnepanelen, zonneboiler en winddelen.

Jaarrekenening_2011-2015_verdeling_naar_ontvanger
Figuur 2: energierekening uitgesplitst naar ontvanger 2011-2015

De energierekening bestaat uit een wirwar van posten. Een van de meest interessante indelingen die in mijn ogen te maken is laat zien wie welk deel van de energierekening ontvangt. Zoals te zien in figuur 2 zijn het energiebedrijf en de overheid degene die er sinds 2014 het meest bij ingeschoten zijn, hoewel de overheid met ruim 100 Euro in 2015 bijna het dubbele ontvangen heeft t.o.v. 2014. Nog altijd 400 Euro minder dan we zonder zonnepanelen en zonneboiler hadden moeten betalen. Ook onze energieleverancier verdient ongeveer 25% minder aan ons dan voorheen. De zonnepanelen en zonneboiler hebben geen effect op de kosten die het netwerkbedrijf in rekening brengt.

Het grootste deel van onze energierekening gaat naar het netwerkbedrijf en het energiebedrijf. De overheid ontvangt iets minder dan 20% van onze energierekening en verdubbeld daarmee haar aandeel t.o.v. 2014. Zonder eigen energieopwekking zou de overheid overigens bijna 40% ontvangen, terwijl dat in 2011 minder dan 30% was.

image
Figuur 3: energierekening uitgesplitst naar ontvanger (procentueel) 2011-2015

Vast vs. variabel

Het grootste deel van onze energierekening bestaat uit variabele kosten. Slechts 6% bestaat uit vaste kosten.

Jaarrekenening_2011-2015_verdeling_vast_variabel
Figuur 4: vast en variabel deel energierekening

Overigens zijn de vaste kosten vooral laag door de vaste teruggaaf energiebelasting, zonder deze post zou het vaste deel van de energierekening bijna € 500 bedragen.

Jaarrekenening_2015_verdeling_naar_ontvanger_vast_variabel
Figuur 5: vaste en variabele kosten naar ontvanger 2011-2015

In figuur 5 is goed te zien dat het netwerkbedrijf geen variabele kosten doorberekend. Ook valt op dat de overheid meer verdient aan een hoger energieverbruik dan onze energieleverancier. De variabele kosten die de overheid berekend zijn namelijk hoger dan die van onze energieleverancier. De bedoeling daarvan is dat we meer energie gaan besparen, wat in 2015 t.o.v. 2014 niet gelukt is. Ten opzichte van de periode 2011 – 2013 is ligt ons nette energieverbruik wel lager, maar dat ligt deels ook aan eigen opwek van energie.

Kosten gas en elektriciteit

In figuur 6 is te zien dat we sinds 2011 vooral de leveringskosten van elektriciteit en de energiebelasting fors hebben verlaagd. Dat hebben we vooral gedaan door het installeren van een zonneboiler (minder inkoop gas), zonnepanelen (minder inkoop elektriciteit) en door te investeren in winddelen (minder inkoop elektriciteit). De blauwe balk van leveringskosten elektriciteit is in 2015 voor het tweede jaar op rij niet zichtbaar, wat ons €215 scheelt (exclusief btw, energiebelasting en ODE-toeslag).

Jaarrekenening_2011-2015_verdeling_naar_kostenpost
Figuur 6: energierekening uitgesplitst naar kostenpost

Ons gasverbruik en de bijbehorende kosten zijn in 2015 grofweg gelijk gebleven aan de kosten in 2014.

Verwachting 2016

De verwachting voor komend jaar is dat de kosten zullen toenemen, doordat het tarief van de energiebelasting voor gas is gestegen en voor elektriciteit gedaald. We nemen relatief weinig elektriciteit af van het net, door onze zonnepanelen, waardoor ik verwacht dat we er iets op achteruit zullen gaan.

Vervolg

Als ik er aan toekom komt er nog een vervolg op deze analyse, waarbij ik wil kijken naar de totale besparing op onze energierekening door zonnepanelen en winddelen sinds 2011. Ook wil ik daarbij mijn vergelijking van vorig jaar met stadswarmte bijwerken.

Energieverbruik 2015, deel 1

Een nieuw jaar de meterstanden zijn inmiddels genoteerd. Tijd dus om eens te kijken naar ons energieverbruik en niet te vergeten naar onze energieopwekking. Die laatste categorie bestaat sinds dit jaar uit een zonneboiler, zonnepanelen op eigen dak, Winddelen en uit zonnepanelen op andermans dak. Een analyse van de energierekening volgt later, want de eindafrekening over 2015 is nog niet binnen.

Totaal energieverbruik

In totaal hebben we in 2015 netto 6.119 kWh verbruikt. Dat is 5,5% meer dan in 2014 toen we 5.805 kWh verbruikten.

201512_energieverbruik_kwh_cumulatief
Cumulatief energieverbruik in kWh.

Het verschil is minder groot dan het tot oktober leek te worden. Dat heeft voor een deel te maken met het zachte weer in november en december en voor een deel met het feit dat onze zonnepanelen en winddelen in 2015 meer elektriciteit hebben opgeleverd dan in 2014. Een preciezere uitsplitsing daarvan volgt nog wel een keer. Voor nu constateer ik dat we nog 6.000 kWh te gaan hebben voordat ons energieverbruik op jaarbasis in evenwicht is met de hoeveelheid energie die we opwekken.

Omgerekend naar kWh bestaat het grootste gedeelte van ons energieverbruik uit gas voor verwarming en warm tapwater. Elektriciteit valt in het niet, doordat we deze bijna volledig zelf opwekken.

201512_netto_energieverbruik_per_benodigdheid
Netto energieverbruik in kWh naar toepassing

Gasverbruik

In 2015 hebben we 636 m3 gas verbruikt, omgerekend is dat 6.213 kWh. Dat is meer dan de 604 m3 in 2014. Omgerekend naar graaddagen is het gasverbruik licht gedaald van 0,200 m3/graaddag in 2014 naar 0,191 m3/graaddag in 2015. Het aantal graaddagen lag volgens Mindergas.nl echter hoger waardoor het totale gasverbruik in 2015 ook hoger uitvalt.

2015_gasverbruik_minder_gas

Elektriciteitsverbruik

Ons elektriciteitsverbuik lag in 2015 met 3.662 kWh 5% hoger dan de 3.477 kWh in 2014. De stijging wordt onder andere veroorzaakt doordat we onze badkamer dit jaar elektrisch verwarmen m.b.v. infraroodverwarming.

Energieopwekking

In 2014 wekten we ongeveer 45% van ons energieverbruik zelf op. In 2015 is dat weinig veranderd en wekken we nog steeds zo’n 45% zelf op. Voor elektriciteit waren we voor het tweede jaar op rij voor meer dan 100% zelf voorzienend en hebben we 94 kWh meer opgewekt dan verbruikt. Tegen 91 kWh in 2014. Tijd dus om de volgende radiatoren te gaan vervangen door infraroodverwarming 🙂

201512_aandeel_zelf_opgewekte_energie_per_bron

Opbrengst zonnepanelen

Onze zonnepanelen hebben in 2015 naar behoren gepresteerd. Ze hebben in 2015 in totaal 2.228 kWh opgewekt. Op basis van gegevens van zonnestroomopbrengst.eu hebben ze het beter gedaan dan andere installaties in Nederland en Zuid-Holland.

Specifieke opbrengst [kWh/kWp]

2013 2014 2015
Thuis panelen 571,29 1022,21 1031,5
Zuid-Holland 879,21 920,88 907,54
Netherlands 887,68 913,21 933,33

Opbrengst Winddelen

De opbrengst van onze Winddelen lag dit jaar voor het eerst sinds we ze hebben boven de 100% van de verwachte opbrengst, zowel bij Windcentrale De Jonge Held als bij Windcentrale Grote Geert. Samen leverden onze 3 winddelen 1.528 kWh op in 2015, tegen 1360 kWh in 2014.

Of ze daarmee financieel ook gaan opleveren wat vooraf voorgespiegeld is weet ik nog niet, maar dat vind ik zelf ook minder interessant. We hebben de winddelen toch vooral gekocht om een deel van ons elektriciteitsverbruik in eigen hand te produceren op een moment dat we ons nog geen zonnepanelen konden veroorloven.

Opbrengst Zonnedelen

We zijn inmiddels in het bezit van 6 zonnedelen in 4 projecten. Waarvan Uit Eigen Stad en Royal Matic inmiddels gerealiseerd zijn. Dat betekent dat ze ook stroom produceren. Nog niet erg veel zo in de donkere maanden, want over de maanden november en december hebben onze zonnedelen in totaal 4 kWh opgewekt.

In de loop van 2016 gaat dit ongetwijfeld oplopen als ook Zonnewijde Breda en Zon op de Benring gerealiseerd zijn en elektriciteit gaan produceren. Daarnaast werk ik binnen het Schiedams Energie Collectief aan het project Zon op Wenneker in Schiedam waar we zelf natuurlijk ook in gaan investeren.

Vooralsnog heb ik de opbrengst van onze zonnedelen niet meegenomen in onze eigen energieoverzichten. Het betreft namelijk leningen, dus de panelen zijn niet in mijn eigendom. Dus ik moet nog eens uitzoeken of ik de zonnestroom kan meetellen als zelf opgewekte stroom, of dat de eigenaar van de zonnepanelen dit al meerekent. Bovendien produceren we al meer stroom dan we verbruiken, dus tijd om meer gas om te ruilen voor elektriciteit.

Energieverbruik en opwekking augustus 2015

Het is september, dus tijd om het energieverbruik van augustus te bekijken. Wederom zijn gas en elektriciteit samengevoegd en vertoon ik het totaal in kWh. Augustus was een redelijke maand voor ons energieverbruik, waarin we per saldo een klein beetje energie nodig hadden van het net. We leverde 36 kWh elektriciteit terug, doordat we 4 m3 aardgas verbruikt hebben kwamen we per saldo 4 kWh te kort.

Energieverbruik en opwekking augustus 2015

Onderstaande grafiek laat ons energieverbruik en de energieopwekking zien per maand. In augustus hebben we 4 m3 gas verbruikt, onze zonneboiler leverde de rest van onze warmwaterbehoefte. Aan elektriciteit hebben we in juli 36 kWh teruggeleverd.

Energieverbruik per maand in kWh
Energieverbruik per maand in kWh

Ons energieverbruik bestond in augustus net als in juli voor 50% uit elektriciteit. Een van de hoogste percentages van het jaar, want in de wintermaanden maakt elektriciteit slechts 25% van ons energieverbruik uit. Op jaarbasis vormt elektriciteit ongeveer 1/3 van ons energieverbruik en wekken we 44% van ons energieverbruik zelf op met behulp van onze zonneboiler, zonnepanelen en winddelen. Zoals in onderstaande grafiek is te zien loopt ons netto energieverbruik in de zomermaanden terug. Dit komt door de zonneboiler en zonnepanelen.

Cumulatief energieverbruik in kWh (2011 - 2015)
Cumulatief energieverbruik in kWh (2011 – 2015)

In bovenstaande grafiek is goed te zien dat we nog aardig op weg zijn om in de buurt van ons energieverbruik uit 2014 te blijven. Dat ons netto energieverbruik sinds 2013 aan het dalen is is nog duidelijker als je kijkt naar het aantal Wattuur dat we verbruiken per vierkante meter oppervlakte van ons huis en per graaddag. Waarmee ik corrigeer voor zowel weersinvloeden als grootte van het huis. Helemaal correct is het nog niet, want in onderstaande cijfers is het volledige energieverbruik meegenomen. Dus ook zaken als koelkast, wasmachine en warm water. Zaken waar het weer of de grootte van de woning niet heel veel impact op heeft.

Cumulatief energieverbruik per maand in Wattuur per vierkante meter vloeroppervlak en per graaddag.
Cumulatief energieverbruik per maand in Wattuur per vierkante meter vloeroppervlak en per graaddag.

Ontwikkeling variabele energiekosten

Onze variabele energiekosten zijn dit jaar hoger dan in 2014. Al zitten we nog steeds lager dan in 2013. We zijn momenteel nog Euro 78 duurder uit dan in 2014 (ongecorrigeerd voor weersinvloeden of prijsverschillen). Daarvan wordt het grootste deel veroorzaakt door hogere elektriciteitsverbruik.

Variabele energiekosten per maand (cumulatief)
Variabele energiekosten per maand (cumulatief)

Energieverbruik en opwekking juli 2015

Juli zit er op, dus tijd om het energieverbruik van juli te bekijken. Vanaf deze maand heb ik besloten gas en elektriciteit volledig samen te voegen. Naar mijn mening laat dat het duidelijkst zien dat de werkelijke uitdaging voor het verduurzamen van het energieverbruik thuis zit in het aanpakken van het warmtegebruik en niet in het plaatsen van een paar zonnepaneeltjes. In ons geval betekent dat dat we ons gasverbruik moeten aanpakken. Waarbij we niet gaan wachten op de extra kostenpost van stadsverwarming, maar gekozen hebben voor all electric om van gas af te gaan.

Energieverbruik en opwekking juli 2015

Onderstaande grafiek laat ons energieverbruik en de energieopwekking zien per maand. In juli hebben we bijna de nul vastgehouden in gasverbruik, maar uiteindelijk hebben we toch 2 m3 gas verbruikt. Onze zonneboiler leverde de rest van onze warmwaterbehoefte. Aan elektriciteit hebben we in juli 191 kWh teruggeleverd.Energieverbruik per maand omgerekend naar kWh.

Energieverbruik per maand omgerekend naar kWh.

Ons energieverbruik bestond in juli voor 50% uit elektriciteit. Een van de hoogste percentages van het jaar, want in de wintermaanden maakt elektriciteit slechts 25% van ons energieverbruik uit. Op jaarbasis vormt elektriciteit ongeveer 1/3 van ons energieverbruik. Op jaarbasis wekken we momenteel 44% van ons energieverbruik zelf op.

Energieverbruik in kWh per 12 maanden.

Tot slot de ontwikkeling van onze variabele energiekosten gedurende de eerste zeven maand vergeleken met voorgaande jaren. Onze winddelen, zonnepanelen en zonneboiler zorgen er samen nog steeds voor dat onze variabele energiekosten in juli gedaald zijn. We zijn momenteel nog Euro 66 duurder uit dan in 2014 (ongecorrigeerd voor weersinvloeden of prijsverschillen). Daarvan wordt 2/3 veroorzaakt door hogere elektriciteitskosten.

Variabele energiekosten cumulatief per maand.
Variabele energiekosten cumulatief per maand.

Energieverbruik 2014. Deel 1: verbruik, opwekking en variabele kosten

2014 is echt afgelopen, tijd dus om terug te kijken op ons energieverbruik en onze energieopwekking afgelopen jaar. Zoals ik in mijn laatste post van 2014 al aangaf heb ik weer wat zitten sleutelen aan de grafieken en presentatie. In de hoop dat het meer inzicht biedt. De spreadsheet die ik zelf heb gebouwd wordt onderhand behoorlijk uitgebreid en daarmee foutgevoelig, dus wellicht wordt het in 2015 tijd om de boel om te gaan zetten naar een database omgeving. Dat is van later zorg eerst de cijfertjes. De volledige energierekening van 2014 bewaar ik voor later, dat vergt namelijk nog wat rekenwerk. Vandaag kijk ik naar de verbruikscijfers vanaf 2011 t/m 2014 en naar de ontwikkeling van de variabele kosten.

Variabele energiekosten

Ontwikkeling variabele elektriciteitskosten gedurende het jaar. Weergegeven als cumulatief.
Ontwikkeling variabele elektriciteitskosten gedurende het jaar. Weergegeven als cumulatief op maandbasis.

In de grafiek rechts met de variabele kosten van elektriciteitsverbruik is te zien dat deze sinds 2013 en 2014 met name in de zomer erg laag zijn. De zonnepanelen zorgen er dan zelfs voor dat de cumulatieve elektriciteitskosten teruglopen. Oftewel we verdienen in de zomer wat doordat we meer opwekken dan we verbruiken.

Het effect van onze winddelen op de elektriciteitskosten is veel kleiner, ongeveer € 8 tot € 15 per maand, omdat dit enkel voordeel oplevert voor de leveringskosten. De energiebelasting en de SDE+ heffing moeten gewoon afgedragen worden. Daarbij presteerde onze winddelen (in Grote Geert en De Jonge Held) in 2014 ook minder dan verwacht, de opbrengst bleef in kWh 7% achter bij de beoogde opbrengst. Dat is beter dan in 2013, toen ze 13% minder opbrachten. Daarover later meer. Uiteindelijk hebben onze winddelen ons in 2014 een besparing op onze elektriciteitskosten van ongeveer €96 opgeleverd.

Vergelijking variabele kosten gasverbruik. Cumulatief gedurende het jaar.
Ontwikkeling variabele kosten gasverbruik gedurende het jaar. Weergegeven als cumulatief op maandbasis.

De kosten voor gas zijn een stuk hoger dan de kosten voor elektriciteit. Wat logisch is, omdat we ons vooral gericht hebben op het zelf opwekken van elektriciteit. Bij gas gaat het vooral om besparen, buiten dan de zonneboiler voor warm tapwater. In de grafiek rechts is te zien dat onze zonneboiler ervoor zorgt dat de variabele gaskosten vanaf april t/m september nagenoeg nihil zijn. Ook is goed te zien dat we in 2013 fors meer gestookt hebben en dat we in 2014 weer terug zijn op het kostenniveau van 2011.

Als we naar de totale variabele energiekosten kijken (grafiek onder) dan valt op dat deze sinds 2013 licht dalen in de zomermaanden. Wat echter vooral opvalt is de forse daling dit jaar in vergelijking met eerdere jaren. Dat is met name te danken aan onze zonnepanelen. De variabele kosten bedroegen in 2014 iets minder dan €600, dat is iets minder dan €50 per maand.

Variabele energiekosten per jaar vergeleken. Weergegeven zijn de cumulatieve kosten per maand.

De hoogte van alle vaste lasten minus de korting op de energiebelasting bedroeg afgelopen jaren rond de € 120, dus ik verwacht dat onze totale energierekening over 2014 op ongeveer €700 uitkomt, wat neerkomt op iets minder dan €60 per maand. Daarover volgende keer meer, want kostenbesparing is maar een kant van het verhaal. Voor iemand die het energieverbruik van z’n huis wil verduurzamen, zoals wij, zijn de hoeveelheden de andere kant van het verhaal. Tijd dus om daar naar over te schakelen.

Energieverbruik & energieopwekking: op naar 100% duurzaam

Ik heb lang zitten puzzelen hoe ik ons aardgasverbruik op een begrijpelijke wijze kan vergelijken met ons elektricteitsverbruik. En hoe ik daar dan vervolgens weer op een zinnige en begrijpelijke wijze informatie over eigen opwekking aan koppel. Tot nu toe koos ik bij aardgas en de zonneboiler voor kubieke meter gasverbruik en bij elektriciteit voor kilowattuur. Samenvoegen onder dezelfde noemer kan via de route naar Joules. Alleen zegt het aantal Gigajoules energieverbruik de meeste mensen (inclusief mijzelf) weinig, tenzij je stadsverwarming hebt.

Tijdens een gesprek bij ThermIQ viel het kwartje. Zij vertelde dat in België de volledige energienota in kilowattuur wordt genoteerd. Dat is een eenheid die de meeste mensen wel wat zegt. Daarom nu een aantal grafieken die laten zien hoe ons energieverbruik zich sinds 2011 heeft ontwikkeld. Waarbij alle energiehoeveelheden omgerekend zijn naar kWh. Voor de puriteinen onder de lezers: gehanteerde omrekenfactor: 1 m3 aardgas is 9,77 kWh, dat staat gelijk aan 35,17 MJ.

Bruto energieverbruik in kWh per jaar, opgedeeld naar tapwater, verwarming en elektriciteit. * Cijfers Nibud en MilieuCentraal op basis van tussenwoning bouwjaar 1991 met 4 personen en 30% warmtebehoefte voor warm tapwater.
Bruto energieverbruik in kWh per jaar, opgedeeld naar tapwater, verwarming en elektriciteit.
* Cijfers Nibud en MilieuCentraal op basis van tussenwoning met bouwjaar 1991 en 4 persoonshuishouden. Uitgaande van 30% gasverbruik voor warm tapwater.

In de grafiek boven is te zien dat verwarming en warm tapwater (beide gas) volgens Nibud en MilieuCentraal de grootste energieslurpers zijn in een huishouden. Elektriciteit vormt zo’n 25% tot 30% van het energieverbruik van een huishouden met 4 personen in een rijtjeshuis met bouwjaar van begin jaren ’90.

Ook is te zien dat ons energieverbruik behoorlijk fluctueert, van zo’n 11 duizend kWh in 2011 naar ruim 15 duizend kWh in 2013 en weer terug naar zo’n 11 duizend kWh in 2014. Waarbij ook bij ons verwarming en warm tapwater de grootste energieslurpers zijn. Terwijl de focus bij ons al 3 jaar ligt op elektriciteit. Tijd dus om daar wat aan te veranderen. Zeker omdat we in staat zijn om zelf meer duurzame elektriciteit op te wekken, maar niet om groen gas te produceren. Ik heb nog wel wat twijfels over m’n eigen inschatting van de hoeveelheid gas die we gebruiken voor warm tapwater. Dit is nu ongeveer even hoog als ons energieverbruik voor verwarmen, terwijl het eigenlijk zo’n 20 tot 30% hoort te zijn.

2014_netto_energieverbruik_in_kwh_jaar2014_opgewekte_energie_in_kwh_jaarLeuker dan het bruto energieverbruik vind ik zelf om te zien hoe het aandeel zelf opgewekte energie bij ons de afgelopen jaren is gegroeid en hoe ons netto energieverbruik, de hoeveelheid gas en elektriciteit die we moeten kopen bij het energiebedrijf, is gedaald. Verrassend vind ik hoeveel kilowattuur de zonneboiler bijdraagt, al kan dat lager worden als ik de aannames over gasverbruik voor warm tapwater aanpas.

De grafiek onder maakt duidelijk dat we met het zelf opwekken van ons elektriciteitsverbruik voor nu klaar zijn. We wekken 100% van ons eigen elektriciteitsverbuik zelf op (iets meer zelfs). Dat betekent dat we enkel nog netto energieverbruik hebben voor warm tapwater en verwarming. Beide betreft aardgas. Dat kunnen we veel lastiger zelf verduurzamen, want zelf groen gas maken is naar mijn weten nog niet haalbaar.

Aandeel verwarming, warm tapwater en elektriciteit in netto energieverbruik. * Cijfers Nibud en MilieuCentraal op basis van tussenwoning met bouwjaar 1991 en 4 persoonshuishouden. Uitgaande van 30% gasverbruik voor warm tapwater.
Aandeel verwarming, warm tapwater en elektriciteit in netto energieverbruik.
* Cijfers Nibud en MilieuCentraal op basis van tussenwoning met bouwjaar 1991 en 4 persoonshuishouden. Uitgaande van 30% gasverbruik voor warm tapwater.

Tijd dus om door te gaan pakken op all-electric en te kijken of we de komende jaren meer ruimten kunnen gaan voorzien van bijvoorbeeld infrarood verwarming ter vervanging van de cv. In tegenstelling tot een test uit 2010 op Olinio en wat Jan Willem van de Groep in een recent blog schrijft heb ik namelijk niet het idee dat ik met infrarood ga inleveren op comfort. Sterker voor de badkamer is het een duidelijke verbetering t.o.v. de huidige cv-standaard, die warmtevraag in de centrale ruimte met thermostaat vergt om de verwarming in de badkamer aan de praat te krijgen. Tenzij we ruim duizend Euro investeren in een thermostaatsysteem dat per kamer regelbaar is, zoals bv. de Honeywell Evohome of Danfoss Living Connect met Link CC. Beide claimen dat daar gas mee te besparen is. Gezien ons lage gasverbruik weegt dat niet op tegen de kosten, als het al klopt (buiten de woonruimtes is de temperatuur nu namelijk vol continue op 15 graden ingesteld).

Een andere optie is een warmtepomp, nadeel vind ik dat we de radiatoren dan behouden, de kanalen van onze mechanische ventilatie aanzienlijk moeten gaan aanpassen of met decentrale oplossingen moeten gaan werken die we dan weer in de muren moeten zien weg te werken. Een ander nadeel vind ik de kosten van warmtepompen. Afgaande op MilieuCentraal bedragen de kosten van een warmtepomp die gebruik maakt van de buitenlucht zo´n €20.000. Nu weet ik dat de getallen van MilieuCentraal soms wat aan de conservatieve kant zijn, maar zelfs als het de helft is valt een warmtepomp de komende tijd buiten budget en vraag ik me af de meerkosten opwegen tegen de extra besparing.

2014_percentage_energieverbruik_zelf_opgewektEen laatste manier om naar het energievraagstuk te kijken die ik wil laten zien is wat BAS Nederland de weg naar nul noemt.  Eigenlijk een variant op nul-op-de-meter. Daarbij kijk je naar de mate waarin je voorziet in je eigen energievoorziening. Dit is weergegeven in de grafiek rechts, waarbij het effect van energiebesparende maatregelen niet los benoemd is. Zoals je ziet voorzagen we in 2014 in iets meer dan 45% van onze eigen energievoorziening. Een forse sprong t.o.v. 2013. Om dat verder op te schroeven kunnen we meer energie gaan besparen of nog meer zelf op gaan wekken. Dat laatste vergt verdere verschuivingen in onze warmtevoorziening van gas naar elektra.

Tot slot

Voor mij is het een eye-opener dat ons energieverbruik voor warmte en tapwater zo hoog ligt. In m3 vond ik 2013 best meevallen met iets meer dan 1.000 m3 aardgas, omgerekend in kilowattuur gaat het om bijna 12.000 kWh. Wat meteen duidelijk maakt dat focussen op elektriciteit niet altijd het handigst is als je je energieverbruik wil reduceren of onafhankelijker wil worden van het energiebedrijf. Onze zonneboiler neemt evenveel dakoppervlak in als een zonnepaneel, maar produceert wel bijna 5 keer zoveel energie als een enkel zonnepaneel…

Volgende keer de volledige jaarrekening, met een uitsplitsing naar de opbrengsten van onze rekening voor onze energieleverancier, het netwerkbedrijf en de belastingdienst.

Zoals altijd zijn vragen en commentaar welkom.

Energieverbruik en -opwekking oktober 2014

Oktober is voorbij en de eerste warme weken van november inmiddels ook. Tijd dus om eens te kijken naar ons energieverbruik. Tijdens de week van de energierekening heb ik wat zitten stoeien met de grafiekjes en gegevens die ik heb over ons energieverbruik. Deze maand dus een nieuwe manier van presenteren, waarbij ik even de nadruk leg op onze variabele energiekosten. In normaal Nederlands: het geld dat we kwijt zijn aan gas en elektriciteit, zonder rekening te houden met netwerkkosten, transportrecht en vastrecht van het energiebedrijf.

Energiekosten

2014-10 Variabele kosten energierekening
Verloop variabele kosten energierekening per jaar. Cumulatief op maandbasis.

In bovenstaande grafiek is goed te zien hoe we onze energierekening de afgelopen jaren verlaagd hebben. Vooral het effect van onze zonnepanelen vanaf 2013 is redelijk spectaculair, het effect van onze zonneboiler valt in deze gecombineerde grafiek minder op. Al met al hebben we onze variabele energiekosten met ruim 50% verlaagd. Bedroegen deze in 2011 nog 750 Euro t/m oktober, in 2014 hebben we tot nu toe 300 Euro kosten aan gas en elektriciteit. Nogmaals: dit zijn enkel verbruikskosten, dus zonder vaste lasten.

De werkelijke besparing ligt nog hoger, maar heeft ook te maken met gedragsverandering van onze kant. We gaan nu eenmaal anders met energie om dan de vorige bewoners, we stoken minder en we gaan bewuster om met elektriciteit. Dan nog is het verschil fors. Toen we het huis betrokken was de verwachting dat we van januari tot en met oktober bijna 1.900 Euro aan gas en elektriciteit zouden verbruiken. Daar besparen we dus bijna 1.600 Euro op. Door een stuk gedragsverandering en door zo’n 10.000 Euro te investeren in ons huis. Helaas zit nul op de meter er voorlopig niet in, want dan moet ik van 700 m3 aardgas af. Al gaan we volgend jaar wel een volgend stap maken door de radiator in onze badkamer te vervangen door infrarood van het Schiedamse bedrijf Therm IQ.

Gaskosten

2014-10 gaskosten energierekening
Verloop kosten gasverbruik per maand cumulatief.

Hoewel het niet zo spectaculair leek in de eerste grafiek is in deze tweede grafiek goed zichtbaar wat het effect is van onze zonneboiler. De periode april tot en met september is goed voor ongeveer 10% van onze gasrekening, wat ongeveer 20 tot 45 Euro is. Met uitzondering van 2013, waarin deze periode goed was voor 85 Euro. In 2013 hebben we lang doorgestookt ivm de koude winter en in verband met de geboorte van onze tweede dochter.

Kosten elektriciteitsverbruik

Kosten elektriciteitsverbruik cumulatief per maand.
Kosten elektriciteitsverbruik cumulatief per maand.

In bovenstaande grafiek is goed te zien dat de kosten van ons elektriciteitsverbruik zijn opgelopen na 2011. De winddelen hebben daar in de eerste helft van 2013 weinig aan kunnen veranderen, wat veel te maken heeft met een hoger elektriciteitsverbruik in 2013 in vergelijking tot 2011 en 2012. Vanaf juni 2013 is het effect te zien van onze zonnepanelen. Tot en met september dalen de kosten van ons elektriciteitsverbruik, doordat de zonnepanelen meer leveren dan we verbruikten. In 2014 wordt het verschil echt goed zichtbaar. De combinatie zonnepanelen en winddelen heeft ervoor gezorgd dat we tot en met oktober dit jaar slechts 54 Euro aan elektriciteit hebben verbruikt, tegen 485 Euro in 2011 en 282 Euro in 2013.