Op ontdekkingsreis naar een energiezuinigere woning. Reist u mee?

In 2015 plaatsten we Sargasso mijn bericht Wanneer ga jij van het gas af? In de tussenliggende jaren heeft Sargasso geregeld aandacht besteed aan de klimaatbeleid en energietransitie, zoals het verbod op aardgas bij nieuwbouw, de 27 proeftuinen die van gas af gaannul op de meter renovatiesinfraroodverwarming en energiebesparing. Maar hoe breng je dat zelf in praktijk? Hoe verduurzaam je je eigen huis? Waar loop je tegenaan en zijn adviseurs, bouwbedrijven en installateurs er wel klaar voor om je te ondersteunen? Een aantal redacteuren van Sargasso zullen de lezers van Sargasso de komende tijd meenemen in hun zoektocht en hun eigen ervaringen beschrijven. Ik heb vorige week het spits af gebeten met een korte beschrijving van mijn woonsituatie en een aantal kleinere maatregelen die ik in ons huis genomen heb. Heb je zelf ervaring met energiebesparing in je huis? Deel ze in de reacties.

Type woning en gezinssituatie

Onze woning is een grondgebonden tussenwoning met bouwjaar 1991. De woning heeft een oppervlakte van 119 m2 verdeeld over 5 kamers. De woning was bij aanschaf aan de voorkant en achterzijde voorzien van gewoon dubbelglas. Enkel de schuifpui aan de achterzijde was voorzien van HR+ glas. Het huis is naar de huidige maatstaven redelijk geïsoleerd (zo’n 7 cm spouwmuurisolatie) en had label C toen we het huis kochten. We begonnen in het huis met 3 personen, inmiddels is er een tweede kind bij en zijn we met 4.

We hebben het huis in 2010 gekocht en bij aanschaf een bouwdepot afgesloten voor het vervangen van de VR-ketel door een HR-ketel en een zonneboiler (waarover later meer). De hypotheekadviseur vond dat toentertijd maar vreemd, dat geld konden we toch ook voor een nieuwe keuken of badkamer gebruiken. Sindsdien ben ik niet meer bij een hypotheekadviseur geweest, maar ik hoop dat zij hun rol inmiddels beter weten te pakken bij het energiezuiniger maken van bestaande woningen. In ieder geval zijn er inmiddels meerdere banken die hypotheekproducten op de markt brengen die rentevoordeel bieden als de woning energiezuiniger wordt gemaakt.

Energieverbruik woning en meterstanden bijhouden

Na aanschaf schatte het energiebedrijf ons energieverbruik in op 1.800 m3 aardgas en 6.800 kWh elektriciteit, wat een voorschotrekening van ruim 200 euro per maand opleverde. Reden om vanaf het begin iedere maand de energiestanden bij te houden met een zelf in elkaar geknutselde spreadsheet. Voor wie zelf niet van rekenen houdt zijn er ook voldoende websites en andere middelen om je energieverbruik bij te houden. In 2012 heb ik me zelf echt verdiept in de verschillende mogelijkheden om je energieverbruik bij te houden. Inmiddels heeft MilieuCentraal een website waar nog veel meer verschillende energieverbruiksmanagers worden vergeleken. Zelf gebruik ik naast mijn eigen rekensheet nog een website, omdat die net wat gebruiksvriendelijke is voor het invoeren van de meterstanden. Door het energieverbruik maandelijks vast te leggen kun je makkelijker patronen herkennen. Door de standen voor en na een vakantie op te schrijven heb ik verschillende sluipverbruikers weten op te sporen.

De vreugde was groot toen we in het eerste jaar dat we er woonden met nieuwe HR ketel, zonneboiler en een trits kleinere maatregelen op slechts 680 m3 aardgas en 2.900 kWh elektriciteitsverbruik uitkwamen. Waarmee ons voorschot terug ging naar 120 Euro.

CV-ketel vervangen

Het gasloos maken van de woning speelde bij onze keuze voor een hr-ketel nog geen rol, energie en geld besparen wel. Toen we de eerste maanden aan het klussen waren in ons nieuwe huis viel ons al snel op dat er geen radiator zat op zolder, maar dat het daar wel warmer was dan in de huiskamer. De warmtebron die de zolder op temperatuur hield bleek de cv-ketel. Nadat we de oude vr-ketel vervangen hadden door een nieuwe hr-ketel steeg de temperatuur in de woonkamer en daalde deze op zolder. De oude ketel verwarmde dus het verkeerde deel van het huis. De zolder werd uiteindelijk zo koud dat we een radiator met klokthermostaat hebben geplaatst om de zolder als werkkamer te kunnen gebruiken. Ook de andere radiatoren hebben we voorzien van klokthermostaten, zodat we met wat kunst en vliegwerk de badkamer warm konden maken. Kwestie van de klokthermostaten van de radiatoren in de woonkamer op 2 graden lager zetten, de badkamerthermostaat op 20 graden en tegelijkertijd de klokthermostaat van de cv in de woonkamer een graad warmer dan de gebruikelijke temperatuur. Gevolg: cv slaat aan, maar de radiatoren in de woonkamer zijn dichtgedraaid dus de enige plaats waar het warme water heen kan is de badkamer waar de radiator wel opengedraaid is door de klokthermostaat.

Een andere eenvoudige maatregel die we hebben doorgevoerd is het installeren van thermostaatkranen bij de douche en het bad, en een waterbesparende douchekop. Effect: meer comfort en een klein beetje energiebesparing. Het zijn bovendien maatregelen die ik zelf met mijn twee linkerhanden kon uitvoeren.

De verwarmingsbuizen op zolder hebben we geïsoleerd, weinig geld en wel een beetje besparing. Enkel de aanvoerleidingen, want bij een HR-ketel wil je de retourleiding zo koud mogelijk hebben. Of in ieder geval onder de 60 graden Celsius. Achter de radiatoren hebben we reflecterende folie geplakt, zodat de muren minder worden opgewarmd en de kamers meer.

Een andere maatregel die relatief eenvoudig uit te voeren is is het zuinig afstellen van de cv. Aan de ene kant kan dat door de temperatuur van het verwarmingscircuit in de cv te verlagen. Bij ons bleek deze op een vooroorlogse 90 graden Celsius ingesteld te staan. Dat kan waarschijnlijk makkelijk terug naar 60 of 70 graden, zonder comfortverlies. Mogelijk zelfs lager. Door dit aan het begin of eind van het stookseizoen bij te stellen kun je dat zelf ontdekken.

Alleen de temperatuur verlagen levert niet heel veel op, je zal ook de balans in je cv-systeem goed moeten (laten) inregelen, zodat alle radiatoren voldoende warm water krijgen. Dit wordt ook wel waterzijdig inregelen genoemd. Hierbij worden alle radiatoren zo ingesteld, dat ze ongeveer even snel warm worden. Door dit te doen wordt de warmte beter verdeeld waardoor de ketel niet onnodig lang hoeft te stoken. Ook koelt het water beter af in de radiatoren, waardoor het kouder terugkomt in de hr-ketel. Om dit te bereiken kun je speciale ventielen gebruiken (constante flow ventielen en constante druk gelijkstroompompen). De lagere retourtemperatuur is nog een extra voordeel waardoor de hr-ketel een stuk zuiniger gaat werken. Voor de doe-het-zelvers: hier vind je meer informatie over het energiezuinig afstellen van je cv-ketel. Een goede installateur kan je cv-systeem waterzijdig inregelen, kosten zo’n 300 Euro, besparing 15% op je gasverbruik. Als de installateur het niet kan kun je hem of haar nog tot het volgende stookseizoen geven voor een bijscholingscursus. Als de installateur in het najaar nog niet snapt wat je bedoelt met waterzijdig inregelen zoek je een installateur die dat wel weet.

Kleine maatregelen

In de keuken kwam een enorm koude tocht onder de keukenkastjes vandaan. Na een paar offertes voor het vervangen van de gevelplaat kozen we een simpele en goedkope oplossing: naar de bouwmarkt voor piepschuim. Het piepschuim hebben we achter de plint onder de keukenkastjes gestopt om de kou uit de keuken te houden.

De meeste lampen hebben we vervangen door ledlampen, op een paar halogeenlampen na. Toen we daarmee begonnen kostte een ledlamp nog 15 tot 25 euro. Inmiddels zijn de prijzen van led-lampen fors lager geworden, waarmee led-lampen een nobrainer zijn geworden.

Een andere kleine maatregel met veel comfort is de kierenjacht geweest. Hoewel we zeker niet alles hebben weten op te lossen, want kieren bij kantelramen zijn lastig op te lossen. Ik hou me aanbevolen voor tips. Wel hebben we tochtstrips geplakt bij de voordeur en de balkondeur van de slaapkamer. Minder kou in de winter, minder warmte in de zomer en minder muggen in huis… Kortom: weinig kosten, veel comfort en een klein beetje energiebesparen. Om de warmte in de huiskamer te houden hebben we een dranger geïnstalleerd en een borstel aan de onderkant van de huiskamerdeur. Niet fraai zo’n borstel, wel comfortabel.

Om koude voeten in de winter te voorkomen hebben we in de zithoek een vloerkleed gelegd. Een paar warme dekens om ’s avonds onder te kruipen voorkomt dat het huis gestookt moet worden tot de temperatuur die de grootste koukleum in huis het comfortabel vind. Met kinderen doen de dekens ze dubbel dienst, want die bouwen er bijna dagelijks hutten mee in de huiskamer.

Koken doen we op een keramische kookplaat, die al in de keuken zat toen we het huis kochten. In de zomermaanden koken we sinds vorig jaar in de weekenden soms ook met behulp van de zon. Een zonnekookapparaat vergt wat meer tijd, maar het is wel lollig om te doen. En niet onbelangrijk, de kinderen vinden het leuk om te helpen met koken met onze solar cooker.

Energiebesparend vervangen

Apparaten die de afgelopen jaren kapot zijn gegaan, zoals de wasmachine, de wasdroger, de waterkoker en de vaatwasmachine, hebben we iedere keer vervangen door energiezuinige varianten. Ook de mechanische ventilatie hebben we vervangen door een nieuwe variant op gelijkstroom. Geen balansventilatie of ventilatiewarmtepomp om de warmte terug te winnen, want dat vonden we op dat moment nog te duur. Of deze vervangingen veel uitmaken in ons elektriciteitsverbruik weet ik niet, daarvoor hou ik het energieverbruik onvoldoende bij.

Toen de zolderramen toe waren aan vervanging hebben we het dubbelglas daar vervangen door HR++. Bij het verbouwen van de badkamer hebben we het bestaande kozijn en de ruit vervangen door een HR++ versie. De badkamer is ook de eerste plaats geweest waar we zijn gaan testen met infraroodverwarming als vervanging voor de radiator.

Gedragsverandering

Ook door gedrag te veranderen kan je energie besparen. Zelf verwarmen we enkel de huiskamer en we houden de hal vorstvrij. De badkamer verwarmen we enkel ’s ochtends en ’s avonds een uurtje: bij het opstaan en het naar bed gaan van de kinderen. De slaapkamers verwarmen we niet. In de winter daalt de temperatuur daar soms tot een graad of 10, wijzelf en de kinderen zijn daar aan gewend. Of het veel scheelt in de energierekening weet ik niet, maar een koude slaapkamer vind ik comfortabeler dan een warme.

Vervolg

Volgende keer meer over grotere maatregelen, zoals isoleren, de aanschaf van een zonneboiler, zonnepanelen installeren, of de overstap op een andere verwarmingsbron.

Heb je zelf ervaring met kleine maatregelen voor energiebesparing? Laat het weten in de commentaren, en bedenk daarbij dat niet iedereen met thermo-ondergoed en een muts op in een berenvelletje voor een knappend haardvuurtje wil liggen.

Dit bericht is geschreven voor en gepubliceerd op Sargasso.

Van gas los met COP 1

Sinds april werk ik voor de gemeente Woerden en de gemeente Oudewater. Een van mijn projecten zijn de warmteplannen voor de bestaande bouw, waarbij uiteraard een van de discussiepunten is en wordt wat het beste alternatief is voor aardgas. Iets waar ik zeker een mening over heb als het mijn eigen huis betreft, maar ook een stap die we nog steeds niet volledig hebben gezet. Ons gasverbruik ligt al 5 jaar rond de 600 tot 800 m3 per jaar. Hoog tijd dus voor de volgende stap naar het verwijderen van de gasmeter uit ons huis.

De uitgangssituatie

Zoals gezegd verbruiken we momenteel zo’n 600 tot 750 m3 aardgas per jaar. Dit gebruiken we vooral voor verwarming (naar schatting 450 tot 550 m3), aangezien onze zonneboiler een groot deel van onze warmwatervoorziening dekt. Onze woning is 119 m2 groot, jaren 90 bouw met een Rc waarde van de muren van 2 en mechanische ventilatie. Onze HR-ketel is inmiddels zo’n 7 jaar oud, de badkamer is voorzien van infraroodverwarming en de mechanische ventilatie hebben we een paar jaar geleden vervangen door een gelijkstroom versie. De precieze situatie en wat we de afgelopen jaren al hebben gedaan kan je hier vinden.

Nog te doen

De belangrijkste omslag die we nog moeten maken zijn de verwarming vervangen en een oplossing voor warm water in de winter. Om bij dat laatste te beginnen: een bezoek aan de WoonWijzerWinkel in combinatie met de energiecoach training van Hoom, die ik bij Energiek Schiedam volg, hebben me doen besluiten om de mogelijkheden van een ventilatiewarmtepomp boiler verder te willen onderzoeken. Waarbij ik de teruggewonnen warmte wil gebruiken om het tapwater te verwarmen, dit zal vooral in het stookseizoen warmte opleveren. Op die manier is het een aanvulling op onze bestaande heatpipes. In de keuken wil ik dit misschien nog aanvullen met een klein boilervat of een doorstroomverwarmer, omdat door de lengte van de leiding vanaf zolder naar de keuken veel water verloren gaat voordat het water op temperatuur is. Uitgaande van zo’n 1.700 kWh aan verbruik voor warm water verwacht ik bij een COP van 2 voor warm water zo’n 850 kWh extra elektriciteitsverbruik.

Voor de ruimteverwarming is de keuze gevallen op infraroodverwarming, zoals ook De IJzeren Ezel dat overweegt als route om van gas af te gaan. De investering daarvoor is een stuk lager dan bij de keuze voor een warmtepomp. Navraag bij een aantal leveranciers heeft namelijk geleerd dat ons huis eerst nog behoorlijk geïsoleerd moet worden voordat de warmtepomp in de koudste wintermaanden een behoorlijke COP weet te halen.

Voor infraroodverwarming speelt dit volgens sommige leveranciers en adviesbureaus ook, maar uit de praktijkdata die ik heb mogen inzien van de beoogde leverancier concludeer ik dat het met mijn huidige isolatieniveau ook haalbaar moet zijn zonder aanvullende isolatiemaatregelen.

Ons gemiddelde verbruik voor verwarming bedroeg de afgelopen 4 jaar 4.660 kWh. Met een COP van 1 verwacht ik dat het elektriciteitsverbruik dus op 4.660 kWh uitkomt. Als de COP = 1 theorie klopt komt mijn 12 maands energieverbruik dus slechts 850 kWh lager uit.

2018 12 maands energieverbruik

Op basis van de praktijkdata die ik heb gezien verwacht ik echter dat mijn 12 elektriciteitsverbruik verder gaat dalen. Wat ook logisch is, aangezien je bij het gebruik van stralingswarmte minder lucht gaat opwarmen. Ook kan de thermostaat lager ingesteld worden doordat infraroodverwarming een groter aandeel stralingswarmte heeft dan een cv-systeem, en al helemaal lager dan een lage temperatuur warmtepomp die voor een nog groter deel op convectiewarmte (verwarmen van de lucht) leunt. Ik vergelijk infraroodverwarming daarom zelf met buiten zitten in je t-shirt op een zonnige windstille winterdag. Op basis van onze badkamer verwacht ik dat we de luchttemperatuur met ongeveer 2 graden kunnen verlagen. Volgens een recent DWA rapport in opdracht van het Lenteakkoord betekent dat zo’n 12% minder energieverbruik. Wat in ons geval zo’n 90 kWh minder elektriciteitsverbruik betekent.

Als DWA en de COP is 1 aanhangers gelijk hebben wordt mijn jaarlijks energieverbruik per saldo slechts 940 kWh minder (850 kWh voor warm water en 90 kWh voor ruimteverwarming). Het totale netto energieverbruik komt dan uit op ongeveer 5.000 kWh. Op basis van de praktijkgegevens van mijn leverancier verwacht ik echter dat ik dat ik voor verwarming zo’n 2.100 kWh lager uitkom. Wat zou betekenen dat mijn netto jaarverbruik op ongeveer 3.700 kWh uit zou komen. Het verschil van 1.300 kWh per jaar lijkt me significant genoeg om meetbaar te zijn 🙂

Genoeg reden dus om vanaf nu weer maandelijks mijn energieverbruik bij te gaan houden en ook daarover te berichten. Voor de diehard rekenaars hou ik ook de data per graaddag en per m2 vloeroppervlakte bij.

Mocht er een fout zitten in mijn aannames of de uitleg van aannames, die significant effect heeft op de berekeningen dan hou ik me aanbevolen voor correcties. Ik kijk bewust niet naar het rendement van apparaten, omdat er maar twee meters zijn die voor mij tellen: de gasmeter en de elektriciteitsmeter. Het effect van de efficiency van een apparaat is af te lezen aan het tempo waarmee deze meters oplopen.

PS het DWA rapport neem ik met een forse korrel zout. Volgens het rapport is de elektriciteitsrekening van een nieuwbouwwoning met EPC 0,4 en een warmtepomp met bodemlus Euro 1.031, exclusief BTW. Bij een prijspeil van 0,20 Euro per kWh is dat een jaarverbruik van bijna 5.000 kWh. Dat ligt een factor 4 hoger dan de praktijkverbruiken die ik 4 jaar geleden al heb gezien. Een woning met EPC 0,4 met infraroodverwarming komt volgens DWA uit op ruim 11.000 kWh per jaar.

Interview met Bleeve

Twee maanden geleden werd ik benaderd door Bleeve, een onafhankelijke platform voor het verduurzamen van je woning.  Ze waren me op het spoor gekomen door dit weblog, waar ik onder andere schrijf over wat we doen om ons huis verder te verduurzamen en onze energierekening te verlagen. Onderstaand interview is eerder gepubliceerd op het blog van Bleeve en met toestemming van hen hier geplaatst.

Van jongs af aan interesse in duurzaamheid

Zijn interesse begon al tijdens het zeilen op een kleine plas midden in de stad, wat hij samen met zijn opa deed. Dat hierbij slim gebruik werd gemaakt van de kracht van de natuur sprak hem aan. Maar wat hem ook opviel tijdens het zeilen waren de vuile(re) luchten die hij boven de stad zag hangen. Datzelfde viel hem op als hij na vakantie in Frankrijk, met prachtige luchten, langs Hendrik Ido Ambacht reed en de vervuiling van de Botlek kon ruiken.

Niet gek dus dat Krispijn een studie milieueconomie heeft gevolgd aan Wageningen Universiteit. Na een periode als adviseur maatschappelijk verantwoord ondernemen bij Strukton is hij tegenwoordig actief als fractiemedewerker voor GroenLinks op het gebied van energie, klimaat en milieu. Ook in zijn vrije tijd houdt hij zich bezig met duurzaamheid als bestuurslid bij de lokale energie coöperatie. Hij vertelt enthousiast over twee projecten:

1. Het Wennekerpand heeft 203 zonnepanelen gekregen.
2. Slim gebruik maken van de wind op Vijfsluizen: Het is de bedoeling dat er een windturbine in de Schiedamse haven komt te staan.

Wat heb je zelf allemaal gedaan in huis om energie te besparen?

Installatie zonneboiler Krispijn

“Wij zijn in 2011 in ons huidige huis gaan wonen. Destijds had mijn huis het een energielabel C. Ik schat in dat we nu wel op A zitten. Na alles wat we hebben gedaan in de afgelopen 5 jaar”, lacht hij.
Het verduurzamen van zijn huis begon 5 jaar geleden met het vervangen van de oude VR ketel door een hoog rendement ketel. Daarna volgde een zonneboiler op het dak voor warm water klokthermostaten op alle radiatoren. Het gevolg van die maatregelen was dat ze van 1800 m3 gas per jaar naar 700 m3 per jaar gingen, een forse besparing!

Nieuwste aanwinst: Infrarood panelen

Krispijn zijn nieuwste ‘aanwinst’ zijn infrarood panelen die o.a. in de badkamer

infrarood paneel Krispijn

hangen. De infraroodpanelen vervangen de radiator en gaan alleen aan als de badkamer in gebruik is. Hiermee wordt zijn elektriciteitsverbruik verhoogd (infraroodpanelen draaien op elektriciteit), maar aan de andere kant bespaart Krispijn hiermee op het gasverbruik. Immers, de infraroodpanelen gaan nu alleen maar aan wanneer de badkamer gebruikt wordt. Het sluit goed aan bij de ambitie van Krispijn om op korte termijn van het gasnet af te gaan.

Zijn tip over infrarood panelen:

“Let op dat je de panelen op een goede plek aanbrengt. De panelen kunnen tot 50-60 graden warm worden. Ik wil niet dat mijn kinderen zich daaraan branden, dus is het paneel bij ons mooi geïntegreerd in het plafond”.

Ook aandacht voor de verborgen kleine energieslurpers

Zonnepanelen op dak Krispijn

Los van al die wat heftigere bouwkundige maatregelen is er ook aandacht voor de kleine verborgen energieslurpers: “Onze deurbel draait op zonne-energie en de meeste apparaten die we gebruiken zijn voorzien van een A(++) label, zoals de wasmachine. De droger is nog een oudje, die wordt alleen gebruikt voor handdoeken”.

Krispijn vind een beetje technisch ‘pielen’ met apparaten wel mooi. Enthousiast vertelt hij over het experiment waarbij hij de zonneboiler aansloot op de wasmachine. “Op die manier hoeft het warme water wat nodig is voor de wasmachine niet langer elektrisch voorverwarmd te worden, omdat dit nu via de zonneboiler gebeurt.” Het resultaat: uitgaande van 4 wasbeurten en 6 vaatwasbeurten per week is de besparing op jaarbasis ongeveer 50 euro. Dit is niet heel veel maar toch mooi meegenomen!

Ervaringen van Krispijn met het uitvoeren van al zijn energiebesparende maatregelen

Inmiddels kunnen we Krispijn wel bestempelen als ervaringsdeskundige op het gebied van het verduurzamen van zijn woning. Maar hoe heeft de installaties aangepakt? Hij vertelt:

“Ik ben echt voor een lokale installateur, die je snel kunt bellen en die je kunt aankijken. Als er wat is kan je bij wijze van spreken even langslopen. Vorig jaar was er iets mis met de ketel en dan zit je in de kou. Dan wil je gewoon dat iemand direct langs kan komen en niet met een partij die op 1 uur rijden van je huis zit. Daarnaast moet je natuurlijk prijs maar ook zeker kwaliteit vergelijken door een paar offertes aan te vragen.”

Op de vraag hoe je dat laatste, kwaliteit, nou bepaald geeft hij aan: “Kijk bijvoorbeeld of bedrijven keurmerken bezitten zoals Zonnekeur of dat ze aangesloten zijn bij een brancheorganisatie. En lees over de ervaringen van andere mensen. Los daarvan geeft hij aan dat ook lokale energie coöperaties je vaak op weg kunnen helpen, net als de energieloketten van de gemeenten die speciaal bedoeld zijn voor huiseigenaren.”
Tot slot zegt hij:

“Uiteindelijk liggen panelen wel 25 jaar op je dak. Wat als er dan iets mis gaat of los raakt? Je wilt wel dat het kwaliteit is want het gaat toch om je huis”.

Heb je nog andere tips voor andere mensen?

“Absoluut!”. Hij geeft aan dat het belangrijk is om eerst te kijken naar energie besparen en dan pas naar energie zelf opwekken. Gas neemt naar verhouding een veel groter deel in van je energierekening (zo’n 65-70%). Als je op gas bespaart tikt dat dus flink aan. Kortom, denk eerst na over hoe je je gasverbruik kan verminderen. Krispijn vult aan: “Vraag jezelf af, wil ik überhaupt nog wel een gasaansluiting?”. Volgens Krispijn worden de mogelijkheden om comfortabel te wonen zonder gasaansluiting namelijk steeds groter. “Kijk bijvoorbeeld of een warmtepomp, in combinatie met een zonneboiler en zonnepanelen een optie is voor jou. Dan heb je vaak geen gasaansluiting meer nodig.”

Zelf heeft hij ook twee keer een maatwerkadvies laten uitvoeren voor zijn woning. Dat was geen succes. Hij kreeg een standaard rapport wat te weinig inging op zijn eigen situatie. Er stonden daarnaast ook aanbevelingen in die hij notabene al had uitgevoerd. Het belangrijkste wat er ontbrak aan de adviezen was echter dat er nogal eenzijdig werd gekeken. Krispijn:

“Ik zoek een adviseur die mij helpt met een comfortabel en gezond huis. Dat de energierekening daalt is dan mooi meegenomen. Echter, niet alle adviseurs hanteren een dergelijke holistische benadering.”

Stoppen met denken in terugverdientijden

Daarnaast geeft Krispijn stellig aan: “Stop met het denken in enkel de terugverdientijd”. Het nemen van energiebesparende maatregelen gaat volgens hem om veel meer dan enkel terugverdientijd. “Als je in een tochtig huis woont waar je je ziek stookt en met dikke trui binnen zit omdat het niet lekker warm of juist benauwd is. Dan moet je je afvragen: wat is dat extra comfort mij waard? Vergelijk het met een keuken: daarbij kijk je ook niet naar terugverdientijd maar gaat het vooral om een stuk beleving, een stuk wooncomfort.” Zo moeten we volgens Krispijn ook meer kijken naar bijvoorbeeld isoleren. Los van de kosten besparing op je gasrekening geeft het namelijk meer comfort. En daar blijft het volgens Krispijn niet bij. Andere voordelen zijn namelijk dat je woning meer waard wordt en dat een gezonder binnenklimaat wordt gecreëerd.

Het belang van een gezonde woning

Over dat laatste punt, een gezonder binnenklimaat dankzij isolatie en goede ventilatie. Krispijn: “Luchtkwaliteit is enorm belangrijk – veel meer dan alleen mijn energierekening die naar beneden gaat. We zagen het in ons eigen huis doordat we zwarte vlokken op de Lundia kast kregen. Dit was simpelweg roet dat als aanslag was ontstaan op onze kast door in de zomer het raam open te hebben.”

“Als je dat soort ongezonde lucht buiten kunt houden scheelt dat veel bezoekjes aan artsen met een benauwd kind.”

Afsluiting: Nederland stelt Krispijn zwaar teleur op duurzaamheidsgebied

Op zijn blog geeft Krispijn aan dat we door falend klimaatbeleid in de Europese top 3 staan van landen die de minst duurzame energie opwekken. We vragen Krispijn wat we moeten doen om hier heel snel verandering in te brengen.

Krispijn: “Als we even inzoomen op de particuliere woningmarkt er een paar zaken zijn die moeten veranderen. We moeten allereerst gewoon snel afkicken van het gas. Er zijn namelijk alternatieven. Als huiseigenaar kun je daar forse stappen in nemen en het levert ook echt een comfortabele en toekomst vaste woning op.” Met dat laatste bedoelt hij dat we over 20 jaar het simpelweg niet meer accepteren om een woning te kopen die zo lek is als een mandje. En inderdaad, nu al zien we dat woningen met een slecht label gemiddeld genomen een lagere verkoopprijs hebben. Krispijn vervolgt: “Niet iedereen kan zomaar even EUR 20.000 neerleggen voor een grondige energetische renovatie. Installateurs moeten dit in samenwerking met banken/financiers beter gaan aanbieden”.

Zo zou de hypotheek sterker gekoppeld kunnen worden aan de energiezuinigheid van de woning. “Woningen met energielabel D, E, G etc. zijn gewoon minder waardevast. Als bank zou je moeten zeggen: Leuk dat je 2 ton wilt lenen: dat krijg je niet. We geven je 2 ton plus nog eens 20.000 euro zodat je je woning onder handen neemt en je energielasten significant dalen. De extra kosten voor die 20.000 euro kan je prima terugbetalen vanwege de lagere energierekening. En bovendien levert het je ook nog een comfortabelere en toekomst vastere woning op.”
Krispijn trekt een parallel met diesel auto’s want in sommige steden mag je de binnenstad niet meer in met een dieselauto. Zo’n shift moet ook komen op de woningmarkt. Even later: “Als je bedenkt wat je per jaar aan een energiebedrijf betaalt en dat een deel van dat geld wordt gebruikt voor het topsalaris van de directeur. Dan denk ik: ik kan mijn geld wel beter besteden.”

“Ik steek het geld liever in mijn eigen woning, in plaats van dat ik het wegbreng naar het energiebedrijf.”

Een ander punt wat Krispijn benoemt is dat de overheid moet nadenken over een nieuw toekomst vast energiebelastingsysteem. Doordat woningen in de toekomst steeds energiezuiniger worden kan de overheid minder energiebelasting innen. Dat slaat een gat in de inkomsten. Daar moet een nieuw systeem voor komen zonder de prikkel weg te nemen om wel te komen tot datgeen waarvoor energiebelasting bedoeld was; het verduurzamen van de woning.
Als laatste noemt hij ‘sociale innovatie’. De techniek om woningen grondig te verduurzamen is er namelijk al. De moeilijkheid zit hem erin mensen te overtuigen ook echt iets te doen. Volgens Krispijn moet er ook in de marketing van energiebesparing veel meer aandacht worden besteed aan de ‘zachte factoren’. “Niet alleen die terugverdientijd noemen. Benadruk juist dat energiebesparende maatregelen ook zorgen voor extra comfort, een gezondere woning en een stijging van de woningwaarde. Alleen dan krijg je mensen echt over de streep”.

Wil jij ook energie besparen?

Bleeve is gestart vanuit de constatering dat Nederland langzaam verduurzaamt. Te langzaam, terwijl er volop kansen zijn om het beter te doen. Ontdek hoe Bleeve jou kan helpen om je woning te verduurzamen.

Energieverbruik en energieopwekking januari 2016

Februari is bijna ten einde, dus tijd om te kijken naar ons energieverbruik in januari 2016. De jaarrekening van Greenchoice over 2015 is nog niet binnen, die volgt ergens in maart. Dus verdere analyse daarvan bewaar ik voor een volgende keer.

Gasverbruik

De belangrijkste variabele kostenpost op onze energierekening is het gasverbruik. Dit jaar is een stuk warmer begonnen dan 2015, dat is meteen te merken aan ons gasverbruik. Dit jaar hebben we 23 m3 minder aardgas verbruikt dan in 2015, dat is bijna 16% minder. Gecorrigeerd voor de lagere temperatuur blijft daar volgens Mindergas 9,8% van over.

Gasverbruik_minder_gas
Overzicht gasverbruik op basis van Mindergas.

Elektriciteit

Ons elektriciteitsverbruik lag deze maand ook 10% lager dan in 2015, daarvan hebben we 57% zelf op weten te wekken. Onze zonnepanelen en winddelen hebben 20% minder elektriciteit geproduceerd dan in januari 2015, waardoor ons netto elektriciteitsverbruik toch met 10% is gestegen t.o.v. 2015. In totaal hebben was ons netto elektriciteitsverbruik 165 kWh.

Een kleine hoeveelheid vergeleken bij de 1200 kWh aan gas die we nodig hadden voor de verwarming van ons huis, waardoor we deze maand slechts 14% van ons totale energieverbruik zelf hebben opgewekt. We hebben dus nog werk te doen om op jaarbasis naar nul-op-de-meter te komen 🙂

Januari 2016 energieverbruik en opwekking per maand

Energieverbruik en opwekking augustus 2015

Het is september, dus tijd om het energieverbruik van augustus te bekijken. Wederom zijn gas en elektriciteit samengevoegd en vertoon ik het totaal in kWh. Augustus was een redelijke maand voor ons energieverbruik, waarin we per saldo een klein beetje energie nodig hadden van het net. We leverde 36 kWh elektriciteit terug, doordat we 4 m3 aardgas verbruikt hebben kwamen we per saldo 4 kWh te kort.

Energieverbruik en opwekking augustus 2015

Onderstaande grafiek laat ons energieverbruik en de energieopwekking zien per maand. In augustus hebben we 4 m3 gas verbruikt, onze zonneboiler leverde de rest van onze warmwaterbehoefte. Aan elektriciteit hebben we in juli 36 kWh teruggeleverd.

Energieverbruik per maand in kWh
Energieverbruik per maand in kWh

Ons energieverbruik bestond in augustus net als in juli voor 50% uit elektriciteit. Een van de hoogste percentages van het jaar, want in de wintermaanden maakt elektriciteit slechts 25% van ons energieverbruik uit. Op jaarbasis vormt elektriciteit ongeveer 1/3 van ons energieverbruik en wekken we 44% van ons energieverbruik zelf op met behulp van onze zonneboiler, zonnepanelen en winddelen. Zoals in onderstaande grafiek is te zien loopt ons netto energieverbruik in de zomermaanden terug. Dit komt door de zonneboiler en zonnepanelen.

Cumulatief energieverbruik in kWh (2011 - 2015)
Cumulatief energieverbruik in kWh (2011 – 2015)

In bovenstaande grafiek is goed te zien dat we nog aardig op weg zijn om in de buurt van ons energieverbruik uit 2014 te blijven. Dat ons netto energieverbruik sinds 2013 aan het dalen is is nog duidelijker als je kijkt naar het aantal Wattuur dat we verbruiken per vierkante meter oppervlakte van ons huis en per graaddag. Waarmee ik corrigeer voor zowel weersinvloeden als grootte van het huis. Helemaal correct is het nog niet, want in onderstaande cijfers is het volledige energieverbruik meegenomen. Dus ook zaken als koelkast, wasmachine en warm water. Zaken waar het weer of de grootte van de woning niet heel veel impact op heeft.

Cumulatief energieverbruik per maand in Wattuur per vierkante meter vloeroppervlak en per graaddag.
Cumulatief energieverbruik per maand in Wattuur per vierkante meter vloeroppervlak en per graaddag.

Ontwikkeling variabele energiekosten

Onze variabele energiekosten zijn dit jaar hoger dan in 2014. Al zitten we nog steeds lager dan in 2013. We zijn momenteel nog Euro 78 duurder uit dan in 2014 (ongecorrigeerd voor weersinvloeden of prijsverschillen). Daarvan wordt het grootste deel veroorzaakt door hogere elektriciteitsverbruik.

Variabele energiekosten per maand (cumulatief)
Variabele energiekosten per maand (cumulatief)

Energieverbruik en opwekking juli 2015

Juli zit er op, dus tijd om het energieverbruik van juli te bekijken. Vanaf deze maand heb ik besloten gas en elektriciteit volledig samen te voegen. Naar mijn mening laat dat het duidelijkst zien dat de werkelijke uitdaging voor het verduurzamen van het energieverbruik thuis zit in het aanpakken van het warmtegebruik en niet in het plaatsen van een paar zonnepaneeltjes. In ons geval betekent dat dat we ons gasverbruik moeten aanpakken. Waarbij we niet gaan wachten op de extra kostenpost van stadsverwarming, maar gekozen hebben voor all electric om van gas af te gaan.

Energieverbruik en opwekking juli 2015

Onderstaande grafiek laat ons energieverbruik en de energieopwekking zien per maand. In juli hebben we bijna de nul vastgehouden in gasverbruik, maar uiteindelijk hebben we toch 2 m3 gas verbruikt. Onze zonneboiler leverde de rest van onze warmwaterbehoefte. Aan elektriciteit hebben we in juli 191 kWh teruggeleverd.Energieverbruik per maand omgerekend naar kWh.

Energieverbruik per maand omgerekend naar kWh.

Ons energieverbruik bestond in juli voor 50% uit elektriciteit. Een van de hoogste percentages van het jaar, want in de wintermaanden maakt elektriciteit slechts 25% van ons energieverbruik uit. Op jaarbasis vormt elektriciteit ongeveer 1/3 van ons energieverbruik. Op jaarbasis wekken we momenteel 44% van ons energieverbruik zelf op.

Energieverbruik in kWh per 12 maanden.

Tot slot de ontwikkeling van onze variabele energiekosten gedurende de eerste zeven maand vergeleken met voorgaande jaren. Onze winddelen, zonnepanelen en zonneboiler zorgen er samen nog steeds voor dat onze variabele energiekosten in juli gedaald zijn. We zijn momenteel nog Euro 66 duurder uit dan in 2014 (ongecorrigeerd voor weersinvloeden of prijsverschillen). Daarvan wordt 2/3 veroorzaakt door hogere elektriciteitskosten.

Variabele energiekosten cumulatief per maand.
Variabele energiekosten cumulatief per maand.

Energieverbruik en opwekking juni 2015

De eerste helft van het jaar zit er weer op. Tijd voor een update van het energieverbruik. Deze maand heb ik al wekelijks meterstanden bijgehouden om te zien of Greenchoice bij de berekening van het voorschot bedrag nou een beetje rekening houden met onze zonnepanelen. Het resultaat daarvan viel tegen. Tijd om te zien of ons energieverbruik en de uitkomst van de Tel de zon actie waar we weer aan mee hebben gedaan wel meevallen 😉

Uitkomst Tel de Zon 2015

De tel de zon actie vond dit jaar plaats van 1 t/m 7 juni. In deze week bracht ons systeem met een vermogen van 2160 Wp 81.00 kWh op. Volgens Tel de zon is dat een specifieke energie opbrengst van 37.50 kWh/kWp. De performance ratio van ons systeem daarmee 82,16 % en ons systeem functioneert goed. De performance ratio ligt wel behoorlijk lager dan vorig jaar, toen we nog 89,19% scoorde. Meer over de uitslag voor heel Nederland is hier te vinden.

Energieverbruik en opwekking juni

Vaak laat ik veel grafiekjes zien. Dit keer een poging om de ontwikkelingen samen te vatten in één grafiek:

Energieverbruik per maand, omgerekend naar kWh. Voor aardgas heb ik gerekend met 9,77 kWh/m3.
Energieverbruik per maand, omgerekend naar kWh. Voor aardgas heb ik gerekend met 9,77 kWh/m3.

Bovenstaande uitsplitsing laat meteen zien hoe groot ons ‘wintergat’ is. In de zomermaanden wekken we bijna al onze energie zelf op, hooguit verbruiken we 30 a 40 kWh aan gas (3 tot 4 m3). In de wintermaanden hebben we nog steeds gas nodig, hoe graag ik ook van gas af wil. Door het uit te drukken in kWh i.p.v. in m3 aardgas is meteen duidelijk om welke hoeveelheid gaat. In het eerste kwartaal hebben we in kWh uitgedrukt evenveel gas verbruikt als we op jaarbasis aan elektriciteit verbruiken.

Buiten dat was juni een goede maand. Ons energieverbruik lag slechts 4% hoger dan in 2014. Dat ligt voor een groot deel aan een stijging van ons gasverbruik van 3 m3 in 2014 naar 4 m3 in 2015. Desondanks draaide onze zonneboiler lekker. Ook onze zonnepanelen en winddelen produceerde naar behoren met respectievelijk 310 en 78 kWh. Per saldo leverden we deze maand 130 kWh terug aan Greenchoice.

Dat brengt ons gasverbruik voor het eerste half jaar op 391 m3 aardgas (eerste half jaar 2014 360 m3) en ons elektriciteitsverbruik zit op 1.881. We hebben ook 2.018 kWh opgewekt met onze winddelen en zonnepanelen, waardoor we het eerste half jaar 137 kWh hebben teruggeleverd aan Greenchoice. Dat is minder dan vorig jaar, toen we in het eerste half jaar 311 kWh terugleverden. Deze daling van de teruglevering is vooral een gevolg van onze bewuste keuze om meer elektrisch te verwarmen.

Tot slot de ontwikkeling van onze variabele energiekosten gedurende het eerste half jaar vergeleken met voorgaande jaren. Het vijfde jaar dat we hier wonen wordt niet het meest goedkope jaar in energiekosten. Toch ben ik niet ontevreden. De variabele energiekosten lijken definitief te dalen van ruim 1.000 Euro per jaar naar zo’n 600 Euro per jaar. De maatregelen die we de afgelopen jaren hebben genomen hebben dus effect.

Cumulatieve variabele energiekosten per maand. 2011 t/m 2015
Cumulatieve variabele energiekosten per maand. 2011 t/m 2015