Tag: huis

Energiegebruik en energieproductie juli 2024

Het is augustus, dus tijd om de balans op te maken voor ons energiegebruik, onze energieproductie en onze energiekosten in juli. De verbouwing van onze woonkamer en keuken is inmiddels nagenoeg afgerond, dus ook tijd om te vertellen welke extra maatregelen we als onderdeel daarvan hebben genomen voor verduurzaming van ons huis.

Verwarming

Een beetje een onzinnig onderwerp in juli. Door prutsen met de instellingen na afronding van de verbouwing hebben we vorige maand toch een kilowattuur verbruikt. Volledig onnodig, maar vergissen is menselijk.

Wie verwarmen zegt, komt echter ook al snel bij klimaatverandering uit. Juli is de maand dat de reeks van 12 maanden die allemaal warmer waren dan ooit gemeten tot een einde kwam. Erg geruststellend vind ik dat persoonlijk niet, want de temperatuur ligt nip onder het record van 2024…. En ook de dodelijke hittegolf in juli in de landen rond de Middellandse Zee was, volgens wetenschappers, onmogelijk geweest zonder menselijke klimaatverandering.

Nu begrijp ik ook wel dat zo’n wereldwijde temperatuurstijging erg abstract is. Zelf reken ik al jaren mijn energiegebruik voor verwarming terug naar een standaard jaar met behulp van gewogen graaddagen. In de periode 1901-1930 bevatte een standaardjaar gemiddeld 3.172 gewogen graaddagen. De afgelopen 30 jaar is dat gedaald tot 2.839 gewogen graaddagen, dat is een daling van 10,5%. Over de afgelopen 12 maanden ligt het aantal gewogen graaddagen op 2.234, dat is een daling van 30% ten opzichte van de periode 1901-1930. De afwijking van het 30 jarig gemidddelde t.o.v.de periode 1901-1930 was tot 2000 nog niet zo heel groot, maar inmiddels is de dalende trend toch echt goed zichtbaar. Het aantal gewogen graaddagen van de laatste 2 jaar maakt een erg grote vrije val.

Verbouwing woonkamer & keuken

In mei en juni zijn onze woonkamer en keuken verbouwd. Onze ruim 30 jaar oude keuken, waarvan onze makelaar 11 jaar geleden al zei ‘kijk door de keuken heen, die moet je meteen vervangen, is eindelijk vervangen. Vanuit energie oogpunt belangrijker is dat we het kozijn in de voorgevel, waar dubbel glas in zat, hebben vervangen door triple glas. De voorkant van ons huis is daarmee een stuk beter geïsoleerd.

Vanaf nu koken we op inductie i.p.v. keramisch, en is alle keukenapparatuur vervangen door energiezuinigere nieuwe apparatuur (oven, vaatwasmachine en koelkast). De keuken is ook voorzien van een Quooker, wat ons zo’n 10 liter water per keer warm water gebruik scheelt. Voorheen kwam onze warme water van zolder, waarbij we ongeveer een emmer water door moesten spoelen voordat het water warm werd.

Tot slot hebben we het plafond in de keuken verlaagd, waardoor de infraroodpanelen in de keuken nu in het plafond verzonken zijn. De keuken is ook voorzien van led-inbouwspots.

Warm water

Juli is ook de maand waarin onze zonneboiler eindelijk weer fatsoenlijk begon te werken. Na een half jaar vergeefse pogingen om een monteur langs te laten komen om het systeem te controleren en bij te vullen heb ik vijf liter glycolmengsel en een handpomp besteld bij Zonneboilermagazijn. Paar trechtertjes erbij van de Gamma en bijvullen maar. Na het bijvullen de pomp een minuutje of 5 laten lopen, ontluchten, nog een keer bijvullen tot het systeem op druk staat. En hij doet het weer als een zonnetje. Wat goed zichtbaar is aan de oplopende gemiddelde temperatuur in het vat.

Het is ook te zien aan het elektriciteitsgebruik voor warm water. Op 18 juli loopt de temperatuur op, terwijl de warmtepomp niet gedraaid heeft. Lang leve de zonneboiler.

De COP van onze warmtepomp was in juli met 1,7 niet al te best. Aan de andere kant: de wamtepomp heeft niet heel veel warmte hoeven leveren en de temperatuur van het boilervat ligt, door onze zonneboiler, hoog in de zomermaanden.

Elektrische apparaten

In juli lag ons energiegebruik voor apparaten gelukkig weer lager dan in juni. Met 292 kilowattuur lag het elektriciteitsgebruik 18 kilowattuur hoger dan in 2023. Een kleinere stijging dan ik had verwacht, aangezien onze Quooker meetelt in de elektrische apparaten. De overige nieuwe keukenapparatuur is zuiniger zijn dan de oude. Zo’n 25 kWh is gebruikt door onze nieuwe vaatwasser, waarbij 256 liter water is gebruikt.

Want ergens onzinnig, maar toch wel handig is onze vaatwasser met wifi verbonden en houdt de app dit soort statistieken bij. Een andere leuke optie die de verbinding via wifi biedt is slimme start, waarbij de vaatwasser aangaat op het gunstigste moment op basis van de dynamische energieprijzen op de day ahead markt. Over het algemeen zijn dat momenten met een groot aandeel wind- en zonne-energie in de mix. In de zomermaanden gaat ie dan bijna automatisch aan als onze zonnepanelen maximaal produceren.

Een andere kleine besparing is dat onze Speed Dryer is bezorgd, het is een elektrische aangedreven draaiend wasrek. Ik heb hem al een aantal keer geprobeerd en hij werkt wonderwel. De was is ook op regenachtige dagen in 2 à 3 uur droog en de Speed Dryer is een stuk zuiniger dan onze warmtepomp wasdroger. De handdoeken worden niet zo zacht als in de droger, maar de was droogt een stuk sneller dan bij gewoon ophangen.

Bruto energiegebruik

In totaal hebben we in juli 516 kilowattuur gebruik. Dat is 4% meer dan in juli 2023. Een stijging die volledig voor rekening komt van het energiegebruik van apparaten.

In de eerste 7 maanden van dit jaar hebben we 10% minder energie gebruikt, bijna 600 kilowattuur. Waarbij we 100 kilowatuur minder hebben gebruikt voor onze apparaten, 120 kilowattuur minder voor warm water en bijna 400 kilowattuur minder voor verwarming (19%). Die warmere dagen zijn dus ook echt terug te zien in ons gebruik. Ons verbruik per gewogen graaddag is gedaald met 8%, de overige 11% komt doordat de afgelopen 12 maanden 9% minder graaddagen had dan de 12 maanden daarvoor.

Ons bruto energiegebruik tot en met juli ligt 3% lager dan gemiddeld sinds onze overstap op infraroodverwarming. Zolang de warme golfstroom geen abrupte dingen doet verwacht ik dat we dit jaar onder ons gemiddelde bruto energiegebruik blijven.

Energieproductie

In juli hebben we bijna 700 kilowattuur geproduceerd. Waarvan 203 kilowatuur warmte. Onze zonnepanelen produceerde met 256 kilowattuur de meeste energie, waarvan we 113 kilowattuur zelf hebben gebruikt. Dat is 44% zelfconsumptie, niet slecht voor een zomerse maand. Tot slot hebben onze winddelen 238 kilowattuur geproduceerd. Doordat we minder elektriciteit hebben gebruikt dan geproduceerd hebben we per saldo 197 kilowattuur terug geleverd aan het energiebedrijf.

In de eerste zeven maanden van 2024 hebben we 4.851 kilowattuur energie geproduceerd. Daarmee hebben we 86% van onze eigen energie geproduceerd. De resterende 14% (784 kilowattuur) kopen we in bij het energiebedrijf.

Ons netto energiegebruik tot en met juli is weer wat gedaald. Het ligt nog een 16% lager dan in dezelfde periode in 2023.

Energiekosten

Onze energiekosten in juli bedroegen minus 3 Euro. De ontwikkeling van onze energiekosten laat dan ook een stabilisatie zien. Zoals meestal blijven de kosten ook dit jaar vanaf april nagenoeg gelijk. Onderstaande grafiek laat goed zien dat dit komt door onze zonnepanelen en onze winddelen. Zonder deze had onze energierekening over de eerste 7 maanden ruim 1.600 Euro bedragen. Met enkel zonnepanelen was onze rekening ongeveer 1.150 Euro geweest. In werkelijkheid zitten we over de eerste zeven maanden net onder de 800 Euro.

Zelf aan de slag?

In deze warmte zelf aan de slag om je klaar te maken voor een energiezuinigere woning? Plant een boom in je tuin en zonwering voor je ramen in plaats van een airco op je dak.

Maak je woning klaar voor de herfst en de winter, bijvoorbeeld door kieren te dichten. Zorg dat je bij groter onderhoud ook verduurzamingsmaatregelen meeneemt. Nieuwe ramen? Dan ook meteen beter geïsoleerd. Nieuwe deur? Zorg dat de deur kierdicht wordt gemonteerd. Nieuwe keuken? Kies voor zuinige apparatuur, die bij voorkeur ook om kan gaan met dynamische tarieven. En ondanks alle ophef blijven zonnepanelen een goede keus. Zorg wel dat ze voorbereid zijn door bij je keuze voor de omvormer niet te kiezen voor de goedkoopste, maar voor een omvormer die om kan gaan met dynamisch tarief, waar een accu bij aan te sluiten is of die zo ingesteld kan worden dat je zonnepanelen niet terugleveren.

augustus 8, 2024
Energierekening eerste half jaar 2024: Besparingen met zonnepanelen en winddelen

Het is juli, de eerste helft van 2024 zit er op. Tijd om te kijken naar onze energierekening van het eerste half jaar. En naar ons energiegebruik en onze energieproductie.

Energierekening

Onze energiekosten over het eerste half jaar van 2024 bedragen Euro 777.

Zonder zonnepanelen en winddelen waren de energiekosten Euro 1.527 geweest. Onze zonnepanelen hebben ons ongeveer 450 Euro bespaard. De resterende 300 Euro besparing komt van onze winddelen. Het voordeel van onze zonnepanelen wordt ongetwijfeld minder groot door de invoer van terugleveringskosten, desalniettemin blijft de besparing aanzienlijk en blijven zonnepanelen de moeite waard.

De energiekosten voor juni waren hoger dan eerdere jaren. Dat komt doordat we behoorlijk wat meer energie hebben gebruikt i.v.m. een verbouwing van onze huiskamer en keuken. In 2022 en 2023 was onze energierekening in juni 60 tot 70 Euro negatief (we kregen geld toe), dit jaar bedroegen onze energiekosten in juni Euro 56. Het verschil komt vooral doordat we dit jaar in juli op maandbasis ongeveer evenveel elektriciteit hebben gebruikt als geproduceerd. Terwijl we eerdere jaren per saldo elektriciteit terug leverden aan het net.

Onze energiekosten voor het eerste half jaar zijn nagenoeg gelijk aan de energiekosten over de eerste helft van 2023. Afgerond bedroegen de energiekosten in de eerste helft van 2023 ook Euro 777. Met een dynamisch tarief hadden we 7% kunnen besparen, met een local4local constructie naar verwachting zo’n 20%. Hoewel het de werkelijke tarieven voor local4local nog wel een beetje gissen blijft.

Bruto energiegebruik

In juni hebben we onze huiskamer en keuken verbouwd. Aan het bruto energiegebruik over het eerste half jaar valt het bijna niet te merken. Het bruto energiegebruik over de eerste 6 maanden ligt 10% lager dan in 2023 en 3% lager dan het gemiddelde met infraroodverwarming.

Energievraag

Het effect van verbouwen is het best te zien in de energievraag van juni. Vooral de energievraag van apparaten lag in juni fors hoger dan voorgaande jaren. Op termijn hoop ik dat de energievraag juist daalt.

Aan de voorzijde is het kozijn met dubbelglas in de keuken vervangen door een kozijn met triple glas (HR++), ook het deel onder het kozijn is beter geïsoleerd. In de winter zal dit behoorlijk gaan schelen in comfort, en hopelijk ook in energiegebruik voor verwarming. Daarnaast hebben we nieuwe keukenapparatuur (zuiniger dan de oude), een inductiefornuis i.p.v. keramisch en een Quooker voor warm water in de keuken. Dat laatste gaat vooral water besparen, want het warme water kwam van zolder. Dat kostte telkens een volle 10 liter emmer voordat we warm water hadden. Tot slot heb ik zelf de zonneboiler bijgevuld, waardoor deze ook een stuk beter werkt. Wat weer scheelt in het energiegebruik van onze warmtepomp.

Dat is ook te merken aan het elektriciteitsgebruik. Dat in juni 2024 beduidend hoger lag dan in voorgaande jaren. Bij het energieaanbod is goed zichtbaar dat we daarmee wel beter in balans zijn dan voorgaande jaren. Sinds 2013 leveren we in juni zo’n 100 tot 200 kilowattuur terug, dit jaar hebben we 9 kWh afgenomen in juni. Wat betekent dat we op maandbasis 99% van onze energie (en 98% van onze elektriciteit) zelf hebben geproduceerd.

Dat we minder een klein hoeveelheid stroom hebben afgenomen komt deels doordat we zo’n 200 kWh meer elektriciteit hebben gebruikt. Het komt echter ook doordat onze zonnepanelen 70 kWh minder hebben geproduceerd, terwijl onze winddelen juist 45 kWh meer hebben geproduceerd.

Over het eerste half jaar gemeten is ons energiegebruik gedaald ten opzichte van 2023. Dit komt vooral doordat we bijna 300 kWh minder energie voor verwarming nodig hebben gehad. Een gevolg van de uitzonderlijk zachte winter, klein voordeeltje van klimaatverandering. Of dat opweegt tegen de nadelen waag ik echter te betwijfelen, zeker voor wat betreft de nadelen voor West-Europa (en Nederland) op de wat langere termijn.

Ook de hoeveelheid elektriciteit die we hebben ingekocht is gedaald ten opzichte van de eerste helft van 2023. De eerste helft van 2024 hebben we 977 kWh ingekocht, dat is een daling met 20% ten opzichte van de eerste helft van 2023.

Zelf aan de slag?

Als je zelf aan de slag wil met het verlagen van je energierekening, dan is het verstandig te beginnen met kleine stappen: kieren dichten en ventilatie op orde brengen, investeren in energiezuinige apparatuur, de cv-ketel en radiatoren ontluchten etc. Voor de langere termijn is het verstandig om maatregelen op te nemen in je reguliere plannen voor onderhoud van je huis. Ga je verbouwen? Neem verduurzaming mee: nieuwe kozijnen of ramen? Kies voor HR++. Nieuwe cv-ketel? Overweeg een hybridewarmtepomp of zonneboiler ter ondersteuning van de de cv. Nieuwe keuken? Kies voor energiezuinige apparatuur.

En ondanks alle verhalen in de media: zonnepanelen blijven een no-brainer, mits je er plek voor hebt op je dak. Steek daarbij liever wat meer geld in een goede installatie, die voorbereid is op de toekomst zonder salderen. Bijvoorbeeld in een omvormer die kan reageren op dynamische tarieven, zodat je minder of geen stroom produceert bij negatieve stroomprijzen. Of een omvormer waarbij je in kan stellen dat er geen stroom wordt teruggeleverd aan het net, die bestaan al in het buitenland waar dezelfde merken omvormers verkocht worden. Het is dus een kwestie van tijd en moeite om de software ook geschikt te maken voor de Nederlandse markt.

juli 23, 2024

Energiekosten, -gebruik en -productie november 2023

Bijna Sinterklaas, dus november is voorbij. Tijd om te kijken naar de ontwikkeling van onze energiekosten, energiegebruik en energieproductie. Met daarbij ook een blik op de verandering in de CO2-uitstoot die ons energiegebruik veroorzaakt.

Energiegebruik

Ons energiegebruik lag in november op 1039 kWh voor warm water, verwarming en apparaten. Dat is 3% hoger dan in 2022. Vooral het energiegebruik voor verwarming en warm water lag in november 2023 hoger dan in november 2022.

Het totale energiegebruik over januari t/m november ligt 10% hoger dan in 2022. Toch ligt het nog steeds 17% lager dan in de jaren met een cv-ketel en zonneboiler. Vermoedelijk gaat het niet meer lukken om dit jaar onder de 10.000 kWh te blijven. Ons energiegebruik lag de eerste 11 maanden van dit jaar 6% hoger dan gemiddeld sinds de overstap op infraroodverwarming.

Het energiegebruik voor warm water lag dit jaar een stuk hoger dan vorig jaar. Dat kan komen doordat onze zonneboiler nog steeds hapert. Ook kan het samenhangen met een minder zonnige maand.

Verwarming

Ons energiegebruik voor verwarming is in november uiteraard weer opgelopen ten opzichte van oktober. In november hebben we 1,2 kWh per gewogen graaddag gebruikt. Dat is 13% meer dan in 2022. Daarnaast was november 2023 met 315 gewogen graaddagen ook kouder dan november 2022. In totaal hebben we 20% meer energie gebruikt voor verwarming, waarvan 13% doordat we meer gestookt hebben en 7% doordat het november 2023 kouder was dan vorig jaar.

Op jaarbasis ligt ons gebruik voor verwarming gecorrigeerd voor weersinvloeden redelijk constant. In november lag dit op 4.091 kWh/jaar (omgerekend zo’n 401 m3 aardgas). Met aardgas lag dit verbruik gemiddeld op 6.878 kWh per jaar (zo’n 688 m3 aardgas). Daarmee besparen we door onze infraroodverwarming 41% ten opzichte van stoken met aardgas. Een standaardklimaatjaar reken ik daarbij terug naar het gemiddelde stookseizoen in de periode 1901-1930. Het aantal gewogen graaddagen lag de afgelopen 12 maanden 23% lager dan in de periode 1901-1930.

Energieproductie

In november hebben we zo’n 250 kWh elektriciteit ingekocht bij Greenchoice. De overige 788 kWh hebben we zelf geproduceerd. Het grootste deel (536 kWh) werd geleverd door onze winddelen. Onze warmtepomp heeft 197 kWh warmte teruggewonnen uit ons afvalwater en onze zonnepanelen brachten 56 kWh op, waarvan er maar liefst 10 werden teruggeleverd aan het net.

De zwarte lijn in bovenstaande grafiek laat zien welk deel van het energieaanbod bestaat uit aardgas en elektriciteit. Het restant is warmte die geleverd wordt door onze warmtepomp (en zonneboiler).

Tot en met november is de hoeveelheid aardgas gedaald ten opzichte van voorgaande jaren en ook de hoeveelheid elektriciteit die we netto inkopen is weer gedaald. Nog niet tot het niveau uit de periode 2014-2018, maar de piek uit 2020-2021 is duidelijk weggewerkt. Wat ook opvalt is dat onze winddelen het dit jaar beduidend beter doen dan in 2022.

Netto energiegebruik

Ons netto energiegebruik tot en met november ligt op 766 kWh. Bijna een halvering ten opzichte van dezelfde periode in 2022. Dit komt vooral door de grotere opbrengst van onze winddelen. Als het niet te koud wordt blijft ons netto energiegebruik dit jaar onder de 2.000 kWh.

Energiekosten

Onze energiekosten lagen in november rond de 200 euro. Voor het grootste deel bestonden deze uit inkoopkosten voor elektriciteit en energiebelasting. Onze winddelen verlaagden onze rekenig fors. Weliswaar minder dan in november 2022, maar het elektriciteitstarief is dan ook aanzienlijk gedaald. Wat ook opvalt is dat de teruggaaf energiebelasting veel lager is dan in november 2022, dat komt doordat de overheid in november en december vorig jaar eenmalig meer korting op de energiebelasting gaf i.v.m. de hoge tarieven. Ten opzichte van 2021 zijn onze kosten wel lager, dat komt door de extra winddelen die we hebben bijgekocht in 2022.

Over de eerste 11 maanden is onze energierekening gestegen t.o.v. 2022, maar gedaald t.o.v. 2021. Een deel van de daling komt door het prijsplafond van dit jaar, waar we de eerste maanden van het jaar van geprofiteerd hebben.

Met zo’n 1.000 euro aan energiekosten over de eerste 11 maanden hoor je me echter niet klagen. Ondanks de gestegen energietarieven lijken onze energiekosten zo rond de 110 euro per maand uit te gaan komen, tenzij december een hele koude en windstille maand wordt.

In het begin van het jaar lagen onze energiekosten nog beduidend hoger dan de gemiddeld energiekosten sinds 2019. Inmiddels liggen onze energiekosten op het gemiddelde niveau. Onze energiekosten zijn nog wel hoger dan in de periode 2011-2018, maar da’s niet zo vreemd met de hoge energieprijzen van de laatste 2 jaar. De grafiek laat wel goed het effect zien van onze winddelen en zonnepanelen. Vanaf april tot en met september zijn onze energiekosten gedaald. Pas vanaf oktober zijn ze weer gaan stijgen.

CO2-uitstoot

Altijd een heikel punt bij de COP=1 politie. Wat gebeurd er met de CO2-uitstoot van je energiegebruik als je overstapt op infraroodverwarming. Daarom bereken ik sinds dit jaar onze CO2-uitstoot op 5 verschillende manieren. Dit jaar is de CO2-uitstoot in de eerste 11 maanden volgens alle 5 de manieren gedaald. Of ik nu reken met de CO2-uitstoot van de marginale energiecentrale (degene die ons extra elektriciteitsgebruik produceert) of van een van de andere methoden: de CO2-uitstoot daalt. Kleine disclaimer: ik kijk niet naar gelijktijdigheid op kwartierbasis, maar naar de elektriciteit die we op maandbasis niet zelf produceren met onze winddelen en zonnepanelen.

Ook onze gemiddelde CO2-uitstoot is sinds onze overstap op infraroodverwarming volgens alle vijf de methoden gedaald ten opzichte van de periode met aardgas. Waarbij ik lief ben voor aardgas, door de jaren zonder zonnepanelen niet mee te rekenen bij de gemiddelde CO2-uitstoot bij verwarmen met aardgas. Als ik dat wel zou doen stijgt de gemiddelde CO2-uitstoot in de jaren met cv-ketel volgens alle vijf de berekeningsmethodieken met 25 tot 40%.

Beng

Een ander leuk vraagstuk is of je met infraroodverwarming en een (hybride) warmtepomp aan de BENG-normen voor nieuwbouw woningen kunt voldoen.

Het antwoord is: Ja. Zelfs in 30 jaar oude woning haal je met infraroodverwarming de norm voor BENG 1 (energiegebruik verwarming in kWh/m2 per jaar), BENG 2 (gebouwgebonden energiegebruik in kWh/m2 per jaar) en BENG 3 (aandeel duurzaam opgewekte energie). Waarbij gezegd dat ik streng ben geweest, want ik heb gerekend met het energiegebruik gecorrigeerd voor klimaat- en weerseffecten. Waarbij ik de periode 1901-1930 (dik 20% meer gewogen graaddagen) als ijkpunt heb genomen. Het werkelijk energiegebruik ligt dus lager.

Maand	BENG 1	Norm	BENG 2	Norm	BENG 3	Norm
jan-23	47	65	28	50	60%	50%
feb-23	46	65	26	50	62%	50%
mrt-23	49	65	30	50	59%	50%
apr-23	49	65	31	50	58%	50%
mei-23	49	65	31	50	58%	50%
jun-23	50	65	31	50	58%	50%
jul-23	50	65	31	50	58%	50%
aug-23	50	65	32	50	57%	50%
sep-23	51	65	33	50	57%	50%
okt-23	51	65	34	50	55%	50%
nov-23	52	65	36	50	53%	50%

Tabel BENG 1, 2 en 3.

Dat we in onze woning de normen voor nieuwbouw halen zegt m.i. wat over het ambitieniveau van het Nederlandse Bouwbesluit…

december 10, 2023

Oktober: het stookseizoen is begonnen

Het is begin november en het waait flink. Tijd om terug te kijken op onze energiekosten, energiegebruik, energieproductie en CO2-uitstoot in oktober. Klinkt saai? Valt wel mee. Tot mijn verrassing hebben we in oktober 38 kilowattuur meer elektriciteit geproduceerd dan gebruikt. Daarmee lag onze CO2-uitstoot in oktober volgens alle vijf de methoden op 0 kilogram.

Energiegebruik

Ons energiegebruik lag in oktober op 679 kWh, dat is 12% hoger dan in oktober 2022. De oorzaak? Blijft nog even gissen, maar ik vermoed dat onze haperende zonneboiler er mee te maken heeft. Ondanks dat ligt ons gemiddelde bruto energiegebruik 16% lager dan het gemiddelde ten tijde van onze CV-ketel.

In oktober kwam het grootste deel van de energievraag van warm water en apparaten. Verwarming vormde slechts een klein deel van de energievraag.

Ons bruto energiegebruik inclusief warmte over de eerste 10 maanden van 2023 ligt met een kleine 8.000 kWh bijna 30% hoger dan over de eerste 10 maanden van 2022. Bijna 40% van de energievraag in de eerste tien maanden betrof apparaten, 25% verwarming en 35% warm water. De verwachting is dat het aandeel verwarming de laatste twee maanden nog wel wat oploopt.

Exclusief warmte is ons bruto energiegebruik met 6% gestegen.

Ons bruto energiegebruik exclusief warmte ligt nog wel 4% onder het gemiddelde sinds onze overstap naar infraroodverwarming. Ten opzichte van het gemiddelde bruto energiegebruik met cv-ketel ligt ons bruto energiegebruik 24% lager.

Verwarming

In 15 oktober hebben we onze verwarming voor het eerst weer aangezet. Daarmee is et stookseizoen officieel geopend. Hoewel stookseizoen? Da’s eigenlijk net zo weinig van deze tijd als de stoomboot van Sinterklaas.

Het aantal gewogen graaddagen was 133, 3% meer dan in oktober 2022. We hebben 0,59 kWh/gewogen graaddag gebruikt. Dat is 28% meer dan in oktober 2022. Toch is goed te zien in bovenstaande grafiek dat ons energiegebruik per gewogen graaddag op jaarbasis nog steeds lager ligt dan met onze hr-ketel. In kWh per gewogen graaddag scheelt het 40%.

Bovenstaande grafiek laat goed zien hoe ons werkelijk jaarverbruik voor verwarming zich ontwikkeld heeft ten opzichte van het langjarig gemiddelde voor hr-ketel en infraroodverwarming. Beide langjarige gemiddelden zijn gecorrigeerd voor weersinvloeden en geven het jaarverbruik voor de klimaatperiode 1901-1930.

Warm water

In oktober hebben we 118 kWh elektriciteit gebruikt om 287 kWh aan warm water te maken. Met die 188 kW is dus 170 kWh aan warmte teruggewonnen uit ons afvalwater. Daarmee heeft onze warmtepomp in oktober een COP van 2,4 behaald. Onze zonneboiler heeft nog steeds wat problemen, dus hopelijk heeft onze monteur binnenkort tijd om dat te verhelpen.

Energieaanbod

In oktober hebben we in totaal 716 kWh energie geproduceerd, waarvan 170 kWh warmte en 547 kWh elektriciteit. Vooral onze winddelen deden het erg goed met 436 kWh, ruim 30% meer dan in oktober 2022. Onze zonnepanelen leverden nog ruim 100 kWh op. Uiteindelijk hebben we 38 kWh teruggeleverd aan het net, waarmee het elektriciteitsverbruik op 509 kWh is uitgekomen..

In de eerste 10 maanden van het jaar hebben we 7.354 kWh zelf geproduceerd en zo’n 5.100 kWh van het energiebedrijf afgenomen. Van die eigen productie is ruim 5.100 kWh. Onze winddelen leveren het meeste stroom met ruim 3 MW, onze zonnepanelen hebben 2 MW geproduceerd.

Netto energiegebruik

In oktober lag ons netto energiegebruik op min 38 kilowattuur. We produceerde per saldo dus meer warmte en elektriciteit dan we gebruikten. Het is het tweede jaar op rij dat dit in oktober het geval is. Vorig jaar lag ons netto energiegebruik op min 33 kilowattuur. In 2018 leverde we wel elektriciteit terug, maar verbruikten we 282 kWh (28 m3) aardgas in oktober.

Over de eerste 10 maanden is ons netto energiegebruik gedaald tot 516 kWh. Dat was vorig jaar nog 1.224 kWh, waarvan 451 kWh aardgas. Daarmee ligt het aandeel inkoop dit jaar op 7%. De overige 93% produceren we zelf met onze zonnepanelen, winddelen, zonneboiler en warmtepomp.

Ook in de ontwikkeling door het jaar heen is goed te zien dat we dit jaar van april tot oktober een energieoverschot hebben. Sinds augustus is er sprake van een redelijk evenwichtige situatie met zo’n 30 tot 40 kWh per maand overproductie.

Op jaarbasis kopen we momenteel 1.600 kWh in (14%) en besparen we 9% door klimaatverandering t.o.v. het klimaat in de periode 1901-1930. Van ons totale gebruik gecorrigeerd voor weer- en klimaateffecten wekken we 77% zelf op.

Energiekosten

In oktober lagen onze energiekosten rond de 60 Euro. Vooral onze winddelen hebben deze maand onze energiekosten gedrukt.

In de eerste 10 maanden van dit jaar zijn de elektriciteitskosten behoorlijk hoger dan voorgaande jaren. Het effect hiervan wordt voor een groot deel gedempt door onze zonnepanelen en winddelen. Ook het verlaagd tarief heeft daar de eerste maanden van dit jaar aan meegeholpen. De kosten van de energiebelasting zijn dit jaar een stuk hoger dan in 2022, toen het tarief tijdelijk verlaagd werd.

Onderstaande grafiek laat goed zien dat de energiekosten vooral in het eerste kwartaal sterk opliepen. Na april zijn de kosten gedaald, doordat we vanaf toen meer stroom produceerden dan we gebruikten en omdat de resterende kosten wegvielen tegen de korting op de energiebelasting.

Ik verwacht dat onze kosten in de komende twee maanden zullen stijgen. Hoeveel zal vooral afhangen van de wind. Zo hard als op 2 november is niet goed voor onze opbrengsten, maar een beetje onstuimig weer kunnen windturbines best aan. Zoals ook te zien is op onderstaande grafiek van 2 november.

Productie zon, wind op land en wind op zee, 2 november 2023, bron energieopwek.nl

CO2-uitstoot

Een belangrijke drijfveer om je huis te verduurzamen is het verlagen van de CO2-uitstoot. Dat doe je door energie te besparen, maar ook door te switchen van aardgas naar elektriciteit. Een veel gehoorde kritiek is dat met de Nederlandse stroommix niet lukt of dat je met het extra verbruik enkel meer kolencentrales aan het werk zet. Nu is het fijne dat er allemaal slimme mensen allerlei methoden hebben bedacht om de CO2-footprint van je energiegebruik te bepalen. Vijf daarvan reken ik maandelijks door.

Hieronder de effecten over de eerste 10 maanden van het jaar. Waarbij de referentiemethode een marginale methode is, een methode die goed bruikbaar is om het effect van veranderingen in het elektriciteitsgebruik te meten. De daling is volgens deze methode dan ook het laagst. Slechts 3% gemiddeld sinds we zijn overgestapt op infraroodverwarming, maar in 2023 is deze opgelopen tot 32%.

Alle andere methoden laten een grotere daling van onze CO2-uitstoot zien. Het is natuurlijk een beetje flauw om de extra winddelen mee te rekenen in onze footprint, want we hebben daarmee op nationale schaal geen extra groene stroom geproduceerd. We nemen enkel extra af van eigen bron. Daar staat tegenover dat we de afgelopen jaren buitenshuis wel degelijk in extra productiecapaciteit hebben geïnvesteerd. Variërend van investeringen via Meewind en Zonnepanelendelen, tot het leveren van een bijdrage aan de zonnestroominstallaties van Energiek Schiedam op Wennekerpand en De Erker en de nieuwe windturbines van het Vlaardings Energie Collectief & De Windvogel in Vlaardingen.

Ook hebben we geïnvesteerd in buitenlandse opwek van groene stroom via Trine, Energise Africa, en Ecoligo; waarmee we ook CO2-uitstoot voorkomen. In 2023 zijn onze investeringen goed voor ruim 5.000 kg vermeden CO2-emissies. Vooral door een lager kerosine gebruik voor verlichting.

Eindconclusie met betrekking tot onze CO2-uitstoot: die daalt volgens alle methoden. Kanttekening is dat ik de berekening op maandbasis maak en niet op volledige gelijktijdigheid van elektriciteitsgebruik en productie. En zelfs als het hier iets zou stijgen (ik hou me aanbevolen voor een berekeningsmethodiek waar dat uit komt) is onze bijdrage buitenshuis een veelvoud van onze energiegerelateerde CO2-emissies.

november 3, 2023
Energiegebruik en productie juli 2023: meer wind- dan zonne-energie

Het is augustus en het warme zomerweer is teruggekeerd, tijd om de energiebalans op te maken over een winderig juli. Wat direct opvalt is dat we in juli meer opbrengst van onze winddelen hebben dan van onze zonnepanelen. Wat verrassend is voor een zomermaand. Onze winddelen hebben in juli 108% meer stroom geproduceerd dan in juli 2022 (met evenveel winddelen), onze zonnepanelen hebben juist 41% minder stroom geproduceerd. In totaal hebben we in juli 356 kWh teruggeleverd aan het net, dat is 38% meer dan in juli 2022. De gegevens voor warmte zijn deze maand op basis van de gegevens van 2022, want de website van DeWarmte geeft een server error.

Energierekening

Onze energiekosten in juli waren 80 Euro negatief, tegen 81 Euro negatief in juli 2022. We hebben in juli dus wat geld verdiend. Dat komt niet zozeer door onze zonnepanelen, maar vooral door onze winddelen. Daardoor betalen we dit jaar wat meer energiebelasting dan vorig jaar.

Over het hele jaar liggen onze energiekosten inmiddels op Euro 1.093. De stijging komt met name door hogere energiebelasting. Deze steeg van Euro 218 naar Euro 483. De netto elektriciteitskosten (elektriciteitskosten, minus de opbrengsten van onze zonnepanelen en winddelen) over de eerste zeven maanden stegen ook van Euro 424 naar Euro 591. De opbrengst van onze winddelen is wel fors gestegen. Van Euro 413 in de eerste zeven maanden van 2022 naar Euro 1.037 in de eerste zeven maanden van 2023.

De teruggave energiebelasting is lager dan vorig jaar, wat ook ruim 100 Euro extra kosten oplevert. Onze vaste lasten (netwerkaansluiting, vaste levertarief en kosten winddelen) zijn wel met Euro 100 gedaald, doordat we geen gasaansluiting meer hebben.

Energiegebruik & energieproductie

Dit jaar zijn we wat minder zuinig met energie dan gemiddeld. Ons bruto energiegebruik ligt 7% hoger dan het gemiddelde sinds onze overstap op infraroodverwarming. Het ligt nog wel aanzienlijk lager dan toen we onze verwarming met een cv ketel regelde.

De stijging van het bruto energiegebruik komt voor een klein deel door extra elektriciteit, voor het grootste deel komt het doordat de warmteproductie is gestegen. Dat komt doordat we nu beter kunnen meten hoeveel warmte onze warmtepomp produceert. De gemiddelde temperatuur van het warmtebuffer ligt rond de 38 graden Celsius, daarmee houden we constant zo’n 200 liter water op een hogere temperatuur dan de CV ketel deed. Die hield namelijk nauwelijks een warme voorraad aan. Het totale bruto energiegebruik ligt over de eerste maanden op 6.227 kWh.

Onze energievraag in juli bestaat al jaren heel saai uit enkel warm water en apparaten. De energievraag van apparaten is in juli 23 gestegen t.o.v. vorig jaar. De energievraag voor warm water is niet veranderd.

In de totale energievraag is de verdeling tussen warm water, verwarming en apparaten tot en met juli ongeveer gelijk. We zijn weer terug op het niveau van 2021.

Doordat onze winddelen en zonnepanelen in juli weer behoorlijk meer elektriciteit hebben geproduceerd dan we hebben gebruikt is ons netto energiegebruik onder de 1.000 kWh gekomen. Hoewel we het net nog steeds nodig hebben als buffer is goed zichtbaar dat er een dalende trend is.

We weten op maandbasis ons energiegebruik dus beter in lijn te brengen met het energieaanbod van onze warmtepomp, zonnepanelen en winddelen. Vooral het eerste kwartaal en december hebben we nog een tekort. In de maanden april en mei en in de maanden september t/m november liggen gebruik en productie redelijk in elkaars buurt. In de maanden juni, juli en augustus hebben we een duidelijk overschot.

Energiegebruik en productie op jaarbasis

Op jaarbasis ligt ons energiegebruik op 11.367 kWh, daarvan produceren we inmiddels 8.811 kWh zelf. Onderstaande grafiek laat goed zien dat we sinds 2011 de hoeveelheid ingekochte stroom en aardgas in verschillende stappen verlaagd hebben. Vanaf 2013 eerst de hoeveelheid stroom die we inkopen en vanaf 2019 is de hoeveelheid aardgas fors gedaald.

Verbruikten we tussen 2011 en 2019 zo’n 10.000 kWh per jaar aan aardgas en elektriciteit, inmiddels is dat gedaald naar zo’n 7.600 kWh elektriciteit.

De bovenstaande grafiek laat ook het effect van klimaatverandering zien op onze energievraag. Ten opzichte van de periode 1901-1930 (vroegste tijd waarvoor de dagtemperatuur beschikbaar is) is het aantal gewogen graaddagen verminderd. Alleen in 2013 was de temperatuur dusdanig laag dat er nauwelijks een klimaateffect was. In alle andere perioden werd een deel van de verwarming geleverd door een opwarmend klimaat. Gemiddeld besparen we zo’n 8% op onze energiebehoefte door de warmere winters.

Van de totale energie die we gebruiken produceren we daarnaast 78% zelf. De resterende 15% kopen we als elektriciteit in bij Greenchoice.

De CO2 uitstoot

Een vaste tegenwerping is dat het vervangen van aardgas door elektriciteit geen CO2 winst oplevert. Spijtig genoeg voor de voorstanders van die theorie geven de praktijkcijfers een ander beeld:

Zoals te zien is de CO2 uitstoot over de eerste zeven maanden alle vijf gehanteerde methoden gedaald. Zelfs de referentiemethode, waarbij elke kWh extra aan de smerigste bron op het net wordt toegewezen, levert een daling op over de eerste zeven maanden van het jaar van 12 kg t.o.v. 2014 (het jaar met de laagste CO2 uitstoot en gasverwarming).

Zoals hierboven te zien is er ook maar één berekeningsmethode die geen vermindering van de gemiddelde CO2-uitstoot laat zien over de eerste 7 maanden van het jaar t.o.v. de periode met aardgas. Die geeft maar liefst een stijging van 1 kilogram.

Conclusie

We zijn nog steeds goed op weg om dit jaar meer dan 80% van onze energie zelf op te wekken. De hoeveelheid energie die we gebruiken is wel weer gestegen t.o.v. 2022, maar we produceren een veel groter deel zelf. Daarmee hebben we ook meer controle over de energierekening. Als zit een energierekening van nul Euro er bij de huidige tarieven niet in. Toch leveren onze zonneboiler, hybride warmtepomp, zonnepanelen en winddelen leveren ruim voldoende op. Bij de winddelen zijn de opbrengsten ook hoog genoeg om de onbalansvergoeding aan Greenchoice ruimschoots te compenseren.

augustus 18, 2023
Infraroodverwarming en BENG in de praktijk
Bij verwarming met infrarood is een standaard terugkerende discussie of je daarmee wel voldoet of kunt voldoen aan de normen voor nieuwbouw (BENG = Bijna Energie Neutrale Gebouwen). Laat ik voorop stellen dat de bouwkwaliteit van onze woning daar zeker niet aan voldoet met Rc waardes van 2,5 voor de muren. Dat neemt niet weg dat het leuk is om te rekenen en te zien of we met onze woning uit 1991, verwarming d.m.v. infraroodverwarming (COP 1), mechanische ventilatie en warmwatervoorziening d.m.v. zonneboiler (COP iemand?) en hybride warmtepomp (COP 3,7) voldoen aan de nieuwbouwnorm voor Bijna Energie Neutrale Gebouwen (BENG).

BENG is sinds 1 januari 2021 de manier waarop de de energieprestatie voor bijna energieneutrale gebouwen vast wordt gelegd. Daarbij gelden 3 normen:
1. de maximale energiebehoefte in kWh per m² gebruiksoppervlak per jaar
2. het maximale primair fossiel energiegebruik, eveneens in kWh per m² gebruiksoppervlak per jaar
3. het minimale aandeel hernieuwbare energie in procenten
BENG 1: energiebehoefte

Voor het bepalen van de energiebehoefte wordt de energiebehoefte voor verwarming en koeling opgeteld.

Deze kijkt naar een optimale kwaliteit van de gebouwschil waarbij zowel de verhouding glas ten opzichte van dichte gevel, de mate van isolatie, de mate van kierdichting als de aanwezigheid van koudebruggen een rol speelt. Niet alleen isolatie, maar juist het samenspel van bovenstaande factoren, de vorm (geometrie) en de ligging van een gebouw zijn van belang om de energiebehoefte van een gebouw zo veel mogelijk te beperken. BENG 1 gaat over al deze factoren. Hierbij wordt gerekend met een vastgesteld ‘neutraal’ ventilatiesysteem. De energiebehoefte invullen kan met hernieuwbare of fossiele energie.

Het elektriciteitsgebruik voor de mechanische ventilatie die we hebben (Orcon MVS-15 RHB met vochtsensor)is volgens het productblad 0,5 kWh/m2 per jaar. Met een vloeroppervlak van 119 m2 komt dat op 60 kWh. Correctie erover voor het geval ie in de praktijk minder zuinig zou zijn rond ik het af op 100 kWh/jaar voor mechanische ventilatie (0,84 kWh/m2 per jaar). Bij BENG 1 wordt uitgegaan van de elektriciteitsmix, wat betekent dat er gecorrigeerd wordt voor het verlies van energie in gascentrales, kolencentrales en tijdens transmissie. Dat levert sinds 2021 een correctiefactor (primaire energiefactor) van 1,45 op voor elektriciteitsgebruik. Tot en met 2020 bedroeg de correctiefactor 2,55. Dat betekent dat de mechanische ventilatie voor 145 kWh meetelt.

Tel ik daar het gemiddeld verbruik van de HR ketel voor verwarming in een standaardjaar (6.339 kWh) bij op dan is het totale energiegebruik voor koeling en verwarming 6.484 kWh. Oftewel 54 kWh/m2 per jaar bij verwarming met de cv-ketel.

Met infraroodverwarming is het gemiddeld elektriciteitsgebruik voor verwarming 3.926 kWh/jaar. Inclusief mechanische ventilatie kom ik op 4.026 kWh. Gecorrigeerd met de primaire energiefactor komt dat op 5.693 kWh/jaar, oftewel 48 kWh/m2 per jaar.

Bovenstaande grafiek laat zien wat het effect is van de primaire energiefactor. De rode kolommen geven het energiegebruik in kWh/m2 per jaar weer voordat dit is gecorrigeerd voor primair energiegebruik. De blauwe kolommen geven hetzelfde energiegebruik weer, maar dan gecorrigeerd voor primair energiegebruik.

BENG 2: Primair energiegebruik

Het primair fossiel energiegebruik is een optelsom van het primair energiegebruik voor verwarming, koeling, warmtapwaterbereiding en ventilatoren. Voor utiliteitsgebouwen telt ook het primair energiegebruik voor verlichting en voor bevochtiging (indien aanwezig) mee. Voor zowel woningen en utiliteitsgebouwen geldt dat, als er PV-panelen of andere hernieuwbare energiebronnen aanwezig zijn, de opgewekte energie van het primair energiegebruik wordt afgetrokken. De norm voor BENG 2 is 50 kWh/m2 per jaar.

Sinds we over zijn op infraroodverwarming hebben we gemiddeld 1.141 kWh aan aardgas en 157 kWh per jaar aan elektriciteit gebruikt voor warm water. Voor verwarming hebben we gemiddeld 3.826 kWh elektriciteit gebruikt (standaardjaar, dus gecorrigeerd voor weersinvloeden). Voor ventilatie hebben we 100 kWh/jaar gebruikt. Onze zonnepanelen hebben gemiddeld 2.151 kWh/jaar geproduceerd. In totaal hebben we daarmee gemiddeld een netto elektriciteitsgebruik van 1.932 kWh/jaar. Gecorrigeerd met de primaire energiefactor van 1,45 komt dat op 2.801 kWh/jaar. Tel daar het gemiddeld aardgasgebruik bij op en ons primaire fossiele energiegebruik bedraagt 3.943 kWh/jaar. Per vierkante meter is dat 33 kWh/m2 per jaar. In de periode dat we aardgas stookte was dat gemiddeld 50 kWh/m2 per jaar. Wat vooral komt door de jaren zonder zonnepanelen. Laat ik die jaren buiten beschouwing dan zitten we op 43 kWh/m2 per jaar.

BENG 3: aandeel hernieuwbare energie

Het aandeel hernieuwbare energie wordt bepaald door de hoeveelheid hernieuwbare energie te delen door het totaal van hernieuwbare energie en primair fossiel energiegebruik. Hernieuwbare energie is afkomstig uit zon, biomassa, buitenlucht en bodem. Deze vergroten het aandeel hernieuwbare energie. De norm voor een grondgebonden woning is tenminste 50% hernieuwbare energie.

We produceren hernieuwbare energie via onze zonneboiler (gemiddeld 1.205 kWh/jaar), onze zonnepanelen (gemiddeld 2.151 kWh/jaar) en inmiddels ook met onze warmtepomp (2.062 kWh/jaar in het eerste jaar). In totaal produceren we dus 5.362 kWh/jaar. Ons primaire elektriciteitsgebruik was de laatste 12 maanden 3.416 kWh (gecorrigeerd voor weersinvloeden). Dat maakt dat BENG 3: 5.362/(5362+3416)=5.362/8.978=62%.

Bovenstaande grafiek laat zien dat we door het installeren van de hybride warmtepomp de norm voor BENG 3 halen. In de jaren daarvoor kwamen we enkel in de buurt wanneer we ook de opbrengst van onze winddelen meetellen.

Conclusie

In een eerder berichtje op social media beweerde ik dat ik in alle jaren we verwarmen met infraroodpanelen alle 3 de BENG normen hadden behaald. Dat is wat te vroeg gejuicht geweest. Dat komt doordat ik de primarie energiefactor niet meegewogen had in mijn eerdere berekeningen.

Wanneer ik die wel meeweeg dan hebben we in 2022 met ons energiegebruik aan alle 3 de BENG normen. De juiste versie van de tabel per jaar ziet er als volgt uit (rood voldoet niet aan de norm, groen voldoet wel aan de norm).

In bovenstaand overzicht is te zien dat de grote uitdaging zat in het aandeel hernieuwbare energie. Zonder de warmteproductie van onze hybride warmtepomp hadden we niet aan de BENG eis kunnen voldoen, tenzij we meer zonnepanelen hadden bijgeplaatst. Deze laatste optie hebben we overwogen, maar die had voor een grotere seizoensonbalans gezorgd (meer productie in de zomer, terwijl we juist energievraag hebben in de winter).

Er valt ongetwijfeld het nodige af te dingen op mijn berekeningsmethoden en ze voldoen zeker niet aan de NTA 8800:2023. Mocht je fouten zien dan kan je je commentaar hieronder kwijt.

De berekeningen geven een aardig beeld van wat er kan, ook met infraroodverwarming. Want als ik in mijn grondgebonden woning uit 1991 de normen voor nieuwbouw kan halen dan moet het appeltje-eitje zijn voor een beetje bouwer van naam.

PS Voor degene die geen warmtepomp willen vanwege de recente ophef over de hogere milieu-impact heb ik slecht nieuws. Narekening leert me dat warm water met aardgas enkel beter voor het klimaat is als je ervan uitgaat dat je iedere vier jaar alle koelvloeistof uit je warmtepomp laat lopen. En dan hou ik nog rekening met het voorstel voor herziening van de f-gassen richtlijn van de EU, waardoor er klimaatvriendelijkere koelvloeistoffen gebruikt moeten gaan worden.
maart 14, 2023

Energierekening & energiegebruik 2022

Een nieuw jaar, dus tijd om te kijken of het gelukt is om de rekening richting de nul Euro te krijgen. Of op z’n minst om energiegebruik en energieproductie meer in evenwicht te krijgen. Kleine spoiler: de energiekosten bedroegen Euro 1.307, dat wil zeggen ongeveer Euro 110 per maand. Geen nul Euro, maar wel Euro 680 minder dan in 2021 en onze extra winddelen hebben ons ruim Euro 1.500 bespaard. Ons energiegebruik op jaarbasis is op zo’n 7.400 kWh uitgekomen (voor methaangas en elektriciteit), waarvan we 5.000 kWh zelf opwekken met onze zonnepanelen en winddelen. We hebben dus 2.400 kWh methaangas en elektriciteit ingekocht in 2022, tegen bijna 6.000 kWh in 2021.

Energierekening 2022

In 2022 hebben we in totaal Euro 1.307 aan energiekosten gehad, waarvan Euro 125 aan afschrijvingskosten voor onze winddelen. Aan het energiebedrijf betaalde we zodoende minder dan Euro 1.200. De rekening bestond uit:

Inkoop elektriciteit	Euro 1.218
Inkoop gas	Euro 63
Energiebelasting & opslag duurzame energie	Euro 382
Kosten winddelen	Euro 312
Vast (netwerk)kosten gas en elektriciteit	Euro 532
Teruggaaf energiebelasting	– Euro 1.198
Totaal	Euro 1.307

Ondanks de stijging van de energieprijzen in 2022 t.o.v. 2021 is de stijging van elektriciteitskosten met Euro 441 beperkt gebleven. Daarbovenop zijn de kosten van onze winddelen met Euro 175 gestegen. Zonder winddelen hadden we Euro 1.647 extra aan elektriciteit moeten betalen. Een teken dat onze zonnepanelen en winddelen prima werken als buffer tegen prijsschommelingen.

2022 Energiekosten Per Maand Tm December

De totale rekening is lager dan in 2021, maar hoger dan in de periode 2014-2020. Ook voor volgend jaar verwacht ik inmiddels een kleine verhoging, al kan het zijn dat dat meevalt door het prijsplafond voor energie. Het effect daarvan heb ik echter nog niet verwerkt in mijn berekeningen. Ik heb eerder wel een inschatting gemaakt van het effect op onze energierekening. Er is inmiddels zoveel aan de regeling bijgeschaafd dat ik nog geen nieuwe inschatting van het effect durf te geven. Wat wel duidelijk is is dat de energiebelasting en btw weer omhoog zijn en de teruggaaf energiebelasting omlaag.

Bruto energiegebruik

Ons bruto energiegebruik is in 2022 op 7.397 kilowattuur aan elektriciteit en aardgas uitgekomen, 2% lager dan in 2020 (ons meest energiezuinige jaar tot nu toe). Ten opzichte van 2021 hebben we 17,5% energie bespaard. Dat heeft niet gecompenseerd voor de hogere energiekosten.

Ons gasgebruik lag met 44 m3 (ongeveer 440 kWh) extreem laag, doordat we sinds de inval van Rusland in Oekraïne de cv-ketel uit hebben en ons warme water enkel nog krijgen van de zonneboiler en de HeatCycle. Sinds september van dit jaar is de gasmeter helemaal verwijderd. Het is nu enkel nog wachten op verwijdering van het laatste stuk leiding in onze meterkast en in de voortuin. 2023 wordt voor ons het eerste volledige kalenderjaar zonder methaan/aardgas.

2022 December Bruto Energiegebruik Per Jaar

Ons totale energiegebruik is sinds we hier zijn komen wonen met zo’n 25% gedaald. Van rond de 10.000 kWh per jaar naar rond de 7.500 kWh per jaar. Deels komt dat door het weer.

2022 December Bruto Energiegebruik Standaardjaar 1901 1930

Bovenstaande grafiek laat echter zien dat er ook sprake is van energiebesparing als het energiegebruik voor verwarming gecorrigeerd wordt voor het warmere weer.

2022 December Energiegebruik Procentuele Verdeling

Ons totale energiegebruik gaat voor 47% op aan elektrische apparaten (verlichting, mechanische ventilatie, fornuis, oven, wasmachine, koelkast etc), voor 40% aan verwarming en de resterende 13% is voor warm water. Heel anders dan in 2011, toen nog ruim 55% van ons energiegebruik op ging aan verwarming.

Verwarming

Onze keuze voor verwarming met infraroodverwarming (van ThermIQ) leidt eens in de zoveel tijd weer tot verhitte discussies op twitter, linkedin of op andere plaatsen. Toch bevalt het ons nog steeds goed. Ook heeft het ons energiegebruik voor verwarming verlaagd.

December 2022 was met 473 gewogen graaddagen 15% kouder dan december 2021. We stookten wel 9% zuiniger per gewogen graaddag, maar dat kon niet voorkomen dat we in totaal 4% meer energie gebruikten voor verwarming dan in december 2021. De dalende trend van ons gemiddelde energieverbruik voor verwarming per gewogen graaddag (dus gecorrigeerd voor weersinvloeden) zet echter door. Hadden we ten tijde van onze hr-ketel gemiddeld 2,17 kWh nodig per gewogen graaddag, met infrarood is dat 1,28 kWh. Een besparing van 41%. Het langjarig gemiddelde over de periode 2011-2022 (dus inclusief 8 jaar aardgas) ligt inmiddels 12% lager dan met de HR-ketel.

2022 December Energieverbruik Verwarming Jaarbasis

Op jaarbasis is het ons op de rand van het nieuwe jaar gelukt om ons energiegebruik voor verwarming onder de 3.000 kWh te krijgen. Deels geholpen door een warm 2022. Wanneer het aantal gewogen graaddagen gelijkgesteld wordt aan het gemiddelde over de periode 1901-1930 is het totaal energiegebruik voor verwarming onder de 4.000 kWh gedoken. Het aantal gewogen graaddagen lag in 2022 namelijk ruim 24% lager dan begin 20ste eeuw. Net als een ongekend warm Oud&Nieuw een duidelijk effect van door menselijk handelen veroorzaakte klimaatverandering.

Warm water

In december hebben we 77,8 kWh gebruikt voor warm water en heeft onze HeatCycle een COP van 4,8 behaald. Veel beter dan ik had verwacht, aangezien de warmtepomp enkel warm water levert en geen ondersteuning biedt voor de verwarming.

Op jaarbasis heeft de HeatCyce 471 kWhHeatCyce gebruikt en hebben we zo’n 450 kWh aan aardgas gebruikt voor warm water, in totaal 922 kWh voor warm water. Dat is een besparing van 41% ten opzichte van 2021 toen we 1560 kWh voor warm water gebruikten.

Netto energiegebruik & energieproductie

Ons netto energiegebruik ligt in 2022 lager dan ooit. Doordat we overgeschakeld zijn op elektriciteit voor verwarming en warm water, en doordat we meer winddelen hebben bijgekocht. Netto hebben we in 2022 zo’n 2.500 kWh gebruikt, waarvan 440 kWh methaangas.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is 2022-december-netto-energiegebruik.png

Vanaf mei is goed te zien wat het effect is van de extra winddelen. Vanaf mei tot en met oktober hebben we per maand meer energie geproduceerd dan gebruikt. Sinds de aanschaf van extra winddelen hebben we enkel in november en december meer elektriciteit gebruikt dan geproduceerd.

In 2022 produceerde onze zonnepanelen en winddelen samen 5.000 kWh. Dat is 68% van ons energiegebruik. In 2020 was dit 48%. Naar verwachting groeit dat in 2023 tot boven de 80%, waarna we nog slechts 20% van de elektriciteit bij het energiebedrijf hoeven in te kopen. Het voordeel van winddelen is dat de opbrengst wordt verrekend tegen hetzelfde tarief als dat het energiebedrijf in rekening brengt voor gebruik. Met de huidige flexibele tarieven een extra stimulans om te zorgen voor gelijktijdigheid tussen gebruik en productie.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is 2022-december-bron-energieverbruik-per-maand.png

In bovenstaande grafiek is goed zichtbaar dat de hoeveelheid energie die we overhebben in de zomermaanden gestegen is sinds we extra winddelen hebben. De grafiek laat daarnaast mooi zien hoe we in ruim 10 jaar onze winterse aardgaspiek vervangen hebben door elektriciteit. De volgende stap wordt om de winterpiek te verlagen, zodat productie en gebruik meer in balans komen door het jaar heen. De grafiek laat namelijk ook goed zien dat we in het stookseizoen elektriciteit afnemen van het energiebedrijf, terwijl we in de maanden daarbuiten elektriciteit terugleveren.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is 2022-november-energieverbruik-12-maanden-naar-bron.png

Tot slot laat bovenstaande grafiek zien hoe we op jaarbasis ons energiegebruik verminderd hebben en hoe we vanaf 2019 ons aardgasverbruik vervangen hebben door elektriciteit. Daarbij is ook goed te zien hoe we sinds begin vorig jaar weer werken aan het verminderen van de hoeveelheid elektriciteit die we inkopen bij het energiebedrijf. In een jaartijd hebben we de hoeveelheid die we inkopen gehalveerd van ruim 4.000 kWh naar minder dan 2.000 kWh.

januari 4, 2023

De eerste maand zonder gasaansluiting

Het is begin november, tijd om ons energiegebruik en onze energieproductie over oktober te bekijken. Ons gasverbruik is sinds de dag van de Russische inval in oost Oekraïne gereduceerd tot nul m3, maar oktober is de eerste volledige maand zonder gasaansluiting. En eerlijk is eerlijk: daar hebben we geen barst van gemerkt. Behalve dan doordat het termijnbedrag voor onze energierekening omlaag is. Oktober is de eerste maand dat we weer een beetje gestookt hebben in huis, dus tijd om ook weer wat aandacht aan verwarmen te besteden.

We beseffen heel goed dat niet iedereen in de gelukkige omstandigheid verkeerd om fors te investeren in energiebesparende maatregelen in huis en dat de energierekening voor velen een grote bron van zorg is. Reden waarom we eerder dit jaar samen met andere GroenLinks leden in Schiedam 34 winddelen hebben aangeschaft waarvan de opbrengst voor Energiebank Schiedam is. In totaal hebben we tot en met oktober bijna 1.500 Euro geschonken. Als je zelf de tegemoetkoming in energiekosten van november en december niet nodig hebt overweeg dan deze te schenken aan een lokaal initiatief. En kom je uit Schiedam overweeg dan een bijdrage aan de Koffie&Soep eTukTuk voor Groenoord.

Bruto energiegebruik

Ons totale energiegebruik voor 2022 ligt tot nu toe op 5.968 kWh. Dat is 2% energiebesparing ten opzichte van ons zuinigste jaar sinds we hier wonen. Begin dit jaar lag ons energiegebruik nog 29% hoger dan het zuinigste jaar. We liggen dus goed op koers om op jaarbasis energie te besparen. Het gaat daarbij om het energiegebruik ongecorrigeerd voor weersinvloeden, en die zijn er wel degelijk. Waarover straks meer bij het kopje verwarming.

Onze energievraag kwam in oktober vooral van het gebruik van elektrische apparaten (307 kWh). Voor verwarming en warm water hadden we respectievelijk 59 en 63 kWh nodig. Ons totale elektriciteitsgebruik loopt daarmee weer op, maar ligt lager dan in oktober 2021.

Op 12 maandbasis is te zien dat ons energiegebruik voor warm water sinds begin dit jaar langzaam terugloopt. Dit komt door de HeatCycle, onze hybride warmtepomp. Het verbruik van elektrische apparaten blijft redelijk constant en het verbruik voor verwarming ook. We besparen ook energie doordat het warmer is dan begin 20ste eeuw en warmer dan in de periode 1991-2020.

We zijn weer onder de 8.000 kWh op jaarbasis gezakt en we hebbeb de zuinigste 10 maanden van de afgelopen 11 jaar hebben behaald. Op basis van het energiegebruik per 12 maanden lag het energiegebruik in een groot deel van 2018 lager. Zeker als we corrigeren voor weerseffecten.

We besparen zo’n 11% op ons energieverbruik voor verwarming doordat het stookseizoen warmer is dan in de eerste 30 jaar van de 20ste eeuw, en zo’n 8% doordat het dit jaar warmer is dan in de periode 1991-2020.

Verwarming

Zoals gezegd hebben we het niet vol gehouden om heel oktober de verwarming uit te houden. Per gewogen graaddag hebben we 0,46 kWh verbruikt. Dat is wel fors minder dan in oktober 2021, toen we 0,85 kWh/gewogen graaddag verbruikten. De trend van ons energiegebruik voor verwarming is op jaarbasis ook nog steeds omlaag. De lijn voor het langjarig verbruik per gewogen graaddag begint ook duidelijk lager te liggen dan het gemiddelde verbruik van verwarmen met aardgas sinds we hier wonen.

Op jaarbasis is ons energieverbruik voor verwarming gedaald van gemiddeld 6.339 kWh met aardgas naar 5.609 kWh. Dat is een daling van 11,5% sinds we verwarmen met infrarood van ThermIQ. In de jaren met infraroodverwarming hebben we een besparing gerealiseerd van 2.642 kWh per jaar t.o.v. verwarmen met een hr-ketel, dat is een besparing van 42%.

Bovenstaande grafiek laat ook zien dat ons werkelijk energiegebruik voor verwarming een stuk lager door de hogere temperatuur. Ten opzichte van de periode 1901-1930 besparen we 1.055 kWh. Ten opzichte van de periode 1991-2020 om 728 kWh. In de periode 1901-1930 telde een gemiddeld jaar nog 3.172 gewogen graaddagen. In de periode 1990-2021 was dit teruggelopen tot 2.924. De afgelopen 12 maanden telde slechts 2.369 gewogen graaddagen, een daling van 25% t.o.v. de periode 1990-2021 en 19% t.o.v. de periode 1990-2021.

Warm water

In 2021 hadden we 166 kWh aan aardgas nodig voor warm water. In 2022 is dat teruggelopen tot 63 kWh aan elektriciteit. Een energiebesparing van ruim 60%. In oktober haalde onze warmtepomp een gemiddelde cop van 3,7. De copcop over heel 2022 bedraagt momenteel 2,9.

Energie productie

In oktober hebben onze winddelen en zonnepanelen het goed gedaan. Onze winddelen wekte 318 kWh op en onze zonnepanelen 136 kWh. Daarmee produceerde we in oktober 454 kWh elektriciteit, dat is meer dan we verbruikt hebben (429 kWh). De integratie van de winddelen met Home Assistant vertoonde in oktober wat kuren, waardoor dat geen bruikbare grafieken oplevert over hoe verbruik en productie zich per dag tot elkaar verhielden. Onderstaande grafiek laat wel zien dat we per saldo nog steeds terugleveren aan het net.

Op jaarbasis produceren we nu zo’n 4.300 kWh zelf, dat is 56% van ons totale energiegebruik. De komende maanden zal dat nog doorstijgen, doordat onze warmtepomp energie bespaart en doordat we pas in april 2023 de volle bijdrage van onze winddelen hebben.

Op jaarbasis gebruiken we nog zo’n 900 kWh (90 m3) aardgas. Dat is het verbruik van de maanden november 2021 tot en met februari 2022. De komende maanden zal dat verder aflopen. Ook de hoeveelheid elektriciteit die we inkopen daalt. Kochten we eind vorig jaar nog 4.400 kWh in op jaarbasis, inmiddels is dat gedaald naar 2.500 kWh. De verwachting is en blijft dat dit verder daalt tot ongeveer 1.000 kWh op jaarbasis, uitgaande van een energiegebruik van 7.500 kWh per jaar.

Op jaarbasis komt nog maar 12% van ons energiegebruik van aardgas. Daarnaast wekken we 56% zelf op, wat betekent dat we 36% van onze elektriciteit inkopen.

Energierekening

In tijden van hoge energieprijzen is de vraag natuurlijk vooral: wat doet dit allemaal voor je energierekening.

In de grafiek hierboven kan je zien dat onze energierekening ondanks de gestegen prijzen terug is op het niveau van 2020. De grootste stabilisator hierin is de overheid, met onze winddelen als goede tweede. Ons maandbedrag staat momenteel op Euro 125, maar zou volgens mijn berekening terug kunnen naar Euro 90.

De totale energierekening van januari tot en met oktober komt uit op Euro 614. Er komen nog twee koude maanden aan, waarin ik verwacht zo rond de Euro 1.100 aan energiekosten uit te komen. Trek daar de twee maanden compensatie van het Rijk vanaf en onze energierekening komt uit op Euro 620. Een maandbedrag van Euro 52.

Conclusie

Alle investeringen die we de afgelopen 12 jaar hebben gedaan om ons huis te verduurzamen betalen zich momenteel dubbel en dwars terug. Het heeft ons echt wel wat hoofdbrekers gekost en we hebben er ook echt zaken voor moeten laten. Dat neemt niet weg dat we in de huidige energiecrisis mazzel hebben dat we hebben volhard in onze duurzame ambities. Maatregelen verdienen zich bij de huidige prijzen veel sneller terug dan ons ooit is voorgerekend.

Tegelijkertijd begrijpen we heel goed dat er genoeg mensen zijn die de afgelopen jaren niet de financiële ruimte hebben gehad om dit soort maatregelen te nemen. Daarom steunen we sinds begin dit jaar de Energiebank Schiedam. In totaal hebben we met medewerking van Greenchoice en De Windcentrale dit jaar samen met andere leden van GroenLinks Schiedam al bijna Euro 1.500 geschonken, daarnaast hebben we nog een bedrag van zo´n Euro 400 aan kosten voor eigen rekening genomen. Zoek je zelf een initiatief om je tegemoetkoming in de energiekosten aan te schenken overweeg dan de Energiebank Schiedam, de Koffie&Soep eTukTuk voor Groenoord, Stichting Net Niet Genoeg of de Voedselbank Schiedam. Kom je niet uit Schiedam? Er zijn ongetwijfeld soortgelijke initiatieven in je eigen woonplaats.

november 4, 2022

Dag gasaansluiting, hallo lagere energierekening

Na een half jaar proefdraaien met de combinatie HeatCycle en zonneboiler is in september onze gasaansluiting verwijderd. Dat de infraroodpanelen van ThermIQ ons in de winter warm houden weten we al 3 jaar. Vanaf nu is het hopen dat de zonneboiler en HeatCycle ook in de koudere maanden voldoende warm water leveren. Het eerste goede nieuws van onze keuze om aardgasvrij te gaan hebben we al: ons voorschot voor de energierekening is met Euro 60 verlaagd.

De energierekening t/m september

De afgelopen jaren hebben we veel maatregelen in huis genomen om energie te besparen en zelf energie te produceren. Meestal laat ik daarvan vooral de energetische effecten zien. Met de huidige hoge energieprijzen leek het me nuttig om eens te beginnen bij de energierekening. Zoals je kan zien hebben we die na ons eerste jaar fors verlaagd door ander stookgedrag, het vervangen van de vr-ketel door een hr-ketel en door het plaatsen van een zonneboiler. In 2014 is onze energierekening weer een stap gedaald door aanschaf van 3 winddelen en de installatie van 9 zonnepanelen.

2022 September Cumulatieve Energierekening

Vorig jaar werd het effect van al onze maatregelen te niet gedaan door de stijgende energieprijzen. Tot en met september lag onze energierekening vorig jaar op 880 Euro om uiteindelijk te eindigen bijna 2.000 Euro. Een maandbedrag Euro 161. Terwijl ons gemiddelde maandbedrag sinds we in ons huis wonen Euro 100 is.

Om die reden hebben we in begin dit jaar 6 winddelen bijgekocht. Vanaf april wordt het effect hiervan zichtbaar. Onze energiekosten dalen al vijf maanden op rij door de elektriciteit die geleverd wordt door onze zonnepanelen en 9 winddelen. De stroom van de winddelen salderen we tegen leveringstarief bij GreenChoice. We betalen wel ongeveer Euro 22 per winddeel per jaar aan onbalans vergoeding. De energierekening is dit jaar ook lager doordat de overheid de energiebelasting verlaagd en de teruggaaf energiebelasting verhoogd heeft.

In beide grafieken is ook goed te zien dat we bij gelijkblijvend gebruik verwachten dat de energierekening volgend jaar nog lager komt te liggen. Tenzij het Europese prijsplafond roet in het eten gooit en de vergoeding voor onze winddelen maximaliseert op 18 Eurocent per kilowattuur.

2022 September Energierekening Cumulatief

NegaWatts scoren

Op jaarbasis is ons energiegebruik de afgelopen 10 jaar gedaald van 10 tot 14.000 kWh tot 8 a 9.000 kWh. Op dit moment zitten we weer onder de 8.000 kWh. Nog niet zo laag als in mei 2020, toen we onder de 7.200 kWh zaten, maar we zijn weer op de goede weg met NegaWatts scoren. Dat is namelijk de eerste stap om de energierekening te verlagen: minder gebruiken. Door ander stookgedrag, isoleren en kieren dichten.

2022 September Energievraag Per 12 Maanden Opgesplitst Naar Toepassing

We werken nog steeds veel meer thuis dan voor 2020. Toch is te zien dat ons energiegebruik voor verwarming weer daalt t.o.v. 2021. Ook ligt het fors lager dan in de periode 1901-1930, doordat de winters minder koud worden. Dat scheelt ons ons 1.000 kWh (zo’n 100 m3 aardgas) op jaarbasis.

Ons totale energiegebruik in 2022 ligt tot en met september op ongeveer 5.000 kWh. Dat is 9% zuiniger dan gemiddeld met infraroodverwarming en 24 zuiniger dan toen we de cv-ketel nog gebruikte. Doordat onze HeatCycle minder energie gebruikt voor warm water dan onze cv-ketel is er zelfs best nog kans dat we lager gaan uitkomen dan in 2020, ons zuinigste jaar tot nu toe. Geen overbodige luxe met een winter voor de deur waarin energie schaars gaat worden.

2022 Septemberontwikkeling Bruto Energiegebruik Per Jaar

Het grootste deel van onze energievraag kwam sinds april van elektrische apparaten. Voor warm water hebben we sinds maart nagenoeg geen energie nodig gehad en voor verwarming hebben we vanaf mei geen verbruik gehad . Toch hebben we ook voor warm water een besparing van 15%. Hadden we in januari op jaarbasis nog 1.600 kWh nodig voor warm water. Inmiddels is dat gedaald tot 1.370 kWh,

2022 September Energievraag Opgesplitst Naar Toepassing

Energieproductie

In maart hebben we 6 winddelen bijgekocht, goed voor naar verwachting 3.000 kWh op jaarbasis. De hoeveelheid elektriciteit die we zelf produceren is dan ook aan het stijgen. Inmiddels produceren we op jaarbasis zo’n 4.000 kWh. De verwachting is dat dit oploopt tot ongeveer 6.500 kWh.

Sinds mei leveren onze zonnepanelen en winddelen meer elektriciteit op dan we gebruiken. Samen hebben ze in die periode bijna 1.000 kWh meer geproduceerd. De bedoeling is natuurlijk dat er wat meer balans komt, dus ik ben erg benieuwd hoe ons elektriciteitsgebruik en de productie van onze winddelen zich tijdens het stookseizoen tot elkaar gaan verhouden. Dat onze zonnepanelen in de zomer elektriciteit terug leveren wist ik namelijk al. De winddelen zijn vooral bedoeld om het energiegebruik in de winter te dekken.

2022 September Bron Energieverbruik Per Maand

Op jaarbasis is zowel de hoeveelheid elektriciteit als de hoeveelheid gas die we inkopen gestaag aan het dalen dit jaar. Waarbij gas het komend half jaar naar 0 kWh gaat, aangezien we sinds maart van dit jaar geen gas meer hebben gebruikt. Voor elektriciteit verwacht ik rond de 1.000 kWh inkoop te blijven steken.

2022 September Energieverbruik 12 Maanden Naar Bron

Op jaarbasis kopen we nu ongeveer 2.700 kWh in. De resterende elektriciteit (35% van ons totale energiegebruik) kopen we in. Op jaarbasis ligt ons gasverbruik nu op 14%. Waarmee we 51% van al onze energie zelf produceren.

2022 September Energiegebruik 12 Maanden Procentueel Naar Bron

Doordat we ook in september meer elektriciteit produceerde dan we hebben gebruikt is ons netto energiegebruik in september verder gedaald. Dit jaar hebben we tot nu toe een kleine 1.400 kWh van onze energie ingekocht. Dat is minder dan 30% van ons energiegebruik. De rest wekken we zelf op. Dat is een van de belangrijke redenen waarom we onze energierekening laag weten te houden: eigen zonnepanelen en winddelen.

De saaie tabel voor september

Wat (in kWh)	sep. 21	sep. 22	verschil
Graaddagen	39	76	93%
Ruimteverwarming totaal	4	9	142%
Warm water	68	54	-21%
Apparaten	263	251	-5%
Totaal verbruik	335	314	-6%
Verbruik/graaddag totaal	0,1	0,1
Gasverbruik	68	0	-100%
Elektriciteitsafname	187	314	218%
Teruglevering	127	114	-10%
Zonnepanelen	207	202	-2%
Winddelen	48	190	297%
Totaal opwekking	255	392	54%
Netto elektriciteitsverbruik	12	-78	-753%
% eigen verbruik	39%	44%
Saldo op jaarbasis		2.757

oktober 3, 2022

#dagtegengas in 4 etappes. Etappe 1: NegaWatts scoren

Op woensdag 8 juni organiseerde Energiek Schiedam een Energie Cafe waar ThermIQ uitleg gaf over infraroodverwarming. Tijdens dit Energie Café mocht ik vertellen over mijn praktijkervaring met infraroodverwarming. Daarbij heb ik laten zien dat ons gasverbruik gedaald in 12 jaar gedaald is van 17.714 kWh per jaar (1.800 m3) naar 1.309 kWh per jaar (zo’n 130m3) en dat we de aanvraag voor het verwijderen van de gasaansluiting inmiddels de deur uit hebben gedaan. Tegelijkertijd is ons elektriciteitsgebruik gestegen van 5.888 kWh per jaar naar 6.740 kWh.

Ook heb ik laten zien dat onze energierekening bij de huidige tarieven (2022) in een standaardjaar gedaald is naar ongeveer 0 Euro, terwijl deze zonder maatregelen opgelopen zou zijn tot dik 5.000 Euro bij de huidige prijsniveaus. Hoe we dat bereikt hebben? Door 12 jaar lang maatregelen te nemen die in vier categorieën uiteen vallen: NegaWatts scoren (energie besparen), stappen naar aardgasvrij verwarmen, stappen naar aardgasvrij warm water en zelf energie produceren. Vandaag aandacht voor de 1e etappe: energie besparen.

Bij alle vier de etappes geldt: verduurzamen van je woning vergt keuzes maken. Bijvoorbeeld tussen een nieuwe keuken of een zonneboiler, of tussen een verre vakantie en beter geïsoleerde ramen. Is dat makkelijk? Nee. Heeft iedereen die luxe positie? Nee. Wij hadden dat de afgelopen 12 jaar ook niet, maar hebben bewuste keuzes gemaakt bij onderhoud en investeringen in ons huis. Waarbij we ook al jaren ongemak voor lief nemen, bv. een keuken die al 12 jaar aan vervanging toe is en die al jaren slechts 3 werkende pitten heeft. Repareren of vervangen? Pas als de hele keuken aan de beurt is.

Voor wie zich na het lezen van onderstaand artikel afvraagt wat de terugverdientijd is van individuele maatregelen: die vraag beantwoord ik zodra u mij antwoord kunt geven op de vraag wat de terugverdientijd is van uw vliegvakantie, nieuwe keuken of nieuwe mobiele telefoon. Investeren in verduurzaming van de eigen woning is voor mij net zo normaal als het periodiek vervangen van de keuken of badkamer.

Start situatie

We wonen in een rijtjeshuis van 119 m2 met bouwjaar 1991 dat oorspronkelijk energielabel C had (Rc waardes van de muren 2,5). We begonnen met een energiegebruik van een kleine 24.000 kWh per jaar aan aardgas en elektriciteit, waarvan 17.714 kWh aardgas (1.800 m3) en 5.888 kWh elektriciteit. In de periode 2011-2018 hebben gemiddeld 800 m3 aardgas per jaar voor verwarming en warm water gebruikt (omgerekend zo’n 7.800 kWh aan aardgas, waarvan 6.300 kWh voor verwarming), en rond de 3.300 kWh elektriciteit. Sinds we in ons huis wonen hebben we al verschillende stappen genomen om energie te besparen, aardgasvrij te verwarmen, aardgasvrij aan warm water te komen en energie te produceren. Vandaag gaat het over NegaWatts scoren, oftewel energie besparen.

Gedragsmaatregelen

Vaak vergeten, maar daarmee niet minder belangrijk: je gedrag aanpassen. Bijvoorbeeld een trui aan in plaats van de kachel hoger zetten. Een dekentje over je heen als het koud is op de bank. Lampen uit als je een kamer verlaat, te temperatuur in programmeren zodat deze een half uur voor je naar bed gaat omlaag gaat. Of op koude dagen eerder naar bed. Op zonnige dagen koken we ook met onze zonnekoker of gebruiken we de accu met zonnepaneel om de telefoons op te laden.

In de winter scheelt kouder of korter douchen ook. In de zomer maakt dat bij ons minder uit, omdat onze zonneboiler dan toch warmte levert. De was doen bij lagere temperaturen en de wasdroger zo min mogelijk gebruiken werkt ook. Net als ’s winters de kamerdeuren dichthouden en de gordijnen dicht doen. Een heel kleine maatregel die we sinds deze winter proberen is om de lamellen met de lage kant naar het raam toe dicht te doen. Op die manier valt de koude lucht van de ramen minder snel naar binnen.

Kleine maatregelen

Daarnaast hebben we veel kleine maatregelen getroffen, zoals het aanbrengen van radiatorfolie, het isoleren van de leidingen van de verwarming door het huis en het jaarlijks ontluchten van de radiatoren. Daarnaast hebben we een rondje kieren dichten en tochtstrips plaatsten gedaan. Ook hebben we in de keuken op een aantal koude plaatsen isolatiemateriaal achter de plint aangebracht.

We hebben verder twee infraroodverwarmingsdekens gekocht, waarmee we de ergste kou uit het bed kunnen jagen in de winter. Of waarmee je je zelf warm kunt houden als je een tijdje in een koude kamer wil zitten. Scheelt weer verwarmen van de hele kamer. De douche is voorzien van een waterbesparende douchekop, scheelt weer een beetje.

Alle gloeilampen en spaarlampen zijn vervangen door energiezuinige ledverlichting. De theepot is dubbelwandig en het koffiezetapparaat schakelt zichzelf na een half uur automatisch uit. De internetrouter en de wifi gaan ’s nachts automatisch uit. Tot slot hebben we een rondje sluipverbruikers opsnorren gedaan in huis. We hebben ons sluipverbruik daarmee teruggebracht tot ongeveer 26 kWh per maand (gemiddeld 4 Watt per uur).

Comfortverhogende maatregelen

In de categorie comfortverhogende maatregelen valt de installatie van thermostaatkranen bij het bad en de douche. In 2012 hebben we op alle radiatoren Danfoss klokthermostaatknoppen laten installeren. Het idee was dat we op die manier per ruimte de temperatuur zouden kunnen regelen. De thermostaatknoppen konden alleen lokaal geregeld worden. Dat was dus geen succes, meer geld uitgeven voor een slimmere versie was slimmer geweest.

Aan de voorzijde hebben we voor de zomer een zonnescherm geïnstalleerd op de begane grond en screens voor de slaapkamer. Dat spaart ons weer een airco met bijbehorend stroomverbruik uit.

Vervangingsinvesteringen

Veruit de meeste energiebesparing hebben we bereikt door bij vervangingsinvesteringen te kiezen voor energiezuinigere versies. Denk daarbij aan het vervangen van de koelkast, vaatwasser, wasmachine en wasdroger, maar ook het vervangen van de mechanische ventilatie door een energiezuinigere versie met gelijkstroommotor.

Ook hebben we inmiddels het badkamerraam, alle Velux dakramen en de schuifpui vervangen door HR++ versies. Enkel de ramen aan de straatzijde zijn nog gewoon dubbel glas. Die staan nog op de vervanglijst.

Ook hebben we behoorlijk wat effect gehad van de overschakeling van een vr-ketel naar een hr-ketel. Dit heeft ons in een standaardjaar zo’n 6.000 kWh (600 m3) aardgas voor verwarmen bespaart. De installatie van een zonneboiler heeft ons jaarlijks zo’n 1.300 kilowattuur (135 m3) aan aardgas bespaart. Het stroomverbruik van het pompje van de zonneboiler is verwaarloosbaar. De installatie van een hybride warmtepomp gaat ons naar verwachting wederom zo’n 1.300 kilowattuur aardgas besparen, waar zo’n 500 kilowattuur elektriciteit tegenover staat. Per saldo een besparing van 800 kilowattuur per jaar. Het effect van deze maatregelen komt uitgebreider aan bod bij de etappes aardgasvrij verwarmen, aardgasvrij warm water en energie produceren.

Het effect van de maatregelen

Om heel eerlijk te zijn: ik kan het effect van de meeste maatregelen die we genomen hebben niet terugvinden in ons energiegebruik. Samen zorgen ze wel voor een comfortabeler huis en de NegaWatts die ze samen opleveren zijn de meest milieuvriendelijke watts die er bestaan.

Een makkelijke stap die je bij aanvang van het stookseizoen kan nemen is het verlagen van de temperatuur van de verwarming. Dat bespaart gas en je kan testen hoe goed je isolatie is. Je kan je aanmelden bij Milieucentraal. Heb je Euro 1.000 aan vakantiegeld te besteden overweeg dan deze 7 tips om afscheid te nemen van de helft van je gasrekening. Bij de huidige energieprijzen verdien je dat snel genoeg terug.

Onze stappen om energie te besparen zijn verre van compleet. Volledigere overzichten vind je o.a. bij MilieuCentraal, verbeterjehuis (ook Milieucentraal) en het lokale energieloket van je gemeente. Je kan ook een energieadviseur inhuren, in veel gemeenten kan je ook laagdrempeliger een huisbezoek van een energiecoach aanvragen.

Etappe 2: stappen naar aardgasvrij verwarmen

Etappe 3: stappen naar aardgasvrij warm water

Etappe 4: energie produceren en de energierekening

juni 15, 2022

Tag: huis

Verwarming

Verbouwing woonkamer & keuken

Warm water

Elektrische apparaten

Bruto energiegebruik

Energieproductie

Energiekosten

Zelf aan de slag?

Energierekening

Bruto energiegebruik

Energievraag