Energieverbruik en -opwekking mei 2015

solardays_2015Mei is voorbij, dus hoog tijd om weer eens wat plaatjes en analyses van ons energieverbruik te laten zien. Het zijn de Solar Days en onze zonnepanelen liggen er bijna 2 jaar op, mooi moment om daar wat meer op in te zoemen. Eerst de ontwikkeling van ons elektriciteitsverbruik en -opwekking en onze variabel energiekosten.

Elektriciteitsverbruik en opwekking

201505_elektriciteitsverbruik_per_maandIn mei hebben we voor de 3e maand dit jaar meer opgewekt dan verbruikt. In totaal hebben we 189 kWh teruggeleverd. Het grootste deel daarvan staat op conto van onze zonnepanelen, maar ook onze winddelen deden het goed. Ons elektriciteitsverbruik is ook gedaald t.o.v. april.

Ons elektriciteitsverbruik lag in mei ongeveer gelijk aan dat in mei 2014. De opbrengst van onze zonnepanelen en winddelen lag echter 16 hoger dan in mei 2014.

Op jaarbasis is stabiliseert ons elektriciteitsverbruik zich voorlopig op zo’n 3.700 kWh, terwijl we vorig jaar nog op 3.241 kWh zaten. Daarvan hebben we nu wel weer 100% zelf opgewekt met onze winddelen en zonnepanelen. We hoeven dus geen aanvullende elektriciteit te kopen bij Greenchoice via het Schiedams Energie Collectief.

Ontwikkeling netto energieverbruik

Ons totaal energieverbruik t/m april mei 2015 ligt zo’n 13% hoger dan in 2014, in totaal hebben we netto zo’n 3.700 kWh verbruikt. Waarbij gas en warmte van de zonneboiler zijn omgerekend naar kWh en opwekking van warmte en elektriciteit afgetrokken zijn van het energieverbruik. Doordat we behoorlijk wat elektriciteit zelf opwekken bestaat ons netto energieverbruik t/m mei volledig uit aardgas.

Vorig jaar eindigde we rond de 6.000 kWh netto energieverbruik, dus ik hou goede hoop dat dat haalbaar is. Zeker omdat de infraroodverwarming in de badkamer inmiddels los van de verlichting te bedienen is en in het nieuwe stookseizoen een goed werkende draadloze klokthermostaat krijgt. Deze 6.000 kWh bestond vorig jaar volledig uit aardgas, want we wekten 91 kWh elektriciteit meer op dan we verbruikten. Het laat meteen ook zien waarom warmte een veel belangrijker vraagstuk is dan elektriciteitsverbruik als je het energieverbruik van je woning wil aanpakken of als je van het gas af wil.

201505_netto_energieverbruik

Ontwikkeling variabele energielasten

Onze variabele energiekosten zijn dit jaar een hoger dan in 2014. Hoewel we inmiddels wel weer onder de kostencurve van 2011 zijn gedoken zitten we toch nog bijna 25% boven de de variabele kosten in 2014. Dat is ongeveer 70 Euro meer in 5 maanden, oftewel zo’n 12 Euro per maand.

Ontwikkeling kosten gas en elektriciteit (cumulatief)
Ontwikkeling kosten gas en elektriciteit (cumulatief)

Aangezien onze kosten hoger zijn dan vorig jaar leek het me tijd om eens te kijken naar de hoogte van ons voorschotbedrag bij Greenchoice. Daar viel op dat ondanks het hogere bedrag het advies juist was om het voorschotbedrag te wijzigen. Tijd om dus wat dieper te kijken naar hoe ze ons elektriciteits- en gasverbruik voor de rest van het jaar inschatten. Daar kan je in je persoonlijk dossier een mooi overzicht van krijgen. Bij ons ziet dat er als volgt uit:

Greenchoice_gas_en_elektriciteitsverbruik_per_maand

Wat opvalt is dat er geen rekening gehouden lijkt te worden met onze zonneboiler en zonnepanelen. Dat eerste kan ik me nog voorstellen, aangezien we niet aan Greenchoice hebben doorgegeven dat we een zonneboiler hebben. Bovendiengaat het ook niet om hele grote getallen met 20m3 aardgas per maand in de zomermaanden.

Onze zonnepanelen hebben we echter wel gemeld, zowel bij Greenhoice als bij de netbeheerder, en het gaat om grote hoeveelheden die Greenchoice er naast zit. Nu weet ik dat energieleveranciers kijken naar het gemiddeld gebruik van de afgelopen 3 jaar, maar dan nog kom ik tot een heel ander plaatje (waarin dan wel de winddelen inbegrepen zijn):

201505_elektriciteitsafname_greenchoice_per_maand

Het kan natuurlijk zo zijn dat Greenchoice de elektriciteit die we via onze winddelen opwekken meerekent als zijnde geleverd door Greenchoice, dan nog gaan we in de zomermaanden zeker geen 200 kWh per maand verbruiken. Gemiddeld kom ik voor de afgelopen 5 jaar op 50 tot 100 kWh per maand uit, waarbij het gemiddelde de laatste 2 jaar door onze zonnepanelen fors gedaald is. De opbrengst van onze zonnepanelen lijkt echter op geen enkele wijze terug te komen in het verwachte elektriciteitsverbruik. Een beetje jammer is dat wel. Het voorschot bedrag heb ik deze maand teruggeschroefd naar Euro 75 per maand, dat is denk ik nog steeds aan de hoge kant.

Zonnepanelen

Ik had in verband met de Solar Days meer informatie over onze zonnepanelen beloofd. We hebben ze 2 jaar geleden laten installeren voor een kleine 4.000 Euro. Het leek me dus aardig om eens een grafiekje te maken van de ontwikkeling van de kosten per kWh. Simpelweg berekend door aanschafkosten te delen door de totale elektriciteitsopbrengst sinds de installatie. Stel dat onze zonnepanelen er vandaag mee ophouden en ze niet onder enige garantie vallen dan zijn de kosten per kWh Euro 0,88. Ter vergelijking een kWh van het energiebedrijf kost ongeveer Euro 0,23 (vooral door de belasting). Over ongeveer 6 jaar duikt de prijs van stroom van onze zonnepanelen onder de elektriciteitsprijs. Uitgaande van een levensduur van 20 jaar en zonder rekening te houden met inflatie of vervangen van de omvormer komen de kosten per kWh uit op ongeveer 11 Eurocent. Dat is de helft van het huidige tarief en als salderen ooit wordt afgeschaft dan schuiven we er een opslagsysteem tussen ūüôā

Ontwikkeling_kosten_kWh_zonnestroom

Interessanter dan de kosten per kWh na 2 jaar is natuurlijk de vraag hoe onze installatie het doet ten opzichte van andere installaties in Nederland en Zuid-Holland. We doen daarom dit jaar weer mee aan de Tel de zon actie, maar we houden ook iedere maand de hoeveelheid opgewekte elektriciteit bij op de website Zonnestroomopbrengst.eu. Dat levert de volgende grafieken op. De opbrengst van 2013 telt niet mee, want onze zonnepanelen zijn pas halverwege 2013 ge√Įnstalleerd. In 2014 en 2015 is te zien dat onze zonnestroominstallatie beter presteert dan het gemiddelde in Nederland en Zuid-Holland, althans van de installaties die bekend zijn bij Zonnestroomopbrengst.eu.

201505_maandopbrengst_zonnepanelen 201505_jaaropbrengst_zonnepanelen

Energieverbruik en -opwekking april 2015

Het is al bijna half mei, dus hoog tijd om weer eens wat plaatjes en analyses van ons energieverbruik te laten zien. Het stookseizoen is zo ongeveer ten einde, dus tijd om te zien of het vervangen van de radiator in de badkamer door een infrarood verwarmingspaneel tot een daling van ons gasverbruik heeft geleid. Beter zou natuurlijk zijn als de installatie van een infraroodpaneel tot een daling van ons totale energieverbruik zou leiden, zoals bij het huis dat ik eerder door rekende.

Elektriciteitsverbruik en opwekking

In april hebben we voor de tweede maand dit jaar meer opgewekt dan verbruikt. Was het in maart nog maar 11 kWh, in april was het met 97 kWh een stuk overtuigender. In onderstaande grafiek is goed te zien dat het infraroodpaneel tot een veel hogere piek aan elektriciteitsverbruik leidt dan in de winter van 2013. Dat komt onder andere doordat we er voor gekozen hebben om de infraroodverwarming tijdelijk op de badkamerverlichting aan te sluiten. Dat was niet ideaal voor ons elektriciteitsverbruik en inmiddels is dit dan ook aangepast. Waardoor de infraroodverwarming los te bedienen is met een Klik Aan Klik Uit schakelaar.

Ons elektriciteitsverbruik lag in april 35 kWh (15%) hoger dan in 2014. De opbrengst van onze zonnepanelen en winddelen lag echter 46 kWh (14%) hoger dan in april 2014, waardoor we per saldo 10 kWh meer terug hebben geleverd dan in 2014.

Elektriciteitsverbruik per maand in kWh
Elektriciteitsverbruik per maand in kWh

Op jaarbasis is ons elektriciteitsverbruik behoorlijk aan het stijgen. We zitten nu op bijna 3.700 kWh, terwijl we vorig jaar nog op 3.241 kWh zaten. Daarvan hebben we 96% zelf opgewekt met onze winddelen en zonnepanelen. De resterende 4% elektriciteit kopen we via het Schiedams Energie Collectief groen in bij Greenchoice. Eind dit jaar vullen we dat hopelijk weer tot 100% aan met Schiedamse zonne-energie van het Wennekerpand.

Elektriciteitsverbruik en -opwekking (12 maands voortschrijdend totaal).

Warmte

Afgelopen maand was het goed zonnig, dat was ook zeker te merken aan de zonneboiler. Tegelijkertijd was het vergeleken met 2014 een koude maand met 221 graaddagen, 49% meer dan in 2014 (bron: mindergas). Ons gasverbruik was dan ook 20 m3 hoger dan in 2014, waarvan 45% toe te schrijven was aan kouder weer. De resterende 55% lag aan onzuiniger stoken en/of meer warmwatergebruik.

Gasverbruik per maand in m3 en m3/graaddag. Januari 2011 t/m april 2014.
Gasverbruik per maand in m3 en m3/graaddag. Januari 2011 t/m april 2014.
12 maands warmteverbruik in m3 aardgas.
12 maands warmteverbruik in m3 aardgas.

Per 12 maanden is ons gasverbruik nog steeds redelijk constant en ligt rond de 600 m3 aardgas, ruim Euro 300. Doordat we in april meer hebben gestookt dan in 2014 is ons totale gasverbruik wel licht opgelopen. Het zal nog een behoorlijke krachtinspanning kosten om dit jaar weer rond de 600 m3 gasverbruik te eindigen. Al lijkt mei vooralsnog goed mee te werken met het zonnige weer. Veel zal echter afhangen van de laatste maanden van het jaar, als de eerste maanden van het stookseizoen beginnen. En van de vraag of we onze plannen om ons gasverbruik te verlagen de komende zes maanden weten uit te voeren.

Ontwikkeling netto energieverbruik

Ons totaal energieverbruik t/m april 2015 ligt iets hoger dan in 2014, in totaal hebben we 4.000 kWh verbruikt. Waarbij gas en warmte van de zonneboiler zijn omgerekend naar kWh. Vorig jaar eindigde we rond de 6.000 kWh netto energieverbruik, dus ik hou goede hoop dat dat haalbaar is. Zeker omdat de infraroodverwarming in de badkamer inmiddels los van de verlichting te bedienen is en in het nieuwe stookseizoen hopelijk met een goed werkende draadloze klokthermostaat.

Netto energieverbruik (energieverbruik minus opwekking) in kWh.
Netto energieverbruik (energieverbruik minus opwekking) in kWh.

Het is weinig verrassend dat ons energieverbruik ook omgerekend naar m2 gestegen is t.o.v. 2014. Spijtiger is dat het zelfs omgerekend naar kWh per graaddag opgelopen is. Wat dat betreft heeft ons infraroodpaneel vooralsnog niet het effect zoals in de woning met infraroodverwarming. Wel zitten we inmiddels duidelijk onder het energieverbruik van 2011 en 2012. Alleen 2013 komt in de buurt als het gaat om het netto energieverbruik per graaddag. In energieverbruik per m2 vloeroppervlak is duidelijk te zien dat 2013 een koud jaar was.

Netto energieverbruik in kWh/graaddag (cumulatief).
Netto energieverbruik in kWh/graaddag (cumulatief).
Netto energieverbruik in kWh per m2 vloeroppervlak (cumulatief).
Netto energieverbruik in kWh per m2 vloeroppervlak (cumulatief).

Wanneer ik kijk naar het energieverbruik in Wattuur per graaddag per m2, dan is te zien dat we in 2015 hoger zitten dan in 2014, maar lager dan voorgaande jaren. Waarbij april de eerste maand is dat ons infraroodpaneel niet meer op de verlichting werkte, dus dat schept verwachtingen voor verdere daling van het energieverbruik in het najaar.

Netto energieverbruik in Wattuur/graaddag per m2 vloeroppervlak.
Netto energieverbruik in Wattuur/graaddag per m2 vloeroppervlak.

Ontwikkeling variabele energielasten

Onze variabele energiekosten zijn dit jaar een stuk hoger dan in 2014. Hoewel we inmiddels wel weer onder de kostencurve van 2011 zijn gedoken zitten we inmiddels toch op ruim Euro 400 tegen zo’n Euro 250 in 2014.

Variabele energiekosten (gas en elektriciteit), cumulatief per maand.
Variabele energiekosten (gas en elektriciteit), cumulatief per maand.

De hogere variabele energiekosten worden vooral veroorzaakt door hogere kosten voor elektriciteit, de kosten voor gas zijn namelijk nauwelijks gestegen t.o.v. 2014. Zoals onderstaande uitsplitsing laat zien.

Variabele gaskosten, cumulatief per maand.
Variabele gaskosten, cumulatief per maand.
Variabele elektriciteitskosten, cumulatief per maand
Variabele elektriciteitskosten, cumulatief per maand

Plannen voor het nieuwe stookseizoen

Het komend half jaar heb ik twee plannen in ons huis. Ten eerste wil ik graag aan de slag met Open Energy Monitor aan de slag ter vervanging van de Qbox van Qurrent die het vorig jaar na 2 jaar trouwe dienst begeven heeft.

Op de tweede plaats wil ik de slaapkamers van de kinderen graag uitrusten met infraroodverwarming. Van het aanslaan van de radiatoren worden ze ’s ochtends namelijk wakker en ik ben ook niet te spreken over de gebruiksvriendelijkheid van de klokthermostaatknoppen van Danfoss, die we ruim twee jaar geleden hebben ge√Įnstalleerd. Bovendien zetten we dan onze volgende stap naar #vangasaf.

Daarbij hoop ik dat ThermIQ tegen die tijd zijn nieuwe draadloze en traploze aansturing voor de infraroodpanelen gereed heeft, zodat we de panelen kunnen aansturen via de telefoon en het elektriciteitsverbruik kunnen uitsplitsen via Open Energy Monitor. Wat dan nog resteert aan gasverbruik zijn verwarming van huiskamer en voor warm tapwater (voor zover de zonneboiler dat niet levert). In de hal, zolder en op onze eigen slaapkamer zit ook een radiator, maar die stoken we zelden tot nooit.

Energieverbruik & energieopwekking maart 2015

Het is inmiddels al weer april en zelfs van februari heb ik nog geen cijfers over ons energieverbruik gepubliceerd. Hoog tijd dus om dat in te halen, zeker omdat ik kort geleden op Sargasso opriep om thuis de gaskraan dicht te draaien. Wat drie soorten reacties opriep: het wordt tijd, mooi niet en waar komt je energie dan vandaan? Zeker uit een kolencentrale? Laten we dan maar met het negatieve deel beginnen: gasverbruik, dat geen waar ik binnen eigenlijk volledige vanaf wil.

Gasverbruik

Ons gasverbruik ligt tot nu toe hoger dan in 2014. In het eerste kwartaal hebben we 336 m3 aardgas verstookt, tegen 324 m3 in dezelfde periode in 2014. Het aantal graaddagen lag echter ook hoger. In het eerste kwartaal van 2015 waren het er 1258, in het eerste kwartaal van 2014 1049. Zonder rekening te houden met gas voor warm tapwater bedroeg ons gasverbruik in het eerste kwartaal van 2014 0,31 m3 per graaddag, in het eerste kwartaal van 2015 is dit gedaald naar 0,27. Oftewel: ons gasverbruik lijkt hoger, maar gecorrigeerd voor de iets koudere winter ligt het lager dan in 2014 terwijl we dit jaar vaker thuis zijn geweest. De enige verandering is dat we de radiator in de badkamer hebben vervangen door een infrarood paneel van Therm IQ.

Overigens wel grappig om te bedenken dat ons gasverbruik in het eerste kwartaal dus meer dan de helft van ons jaarverbruik is. Hoe is dat bij jou thuis?

Elektriciteitsverbruik

Ons elektriciteitsverbruik lag in maart bijna 10% hoger dan in 2014. Al is het verschil met 2014 rap aan het dalen. In december, januari en februari was het verschil groter. Het hogere verbruik kan drie oorzaken hebben: de infraroodverwarming in de badkamer, de nieuwe mechanische ventilatie (al zou die zuiniger moeten zijn) en onze ‘nieuwe’ geluidsset. Met het einde van stookseizoen kunnen we de verwarming bijna gaan uitsluiten als oorzaak.

Maart is ook de eerste maand van dit jaar dat onze zonnepanelen en winddelen samen meer elektriciteit hebben opgewekt dan dat we verbruikt hebben. Per saldo hebben we 11 kWh teruggeleverd. Op jaarbasis wekken we nu 96% van onze elektriciteit zelf op, dat is minder dan de 110% dan ik in m’n hoofd had. De andere 4% komt van Nederlandse wind die we afnemen bij Greenchoice via het Schiedams Energie Collectief.

Water

Ons waterverbruik is al tijden oersaai. We slingeren rond de 9 m3 water per maand en op jaarbasis zitten we rond de 115 m3. Maart was hier geen uitzondering op met 9 m3.

Impact op variabel energiekosten

Los van alle kWh en m3 is het interessant om te zien wat het effect is op onze energiekosten. Vooralsnog wordt ik daar niet heel blij van. Onze variabele energielasten liggen in het eerste kwartaal namelijk 35% hoger dan in 2014. Dit komt doordat het eerste kwartaal van 2015 kouder was dan 2015, door een hoger elektriciteitsverbruik, doordat onze zonnepanelen en winddelen minder elektriciteit hebben opgewekt en door stijging van de energiebelasting. Al met al zitten onze variabel energiekosten nu op het niveau van 2011. Het seizoen voor de zonnepanelen moet nog beginnen dus het is zeer waarschijnlijk dat we ruim onder de variabele energiekosten van 2011 eindigen, het lijkt me echter onwaarschijnlijk dat we nog in de buurt komen van de variabele energiekosten van 2014.

Ontwikkeling variabel energiekosten (cumulatief)
Ontwikkeling variabel energiekosten (cumulatief)

Het grootste verschil zit ‘m overigens in onze elektriciteitsrekening. De kostenontwikkeling is terug op het niveau van 2012 en 2013. Ik heb geen idee wat voor briljante actie we in 2011 en 2014 uit hebben gehaald, maar onze elektriciteitskosten lagen in beide jaren in het eerste kwartaal een stuk lager…

201502_variabele_elektriciteitskosten

Wanneer ga jij van het gas af?

De afgelopen maanden heb ik me regelmatig afgevraagd wat ik zelf kan doen om te zorgen dat er minder gas gewonnen gaat worden in Groningen. Na een discussie over klimaat en energie bij GroenLinks vorige week en een groot aantal bezoekers aan een stukje over wonen zonder gasaansluiting op mijn persoonlijke blog weet ik het zeker: ik ga zo snel als financieel haalbaar gasloos. En ik hoop dat velen mijn voorbeeld volgen, zodat Nederland ‚Äėwarm houden in de winter‚Äô geen argument meer kan zijn om de gaskraan open te houden.

Waarom gasloos wonen?

Gas is al lang niet meer nodig om je huis te verwarmen of om tapwater te verwarmen, laat staan om mee te koken. De politiek maakt helaas al decennia weinig haast met het dichtdraaien van de vraag naar gas, terwijl Groningers terecht willen dat de gaskraan veel verder dicht gaat. Tijd dus om het heft in eigen hand te nemen. Want zoals Jan Willem van de Groep al eerder schreef op Sargassso: als je van het gas af wil schiet je weinig op met zonnepanelen, dan moet je je warmtevraag aanpakken. De mogelijkheden daartoe zijn groter dan je denkt en het comfort effect vele malen kleiner dan je denkt.

De overgang naar gasloos

Een Nederlandse huishouden dat van het gas af wil moet voor 3 zaken een gasloze oplossing vinden: koken, warm tapwater en de verwarming. Hieronder de mogelijkheden die ik ken om van het gas af te komen. Het zijn er genoeg, dus wat is jouw excuus om Groningen te laten beven voor jouw behoefte aan een warm huis?

Gasloos: de mogelijkheden voor koken en tapwater

Het simpelste om mee te beginnen is koken. Meestal is dat niet een hele grote gasverbruiker en al vanaf een paar honderd euro kan je overschakelen op keramisch, inductie of elektrisch koken. Het is wellicht even wennen t.o.v. koken op gas, maar het heeft ook zo zijn voordelen. Bijvoorbeeld in luchtvochtigheid, want een van de bijproducten van het verbranden van gas is water. Zelf koken we keramisch en ik mis het gas niet.

Het wordt al wat lastiger als je ook voor je warmte tapwater van het gas af wil. Grofweg heb je twee mogelijkheden: met opslag en zonder opslag. Bij systemen met opslag kan je denken aan zonneboilers, al moet je er dan nog wel wat bij verzinnen voor de wintermaanden als de zonneboiler te weinig warm water levert. Bijvoorbeeld door de zonneboiler te combineren met andere opties zoals een warmtepompboiler. Systemen zonder opslag zijn in Nederland onbekend, in Duitsland is echter een keur aan doorstroomverwarmers te verkrijgen. Niet meteen denken dat je dan obscure merken krijgt, ook grote namen als Siemens leveren ze. Er zijn voldoende Nederlandse webwinkels te vinden die ze kunnen leveren, maar je kan ze ook rechtstreeks in Duitsland bestellen.

Gasloos verwarmen

De grootste uitdaging is de ruimteverwarming. Een oplossing die in Nederland populair is, zeker onder de nul-op-de-meter concept aanbieders, is de warmtepomp. Te verkrijgen in veel verschillende uitvoeringen, waarbij de belangrijkste vraag is of je voor een grond- of luchtgebonden warmtepomp gaat. Bij de lucht warmtepomp kan je kiezen voor balansventilatie (centraal of decentraal) of voor een lucht-water warmtepomp. Bij dit laatste type neemt de warmtepomp de functie en plaats van de HR-ketel over.

Er zijn echter ook andere mogelijkheden, bv. een pelletkachel, pelletketel, serververwarming of infraroodverwarming. Open haarden of allesbranders kan je beter links laten liggen, tenzij je behoefte hebt aan astma of burengerucht. Een pelletketel kan de plaats innemen van de cv-ketel en vergt dus weinig aanpassingen aan bestaande centrale verwarmingssystemen. Pellet-kachels en pellet-ketels kunnen vaak ook warm tapwater leveren en sommige modellen kunnen zelfs elektriciteit opwekken, net als de HRe-ketel.

Infraroodverwarming is zeker voor ruimtes die je weinig gebruikt de moeite van het overwegen waard. De investeringskosten zijn relatief laag en infraroodverwarming reageert snel. Moderne systemen zijn in staat om met klokthermostaten te werken of kun je via je smartphone of tablet bedienen. Zelf heb ik nu infraroodverwarming in de badkamer. De volgende stap is infraroodverwarming in alle slaapkamers en in de werkkamer op zolder. Voor de huiskamer en voor tapwater blijf ik dan nog even afhankelijk van gas, maar ik schat dat er toch weer een 100 tot 150 m3 van ons toch al lage gasverbruik (0,20 m3/gewogen graaddag volgens Mindergas.nl) af kan.

Een wat nerdige oplossing, die niet onderschat moet worden, is het gebruik van de warmte van een server. In het buitenland zijn er al diverse bedrijven mee bezig en recent kondigde Eneco aan eenminderheidsbelang te nemen in Nerdalize. Nerdalize is een Yes!Delft-startup die serverwarmte inzet om huishoudens te verwarmen. De eerste gezinnen hebben al proefgedraaid met computers als kachel enEneco en Nerdalize gaan de komende maanden 5 pilots uitvoeren. De aanwezige rekenkracht in het eRadiator-systeem wordt via internet aan een clouddienst gekoppeld. Nerdalize verkoopt deze decentraal verdeelde rekenkracht aan bedrijven en onderzoeksinstituten. De start-up stelt dat het met deze opzet de kosten voor omvangrijke rekenprojecten met 30 tot 55% kan worden verlaagd. Huishoudens kunnen naar verwachting zo’n 400 Euro per jaar op hun gasrekening besparen. De eRadiator moet nog wel aan een buitenmuur worden bevestigd om de warmte in de zomer kwijt te kunnen.

Totaal concepten

Wie niet zelf wil nadenken over lossen stapjes om van het gas af te gaan kan ook fysiek op steeds meer plaatsen aankloppen voor een nul-op-de-meter woningconcept. Met als bijkomende voordelen dat energiebesparing/isolatie, woongenot en gebruiksgemak een belangrijke rol spelen in deze concepten. Bijvoorbeeld door zaken als meerjarige energieprestatieafspraken voor het te leveren concept. Ook kijken creatieve installateurs steeds beter naar mogelijke combinaties van verschillende opties, zoals het verlagen van de totale kosten over de gehele levensduur door na te denken over combinaties van warmtepomp en infraroodverwarming of serververwarming.

En stadsverwarming dan?

Nou, da’s voor mij gewoon geen optie. Eerder dit jaar ben ik de uitdaging uitgegaan om te berekenen wat stadsverwarming zou betekenen voor onze energierekening. Mijn conclusie: stadsverwarming is te duur en ik zie geen enkel nut van het inruilen voor de ene vastrechtpost voor de andere.

Dit bericht is eerder gepubliceerd op Sargasso.

Energieverbruik en opwekking januari 2015

De eerste maand energieverbruik van 2015 zit er inmiddels op. Ons energieverbruik is 9% hoger dan in januari 2014. Mijn eerste reactie: komt door de infraroodverwarming. Hoog tijd dus om door te rekenen of dit klopt of dat de nieuwe sluipverbruiker in de vorm van een Samsung Multiroom Player schuldig is. Waarbij gas omgerekend is naar kWh uitgaande van 35,17 GJ per m3 aardgas en 3,6 GJ per kWh.

Energieverbruik januari

Ons netto energieverbruik lag in januari 137 kWh hoger dan vorig jaar (9%). Het gaat dan om het gasverbruik, elektriciteitsverbruik, warmteopwekking met de zonneboiler, elektriciteitsopwekking van de zonnepanelen en onze Winddelen. Daarbij heb ik geen rekening gehouden met verandering in aantal graaddagen per jaar, maar simpel gekeken naar wat we daadwerkelijk verbruiken. Tijd om de stijging uit te splitsen naar mogelijke oorzaken.

Netto energieverbruik (gas en elektra) in kWh. Cumulatief per jaar.
Netto energieverbruik (gas, elektra en eigen energie opwekking) in kWh. Cumulatief per jaar.

De stijging lijkt op het eerste gezicht te komen door een stijging van het elektriciteitsverbruik met 89 kWh (27%) t.o.v. 2014. Doorrekenen laat zien dat het toch wat anders ligt. Het gasverbruik per graaddag lag 7,5% lager dan in 2013, goed voor zo’n 79 kWh (8 m3) minder gasverbruik, terwijl het aantal graaddagen met 466 hoger lag dan in 2014. Dit zorgde voor 153 kWh (16 m3) extra gasverbruik. De zonnepanelen en winddelen samen wekte 26 kWh meer op. Dat telt op tot 137 kWh extra energieverbruik en laat zien dat het hogere energieverbruik vooral ligt aan het hogere aantal graaddagen. Oftewel januari 2015 was kouder dan januari 2014.

De variabele energiekosten van januari liggen Euro 176 ruim 40 Euro hoger dan in 2014. Dat komt met name door het hogere elektriciteitsverbruik. In de loop van het jaar hoop ik dat weer goed te maken door onze zelf opgewekte elektriciteit.

Variabele energiekosten per maand. 2011-2015 vergeleken.
Variabele energiekosten per maand. 2011-2015 vergeleken.

Elektriciteit

Ons elektriciteitsverbruik is sinds de installatie van de infraroodverwarming in de badkamer aanzienlijk gestegen, al kan een deel daarvan ook liggen aan sluipverbruik van de nieuwe Samsung Multiroom player. Er is dan ook een duidelijk trendbreuk in het elektriciteitsverbruik te zien, het verbruik van december en januari ligt beduidend hoger. In kWh gaat het om 89 kWh, als je dat omrekent in m3 aardgas valt het wel weer mee en gaat het om 9 m3. En laat dat nou keurig overeenkomen met de daling van ons gasverbruik per graaddag. Oftewel: zonder thermostaat heeft de infraroodverwarming bijna 1 op 1 het gasverbruik voor verwarmen van de badkamer vervangen (als ik de Samsung buiten beschouwing laat). Dat is nog niet het effect waar ik op uit kwam op basis van de vergelijking van energieverbruiksgegevens van een huis met CV vs. een huis met ThermIQ panelen.

2015_januari_elektriciteitsverbruik_en_opwekking
Elektriciteitsverbruik en -opwekking per maand. 2011-2015
2015_januari_elektriciteitsverbruik_en_opwekking_12_maanden
Elektriciteitsverbruik en -opwekking per 12 maanden. 2011-2015

De hoeveelheid elektriciteit die we in januari hebben opgewekt was 11% hoger dan in januari 2014. Vooral de winddelen deden het beter. Met 219 kWh wekten ze 16% meer op dan in januari 2014. Onze zonnepanelen leverde 5 kWh minder op, aangezien januari niet veel opbrengsten heeft is dat procentueel gezien een daling van 9%.

Gasverbruik

Het totale gasverbruik lag in januari 8 m3 (6%) hoger dan in 2014, maar per graaddag is er daling van 7,5%. We zijn gedaald van 0,27 m3 naar 0,25 m3 aardgas per graaddag. Dat is exclusief het gasverbruik voor tapwater. Een klein mooi stapje, waarbij ik hoop dat het de komende maanden doorzet.

Gasverbruik per maand en gasverbruik per graaddag. 2011-2015
Gasverbruik per maand en gasverbruik per graaddag. 2011-2015

Waterverbruik

Ons waterverbruik in januari was 11 m3. Zoals altijd niet zo spannend dus, al is het wat hoger dan in 2014. Op jaarbasis zitten we nu op 116 m3. Niet verkeerd voor een vierpersoonshuishouden, aangezien het Nibud hiervoor 169 m3 rekent. Dat betekent dat we nog altijd ruim 30% onder de Nibud norm zitten.

Energieverbruik 2014. Deel 2: energierekening en Winddelen

In het eerste deel van de beschrijving van onze energiekosten ben ik ingegaan op de variabele kosten voor gas en elektriciteit. In dit deel de jaarrekening en de prestaties van onze Winddelen. De bedragen voor de variabele kosten voor gas en elektriciteit wijken licht af van de getallen in het eerste deel. Dat komt doordat ik dit keer de kosten niet op maandbasis, maar op jaarbasis heb berekend. Doordat de jaarrekening meestal net niet samenvalt met het kalenderjaar, heb ik aannames gedaan over het gemiddelde tarief dat we per jaar hebben betaald. Het gaat om een paar tientjes verschil op jaarbasis, op een rekening van ruim ‚ā¨600,-

Totale & opbouw jaarrekening

energierekening_totaal
Hoogte van de energierekening per jaar. * Cijfers MilieuCentraal en Nibud op basis van huishouden van 4 personen in tussenwoning met bouwjaar 1991. ** Cijfers Nul op de meter op basis van eigen schatting van kosten bij een netto energieverbruik van 0 kWh elektriciteit en 0 m3 aardgas. Dat wil zeggen: de woning voorziet op jaarbasis in eigen energie.

In de grafiek rechts is goed te zien dat onze energierekening fors lager is dan op basis van de gemiddelde energieverbruiken van het Nibud en MilieuCentraal verwacht mag worden bij een huishouden met gelijke samenstelling in een soorgelijk type woning. Dat komt zowel door energiebesparende maatregelen als doordat we een fors deel van onze energie zelf opwekken. Zoals ik in het eerste deel heb laten zien zitten we inmiddels op ruim 45% eigen energieopwekking. Onze totale energierekening was in 2014 ‚ā¨ 606. Tegen ruim ‚ā¨2.000 volgens het Nibud en ruim ‚ā¨1.800 volgens MilieuCentraal.

In mijn vorige stuk over de jaarrekening van 2014 heb ik al laten zien dat onze variabele kosten in 2014 ‚ā¨545 bedroegen. Dat betekent dat de vaste kosten minder dan ‚ā¨ 100 per jaar zijn, waarbij opgemerkt dat ik dan de teruggaaf energiebelasting van ‚ā¨318,62 per jaar als korting op de vaste lasten reken. Als ik deze post buiten beschouwing laat bedroegen de vaste kosten voor energie in 2014 ‚ā¨413,- (inclusief BTW).

In onderstaande grafiek is te zien uit welke kostenposten een gemiddelde energierekening is opgebouwd en hoe dat zich bij onze energierekening heeft ontwikkeld. Het is niet zo’n duidelijke grafiek (vind ik), aangezien de energierekening uit een behoorlijk aantal posten bestaat. Wat wel zichtbaar is is dat de leveringskosten van elektriciteit sinds 2013 fors lager zijn en in 2014 nihil zijn. Wie de verschillende posten op de energierekening beter wil doorgronden verwijs ik naar Hier.nu die eind december een hele reeks aan de uitleg van de energierekening heeft gewijd.

Opbouw energierekening naar kostenpost. * Cijfers MilieuCentraal en Nibud op basis van huishouden van 4 personen in tussenwoning met bouwjaar 1991. ** Cijfers Nul op de meter op basis van eigen schatting van kosten bij een netto energieverbruik van 0 kWh elektriciteit en 0 m3 aardgas. Dat wil zeggen: de woning voorziet op jaarbasis in eigen energie.
Opbouw energierekening naar kostenpost. * Cijfers MilieuCentraal en Nibud op basis van huishouden van 4 personen in tussenwoning met bouwjaar 1991. ** Cijfers Nul op de meter op basis van eigen schatting van kosten bij een netto energieverbruik van 0 kWh elektriciteit en 0 m3 aardgas. Dat wil zeggen: de woning voorziet op jaarbasis in eigen energie.

Wie ontvangt mijn geld?

Zelf heb ik de afgelopen weken vooral zitten nadenken over hoe ik deze veelheid aan posten het simpelst kan samenvatten. Naar mijn mening kan dat het best door te kijken naar wie welk deel van de rekening gaat, oftewel wie ontvangt uiteindelijk mijn geld. Dat zijn:

  • procentuele_verdeling_energierekening_naar_ontvanger
    Aandeel van de energierekening dat per jaar naar energiebedrijf, netwerkbedrijf en overheid gaat.

    De energieleverancier;

  • Het netwerkbedrijf;
  • De overheid.

De grafieken in dit deel zijn dan ook opgebouwd volgens deze indeling. Dat geeft leuke resultaten. Bijvoorbeeld dat het grootste deel van de energierekening van een gemiddeld gezin naar de overheid gaat, op de tweede plaats staat de energieleverancier en op de derde plaats het netwerkbedrijf. Bij nul op de meter lijkt het alsof de overheid veel geld krijgt, maar daar komt het grote aandeel juist door de heffingskorting energiebelasting, of hoe dat ding ook mag heten.

wie_krijgt_wat_van_mijn_energierekening
Hoogte van het bedrag dat overheid, energiebedrijf en netwerkbedrijf jaarlijks ontvangen.

Bij ons lag het aandeel van het energiebedrijf t/m 2013 in lijn met het gemiddelde, aan het geringe aandeel voor de overheid in 2011 t/m 2013 kun je al zien dat ons energieverbruik lager ligt dan het gemiddelde waar MilieuCentraal en Nibud mee rekenen. In 2014 is het aandeel van de overheid helemaal fors gedaald, dit komt door onze zonnepalen en doordat het een warm jaar is geweest. Dat laatste heeft tot effect dat we minder gas hebben verstookt en dus ook minder energiebelasting en BTW over ons gasverbruik hoeven te betalen.

Bovenstaande grafiek maakt meteen duidelijk waarom mensen als Jan Willem van de Groep en Jan Rotmans geregeld stellen dat de bouw- en installatiesector de grootste concurrent van het energiebedrijf is. Bij een nul op de meter woning blijft er bij de huidige regelgeving namelijk weinig anders over dan de vaste aansluitkosten voor het energiebedrijf. Die ik hier nog wat overschat heb, doordat ik uit ben gegaan van zowel een gas als een elektriciteitsaansluiting. Bij nul m3 aardgasverbruik ligt afkoppeling van het aardgasnet echter meer voor de hand.

De grafiek laat ook zien dat bouwers en installateurs die nu nog een gemiddelde woning opleveren geld laten liggen. Volgens MilieuCentraal zo’n ‚ā¨1.500 per jaar, een bedrag dat dankbaar ge√Įncasseerd wordt door rijksoverheid en energiebedrijf. Henk & Ingrid kunnen zich m.i. dan ook beter druk gaan maken over het opvoeren van het tempo van energiebesparing en energieopwekking in hun eigen woning dan over de kosten van wind op zee. Met als bijkomend voordeel dat een lager energieverbruik ook leidt tot een lagere afdracht aan energiebelasting en SDE+ heffing en bij gelijkblijvende energieproductie tot een hoger aandeel duurzame energie (noemer effect).

Tot slot laat de grafiek natuurlijk ook zien waarom ik me niet heel druk maak om de verhoging van de SDE+ heffing en energiebelasting. Zolang ik een groter deel zelf weet op te wekken, of nog meer energie weet te besparen gaan deze posten voorlopig namelijk niet uitstijgen boven de bedragen uit voorgaande jaren. Tenzij de Ministeries van Financi√ęn en Economische Zaken de korting op de energiebelasting voor kleinverbruikers verder gaan beperken (of zelfs afschaffen) en energiebelasting gaan heffen over de elektriciteit en warmte die mijn zonnepanelen en zonneboiler opwekken.

Prestaties Windcentrale

Zoal2014_windcentrale_de_jonge_helds ik al vaker2014_windcentrale_grote_geert heb geschreven hebben we een paar jaar geleden ge√Įnvesteerd in 3 Winddelen, 2 in De Grote Geert (mooie kwinkslag naar de windmolenliefhebbers bij de PVV) en 1 in De Jonge Held. De afgelopen twee jaar hebben ze beide minder goed gepresteerd dan vooraf verwacht. Nu kan het natuurlijk zijn dat het slechte windjaren zijn geweest, het kan echter ook zijn dat bij de eerste Windcentrales de opbrengst te hoog is ingeschat en het aantal Winddelen dat er te verkopen viel dus ook.

Een uitgebreide analyse heb ik er nog niet van gemaakt, net als dat ik nog niet in de jaarrekening van 2013 ben gedoken om eens goed te kijken waar de opbrengsten van de MEP subsidie naartoe gaan. Want als Winddeler zie ik enkel een kilowattuur vergoeding terug die zo hoog is als mijn leveringstarief. Dat is beduidend lager dan de bedrage aan MEP-subsidie, wat me dan weer nieuwsgierig maakt of dat in Amsterdam blijft hangen of op een andere manier gebruikt wordt om de kosten van onderhoud, beheer en administratie te dekken. Dat is echter stof voor een andere keer.

Badkamerverbouwing

Een paar maanden geleden hebben we de knoop doorgehakt om onze badkamer te laten verbouwen. Ondanks een aantal onzekerheden rond werk en inkomen. Na twee weken verbouwen zijn we super tevreden met het resultaat. Nu in januari nog het nieuwe HR++ kozijn er in en dan is het echt helemaal af.

Oude badkamer

Onze oude badkamer begon behoorlijke kuren te vertonen. De wastafel wiebelde en hing los in een muur van gipsbeton. Met twee kleine kinderen die het leuk vinden om te gaan hangen aan de wastafel bracht dit soms wat stress mee. We hebben vorig jaar al een keer de afvoer moeten laten repareren, omdat deze afgebroken was. Schade was dus niet geheel denkbeeldig. Ook de douchebak vertrouwden we niet helemaal meer. Met regelmaat kwam er water uit de zijnaden of tussen de schuifdeuren door. Bovendien waren de talloze richels in de schuifdeuren slecht schoon te houden. De badkuip had op een behoorlijk aantal punten schade en de wc was oud en op. Op zich niet gek dat de originele badkamer sinds de bouw van het huis na 23 jaar aan vervanging toe is, dus tijd voor een nieuwe.

20141208_11204120141208_11214720141208_11210820141208_112137

Nieuwe badkamer

Nelleke heeft het meeste werk verricht in uitzoeken van de benodigde materialen. Het ontwerp en de kleurstelling zijn van haar hand. De enige twee zaken waar ik wat meer bij betrokken ben geweest zijn de keuze voor infrarood verwarming van ThermIQ en de keuze van de verlichting. Al gebied de eerlijkheid te zeggen dat Nelleke al geen ander licht dan led wilde voor de badkamer en een voorselectie had gemaakt voor Mosa tegels voorzien van een Cradle 2 Cradle certificaat. Ik had daar zelf eigenlijk niet op gelet of over nagedacht bij de keuze van de tegels, maar Nelleke wel.

De werkzaamheden zijn uitgevoerd door BISbouw, (die ook onze zolderramen hebben vervangen, en waarvan het zusterbedrijf BeSolar onze zonnepanelen heeft geplaatst.  Het resultaat ziet er weer superstrak uit!

17920141219_19425218420141219_194105

Infraroodverwarming: ThermIQ

182De infraroodverwarming bevalt goed. In tegenstelling tot een verhaal op Olinio, waar reageerder Gerard naar verwees komt de ruimte goed op temperatuur en voelt de ruimte behaagelijk aan. Over het stroomverbruik kan ik nog niet zoveel zeggen, daarvoor hangt het paneel er te kort.

Het is nog wel even wennen met het inregelen van de thermostaat die we bij de ThermIQ hebben gekocht. Dat is namelijk niet de meest gebruiksvriendelijke, maar wel een van de goedkoopste draadloze. Inmiddels hebben we ons bij ThermIQ aangemeld als proefpersoon voor de nieuwe draadloze aansturing die ze aan het ontwikkelen zijn. De eerste proefserie daarvan komt pas tegen het einde van dit stookseizoen. Dus voorlopig behelpen we ons.  Wie iets meer budget heeft zou ik aanraden om meteen een andere thermostaat te kiezen.

Vervanging mechanische ventilatie

20141220_114613Via reacties op Twitter was ik er eerder dit jaar achter gekomen dat onze mechanische ventilatie nog een wisselspanningsmotor had. Daardoor was deze onzuiniger dan moderne mechanische ventilaties met een gelijkspanningsmotor. De verbouwing van de badkamer was een mooie gelegenheid om de mechanische ventilatie meteen te vervangen. We hebben nu een Orcaon MVS-15RHBP met vochtsensor en afstandsbediening. De CO2-meter hebben we voorlopig achterwege gelaten.

De verwachting is dat we hier weer wat elektriciteit mee gaan besparen. Hoeveel dat gaan we komend jaar ontdekken. Al zal het lastig worden het effect van de infraroodverwarming en de mechanische ventilator van elkaar te scheiden.

Alle tijdens de verbouwing gemaakte foto’s kun je hier zien. Binnenkort zal ik ook de pagina met energiebesparende & -opwekkende maatregelen in huis updaten, net als onze profielpagina’s bij Duurzame Buren, Huis Vol Energie en de Nationale Duurzame Huizenroute.