Augustus zit er op, de zonneboiler werkt weer en het huis is op orde. Tijd om te kijken naar de ontwikkeling van onze energiekosten, het energiegebruik en de energieproductie. Waar energiegebruik staat kan je elektriciteit lezen, want sinds de hernieuwde invasie van Rusland in Oekraïne hebben we geen aardgas meer gebruikt in huis. Onze elektriciteit komt op jaarbasis voor 25% van onze zonnepanelen, voor 59% van onze winddelen en 16% kopen we in als groene elektriciteit.
Energiekosten t/m augustus
Onderstaande grafiek laat de ontwikkeling van onze energiekosten tot en met augustus zien. In geel de ontwikkeling van de kosten met zonnepanelen en winddelen. In groen de ontwikkeling als we enkel zonnepanelen zouden hebben en in grijs de ontwikkeling van onze energiekosten zonder zonnepanelen en winddelen.
De grafiek laat goed zien dat onze energiekosten in augustus nagenoeg nul euro bedroegen en dat de energiekosten rond de 800 Euro blijven schommelen (Euro 100 per maand). Met zonnepanelen, en zonder winddelen, waren onze energiekosten zo’n Euro 1.100 (Euro 300 hoger) geweest. Door onze winddelen besparen we dus ongeveer 300 Euro. Zonder zonnepanelen en winddelen waren onze energiekosten bijna Euro 1.800 geweest. Door onze zonnepanelen besparen we dus zo’n 700 Euro. Ze blijven dus een goede investering.
Bovenstaande grafiek laat zien dat het verschil tussen onze constructie met winddelen en zonnepanelen en een dynamisch energiecontract verwaarloosbaar is. In 8 maanden tijd hadden we met een dynamisch energiecontract zo’n 36 Euro kunnen besparen t.o.v. onze keuze voor winddelen. Met de inzet op lange termijn afspraken via onze winddelen bereiken we dus hetzelfde als door voor dynamische energieprijzen te kiezen, maar dan wel met een stuk meer zekerheid.
Energiegebruik
Ons bruto energiegebruik lag in augustus op 482 kilowattuur. Waarvan 260 kilowattuur voor apparatuur en 223 kilowattuur voor warm water. Dat is een stijging van 9% ten opzichte van 2023.
Het bruto energiegebruik (inclusief warmte) over de eerste 8 maanden van 2024 ligt met 6114 kWh 8% lager dan in 2023 en 2% lager dan het gemiddelde over de periode sinds we overgestapt zijn op infraroodverwarming. Het bruto energiegebruik over de eerste 8 maanden is nog steeds ruim 600 kWh hoger dan in 2020.
Bovenstaande grafiek laat zien dat het aandeel verwarming in onze energievraag de afgelopen 13 jaar gedaald is van 50-60% naar 30-40%. Het aandeel warm water en elektrische apparaten is in de loop der jaren juist gestegen.
Ons bruto energiegebruik exclusief warmte ligt over de eerste 8 maanden op 4.718 kilowattuur, dat is 3% lager dan in 2023 en minder dan 300 kWh hoger dan 2020 (ons zuinigste jaar).
Ons netto energiegebruik over de eerste 8 maanden van 2024 ligt op 583 kilowatuur. Dat is 15% lager dan 2023, het jaar waarin we tot nu het laagste netto energiegebruik hebben gehad. Dat laat gelijk een voordeel van elektrificatie zien: het is, in tegenstelling tot bij aardgas, mogelijk om zelf in je energievoorziening te voorzien. Al is er nog geen sprake van volledige gelijktijdigheid tussen productie en vraag naar elektriciteit.
Berekend op basis van onze maandverbruiken betrof het tekort afgelopen winter 1.948 kilowattuur en het overschot in de zomermaanden ligt tot nu toe op 626 kilowattuur.
Energieproductie
In augustus hebben we in totaal 680 kWh geproduceerd, waarvan 211 kilowattuur warmte. Onze zonnepanelen produceerden 258 kilowattuur, waarvan we 40% zelf hebben gebruikt. De overige 60% hebben we teruggeleverd aan onze energieleverancier. Onze winddelen hebben 210 kilowattuur geproduceerd, waarmee augustus ook voor windenergie een goede maand was.
In de eerste 8 maanden hebben we ruim 6.000 kWh duurzame energie geproduceerd, waarvan ruim 4.000 kWh elektriciteit met onze zonnepanelen en winddelen. Daarnaast hebben onze zonneboiler en warmtepomp een kleine 1.400 kWh warmte geproduceerd.
In bovenstaande grafiek is daarnaast goed zichtbaar dat we het gebruik van aardgas in 10 jaar tijd volledig hebben afgebouwd in ons huis.
Zelf aan de slag?
Mocht je de loterij gewonnen hebben dan kan je je woning in één klap verduurzamen. Voor de velen die de loterij niet winnen, zoals wij, zijn er ruim voldoende mogelijkheden om tips en tricks te vinden om zelf aan de slag te gaan in huis. Een logische eerste stap is daarbij om te beginnen bij kleine en goedkope maatregelen, bijvoorbeeld met de 7 tips om snel afscheid te nemen van de helft van je energierekening van huisfluisteraar Lars Boelen.
Wie het wat traditioneler aan wil pakken kan terecht bij MilieuCentraal, HIER of Vereniging Eigen Huis. Liever advies van een levend mens? Check of de lokale energiecoöperatie bij jou in de buurt of de gemeente vrijwillige energiecoaches heeft.
Mei was een erg natte maand, toch was zonne-energie in mei de grootste duurzame energiebron in Nederland. Bij ons produceerden onze zonnepanelen 247 kWh, waarvan we 41,7% zelf gebruikte. Het restant hebben we teruggeleverd. Onze winddelen leverden 170 kWh op en onze warmtepomp en zonneboiler produceerde samen 190 kWh aan warmte. Per saldo produceerden we in mei 113 kWh meer elektriciteit dan we gebruikt hebben. Conclusie: ook bij ons was zonne-energie de grootste energiebron in mei.
Bruto energiegebruik
Ons bruto energiegebruik, inclusief warmte, over de eerste vijf maanden lag met 4.457 kWh 7% lager dan gemiddeld.
Netto lag ons energiegebruik in de eerste vijf maanden op 968 kWh. Waarmee ons seizoenstekort in het hele stookseizoen 2023-2024 uitkomt op 1.948 kWh. Oftewel: in de winter produceren onze winddelen, zonnepanelen, zonneboiler en warmtepomp 1.948 kWh te weinig om in onze seizoensvraag naar energie te voldoen. Deze energie kopen we in bij het energiebedrijf in de vorm van elektriciteit.
Het energiebedrijf zorgt er op jaarbasis voor dat er voldoende groene stroom wordt geproduceerd. Een groeiend aantal critici pleit er voor om toe te gaan naar matching op uurbasis, en ook EU regelgeving beweegt die kant op. Vooralsnog heb ik enkel cijfers die laten zien dat we in de eerste vijf maanden van dit jaar 55% van de stroom van onze zonnepanelen zelf hebben gebruikt. Voor de stroom van onze winddelen heb ik geen uurgegevens meer voorhanden.
Verwarming
In mei hebben we nog 13 kWh verbruikt, voordat we onze infraroodpanelen hebben uitgedaan. Waarmee we 0,19 kWh per gewogen graaddag hebben verbruikt, minder dan de 0,21 kWh per gewogen graaddag in mei 2023. Het aantal gewogen graaddagen was 11% lager dan in mei 2023.
Op jaarbasis ligt ons werkelijk energiegebruik voor verwarming op 2.662 kWh. Deels komt dit door de warmere winter. Deels doordat we met infraroodverwarming 40% besparen ten opzichte van verwarmen met aardgas. Daarmee is infraroodverwarming zuiniger dan een gewone elektrische kachel. Reden waarom producenten en leveranciers al een tijd proberen om de bouwregels aangepast te krijgen, zodat deze rekening houden met de besparing die stralingswarmte geeft t.o.v. convectiewarmte
Energieproductie
Mei was een natte en bewolkte maand, dat was te merken aan de hoeveelheid stroom die onze zonnepanelen hebben geproduceerd. In mei hebben onze zonnepanelen 247 kWh geproduceerd. Bijna 20% minder dan de 302 kWh in mei vorig jaar. Daarvan hebben we er 104 zelf gebruikt, de overige 144 hebben we teruggeleverd. Onze winddelen hebben in mei 170 kWh geproduceerd, zo’n 10% minder dan in mei vorig jaar.
Samen hebben onze winddelen en zonnepanelen in mei toch meer stroom geproduceerd dan we gebruikt hebben. Op maandbasis hebben we in mei 113 kWh teruggeleverd.
CO2-uitstoot
Een heet hangijzer bij overstappen op infraroodverwarming is de CO2-uitstoot. Het idee is dat deze omhoog gaat. De cijfers laten inmiddels voor alle vijf de berekeningsmethoden die ik gebruik een ander beeld zien. Dat geldt voor de vergelijking met de gemiddelde CO2-uitstoot in de jaren met hr-ketel (vanaf installatie van onze zonnepanelen) versus de jaren met infraroodverwarming, en nog meer voor 2024.
Energiekosten in mei
Dankzij onze zonnepanelen en winddelen hebben we in mei 1 Euro aan energiekosten.
Bovenstaande grafiek laat zien dat onze energierekening zonder zonnepanelen en winddelen in de eerste vijf maanden Euro 1.350 zou zijn geweest. Dankzij onze zonnepanelen hebben we ruim Euro 300 bespaard in 5 maanden en door de winddelen hebben we nogmaals ruim Euro 300 bespaard. Waardoor onze energiekosten op Euro 720 over de eerste vijf maanden uitkomen.
In de besparing van onze zonnepanelen zit nog geen terugleververgoeding verwerkt, die gaat bij ons pas in bij het nieuwe contract vanaf juni. De teruglevergoeding die we gaan betalen ligt echter ruim onder de Euro 300, waarmee zonnepanelen een zinvolle investering zijn en blijven.
Mei was wel een bijzondere maand, want het is de eerste maand waarin onze huidige constructie van een vast tarief i.c.m. zonnepanelen en winddelen goedkoper was dan een dynamisch contract of een local4local constructie. In beide laatste gevallen zouden we zo’n 13,50 Euro aan energiekosten hebben gehad in mei i.p.v. 1 Euro. Met curtailment bij negatieve stroomprijzen (het afschakelen van onze zonnepanelen) hadden de kosten van een dynamisch contract 2,50 lager kunnen liggen.
Over de eerste vijf maanden is onze huidige constructie 13% duurder dan een dynamisch tarief. Maar die 13% extra schelen me wel een hoop kopzorgen.
Bijna Sinterklaas, dus november is voorbij. Tijd om te kijken naar de ontwikkeling van onze energiekosten, energiegebruik en energieproductie. Met daarbij ook een blik op de verandering in de CO2-uitstoot die ons energiegebruik veroorzaakt.
Energiegebruik
Ons energiegebruik lag in november op 1039 kWh voor warm water, verwarming en apparaten. Dat is 3% hoger dan in 2022. Vooral het energiegebruik voor verwarming en warm water lag in november 2023 hoger dan in november 2022.
Het totale energiegebruik over januari t/m november ligt 10% hoger dan in 2022. Toch ligt het nog steeds 17% lager dan in de jaren met een cv-ketel en zonneboiler. Vermoedelijk gaat het niet meer lukken om dit jaar onder de 10.000 kWh te blijven. Ons energiegebruik lag de eerste 11 maanden van dit jaar 6% hoger dan gemiddeld sinds de overstap op infraroodverwarming.
Het energiegebruik voor warm water lag dit jaar een stuk hoger dan vorig jaar. Dat kan komen doordat onze zonneboiler nog steeds hapert. Ook kan het samenhangen met een minder zonnige maand.
Verwarming
Ons energiegebruik voor verwarming is in november uiteraard weer opgelopen ten opzichte van oktober. In november hebben we 1,2 kWh per gewogen graaddag gebruikt. Dat is 13% meer dan in 2022. Daarnaast was november 2023 met 315 gewogen graaddagen ook kouder dan november 2022. In totaal hebben we 20% meer energie gebruikt voor verwarming, waarvan 13% doordat we meer gestookt hebben en 7% doordat het november 2023 kouder was dan vorig jaar.
Op jaarbasis ligt ons gebruik voor verwarming gecorrigeerd voor weersinvloeden redelijk constant. In november lag dit op 4.091 kWh/jaar (omgerekend zo’n 401 m3 aardgas). Met aardgas lag dit verbruik gemiddeld op 6.878 kWh per jaar (zo’n 688 m3 aardgas). Daarmee besparen we door onze infraroodverwarming 41% ten opzichte van stoken met aardgas. Een standaardklimaatjaar reken ik daarbij terug naar het gemiddelde stookseizoen in de periode 1901-1930. Het aantal gewogen graaddagen lag de afgelopen 12 maanden 23% lager dan in de periode 1901-1930.
Energieproductie
In november hebben we zo’n 250 kWh elektriciteit ingekocht bij Greenchoice. De overige 788 kWh hebben we zelf geproduceerd. Het grootste deel (536 kWh) werd geleverd door onze winddelen. Onze warmtepomp heeft 197 kWh warmte teruggewonnen uit ons afvalwater en onze zonnepanelen brachten 56 kWh op, waarvan er maar liefst 10 werden teruggeleverd aan het net.
De zwarte lijn in bovenstaande grafiek laat zien welk deel van het energieaanbod bestaat uit aardgas en elektriciteit. Het restant is warmte die geleverd wordt door onze warmtepomp (en zonneboiler).
Tot en met november is de hoeveelheid aardgas gedaald ten opzichte van voorgaande jaren en ook de hoeveelheid elektriciteit die we netto inkopen is weer gedaald. Nog niet tot het niveau uit de periode 2014-2018, maar de piek uit 2020-2021 is duidelijk weggewerkt. Wat ook opvalt is dat onze winddelen het dit jaar beduidend beter doen dan in 2022.
Netto energiegebruik
Ons netto energiegebruik tot en met november ligt op 766 kWh. Bijna een halvering ten opzichte van dezelfde periode in 2022. Dit komt vooral door de grotere opbrengst van onze winddelen. Als het niet te koud wordt blijft ons netto energiegebruik dit jaar onder de 2.000 kWh.
Energiekosten
Onze energiekosten lagen in november rond de 200 euro. Voor het grootste deel bestonden deze uit inkoopkosten voor elektriciteit en energiebelasting. Onze winddelen verlaagden onze rekenig fors. Weliswaar minder dan in november 2022, maar het elektriciteitstarief is dan ook aanzienlijk gedaald. Wat ook opvalt is dat de teruggaaf energiebelasting veel lager is dan in november 2022, dat komt doordat de overheid in november en december vorig jaar eenmalig meer korting op de energiebelasting gaf i.v.m. de hoge tarieven. Ten opzichte van 2021 zijn onze kosten wel lager, dat komt door de extra winddelen die we hebben bijgekocht in 2022.
Over de eerste 11 maanden is onze energierekening gestegen t.o.v. 2022, maar gedaald t.o.v. 2021. Een deel van de daling komt door het prijsplafond van dit jaar, waar we de eerste maanden van het jaar van geprofiteerd hebben.
Met zo’n 1.000 euro aan energiekosten over de eerste 11 maanden hoor je me echter niet klagen. Ondanks de gestegen energietarieven lijken onze energiekosten zo rond de 110 euro per maand uit te gaan komen, tenzij december een hele koude en windstille maand wordt.
In het begin van het jaar lagen onze energiekosten nog beduidend hoger dan de gemiddeld energiekosten sinds 2019. Inmiddels liggen onze energiekosten op het gemiddelde niveau. Onze energiekosten zijn nog wel hoger dan in de periode 2011-2018, maar da’s niet zo vreemd met de hoge energieprijzen van de laatste 2 jaar. De grafiek laat wel goed het effect zien van onze winddelen en zonnepanelen. Vanaf april tot en met september zijn onze energiekosten gedaald. Pas vanaf oktober zijn ze weer gaan stijgen.
CO2-uitstoot
Altijd een heikel punt bij de COP=1 politie. Wat gebeurd er met de CO2-uitstoot van je energiegebruik als je overstapt op infraroodverwarming. Daarom bereken ik sinds dit jaar onze CO2-uitstoot op 5 verschillende manieren. Dit jaar is de CO2-uitstoot in de eerste 11 maanden volgens alle 5 de manieren gedaald. Of ik nu reken met de CO2-uitstoot van de marginale energiecentrale (degene die ons extra elektriciteitsgebruik produceert) of van een van de andere methoden: de CO2-uitstoot daalt. Kleine disclaimer: ik kijk niet naar gelijktijdigheid op kwartierbasis, maar naar de elektriciteit die we op maandbasis niet zelf produceren met onze winddelen en zonnepanelen.
Ook onze gemiddelde CO2-uitstoot is sinds onze overstap op infraroodverwarming volgens alle vijf de methoden gedaald ten opzichte van de periode met aardgas. Waarbij ik lief ben voor aardgas, door de jaren zonder zonnepanelen niet mee te rekenen bij de gemiddelde CO2-uitstoot bij verwarmen met aardgas. Als ik dat wel zou doen stijgt de gemiddelde CO2-uitstoot in de jaren met cv-ketel volgens alle vijf de berekeningsmethodieken met 25 tot 40%.
Het antwoord is: Ja. Zelfs in 30 jaar oude woning haal je met infraroodverwarming de norm voor BENG 1 (energiegebruik verwarming in kWh/m2 per jaar), BENG 2 (gebouwgebonden energiegebruik in kWh/m2 per jaar) en BENG 3 (aandeel duurzaam opgewekte energie). Waarbij gezegd dat ik streng ben geweest, want ik heb gerekend met het energiegebruik gecorrigeerd voor klimaat- en weerseffecten. Waarbij ik de periode 1901-1930 (dik 20% meer gewogen graaddagen) als ijkpunt heb genomen. Het werkelijk energiegebruik ligt dus lager.
Maand
BENG 1
Norm
BENG 2
Norm
BENG 3
Norm
jan-23
47
65
28
50
60%
50%
feb-23
46
65
26
50
62%
50%
mrt-23
49
65
30
50
59%
50%
apr-23
49
65
31
50
58%
50%
mei-23
49
65
31
50
58%
50%
jun-23
50
65
31
50
58%
50%
jul-23
50
65
31
50
58%
50%
aug-23
50
65
32
50
57%
50%
sep-23
51
65
33
50
57%
50%
okt-23
51
65
34
50
55%
50%
nov-23
52
65
36
50
53%
50%
Tabel BENG 1, 2 en 3.
Dat we in onze woning de normen voor nieuwbouw halen zegt m.i. wat over het ambitieniveau van het Nederlandse Bouwbesluit…
Op 24 februari 2022, de dag dat Rusland Oekraïne wederom inviel, hebben we onze cv-ketel uitgezet. De invasie van Oekraïne is nog (lang) niet voorbij, maar wij zijn inmiddels wel een jaar zonder aardgas. Een jaar waarin we de laatste stappen naar het aardgasvrij maken van onze woning hebben gemaakt. Tijd dus om de balans op te maken van energiegebruik en energieproductie zonder aardgas. Een volgende keer za. Maar eerst het belangrijkste onderdeel in deze dure tijden: het effect op de energierekening.
Energierekening
Onze energiekosten zijn in februari 19% hoger dan in februari 2022. De vaste lasten en de kosten voor aardgas zijn gedaald. Daar staat een stijging van de kosten voor met name elektriciteit en energiebelasting tegenover. We hebben ook meer winddelen, wat zorgt dat de onbalansvergoeding aan het energiebedrijf ook gestegen zijn. In totaal hebben we 340 Euro aan energiekosten gehad. Die bijna volledig bestaan uit kosten voor ingekochte elektriciteit en energiebelasting.
In de eerste twee maanden van het jaar bedragen onze energiekosten 855 Euro, een stijging met 17% t.o.v. 2022. Het grootste van de stijging bestaat uit de toegenomen kosten voor energiebelasting. De gestegen kosten voor elektriciteit worden meer dan gecompenseerd door de gedaalde kosten voor aardgas en de gedaalde vaste lasten (netwerkkosten en leveringskosten aardgas).
De kosten voor energiebelasting en opslag duurzame energie zijn in de loop der jaren behoorlijk gestegen.Ten opzichte van de jaren voor 2022 valt echter vooral op dat de leveringskosten van elektriciteit fors gestegen zijn. In de eerste twee maanden van 2023 hebben we evenveel elektriciteit van het energiebedrijf afgenomen als in de eerste twee maanden van 2020. De kosten liggen echter veel hoger. Deze stijging komt dus echt door de prijsstijging van de afgelopen twee jaar en niet doordat we meer elektriciteit zijn gaan gebruiken.
De verwachting is dat de leveringskosten voor elektriciteit nog wel terug lopen na het stookseizoen, omdat onze zonnepanelen en winddelen samen de komende maanden een groter deel van ons elektriciteitsgebruik gaan leveren. Of dat voldoende gaat zijn om een de energierekening te laten dalen tot onder het niveau van 2022 weet ik niet, dat hangt ook af van de ontwikkeling van de elektriciteitsprijs. Mijn verwachting is dat deze de komende maanden gaat dalen.
Bovenstaande grafiek laat zien dat onze energierekening de eerste twee maanden van het jaar voor ruim 50% uit leveringskosten van elektriciteit bestaat. Terwijl de netwerkkosten die we betalen voor enkel elektriciteit in 2023 even hoog zijn als de netwerkkosten voor elektriciteit en gas in 2011 samen. Een groot verschil met 2011 toen de leveringskosten van elektriciteit minder dan 10% bedroeg en de kosten van elektriciteit en gas samen minder dan 40% bedroegen.
Zonder winddelen of zonnepanelen waren de energiekosten over de eerste 2 maanden ruim 1.400 Euro geweest.
Bruto energiegebruik
Ons bruto energiegebruik lag in februari lager dan in 2022 en lager dan gemiddeld met infraroodverwarming. Belangrijkste reden is het vervangen van de cv door een hybride warmtepomp voor warm water.
Ons bruto energiegebruik ligt 14% lager dan gemiddeld sinds we over zijn gegaan naar infraroodverwarming. Het lukt dus weer aardig om NegaWatts te scoren. Het energiegebruik in de eerste twee maanden ligt nog wel 4% hoger dan in 2020, het meest zuinig jaar sinds 2011.
Aardgasvrij verwarmen
Februari was met 371 gewogen graaddagen kouder dan februari 2022, toen er 334 gewogen graaddagen waren. Toch is het ons gelukt om 4% minder elektriciteit voor verwarming te gebruiken.
Bovenstaande grafiek laat zien dat we sinds we overgestapt zijn op infraroodverwarming van ThermIQ niet meer boven de 2 kWh/gewogen graaddag zijn uitgekomen. Traditiegetrouw ligt de piek in het gebruik voor verwarming in januari/februari. In februari lag het verbruik op 1,5 kWh/gewogen graaddag. Dat is 15% zuiniger dan in 2022. Waardoor we de ondanks de stijging door koudere dagen toch minder elektriciteit hebben gebruikt dan in februari 2022.
Ook op jaarbasis is het energiegebruik voor verwarming gedaald. In werkelijkheid ligt het nu op 2.900 kWh. Wanneer ik dat corrigeer voor het weerseffect zouden we in de periode 1991-2020 3.501 kWh hebben verbruikt. Als ik corrigeer voor klimaatverandering sinds 1901-1930 dan zouden we 3.798 kWh hebben gebruik.
Gemiddeld ligt ons jaarverbruik sinds we overgestapt zijn op 3.826 kWh tegenover 6.339 kWh toen we aardgas gebruikte voor verwarming. Daarmee besparen we 40% aan energie ten opzichte van onze cv-ketel.
Aardgasvrij warm water
In februari heeft onze HeatCycle 61 kWh gebruikt voor het maken van warm water. Dat is een besparing van 72% t.o.v. het energiegebruik in februari 2022.
De HeatCycle heeft ruim 200 kWh terug gewonnen uit ons afvalwater, waarmee een gemiddeld COP van 4,5 is bereikt. Een mooie prestatie als je bedenkt dat het apparaat enkel warm water levert en geen verwarming. Gemiddeld is de temperatuur die geleverd moet worden dus aan de hoge kant. Waarmee ik een lagere COP zou verwachten. Sinds de installatie een jaar geleden ligt de gemiddelde COP op 3,7. Waarmee het apparaat keurig aan de verwachting voldoet.
Op jaarbasis hebben we in ons eerste jaar zonder aardgas 581 kWh voor warm water gebruikt. Tegen 1.492 kWh toen we naast de zonneboiler de cv-ketel gebruikte voor warm water. Een besparing van bijna 1.000 kWh per jaar.
Energieproductie
In februari hebben onze winddelen 50% meer opgeleverd dan in 2022, dat komt vooral doordat we meer winddelen hebben dan vorig jaar. Onze zonnepanelen hebben ongeveer evenveel geproduceerd als in februari 2022. Samen hebben ze 49% van de elektriciteit die we nodig hadden geproduceerd.
Dat beeld blijft overeind als je de eerste twee maanden van het jaar bekijkt, ook dan hebben we 48% van de elektriciteit die we nodig hadden zelf geproduceerd met winddelen en zonnepanelen. Het aandeel aardgas is teruggevallen naar 0%.
Op jaarbasis produceren we nu ruim 5.500 kWh. Waarvan bijna 3.200 kWh van onze winddelen. Op jaarbasis is de verwachting dat deze gemiddeld 4.500 kWh opleveren, maar ik vermoed dat dat wat lager uit zal komen.
Onderstaande figuur laat goed zien hoe zowel de hoeveelheid ingekocht aardgas als de hoeveelheid ingekochte elektriciteit sinds begin 2022 fors zijn teruggelopen tot inmiddels minder dan 2.000 kWh. De overige elektriciteit wordt geproduceerd door onze winddelen en zonnepanelen.
Het aandeel zelf opgewekte energie lag jarenlang rond de 30 tot 40%. Inmiddels produceren we op jaarbasis 78% van ons energiegebruik zelf (nog los van de warmteproductie van onze zonneboiler en warmtepomp). De overige 22% elektriciteit kopen we in bij Greenchoice.
Bovenstaande grafiek laat mooi zien hoe we na het installeren van de infraroodverwarming weer stroom zijn gaan inkopen bij Greenchoice. Inmiddels weten we hoeveel extra stroom we nodig hebben en hebben we extra winddelen bijgekocht. Het aandeel inkoop van elektriciteit loopt daarmee weer terug.
Eind februari hebben we onze cv-ketel uitgezet en sindsdien gebruiken we geen aardgas meer. We gebruiken enkel afvalwarmte, zonnewarmte en zonnestroom van eigen dak, aangevuld met windenergie van windturbines waar we mede-eigenaar van zijn en 1.200 kWh inkoop van groene stroom. Ondanks de stijging van het leveringstarief voor elektriciteit met ruim 250% ten opzicht van de eerste 11 maanden van 2021 zijn de elektriciteitskosten met slechts 20% gestegen. Dat komt voornamelijk doordat we een groter deel van onze elektriciteit zelf opwekken met zonnepanelen en winddelen. Onze totale energiekosten zijn de eerste 11 maanden van 2022 met 700 Euro gedaald t.o.v. 2021. Dat kom door verandering van overheidsbeleid.
Energierekening
Onderstaande grafiek laat de hoogte van onze energierekening per maand zien.
In de grafiek is goed zichtbaar dat we in het eerste kwartaal minder winddelen hadden, waardoor we meer elektriciteit in hebben moeten kopen. Ook is te zien dat we van mei tot en met oktober per saldo een negatieve energierekening hadden.
In oktober vielen de kosten mee door de elektriciteit van onze zonnepanelen en winddelen. In de andere maanden van het stookseizoen (oktober t/m maart) zijn de kosten fors door ons verbruik en de hoge elektriciteitstarieven. Over de eerst 11 maanden van 2022 bedroeg het gemiddelde leveringstarief 0,45 Eurocent, meer dan 3 keer zo veel als de 0,13 Eurocent die we in de eerste 11 maanden van 2021 betaalde. Wat al fors was, want in de jaren daarvoor lag het leveringstarief (exclusief energiebelasting en opslag duurzame energie) voor elektriciteit meestal tussen de 5 en 8 Eurocent per kilowattuur.
Ondanks fors gestegen hogere leveringstarieven zijn de kosten voor levering van elektriciteit met slechts 100 Euro (20%) gestegen. Dat komt doordat we in 2022 veel minder energie hebben ingekocht dan in 2021. Kochten we in de eerste 11 maanden van 2021 nog bijna 4.800 kWh gas en elektriciteit in, in 2022 is dat gedaald naar een kleine 1.700 kWh. Tegelijkertijd is onze eigen productie gestegen van een klein 2.900 kWh naar ruim 4.400 kWh.
Dat komt doordat we meer winddelen hebben gekocht en onze zonnepanelen meer stroom hebben geproduceerd. Over de stroom die onze winddelen opbrengen betalen we energiebelasting, opslag duurzame energie en een vergoeding voor onbalans kosten aan het energiebedrijf waar we een contract mee hebben. Enkel het leveringstarief wordt gesaldeerd.
De kostprijs van de elektriciteit van onze winddelen bedroeg over de eerste 11 maanden 14 Eurocent/kWh, inclusief btw, afschrijvingskosten en onbalans kosten. Inclusief energiebelasting en opslag duurzame energie bedroegen de kosten 23 Eurocent/kWh (inclusief btw). De kostprijs van de van het energiebedrijf afgenomen elektriciteit, inclusief energiebelasting, opslag duurzame energie en btw lag in dezelfde periode gemiddeld op 69 Eurocent per kWh. Een voordeel van 46 Eurocent per kilowattuur.
De totale kosten over de eerste 11 maanden van 2022 liggen onder de 800 Euro, fors lager dan 1.500 Euro in 2021 en terug op een niveau dat we sinds 2014 niet meer hebben gekend. Dat komt grotendeels door verlaging van de energiebelasting en opslag duurzame energie, en door de extra tegemoetkoming in de energiekosten van november.
We hebben in totaal zo’n 6.100 kilowattuur gebruikt. Ik verwacht dat daar nog zo’n 1.000 kWh bijkomt in december. Daarmee maken we nog kans om het zuinigste jaar sinds we hier wonen te verbeteren.
Eerder dit jaar hebben we 6 winddelen bijgekocht om een groter deel van onze elektriciteit zelf te produceren. Op jaarbasis zouden we nu rond de 6.500 kWh zelf op moeten wekken, waarvan 2.000 kWh met zonnepanelen en 4.500 met winddelen. Er zijn nog steeds dagen met weinig wind en weinig zon, waarop de stroom die we gebruiken van fossiele energiecentrales komt. Door de combinatie van wind en zon wordt dat wel een stuk minder dan met enkel zonnepanelen. Onderstaande grafiek laat goed zien dat de elektriciteit die we van onze winddelen krijgen op jaarbasis fors in de lift zit. Nog niet op het niveau van 4.500 kWh, maar wel ruim boven de 2.000 kWh. In totaal produceren we nu op jaarbasis meer dan 4.000 kWh.
Ons netto energiegebruik ligt in de eerste 11 maanden van 2022 dan ook fors lager dan voorgaande jaren. Sinds de aankoop van extra winddelen en de installatie van de hybride warmtepomp schommelt het netto energiegebruik tussen de 1.200 en 2.300 kilowattuur. Ik verwacht dat het in december nog wel wat omhoog gaat, maar dat het netto energiegebruik onder de 2.500 kilowattuur blijft.
Dat we meer elektriciteit produceren met onze winddelen is ook goed zichtbaar in ons energiegebruik van de eerste 11 maanden door de jaren heen. In 2022 ligt de hoeveelheid elektriciteit die we ingekocht hebben bij het energiebedrijf een stuk lager, terwijl de hoeveelheid windenergie die we van onze winddelen krijgen stijgt. Volgend jaar verwacht ik dat dat doorzet, waarbij we (bij gelijkblijvend verbruik) bijna geen elektriciteit meer inkopen bij het energiebedrijf.
De grafiek laat ook goed zien hoe het aandeel aardgas in onze energiemix de afgelopen 10 jaar stapsgewijs is verlaagd. Met de grootste stappen vanaf 2019. De laatste stap hebben we dit jaar gemaakt. Inmiddels is onze gasmeter verwijderd en is ons huis volledig aardgasvrij. Vanaf volgend jaar zal ons gasverbruik 0 m3 per jaar zijn.
Energiegebruik naar toepassing
Ons energiegebruik valt uiteen in drie delen: warm water, verwarming en apparatuur.
In bovenstaande grafiek is goed zichtbaar dat het stookseizoen weer begonnen is. Het energiegebruik stijgt en dan met name het energiegebruik voor verwarming. Ook het energiegebruik voor apparaten is gestegen, wat niet gek is nu de dagen korter worden en er dus vaker ligt aan is in huis.
Op jaarbasis is ons energiegebruik voor warm water aan het dalen, net als het energiegebruik voor verwarming. Klimaatverandering zorgt er voor dat we ruim 1.000 kWh minder nodig hebben voor verwarming dan in de periode 1901-1930. De besparing t.o.v. de klimaatperiode 1991-2020 bedraagt ongeveer 300 kWh, waarmee de afgelopen 12 maanden warm zijn vergeleken met een gemiddeld jaar.
Klimaatverandering zorgt op jaarbasis voor 12,5% minder energiegebruik. Daarmee vormt klimaatverandering inmiddels ongeveer een even groot aandeel in ons totale energiegebruik als het energiegebruik voor warm water (12,7%). Apparaten vormen inmiddels het grootste aandeel in ons energiegebruik met 39,8%. Meer dan onze infraroodverwarming die 35% van ons energiegebruik vormt.
Warm water
De HeatCycle van De Warmte heeft zich in november goed gehouden. Aan het temperatuurverloop is wel goed zichtbaar dat november kouder en bewolkter is geweest dan oktober.
Bovenstaande grafiek laat goed zien dat de gemiddelde temperatuur van het boilervat begin november fors terugvalt. Toch hebben we op 1 dag na geen koude douche gehad. Die dag was 22 november en het temperatuurverloop van die dag zie je hieronder.
De gasfanaten zullen zich ongetwijfeld verkneukelen en afvragen wat er mis was gegaan. Het antwoord is heel simpel: ik heb waarschijnlijk ’s avonds op 21 november een verkeerd knopje ingedrukt waardoor de warmtepomp in standby modus is gezet. Daar kwam ik pas de volgende dag na werktijd achter toen het water lauw uit de kraan kwam en ik hoorde dat de warmtepomp de hele dag opvallend stil was geweest. DeWarmte reageerde gelukkig ook buiten kantooruren snel met een suggestie van wat mogelijk het probleem was en hoe ik dat zelf op kon lossen. Waarna goed te zien is dat de temperatuur ’s avonds weer rap opliep.
In bovenstaande grafiek met het energiegebruik en de energieproductie van de warmtepomp per dag is goed te ziend dat het probleem waarschijnlijk al op 21 november begonnen is. De energieproductie ligt die dag namelijk opvallend laag, niet gek als je de warmtepomp op standby zet. Op de andere dagen is goed zichtbaar dat de warmtepomp met een energiegebruik van 1 tot 4 kWh per dag ons water warm houdt. Op maandbasis hebben we in november 60 kWh gebruikt, terwijl we vorig jaar met aardgas 215 kWh gebruikte. Dat betekent dat we dit jaar in november 72% minder energie hebben gebruikt voor warm water dan in 2021.
Inmiddels heb ik ook alle leidingen van en naar de warmtepomp op zolder geïsoleerd, zodat er nog minder warmte verloren gaat. Nu nog de aanvoerleiding van warm water isoleren en dan is er weer een klein energiebesparingsklusje afgerond.
Verwarming
Sinds begin 2019 verwarmen we ons huis volledig met infraroodverwarming. Sindsdien is ons energiegebruik voor verwarming per gewogen graaddag (dus gecorrigeerd voor temperatuur) met gemiddeld 42% gedaald. Daarbij is niet gecorrigeerd voor de eenmalige piek in ons energiegebruik in 2013 en ook niet voor het hogere energiegebruik van twee jaar thuiswerken met corona.
Ook in bovenstaande grafiek is te zien dat het stookseizoen weer is begonnen. Ons energiegebruik per gewogen graaddag lag nog wel onder het jaargemidddelde. Ten opzicht van vorig jaar november lag ons energiegebruik per gewogen graaddag 29% lager.
Op maandbasis hebben we in november 315 kWh gebruikt voor verwarming. Dat is 36% minder dan in november 2021. Daarvan komt 10% doordat november 2021 warmer was dan november 2022 en 26% door zuiniger stookgedrag.
Op jaarbasis ligt ons energiegebruik voor verwarming met 2.968 kWh/jaar weer onder de 3.000 kWh/jaar. Daarmee naderen we de niveaus van voor corona. We besparen op dit moment ruim 1.000 kWh t.o.v. het energiegebruik op basis van het gemiddelde aantal gewogen graaddagen in de periode 1901-1930 en 20% t.o.v. het energiegebruik o.b.v. het gemiddelde aantal gewogen graaddagen in de periode 1991-2020.
Of we 2022 onder de 3.000 kWh afsluiten zal voor een groot deel afhangen van het weer de komende weken. Als we net zoveel verstoken als in 2021 kan dat lukken.
Conclusie
Ons energiegebruik ligt 3% lager dan in 2021, daarmee zitten we in lijn om te besparen op ons gebruik. Wat hard nodig is in de huidige aanbodcrisis. Ook zorgen onze zonnepanelen en winddelen er voor dat de effecten van de prijsstijgingen van elektriciteit onze deur grotendeels voorbij gaan.
Het is nog wel een vraagteken hoe de aangekondigde heffing op overwinsten van elektriciteitsproducenten gaat uitpakken. De windturbines waarin we deelnemen hebben namelijk een vermogen > 1 MW. Als de opbrengst van onze winddelen gemaximaliseerd wordt op 13 Eurocent per kilowattuur, dan kijken we de komende 7 maanden tegen een forse verhoging van onze energierekening aan. Volgens De Windcentrale wordt de opbrengst van de winddelen verrekend tegen leveringstarief, ook nu de heffing overwinsten elektriciteitsproducenten van kracht is. Daarmee werken onze winddelen en zonnepanelen als een schokbreker voor de huidige prijsstijgingen. Daarin zijn we niet uniek, want er in Nederland en in het buitenland meerdere initiatieven die hetzelfde bereiken.
Voor de Energiebank Schiedam betekent dat gelijkblijvende opbrengsten, want samen met GroenLinks Schiedam schenken we hen de opbrengst van 34 winddelen. In november hebben de winddelen ruim 1.800 kWh geproduceerd. Omgerekend ruim €1.000, het is nog even zoeken naar het geld om dat ook uit te kunnen keren. Want in het voorschot van het energiebedrijf wordt geen rekening gehouden met de opbrengst van deze extra winddelen. Gezien de hoge energie prijzen kan dat geld beter nu besteed worden door Energiebank Schiedam dan volgend jaar nadat we onze jaarafrekening hebben gekregen.
Na een half jaar proefdraaien met de combinatie HeatCycle en zonneboiler is in september onze gasaansluiting verwijderd. Dat de infraroodpanelen van ThermIQ ons in de winter warm houden weten we al 3 jaar. Vanaf nu is het hopen dat de zonneboiler en HeatCycle ook in de koudere maanden voldoende warm water leveren. Het eerste goede nieuws van onze keuze om aardgasvrij te gaan hebben we al: ons voorschot voor de energierekening is met Euro 60 verlaagd.
De energierekening t/m september
De afgelopen jaren hebben we veel maatregelen in huis genomen om energie te besparen en zelf energie te produceren. Meestal laat ik daarvan vooral de energetische effecten zien. Met de huidige hoge energieprijzen leek het me nuttig om eens te beginnen bij de energierekening. Zoals je kan zien hebben we die na ons eerste jaar fors verlaagd door ander stookgedrag, het vervangen van de vr-ketel door een hr-ketel en door het plaatsen van een zonneboiler. In 2014 is onze energierekening weer een stap gedaald door aanschaf van 3 winddelen en de installatie van 9 zonnepanelen.
Vorig jaar werd het effect van al onze maatregelen te niet gedaan door de stijgende energieprijzen. Tot en met september lag onze energierekening vorig jaar op 880 Euro om uiteindelijk te eindigen bijna 2.000 Euro. Een maandbedrag Euro 161. Terwijl ons gemiddelde maandbedrag sinds we in ons huis wonen Euro 100 is.
Om die reden hebben we in begin dit jaar 6 winddelen bijgekocht. Vanaf april wordt het effect hiervan zichtbaar. Onze energiekosten dalen al vijf maanden op rij door de elektriciteit die geleverd wordt door onze zonnepanelen en 9 winddelen. De stroom van de winddelen salderen we tegen leveringstarief bij GreenChoice. We betalen wel ongeveer Euro 22 per winddeel per jaar aan onbalans vergoeding. De energierekening is dit jaar ook lager doordat de overheid de energiebelasting verlaagd en de teruggaaf energiebelasting verhoogd heeft.
In beide grafieken is ook goed te zien dat we bij gelijkblijvend gebruik verwachten dat de energierekening volgend jaar nog lager komt te liggen. Tenzij het Europese prijsplafond roet in het eten gooit en de vergoeding voor onze winddelen maximaliseert op 18 Eurocent per kilowattuur.
NegaWatts scoren
Op jaarbasis is ons energiegebruik de afgelopen 10 jaar gedaald van 10 tot 14.000 kWh tot 8 a 9.000 kWh. Op dit moment zitten we weer onder de 8.000 kWh. Nog niet zo laag als in mei 2020, toen we onder de 7.200 kWh zaten, maar we zijn weer op de goede weg met NegaWatts scoren. Dat is namelijk de eerste stap om de energierekening te verlagen: minder gebruiken. Door ander stookgedrag, isoleren en kieren dichten.
We werken nog steeds veel meer thuis dan voor 2020. Toch is te zien dat ons energiegebruik voor verwarming weer daalt t.o.v. 2021. Ook ligt het fors lager dan in de periode 1901-1930, doordat de winters minder koud worden. Dat scheelt ons ons 1.000 kWh (zo’n 100 m3 aardgas) op jaarbasis.
Ons totale energiegebruik in 2022 ligt tot en met september op ongeveer 5.000 kWh. Dat is 9% zuiniger dan gemiddeld met infraroodverwarming en 24 zuiniger dan toen we de cv-ketel nog gebruikte. Doordat onze HeatCycle minder energie gebruikt voor warm water dan onze cv-ketel is er zelfs best nog kans dat we lager gaan uitkomen dan in 2020, ons zuinigste jaar tot nu toe. Geen overbodige luxe met een winter voor de deur waarin energie schaars gaat worden.
Het grootste deel van onze energievraag kwam sinds april van elektrische apparaten. Voor warm water hebben we sinds maart nagenoeg geen energie nodig gehad en voor verwarming hebben we vanaf mei geen verbruik gehad . Toch hebben we ook voor warm water een besparing van 15%. Hadden we in januari op jaarbasis nog 1.600 kWh nodig voor warm water. Inmiddels is dat gedaald tot 1.370 kWh,
Energieproductie
In maart hebben we 6 winddelen bijgekocht, goed voor naar verwachting 3.000 kWh op jaarbasis. De hoeveelheid elektriciteit die we zelf produceren is dan ook aan het stijgen. Inmiddels produceren we op jaarbasis zo’n 4.000 kWh. De verwachting is dat dit oploopt tot ongeveer 6.500 kWh.
Sinds mei leveren onze zonnepanelen en winddelen meer elektriciteit op dan we gebruiken. Samen hebben ze in die periode bijna 1.000 kWh meer geproduceerd. De bedoeling is natuurlijk dat er wat meer balans komt, dus ik ben erg benieuwd hoe ons elektriciteitsgebruik en de productie van onze winddelen zich tijdens het stookseizoen tot elkaar gaan verhouden. Dat onze zonnepanelen in de zomer elektriciteit terug leveren wist ik namelijk al. De winddelen zijn vooral bedoeld om het energiegebruik in de winter te dekken.
Op jaarbasis is zowel de hoeveelheid elektriciteit als de hoeveelheid gas die we inkopen gestaag aan het dalen dit jaar. Waarbij gas het komend half jaar naar 0 kWh gaat, aangezien we sinds maart van dit jaar geen gas meer hebben gebruikt. Voor elektriciteit verwacht ik rond de 1.000 kWh inkoop te blijven steken.
Op jaarbasis kopen we nu ongeveer 2.700 kWh in. De resterende elektriciteit (35% van ons totale energiegebruik) kopen we in. Op jaarbasis ligt ons gasverbruik nu op 14%. Waarmee we 51% van al onze energie zelf produceren.
Doordat we ook in september meer elektriciteit produceerde dan we hebben gebruikt is ons netto energiegebruik in september verder gedaald. Dit jaar hebben we tot nu toe een kleine 1.400 kWh van onze energie ingekocht. Dat is minder dan 30% van ons energiegebruik. De rest wekken we zelf op. Dat is een van de belangrijke redenen waarom we onze energierekening laag weten te houden: eigen zonnepanelen en winddelen.
Vorige week was mijn laatste werkweek bij de gemeente Woerden en gemeente Oudewater. Vanaf half juli ga ik aan de slag bij de Provincie Zuid-Holland als coördinator voor de zeven regionale energiestrategieën van Zuid-Holland (VOC mentaliteit iemand? 😉 ).
Ik kijk terug op een mooie en leerzame periode bij twee gemeenten in een zeer gewaardeerd deel van het Groene Hart. Een periode waarin ik met veel experts, medeoverheden en betrokken inwoners heb samengewerkt aan het tegengaan van gaswinning onder Woerden en met grootschalige duurzame energieproductie (windturbines, zonnevelden en grote zonnedaken). Dat laatste zowel lokaal voor de gemeente Woerden en gemeente Oudewater, als binnen de regionale energiestrategie RES-U16.
De laatste weken voor het zomerreces zijn, zoals eigenlijk altijd in de ambtenarij, drukker geweest dan verwacht. Daardoor heb ik niet iedereen persoonlijk, telefonisch of via de mail weten te informeren. Degene die ik de afgelopen weken niet heb gemaild, gesproken of gebeld wil ik bij deze alsnog bedanken voor de samenwerking in de afgelopen vier en een half jaar. We zijn het zeker niet altijd eens geweest over inhoud en/of proces en/of uitkomst en/of keuzes die zijn gemaakt. Toch kijk ik terug op een vruchtbare en goede samenwerking, ook (of misschien wel juist) met degene die kritisch zijn op gemaakte keuzes. Zonder hen bv geen professionele visualisaties. Van wrijving komt glans. Binnen de door de raad en college gestelde kaders heb ik mijn werk zo goed mogelijk proberen uit te voeren en de belangen van beide gemeenten zo goed mogelijk proberen te dienen in de regio.
Tijdens de afgelopen jaren is er lokaal, regionaal, landelijk en internationaal veel veranderd is in het energie- en klimaatbeleid. Veranderingen die niet ophouden, zoals de landelijke beleidsontwikkelingen en de ontwikkelingen op de energiemarkt van het afgelopen jaar laten zien. Deze veranderingen krijgen (deels) hun weerslag krijgen in ons landschap, de gebouwde omgeving en ons huis, en (deels) in onze portemonnee.
De veranderingen in het landschap die hernieuwbare energieproductie tot gevolg heeft leidde in beide gemeenten tot de nodige discussies tijdens het participatieproces. Daarbij ging het er soms fel en emotioneel aan toe. Tijdens het participatieproces en de discussies met experts hebben we dankbaar gebruik gemaakt van de kennis en kunde van EMMA, Generation.Energy, Bosch & Van Rijn en The Imagineers. Daarbij heb ik zelf ook veel gehad aan de kennis die ik eerder opdeed vanuit Ambtenaar 2.0 en de toolbox interactieve beleidsontwikkeling.
Naar mijn persoonlijke mening hebben de door inwoners en experts geuite zorgen met betrekking tot onder andere landschappelijke kwaliteit, inwonersparticipatie, klimaatverandering, veiligheid en niet te vergeten gezondheid een goede plaats gekregen in de door de raad vastgestelde Afwegingskaders. Daarmee ligt er in beide gemeenten een basis voor het vervolg. Tegelijkertijd besef ik heel goed dat een deel van de inwoners, volksvertegenwoordigers, geraadpleegde experts en belanghebbenden ontevreden is over de uitkomsten van het raadsbesluit, over het proces daarnaartoe of over de concreet behaalde resultaten. Zelf kijk ik tevreden terug op de discussies van de afgelopen jaren en op de samenwerking met inwoners, collega’s, belangenorganisaties, colleges, raadsleden en medeoverheden.
In beide gemeenten heeft de raad een maximum hoeveelheid te produceren hernieuwbare elektriciteit tot 2030 vastgelegd. Ook stellen beide gemeenten dat de selectie van initiatieven voor grootschalige opwek met behulp van zonne-energie en/of windenergie door middel van een of meer maatschappelijke tenders gaat plaatsvinden. Daarmee hebben beide raden aangegeven meer sturing te willen geven op de selectie van locaties dan louter het stellen van ruimtelijke kaders. Het oplossen van de puzzel hoe een maatschappelijke tender kan bijdragen aan het bereiken van een landschap van verlangen is aan de inwoners, grondbezitters, gemeenteraadsleden, colleges en niet te vergeten mijn opvolger.
Het eerste puzzelstuk daarvoor is de uitkomst van het ontwerpend onderzoek naar de landschappelijke inpassing van zonnevelden in de vijf gemeenten van de Lopikerwaard (IJsselstein, Lopik, Montfoort, Oudewater en Woerden). Een onderzoek waarin de vijf gemeenten een consortium hebben gevormd met Paul Roncken, de Provinciaal Adviseur Ruimtelijke Kwaliteit, Architectuurcentrum Aorta, MooiSticht en landschapsarchitect Ben Kuipers.
Het resultaat daarvan is een Routekaart naar het Landschap van Verlangen. Om daar te komen is een bredere blik nodig dan enkel het doel energietransitie en een groter schaalniveau dan het toevallige perceel waar een vergunning voor wordt aangevraagd. Dan wordt energie een middel om een bredere visie op de kwaliteit van een gebied te realiseren, gekoppeld aan andere opgaven in het gebied. Een belangrijke les uit dit onderzoek is dat de huidige praktijk waarbij energie een doel op zich is en waarbij vergunningen op kavelniveau worden beoordeeld voor veel inwoners op z’n best tot een landschap van acceptatie leidt.
Gebiedsprocessen
Een tweede puzzelstuk vormen de gebiedsprocessen die de gebiedscommissie Utrecht West de afgelopen jaren in meerdere gebieden van Woerden en Oudewater heeft opgezet. Niet altijd voor energie, meestal niet zelfs. Een aantal keren wel met energie als een van de thema’s. Een daarvan is gebiedscoöperatie Ons Polderhart in polder Gerverscop, gemeente Woerden. Succesvol voor energietransitie: inwoners werken samen om de daken te vullen met zonnepanelen en om oplossingen te zoeken voor netcongestie. Maar vooral ook succesvol in sociaal opzicht: een gebied met meer onderlinge sociale contacten tussen boeren en buitenlui.
In Oudewater Noord loopt het gebiedsproces, dat oorspronkelijk is begonnen vanuit bodemdaling. Het lastige van dergelijke processen is loslaten en geduld: het is net beleidsontwikkeling zonder participatie. Bij beleidsontwikkeling zonder participatie horen inwoners pas wat als het beleid af is, bij een gebiedsproces zit je als ambtenaar in die rol: Je hoort pas wat als er resultaten geboekt worden, tot die tijd is het gissen. Extra dossiers vanuit het Rijk (stikstof, kaderrichtlijn water) die nu gaandeweg het gebiedsproces binnenkomen via waterschap en provincie maken het er niet makkelijker op voor de deelnemers. Ik wens de betrokken boeren en inwoners toe dat het gebiedsproces op z’n minst succesvol is op sociaal gebied.& kennisopbouw bij inwoners.
Kennisopbouw bij raad inwoners
De afgelopen jaren hebben we in Woerden behoorlijk wat tijd gestoken in kennisopbouw bij raadsleden. Eerst in besloten sessies, later openbaar. Doel was om raadsleden in positie te brengen om besluiten te nemen door ze kennis mee te geven over verschillende deelaspecten van de energietransitie, zoals veiligheid en gezondheid. Maar ook over wat een regionale energiestrategie is, hoe bevoegdheden wettelijk verdeeld zijn tussen rijk, provincie en gemeenten, wat de rol van de netbeheerder is, hoe het elektriciteitsnetwerk werkt en niet te vergeten allerlei onderwerpen die bij de warmtetransitie spelen. Want ik geef je het te doen als lekenbestuur: beslissen over dit soort ingewikkelde materie, naast alle andere ingewikkelde dossiers van bv. het sociaal domein en naast je gewone baan. Daarbij hebben we dankbaar gebruik gemaakt van de kennis van de Veiligheidsregio Utrecht, Stedin, de Omgevingsdienst Regio Utrecht en de GGD regio Utrecht.
Ook voor geïnteresseerde inwoners hebben we kennis proberen te ontsluiten. Eerst via een energiecafe. Wat tijdens corona nog niet zo makkelijk was en omschakeling van locatiebezoek naar webinar tot gevolg had. Een webinar over duurzame energie en een webinar over de RES U16. Die laatste begonnen we als Woerden en Oudewater, waarna bijna alle gemeenten van de RES U16 uit het Groene Hart zich aansloten.
Een derde puzzelstuk voor het vervolgproces vormt dan ook kennisopbouw bij belangenorganisaties voor natuur- en landschap, en bij inwoners. Om hen meer kennis op te laten doen over de impact van ecologie en wind- en zonne-energie heeft de NMU afgelopen half jaar van gemeente Woerden de opdracht gekregen om een groep Energieboswachters op te leiden. Met als doel dat inwoners beter in staat zijn om projectvoorstellen te beoordelen en ook betere inbreng kunnen leveren op voorstellen voor windparken en zonnevelden. Daarmee wordt de realisatie mogelijk ingewikkelder, maar zonder weerstand geen glans. Een pilot waarmee de gemeente Woerden haar nek heeft uitgestoken.
De drie voorstellen van de energieboswachters die ik op de slotavond heb mogen zien en horen waren stuk voor stuk verrassende oplossingen. Verrassend in de zin dat er echt werk was gemaakt van het uitzoeken van overheidsdoelen voor de kwetsbare soorten in een gebied en de mogelijkheden die een zonnepark kan bieden om hun leefgebied te vergroten en/of verbeteren. En verrassend in de combinaties die per voorstel gekozen waren om ook andere opgaven in het gebied op te pakken. Waarmee de resultaten van de training energieboswachters per ongeluk aansloot bij de Routekaart naar een Landschap van verlangen. Mooi om te zien hoe inwoners begeleid door expertise tot dezelfde uitkomst komen als experts begeleid door inwoners.
Een puzzelstuk dat al lang op het verlanglijstje staat, maar dat nog niet is uitgewerkt, is een kwalitatief beter ontwerp van randapparatuur. Nederland heeft een lange traditie van industrieel ontwerp. De huidige generatie trafohuisjes, inkoopstations en energieopslagsystemen (zeecontainers met batterijen) zijn m.i. geen reclamebord hiervoor. Functionele grijze blokkendozen. Dat zou echt beter kunnen en moeten. Zeker binnen het NOVI/NOVEX gebied Groene Hart zou daar een aansprekend karakteristiek ontwerp voor kunnen ontwikkelen voor het gebied. Persoonlijk ben ik van mening dat een beter passend ontwerp de maatschappelijke acceptatie van dergelijke noodzakelijke nutsvoorzieningen in de buitenruimte kan vergroten.
Netcongestie
Zoals meer gebieden van Nederland kregen ook de gemeenten waar ik voor werkzaam was te maken met netcongestie. Gelukkig hoefde het wiel niet geheel opnieuw uitgevonden te worden, want de provincie Drenthe heeft al een handreiking met 10 mogelijke oplossingen voor netcongestie op de site staan. Ook kreeg ik via oud-collega’s een tips over de inzet van hergebruikte loodzuuraccu’s, die brandveiliger en een factor 4 goedkoper zijn dan lithiumionaccu’s. Met als bijkomend voordeel dat recycling al via vele protocollen is geregeld (best handig met circulaire ambities). Ook worden ze aangeboden als service, waardoor overschakeling op nieuwe technieken eenvoudig is. Een heel andere optie, die via dezelfde weg binnen kwam, is de productie van waterstof via pyrolyse. Een pilot die in provincie Brabant wordt uitgevoerd en moet leiden tot een energiezuiniger proces om waterstof uit methaan (=meestal aardgas, maar kan ook biogas) te produceren, van de huidige 50 kWh/kg H2 naar 20 kWh/kg H2.
Slotsom
De slotsom is dat ik Woerden en Oudewater ga missen. De collega’s, de overzichtelijke schaal van de organisatie, de puzzel van werken voor twee besturen, maar vooral de inwoners. Hun betrokkenheid bij hun stad, hun buitengebied en bij het verbeteren daarvan.
Tegelijkertijd heb ik veel zin in de nieuwe uitdagingen die er bij en in de provincie Zuid-Holland wachten. Waarbij ik wederom met het Groene Hart te maken krijg en met de buurgemeenten van Woerden en Oudewater. Een andere provincie, maar provinciegrenzen zijn net gemeentegrenzen: potloodstreepjes op een kaart. Het ergste wat kan gebeuren is dat je ze terugziet in het landschap…
Het is juli, tijd dus voor een update over ons energiegebruik en onze energieproductie in het eerste half jaar van 2022. In wat voor de EU de grootste uitdaging op energiegebied in decennia dreigt te worden hebben we ons gasverbruik met 40% weten te verminderen ten opzichte van het eerste half jaar van 2021 en het energiegebruik voor verwarming met 31%. Ons totale energiegebruik is met 18% gedaald ten opzichte van de eerste helft van 2021. We hebben dus weer wat NegaWatts weten te scoren.
Ontwikkelingen energiemarkt
Het afgelopen jaar is de energiemarkt zacht gezegd nogal turbulent geweest. Vorig jaar gingen verschillende energieleveranciers in Nederland en in andere landen failliet, omdat ze hun lange termijn leveringsafspraken niet hadden afgedekt met lange termijn inkoopcontracten. De afgelopen maanden zijn de problemen een fors stuk verergerd, doordat Rusland de levering van aardgas heeft teruggeschroefd.
Inmiddels heeft Frankrijk aangegeven EDF te willen nationaliseren (het bedrijf is al voor 84% in overheidshanden). EDF is een van de grootste energiebedrijven van Europa, eigenaar van de Franse kerncentrales en heeft zowel in Frankrijk als in Engeland een kerncentrale in aanbouw. In Duitsland is Uniper in de problemen doordat de lange termijn leveringscontracten met klanten zijn afgedekt met levering van gas door Gazprom. Gazprom levert nog maar 40% van het gas, waardoor Uniper op de spotmarkt moet bijkomen om zijn verplichtingen aan klanten na te komen. Dit kost het bedrijf miljoenen per dag, in totaal lopen de schattingen op tot een mogelijk verlies in 2022 van 10 miljard Euro. De Duitse overheid en Uniper waarschuwen al voor fors hogere tarieven voor consumenten en bedrijven.
Veel zal daarbij afhangen van het al dan niet opnieuw opengaan van de pijpleiding Nordstream 1. Deze ligt de komende 10 dagen stil voor onderhoud. Het is onzeker of Rusland daarna de levering weer opstart of met een (technische) smoes de levering definitief staakt. Als de levering gestaakt wordt dan zullen de tarieven voor gas en elektriciteit fors stijgen. De tarieven voor elektriciteit stijgen mee, omdat een aanzienlijk deel van de elektriciteitsproductie in Europa in gascentrales gebeurd. Bovendien zijn gascentrales vaak de duurste centrale die bij wordt geschakeld, waarmee ze de marktprijs bepalen.
Het loont dus om de komende maanden in ze zetten op het scoren van NegaWatts. Bijvoorbeeld door op kierenjacht te gaan met een blowerdoortest
Of door een energiecoach bij je gemeente of lokale energiecoöperatie langs te vragen. Of door zelf aan de bak te gaan met de tips van bv MilieuCentraal.
Bruto energiegebruik
In al die turbulentie op de energiemarkt hebben we ons bruto energiegebruik met 18% verminderd ten opzichte van 2021 en 9% lager dan gemiddeld sinds we over zijn op infraroodverwarming.
Dat komt deels doordat het eerste half jaar milder was dan het eerste half half jaar van 2021 (18% minder graaddagen), deels doordat we minder energie nodig hebben gehad voor warm water en een heel klein beetje doordat we 1% energie hebben bespaard op onze apparatuur.
Ons gasverbruik ligt bijna 40% lager dan vorig jaar, wat natuurlijk vooral komt doordat we geen gas meer nodig hebben voor warm water.
Energieproductie
Ons netto energiegebruik is gedaald ten opzichte van vorig jaar. Dat komt met name doordat we meer elektriciteit opwekken, doordat we winddelen bij hebben gekocht. Ons netto elektriciteitsgebruik is daardoor gedaald van bijna 2.700 kWh in de eerste helft van 2021 naar een kleine 1500 kWh in 2022.
Bovenstaande grafiek laat goed zien dat ons energiegebruik in juni niet in evenwicht was met de energieproductie. We hebben in juni meer energie geproduceerd dan gebruikt. In totaal wekten onze zonnepanelen en winddelen 440 kWh op, terwijl we 270 kWh hebben gebruikt.
Elektriciteitsgebruik 27 juni 2022
Ik heb vorige maand home assistant geïnstalleerd. Met wat hulp heb ik daar ook de elektriciteitsproductie van onze winddelen aan weten te koppelen. In bovenstaande grafiek zijn de grijzige kleuren de winddelen, waarbij goed te zien is dat ze ’s avonds meer opwekken dan overdag. Wat fijn is, want juist ’s avonds gebruiken we stroom voor verlichting. De piek in de ochtend is onze warmtepomp. Wat netwerkbelasting zou beter ingezet kunnen worden op zonneboilers, want het pompje van onze zonneboiler verbruikt maximaal 50 Watt.
De totale hoeveelheid energie die we op jaarbasis nodig hebben is gedaald naar zo’n 8.000K kWh, waarvan nog 1.300 kWh aardgas. Eind dit jaar zal het aandeel aardgas gedaald zijn tot 450 kWh en volgend jaar tot 0. Ook de hoeveelheid elektriciteit die we inkopen is met ruim 25% gedaald. Van 4.400 kWh naar zo’n 3.200 kWh. Deels door NegaWatts te scoren en deels door winddelen bij te kopen. Al met al daalt daarmee het aandeel inkoop van aardgas en elektriciteit.
Energiegebruik
Ons energiegebruik in juni bestond vooral uit apparaten. We hebben 25 kWh voor warm water gebruikt, de rest was apparatuur. In het eerste half jaar hebben we in totaal 675 kWh gebruikt voor warm water, dat is 9% minder dan in 2021. Het elektriciteitsgebruik voor apparaten is met 1% gedaald naar 1.688 kWh. Het grootste deel van ons energiegebruik was nodig voor verwarmen: 1.829 kWh. Dat is 31% minder, terwijl het aantal gewogen graaddagen met slechts 18% is gedaald t.o.v. de eerste helft van 2021.
Energierekening
Onze energierekening leek zich richting nul Euro op jaarbasis te bewegen. Inmiddels zijn er twee ontwikkelingen die daarbij roet in het eten gooien. Op de eerste plaats de lagere vergoeding die van Greenchoice krijgen voor teruggeleverde stroom. Tijdens weekdagen scheelt ons dat 28 Eurocent per kilowattuur, in het weekend 16 Eurocent. De lagere vergoeding voor teruggeleverde elektriciteit heeft ons de eerst helft van 2022 Euro 157 gekost. Voor het hele jaar kost het ons naar verwachting Euro 270.
Op onze totale variabele kosten scheelt dat in de eerste helft van 2022 ruim 15%. Tot en met juni bedragen deze 954 Euro. Volgend jaar, als de winddelen het volledige eerste half jaar meetellen dalen ze naar verwachting tot minder dan Euro 400. Als we afgelopen jaren geen maatregelen hadden genomen waren onze variabele energiekosten over het eerste half jaar ruim Euro 3.000 geweest. Dus je hoort me niet klagen over de lagere terugleververgoeding. Het geeft een goede aanleiding om serieus over energieopslag na te gaan denken. Een grotere aanleiding dan het afschaffen van de salderingsregeling.
De totale energierekening voor het eerste jaar bedraagt zo’n 900 Euro. Daarmee zijn we terug op het niveau van 2013.
De tweede verandering die vooral in de tweede helft van het jaar effect gaat hebben is dat de onbalans kosten van het energiebedrijf fors zijn gestegen. Per winddeel betalen we daar een bijdrage voor van Euro 1,81 per maand, deze gaat omhoog naar Euro 6,75 per maand. Dat betekent dat onze vaste kosten voor het energiebedrijf omhoog gaan.
Bovenstaande grafiek laat zien dat we verwachten dat onze energierekening in 2022 uitkomt op een kleine Euro 1.700. Voor volgend jaar verwachten we dat deze daalt naar Euro 1.100, uitgaande van de huidige tarieven. Wat een linke aanname is, aangezien de tarieven voor de 1.500 kWh die we op jaarbasis in blijven kopen omhoog kunnen, evenals de onbalans vergoeding. Ook kan de vergoeding voor teruggeleverde stroom verder omlaag of kan de overheid aan de tarieven gaan knutselen.
De oorlog in Oekraïne duurt inmiddels meer dan 3 maanden en het ziet er niet naar uit dat de invasiepoging van Poetin snel gaat eindigen. Terwijl Russische troepen het oosten van Oekraïne in puin schieten zoekt Nederland naarstig naar alternatieven voor Russiche aardgas. Gasterra weigert ondertussen te voldoen aan de Russische eis om levering van gas in Roebels te voldoen. Gazprom heeft daarom de levering van gas aan Gasterra stopgezet. Geopol
Voor ons was de Russische inval in Oekraïne 3 maanden geleden reden om het afscheid van aardgas te versnellen. Inmiddels is ook de aanvraag voor het verwijderen van de aansluiting de deur uit. Daarmee nadert het einde van een zoektocht die ruim 11 jaar geleden met de aanschaf van ons huis begon. In die tijd is veel veranderd, maar ons einddoel is altijd overeind gebleven: aardgasvrij wonen en terug naar 1 aansluiting op infrastructuur (elektriciteit) in plaats van de huidige 2 (elektriciteit en aardgas). Daarmee komt het moment dat ik zelf antwoord kan geven op mijn vraag ‘Wanneer ga jij van het gas af?‘ uit 2015 dichterbij. Een vraag die voor steeds meer mensen relevant wordt door de stijgende energieprijzen en door het Kabinetsbeleid.
Warm water in de ton
Sinds de dag van de Russische invasie gebruiken we geen aardgas meer. Voor warm water gebruiken we heatpipes van Eco2All, een zonneboiler met vacuümbuizen, en de HeatCycle van De Warmte, een warmtepomp op riothermie. Inmiddels zijn we een kwartaal aardgasvrij en heeft De Warmte een online omgeving waarin de resultaten van de HeatCycle te volgen zijn. Tijd dus voor wat plaatjes uit hun systeem, die meer inzicht geven in de werking.
Bovenstaande grafiek laat het elektriciteitsgebruik per dag zien en de geproduceerde warmte per dag. Waarbij het goed zichtbaar is op welke dagen het zonnig is geweest. Op die dagen heeft de warmtepomp beduidend minder hard hoeven werken. In totaal hebben we in mei 22 kWh elektriciteit voor warm water gebruikt om 52 kWh warmte te produceren. Ons verbruik in mei 2021 was 78 kWh aardgas. Een energiebesparing van bijna 80%.
De gemiddelde temperatuur in ons boilervat lag in mei tussen de 42 en 56 graden Celsius. Met wel een aantal keer een aantal uur boven de 60 graden Celsius. Of dat komt door de anti-legionella instellingen of doordat het zo zonnig is geweest kan ik nog niet achterhalen, daarvoor moet ik nog een keertje rustig in het monitoringssysteem duiken.
Over het hele jaar heeft de HeatCycle 168 kWh gebruikt en 476 kWh warmte geproduceerd, de COP komt daarmee op 2,8. In 2021 verbruikte we 293 kWh (20 m3) aan aardgas voor warm water. De Heatcycle levert daarmee een besparing op van 43% ten opzichte van dezelfde periode in 2021. Maximaal heeft de Heatcycle sinds zijn ingebruikname ruim 14 kWh warmte op één dag geproduceerd.
Dat het elektriciteitsgebruik en de warmteproductie in april en mei lager ligt dan in maart heeft vooral te maken met de zonneboiler. Deze heeft vanaf april een aanzienlijk deel van het warme tapwater geleverd.
Mei 2022 was met 95 gewogen graaddagen in plaats van 164 minder koud. Ons energiegebruik voor verwarming was de afgelopen 12 maanden 1,36 kWh per gewogen graaddag. Daarmee is ons energiegebruik voor verwarming 3.980 kWh in een standaardjaar voor de periode 1991-2020, dat is 33 kWh per vierkante meter woonoppervlak. Aangezien het de afgelopen 12 maanden warmer was dan gemiddeld in de periode 1991-2020 ligt ons werkelijk verbruik lager met 3.246 kWh, dat is 27 kWh per vierkante meter. Ter vergelijking: de BENG-1 norm voor nieuwbouw van een grondgebonden woning is 55 kWh per vierkante meter per jaar voor verwarming en koeling.
Energieproductie
Aangezien ik onze systematiek wat omgegooid heb bestaat onze energieproductie nog maar uit 2 onderdelen: de productie van de zonnepanelen op ons dak en de productie van onze winddelen. Volgens de definities van duurzame energie hoort de warmteproductie van onze warmtepomp en van onze zonneboiler er eigenlijk ook bij, maar dat mag de pret niet drukken.
Onderstaande tabel laat zien hoeveel elektriciteit we in mei 2021 en mei 2022 hebben geproduceerd.
Wat (in kWh)
2021
2022
verschil
Zonnepanelen
277
315
14%
Winddelen
92
236
157%
Totaal opwekking
369
551
49%
Wat meteen opvalt is dat de productie van onze winddelen fors is gestegen. Niet zo gek als je bedenkt dat we 6 extra winddelen hebben gekocht, waardoor we nu op jaarbasis ongeveer 4.500 kWh van windenergie krijgen in plaats van 1.500 kWh en 2.200 kWh van onze zonnepanelen.
In bovenstaande grafiek is te zien dat de elektriciteitsproductie van onze zonnepanelen en winddelen op jaarbasis nog niet terug is op het niveau van de periode 2014-2016, ondanks de aanschaf van extra winddelen. De verwachting is natuurlijk wel dat dit de komende maanden gaat veranderen. Van de ongeveer 4.500 kWh op jaarbasis leveren de winddelen er twee maanden na de aankoop van extra winddelen pas 1.300. Mijn hoop en verwachting is dat dit vooral vanaf het najaar gaat veranderen.
De komende maanden leveren we op maandbasis al energie terug met onze zonnepanelen. In mei waren er slechts 9 dagen dat we netto stroom hebben gebruikt. De andere dagen hebben onze zonnepanelen hard gewerkt om de stroomprijs voor de industrie overdag te verlagen.
Totaal energiegebruik
Ons totale energiegebruik is te bezien vanuit het bruto energiegebruik, maar ook uitgesplitst naar toepassing: verwarming, warm water en apparatuur. Een derde opsplitsing is om te kijken naar de bron van onze energie: aardgas, ingekochte stroom of zelf opgewekte elektriciteit.
Ons totale energiegebruik ligt 9% lager dan het gemiddelde over de periode 2019-2022. En 28% lager dan t.o.v. de periode 2011-2018. Met een beetje zuinig aan doen komt het totale bruto energiebruik dit jaar onder de 7.000 kWh uit.
Bovenstaande grafiek laat zien dat de energievraag voor verwarming en warm water fors gedaald is in mei. Wat logisch is aangezien we in mei niet gestookt hebben. Ook is de vraag naar energie voor warm water in mei grotendeels ingevuld door onze zonneboiler, die niet is opgenomen in bovenstaande grafiek. In totaal hebben we in mei 263 kWh energie gebruikt. Een daling van 35% t.o.v. mei 2021.
Bovenstaande grafiek laat zien hoe hard ons energiegebruik op jaarbasis vanaf eind 2021 steeg t.b.v. de lockdowns. De stijging zat vooral in extra energie voor verwarming. De grafiek laat ook zien dat ons energiegebruik sinds begin dit jaar weer net zo hard hard aan het dalen is. Wat vooral komt door een lager energiegebruik voor verwarming en in mindere mate door een lager energiegebruik voor warm water. Dat laatste tekent zich nog niet heel scherp af, maar vanaf februari 2022 is er wel een lichte daling zichtbaar. De warmtepomp heeft dus effect.
In mei hebben we in totaal 551 kWh opgewekt, waarvan 315 kWh met onze zonnepanelen en 236 kWh met onze winddelen. Daarmee hebben we meer opgewerkt dan we hebben gebruikt. Ons netto energiegebruik is daarmee negatief. We hebben dus teruggeleverd aan het energiebedrijf. Op jaarbasis is de hoeveelheid energie die we inkopen daardoor gedaald, zoals in onderstaande grafiek te zien is.
Behalve dat de inkoop van elektriciteit op jaarbasis is gedaald is ook de hoeveelheid aardgas gedaald naar 134 m3 aardgas (1.309 kWh). De laagste hoeveelheid ooit.
Bovenstaande grafiek laat goed zien dat de warmtepomp drie jaar na de installatie van de infraroodpanelen zorgt voor een afname van het aandeel aardgas dat we verbruiken. De afgelopen jaren lag het aandeel aardgas redelijk stabiel rond de 20%. Sinds februari 2022 daalt het aandeel, inmiddels is het laagste punt ooit bereikt met 16% aardgas. Ook is te zien dat de toegenomen productie van onze winddelen en zonnepanelen in combinatie met een dalend totaal energiegebruik zorgt voor een daling van de hoeveelheid elektriciteit die we inkopen. Aan het eind van het jaar hoop ik dat dit teruggebracht is tot 25% van ons totale energiegebruik.
April is voorbij, het is onze tweede maand zonder dat we aardgas hebben verbruikt. Sinds de inval van Poetin in Oekraïne hebben we minder dan 1 m3 aardgas gebruik. April is ook de maand waarin onze extra winddelen mee gaan tellen.
Bruto energiegebruik
Ons bruto energiegebruik tot en met april ligt 300 kWh lager dan vorig jaar. Dat is een daling van 8% ten opzichte van het gemiddelde energiegebruik in de jaren 2019-2021 (infraroodverwarming). Ons energiegebruik ligt 30% lager dan het gemiddelde energiegebruik in de periode 2011-2018 (hr-ketel).
Energiegebruik
Ons energiegebruik (gas en elektriciteit) bestond in april hoofdzakelijk uit verwarming en apparaten. Mijn inschatting is dat de warmtepomp slechts 58 kWh heeft verbruikt. Daarbij ben ik ervan uitgegaan dat de elektrische apparaten in april 2022 evenveel stroom hebben gebruikt als in april 2021. Een betere benadering kan ik momenteel niet geven. Ik wil de warmtepomp en onze zonneboiler los bemeteren, maar dat vergt iets meer tijd om te regelen.
Bovenstaande grafiek laat onze maandelijkse energievraag zien. Daarin is goed zichtbaar dat onze vraag naar energie niet gelijk oploopt met de productie van een zonnepaneel. De piekvraag zit in de winter, het piekaanbod van onze zonnepanelen in de zomer. Reden om onze zonnepanelen aan te vullen met winddelen.
Op jaarbasis is onze energievraag momenteel een kleine 8.200 kWh. Ik verwacht dat daar nog een kleine 1.000 kWh vanaf gaat als we weer vaker naar kantoor mogen en door onze warmtepomp voor warm water. Daarmee zou ons energiegebruik terug zijn op het niveau van begin 2020, maar dan zonder aardgas.
Verwarming
Het begin van april was nog koud, maar ergens halverwege hebben we de kachels uitgeschakeld. Het was wel warmer dan april 2021, met 201 gewogen graaddagen in plaats van 274. Een daling van het aantal graaddagen met 27%. Ons energiegebruik voor verwarming daalde echter met 55%, een teken dat de scholen weer open zijn en dat er dus minder kamers verwarmt worden. Per gewogen graaddag is ons energiegebruik gedaald naar 0,85 kWh, dit was vorig jaar 1,37 kWh/gewogen graaddag. Gemiddeld hebben we de afgelopen 3 jaar met infraroodverwarming 1,32 kWh elektriciteit per gewogen graaddag verbruikt. In de periode 2011-2018 hebben we gemiddeld 2,17 kWh aardgas per gewogen graaddag verbruikt. Dat is een daling van 39%, ondanks dat we twee van de drie jaar met infraroodverwarming veel meer thuis hebben gewerkt.
Bovenstaande grafiek laat het gemiddeld energiegebruik voor verwarming zien met aardgas en met infraroodverwarming. Ook is duidelijk zichtbaar dat het langjarig gemiddelde daalt sinds we infraroodverwarming gebruiken.
Bij de huidige energieprijzen is 4.000 kWh per jaar geen pretje, voor ons betekent het een energierekening van ongeveer 1.600 Euro voor verwarming in een standaard jaar. Ter vergelijking: op basis van ons langjarig energiegebruik voor verwarming met aardgas zou bij ons huidige gastarief op ongeveer 1.300 euro uitkomen. Zodra de gasaansluiting de deur uit is zijn de stookkosten met gas en infraroodverwarming bij het huidig prijsniveau gelijk.
We besparen op onze verwarmingskosten door voor 340 euro 6 winddelen bij te kopen. Deze produceren ongeveer per stuk ongeveer 500 kWh per jaar. Samen goed voor 3.000 kWh, die wordt weggestreept tegen ons jaarverbruik. We betalen wel gewoon energiebelasting en opslag duurzame energie over deze 3.000 kWh, dat is zo’n 250 Euro. Waarmee de verwarmingskosten in een standaardjaar op ongeveer 650 Euro uitkomen, een besparing van 650 euro op een investering van 340 euro.
Energiebronnen
Op maandbasis ligt de piek van onze energievraag in de winter, dan hebben we weinig aan onze zonnepanelen en zonneboiler. Daarom hebben we nu een warmtepomp op afvalwater voor warm water, maar ook extra winddelen om de piekvraag in de winter op te vangen. In totaal hebben we sinds begin april 9 winddelen in bezit, die samen ongeveer 4.500 kWh per jaar op leveren. De looptijden van de winddelen verschillen, doordat de windturbines verschillende leeftijden hebben. Van de winddelen lopen 2 stuks tot 2025, 4 stuks tot 2029 en 3 stuks tot 2030. Mijn verwachting is dat de hoeveelheid elektriciteit die we inkopen hierdoor fors gaat dalen de komende 12 maanden en dat zonnepanelen en winddelen samen per maand redelijk ons elektriciteitsgebruik gaan dekken.
Op jaarbasis begint in onderstaande grafiek inmiddels zichtbaar te worden dat we weer een stukje zuiniger aan het leven zijn.
Het effect van onze extra winddelen is nog niet heel erg zichtbaar. Net als dat ons gasverbruik maar langzaam daalt, omdat de zonneboiler in april altijd al wel behoorlijk warmte levert. De grootste klapper in gasverbruik op jaarbasis gaat komende winter komen, als de zonneboiler weinig warmte levert en de HeatCyce in ons warm water moet gaan voorzien.
Dit jaar wordt onze wijk opgehoogd en riolering vernieuwd, dus de aanvraag voor verwijdering van de aardgasaansluiting is inmiddels gedaan bij Stedin.
