NWEA en Holland Solar: 73 TWh wind en zonne-energie op land in zicht

In het concept nationaal klimaatakkoord is een doelstelling opgenomen van 42 TWh voor hernieuwbare elektriciteitsproductie (groene stroom) in 2030. Deze bestaat uit 7 TWh zonne-energie op woonhuizen en 35 TWh grootschalige opwekking (bv. zon op bedrijfsdaken, zonneparken en windenergie). Tijdens de nationale Windenergy Days 2019 hebben de branchorganisaties voor windenergie (NWEA) en zonne-energie (Holland Solar) gisteren prognoses vrijgegeven voor de ontwikkeling van zonne-energie en windenergie. In totaal komen ze uit op een prognose van 73 TWh groene stroom uit zon en wind in 2030.

Opbouw prognose

Voor windenergie is de prognose van NWEA dat er 23 TWh opgewekt wordt in 2030 op basis van wat er nu staat (inclusief deel repowering) en alles wat in de pijplijn zit en waarmee de provincies al hebben ingestemd.

Voor zonne-energie is de verwachting van Holland Solar dat er in 2030 30TWh opgewekt wordt m.b.v. zakelijke dakopstellingen en 10 TWh met veldopstellingen. Wat in totaal 30 TWh aan groene stroom uit grootschalige zonne-energieprojecten betekent. Met de opbrengst van windenergie erbij zou dat 63 TWh grootschalige opwekking van groene stroom op land betekenen. Voor huishoudens gaat Holland Solar uit van 10 TWh zonnestroom in 2030. Wat het totaal hernieuwbaar op land op 73 TWh brengt.

Basispad Nationale Energieverkenning uit 2017

De prognoses van NWEA en Holland Solar zijn fors hoger dan het basispad uit de laatste Nationale Energieverkenning (NEV) uit 2017 (pdf). In het basispad zonder SDE+ na 2019 werd daar uitgegaan van 12 TWh wind op land, 5 TWh grootschalige zonne-energie, in totaal 1 7 TWh. Voor kleinschalige zonne-energie (zon op woonhuizen) werd in de NEV 2017 uitgegaan van 7 TWh in het basispad. In totaal ging de NEV 2017 dus uit van ongeveer 24 TWh groene stroom van wind- en zonne-energie.

Conclusie

Mijn eerste conclusie is het ik erg benieuwd ben naar het nieuwe basispad in de NEV 2019 en dat het in een zo snel ontwikkelende markt als hernieuwbare energie geen goede zaak is dat er vorig jaar voor gekozen is om de NEV 2018 over te slaan. Meer budget voor PBL en CPB had hier zeker meerwaarde gehad. Zeker ook voor de regionale energiestrategie√ęn die elke regio na het ondertekenen van het klimaatakkoord moet gaan opstellen.

Ook duiden de prognoses van NWEA en Holland Solar er op dat de groei van groene stroom nu ook in Nederland eindelijk stevig van de grond is gekomen. Zo sterk dat ook onze modellen mogelijk binnenkort achter de werkelijkheid aan gaan lopen, in plaats van dat de ontwikkeling standaard langzamer gaat dan gehoopt.

Kanttekening bij de prognoses van NWEA en Holland Solar is natuurlijk wel dat de projecten nog niet daadwerkelijk gerealiseerd zijn. Zelfs als een deel niet gerealiseerd wordt lijkt de marge ten opzichte van de 42 TWh doelstelling voor 2030 ruim genoeg om te concluderen dat de doelstelling voor 2030 in zicht is. NWEA en Holland Solar houden in hun prognose er zelf ook rekening mee dat een deel niet gerealiseerd wordt. Voor zover ik begrepen heb zit dat verwerkt in de prognose voor 2030.

Dit bericht is geschreven voor en gepubliceerd op Sargasso.

Hier en daar opgewekt: mijn investeringen in wind- en zonne-energie

De afgelopen 10 jaar heb ik met regelmaat projecten gesteund via crowdfunding, kleine investeringen gedaan in Afrikaanse ondernemers en in zonne-energie ge√Įnvesteerd. De afgelopen jaren heb ik daar weinig tijd en aandacht aan besteed op mijn blog. Vandaag weer eens een kleine update van de sites die ik momenteel gebruik om projecten te ondersteunen. En natuurlijk van de behaalde rendementen op mijn investering in Meewind.

Hier opgewekt:

Meewind

Om te beginnen bij Meewind. Dat is de belegging waar ik het minst naar omkijk. De afgelopen jaren is mijn initi√ęle investering in Belwind gesplitst in twee fondsen. Een voor het bestaande parken en een voor nieuwe parken, waaronder het inmiddels operationeel geworden windpark Gemini. De waarde van mijn oorspronkelijke investering is de afgelopen jaren met 53% gestegen, waarvan een deel veroorzaakt wordt door het dividend in nieuwe participaties uit te laten betalen. Daarnaast heb ik afgelopen jaar ruim 10% dividend uitgekeerd gekregen.

Zonnepanelendelen

Ik heb in diverse projecten ge√Įnvesteerd via Zonnepanelendelen. Ook het eerste project van Energiek Schiedam, de lokale energieco√∂peratie waar ik in het bestuur zit, is via deze site gefinancierd. In 2018 heb ik 3,8% rendement gehaald op mijn investeringen in deze projecten.

Greencrowd

Ook via Greencrowd heb ik ge√Įnvesteerd in een aantal projecten. Bij Greencrowd heb ik vorig jaar 3% rendement gehaald. Niet heel veel, maar nog altijd meer dan op onze spaarrekening.

Windvogel

Behalve bestuurslid bij Energiek Schiedam ben ik sinds 2011 lid bij de landelijke energiecoöperatie De Windvogel. Ik heb een bedrag aan Windvogel uitgeleend om projecten mogelijk te maken. Hoeveel rendement ik daar precies op maak weet ik niet en vind ik ook niet zo heel belangrijk.

Windcentrale

Hoe onze winddelen presteren beschrijf ik maandelijks als ik mijn energierekening analyseer. Daar ga ik nu verder geen aandacht aan besteden. Dat kom begin mei weer aan de orde als de energiegegevens van april aan de beurt zijn.

Daar opgewekt

MyC4, da’s war einmal

Vanaf 2008 tot ongeveer 2013 of 2014 heb ik via MyC4 in Afrikaanse ondernemers ge√Įnvesteerd. Niet zozeer in duurzame energie projecten, als wel in ondernemers die geld nodig hadden om hun bedrijf uit te breiden. Rond 2015 tekende zich de eerste problemen af met Afrikaanse partners van MyC4 af. Eerst besloot MyC4 zich te concentreren op de Kenyaanse markt. Later werd de site helemaal afgesloten voor nieuwe investeringen. Inmiddels is het bedrijf failliet. Op hun weblog publiceren ze af en toe nog wel updates van de rechtszaak tegen een van hun Kenyaanse partners. Het precieze bedrag dat ik ben kwijt geraakt weet ik niet, maar ik vermoed dat het uiteindelijk ongeveer de helft van mijn investering is geweest.

Sunfunder

In 2013 en 2014 heb ik via Sunfunder voor het eerst in offgrid solar projecten in Afrika ge√Įnvesteerd. Inmiddels heeft Sunfunder de crowdfunding tak gesloten en richten ze zich enkel nog op grote investeerders. Sinds Sunfunder zich enkel nog op grote investeerders richt investeer ik kleine bedragen via andere websites.

Huidige sites voor daar opgewekt

Een daarvan is Trine, op deze website staan met name kleine offgrid zonne-energieprojecten vari√ęrend van een zonnelamp tot een kleine zonne-installatie voor een woning. De site richt zich vooral op Afrika en Azi√ę. Via Trine heb ik inmiddels in 7 verschillende projecten ge√Įnvesteerd. De eerste investering is inmiddels volledig terugbetaald. Het aardige van Trine is dat je kunt zien hoeveel mensen je met je investering van elektriciteit hebt voorzien en hoeveel ton CO2 uitstoot je voorkomen hebt. In mijn geval staat de teller momenteel op 12 mensen van stroom voorzien en 0 ton CO2 voorkomen. Niet heel veel, maar alle kleine beetjes helpen.

Een tweede site waarmee ik in offgrid solar investeer is Energise Africa, (voorheen Lend a Hand UK). Ook bij Energise Africa gaat het om kleine zonnestroomsystemen voor individuele huishoudens, of soms een maatje groter voor meerdere huizen. Energise Africa laat net als Trine zien wat de impact van je investering is. In dit geval 15 mensen met stroom in ruim 2 ton CO2 uitstoot voorkomen. De berekening zit net anders in elkaar dan bij Trine, dus helemaal vergelijkbaar zijn de impact scores niet.

Een andere website die ik gebruik is Ecologico. Deze Duitse site richt zich op grotere projecten. Het eerste project dat ik mee heb gefinancierd was een 75 kWp zonnestroominstallatie in Kenya. Het tweede project (dat nog niet volledig gefinancierd is) waarin ik heb ge√Įnvesteerd is een 276 kWp zonnestroominstallatie voor de Central University in Ghana. Ecologico vermeld niet wat de sociale of milieu-impact is van de investeringen die je doet.

Een laatste site waarmee ik zo nu en dan in duurzame energie projecten investeer is het Nederlandse Lend A Hand.

“7 veelbelovende innovaties…

‚Ķdie de transitie geen steek verder helpen.‚ÄĚ

Dat is de opbeurende titel van een bericht op Wattisduurzaam. Volgens Thijs ten Brinck, schrijver van het weblog, is beleid dat innovatie aanjaagt en ruimte laat fouten te maken even onmisbaar als beleid dat bewezen oplossingen aanjaagt en de ruimte geeft om deze verder te verbeteren. En op te schalen. Opschalen loopt echter vaak tegen barrières op, want ook de nadelen van een techniek zijn al bekend.

Dus blijven de proeftuinen en pilots elkaar opvolgen. Storende bijwerking daarvan is dat bewezen ineffectieve innovaties steeds opnieuw komen bovendrijven. Hij noemt op zijn website 7 voorbeelden, waar er minstens 2 bijzitten waar ik meer van had verwacht/gehoopt.

Volgens Thijs ten Brinck zijn dit de 7 ineffectieve innovaties die niet gaan bijdragen aan de energietransitie:

  1. Zonnestroom van het fietspad en de snelweg
  2. Windmolens zonder wieken
  3. Energie-opwekkende stoeptegels
  4. Thorium gesmolten-zoutreactoren
  5. Inzet van blockhaintechnologie
  6. Blauwe energie uit rivierwater dat de zee in stroomt
  7. Elektriciteit uit levende plantjes

Onderbouwing in de Open waanlink

Dit bericht is oorspronkelijk gepubliceerd op Sargasso.

Energieverbruik en opwekking augustus 2018

De serie over ons energieverbruik heeft een lange tijd stilgelegen, hoogste tijd dus voor een update over ons energieverbruik. Niet dat er veel spannends te melden is, maar toch. Ik pak de draad gewoon weer op vanaf augustus 2018.

Om te beginnen ons cumulatief netto energieverbruik, dat wil zeggen: het verbruik aan gas en elektriciteit omgerekend naar kilowattuur, minus het aantal kilowattuur dat we opwekken met onze zonnepanelen, winddelen en zonneboiler. Ik wens je veel succes met het vinden van de lijntjes van 2017 en 2018, want beide gaan grotendeels schuil achter de energieverbruiken van 2014, 2015 en 2016. Wat een mooi uitgangspunt geeft voor de ombouw die we voor dit najaar op het programma hebben staan naar meer elektrisch verwarmen en minder gas. Ons netto energieverbruik is al 5 jaar redelijk constant, dus dat geeft een mooie uitgangspositie. Met het omschakelen van alle niet-verblijfsruimtes naar infraroodverwarming hoop ik niet alleen ons gasverbruik verder te reduceren, maar ook het totale energieverbruik. De komende maanden kan ik al gaan kijken of dat lukt.Cumulatief energieverbruik augustus 2018

Een andere manier om naar ons energieverbruik te kijken is door het te vergelijken met de oppervlakte van onze woning. Ook dan is het plaatje onderhand een beetje saai en blijven de verbruiken de laatste 5 jaar redelijk dicht in elkaars buurt. Al is het op jaarbasis nog steeds dubbel zo veel als de BENG norm voor nieuwbouw die in ontwikkeling is. Alleen is het energieverbruik in de grafiek hieronder inclusief het elektriciteitsverbruik van apparaten.

Energieverbruik per m2 oppervlakte augustus 2018

Behalve het vloeroppervlakte is ook het weer van grote invloed op ons energieverbruik. Zo’n 70% van ons energieverbruik bestaat namelijk uit gasverbruik voor verwarming en warm water. Wederom ga ik de lezers teleurstellen. Ook volgens deze graadmeter ligt ons energieverbruik al 5 jaar redelijk constant, al is het energieverbruik dit jaar wel een maatje hoger. Mogelijk veroorzaakt doordat ik de cv ketel dit jaar in de zomermaanden totaal niet heb uitgeschakeld, terwijl ik dat in voorgaande jaren wel deed tijdens zonnige periodes.

Energieverbruik per graaddag augustus 2018

Ook de mix van ons energieverbruik is al een paar jaar redelijk constant. Het grootste deel van ons energieverbruik wordt op jaarbasis geleverd door aardgas, waarbij we al wel een deel van het gasverbruik verminderen door onze zonneboiler. De elektriciteit wekken we op jaarbasis volledig zelf op via onze zonnepanelen en winddelen.

2018 12 maands energieverbruik

Op maandbasis ziet de balans er wat anders uit en hebben we maanden dat we terugleveren aan Greenchoice en maanden dat we elektriciteit van Greenchoice afnemen. Over het algemeen zit de teruglevering in de zomer en de afname van stroom in de winter. Het is wel leuk om te zien dat de productie van zonne-energie en windenergie beide op andere momenten in het jaar pieken, waardoor ze elkaar goed aanvullen. Het meest in het oog springende zijn natuurlijk de pieken in het verbruik tijdens het stookseizoen. Wat meteen het belang laat zien van goede isolatie. Daarmee is de warmtevraag in de winter te verlagen.

Energieverbruik per maand tm augustus 2018

De achtbaan die Tesla heet

De afgelopen 3 jaar hebben we weinig aandacht aan Tesla besteed op Sargasso, het laatste artikel dateert uit 2016. Ondertussen heeft het bedrijf zich wel stevig doorontwikkeld. De afgelopen weken stond Tesla stevig in de belangstelling door de publicatie van de cijfers van het 2e kwartaal van 2018 en door opmerkingen van topman Elon Musk dat hij Tesla van de beurs wil halen. Tijd voor een uitgebreidere update over het bedrijf. Waarbij ik niet pretendeer volledig te zijn en bij voorbaat ook vastgesteld wil hebben dat ik geen aandelen in Tesla bezit en ook geen Teslarijder ben.

Geschiedenis Tesla

Tesla werd in 2003 opgericht door Martin Eberhard en Marc Tarpenning om een elektrische sportwagen op de markt te brengen. Een jaar later investeerde Elon Musk, die fortuin heeft gemaakt als mede-oprichter van PayPal, een groot bedrag in het bedrijf en leidde hij de ontwikkeling van de Tesla Roadster. In oktober 2008 werd Musk zelf CEO en investeerde hij nogmaals een fors deel van zijn privé vermogen in Tesla. In de jaren daarop haalde Tesla verscheidene malen geld op bij investeerders, partners en de Amerikaanse overheid om de verdere ontwikkeling te financieren. In 2009 leende Tesla $465 miljoen van het het Department of Energy.

Op 26 maart 2009 onthulde Tesla Motors het Model S, een prototype van een elektrische sport sedan. In juni 2010 ging Tesla naar de beurs. De basisversie van de Model S had in 2012 een actieradius van 300 kilometer, maar de huidige uitvoeringen hebben een bereik vari√ęrend van 420 kilometer tot ruim 613 kilometer. In het begin van 2013 bevond Tesla zich in een crisis omdat zij niet in staat was de reserveringen om te zetten in daadwerkelijke verkopen. Musk bereidde een¬†verkoop van Tesla aan Google¬†voor, tijdens het uitwerken van de details trokken de verkopen aan en rapporteerde Tesla z‚Äôn eerste winstgevende kwartaal. Hierdoor steeg de beurskoers en was Tesla in staat om leningen af te betalen en een bankroet af te wenden. In februari 2012 onthulde Tesla Model X, een elektrische SUV. Tesla leverde de eerste Model X auto‚Äôs in 2015.

In 2016 onthulde Tesla de Model 3, een elektrische compacte sedan. Het basismodel van de auto kost $35.000. Binnen een paar weken na de aankondiging had Tesla meer dan 30o duizend reserveringen ontvangen. De productie en levering van de Model 3 is halverwege 2017 begonnen.

Bet the company: Opschalen productie Tesla Model 3

De strategie van Tesla met elektrische auto‚Äôs is om van luxe voertuigen toe te werken naar betaalbare voertuigen. Met de Model 3 is Tesla aangeland in het prijssegment van de kleine sedan. De productie en verkoop van dit model moet Tesla winstgevend krijgen. CEO Elon Musk geeft in een¬†interview met Bloomberg¬†aan dat dit een ‚Äėbet the company‚Äô situatie betreft. Als het niet lukt om de productie op te schalen rest weinig anders dan het faillissement van Tesla.

Een van de belangrijkste uitdagingen die Tesla heeft is daarom het opschalen van de productie van de Tesla model 3. Bij de opschaling is Tesla meerdere keren tegen problemen aangelopen, waardoor de verwachte aantallen leveringen tegenvielen. Dit werd onder andere veroorzaakt door problemen bij het produceren van de accupakkettenen doordat Tesla de productie veel verder had geautomatiseerd dan gebruikelijk bij autofabricage. Inmiddels heeft Tesla de productie van accupakketten onder controle en heeft het zijn productieproces aangepast, waarbij een deel van de automatisering is teruggedraaid.

Elon Musk had al eerder aangegeven dat Tesla vanaf een productieniveau van 5.000 Model 3’s per week een positieve cashflow en winst kan gaan maken. Vlak voor sluiting van het tweede kwartaal van 2018 wist Tesla de productie op dit doel van 5.000 Model 3’s per week te krijgen. Tesla streeft ernaar om de productie van de Model 3 in de loop van 2019 op te schroeven naar 10.000 stuks per week. Verschillende analyses geven aan dat de kostprijs bij een dergelijk volume rond de $28.000 ligt, waardoor Tesla op de Model 3 winst maakt. Het basismodel van de Tesla 3 kost $35.000, maar is nog niet leverbaar.

Marktaandeel Tesla

Cleantechnica, dat Tesla al langere tijd volgt en een behoorlijk track record heeft in het inschatten van de verkoop van elektrische auto’s, schat dat Tesla in juli zo’n 13.500 Model 3’s leverde in de VS. Daarmee heeft Tesla 23% van deze markt in handen en is de Model 3 het best verkopende model in de categorie kleine en middelgrote luxe personenauto’s. Ook op merkniveau steekt Tesla boven de andere merken uit. Gevolgd door BMW (9.502), Audi (7.982), Mercedes (7.517) en Lexux (7.348). Cleantechnica schat dat de Tesla Model 3 in juli in de top 10 van best verkopende auto’s van de VS stond.

Het feit dat Tesla aangeeft dat het de productie van Powerwalls terug gaat schroeven om voldoende accu’s te hebben voor de productie van elektrische auto’s is een aanwijzing dat Tesla verwacht dat het zijn productie op peil kan houden, of zelfs verhogen. Ook de aankondiging van partner Panasonic dat het de capaciteit voor productie van energieopslag in de Gigafactory met 30% gaat uitbreiden duidt daar op.

Behalve de Model 3 produceert Tesla ook nog steeds de Model S en de Model X. De Model S concurreert met grote luxe personenauto’s. De verwachte vraag naar de Model S was 20.000 auto’s per jaar, inmiddels bedraagt de vraag 50.000 stuks. Ook in dit marktsegment is Tesla inmiddels marktleider in de VS en verkocht Tesla in 2017 bijna 29.000 stuks. Mercedes verkocht in 2017 van zijn S-Class een kleine 16.000 stuks in de VS. BMW, die in 2016 een vernieuwde versie van zijn vlaggenschip de BMW 7 uitbracht, zag de verkoop daarvan in 2017 met ruim een kwart dalen ten opzichte van 2016. Voor de Model X waren de verwachtingen met 10-15.000 stuks wat lager, maar de vraag ligt momenteel ook rond de 50.000 per jaar. In beide gevallen is de vraag naar Tesla’s auto’s dus hoger dan oorspronkelijk verwacht.

Mercedes kan de tegenvallende verkopen bij de luxe personenauto’s opvangen met de winsten en omzet uit vrachtauto’s en kleinere modellen. BMW kan dit niet, doordat zij vooral luxe personenauto’s produceren, naast de veel kleinere Mini (fout herstelt m.b.v. oplettende lezer van Sargasso). Het wordt dan ook interessant om te zien hoe de verkopen van BMW zich komend jaar ontwikkelen nu Tesla een concurrerend model heeft in de volle range van BMW.

statistic_id287753_large-luxury-vehicle-sales-by-model-in-the-united-states-2017-404x300
Een bijschrift invoeren

Verkoop grote luxe personenauto’s VS 2017. Bron: Statista

Energieopslag

Behalve elektrische auto‚Äôs levert Tesla ook energieopslag. Sommigen vragen zich zelfs af of Tesla niet beter te beschouwen is als¬†leverancier van energieopslag¬†of als¬†energiebedrijf. In Zuid-Australi√ę ging Musk een weddenschap aan om¬†binnen 100 dagen een energieopslagsysteem op te leveren, bij vertraging zou het systeem gratis geleverd worden. Tesla wist het systeem binnen de gestelde tijd op te leveren. Inmiddels draait het systeem twee kwartalen mee in de elektriciteitsmarkt van Zuid-Australi√ę. Het systeem levert naast energieopslag ook netwerkdiensten. De inschatting van analisten van Reneweconomy op basis van het eerste half jaar is dat Tesla‚Äôs Big Battery¬†zo‚Äôn 18 miljoen Australische dollar (11,5 miljoen Euro) per jaar winst maakt. Een uitleg van hoe er geld wordt verdiend met het energieopslagsysteem vind je¬†hier.

Het systeem heeft ook al meerdere keren zijn waarde bewezen door de snelheid en de accuraatheid van reageren op netwerkproblemen, zoals het wegvallen van conventionele centrales. Daarbij vervangt het systeem de rol van de piekcentrales niet, maar geeft deze wel de tijd om te reageren. Ook lijkt het er op dat het toevoegen van de Tesla Big Battery aan het elektriciteitsnetwerk het moeilijker maakt voor exploitanten van gascentrales om forse overwinsten te maken op de markt voor netwerkdiensten. De prestaties van de Tesla Big Battery leidt er ook toe dat netwerkbeheerders en toezichthouders in de VS anders naar het netwerk gaan kijken. Waarbij energieopslagsytemen, zoals de Tesla Big Battery, als eerste verdedigingslinie gaan functioneren bij uitval van een conventionele energiecentrale. Door de snelheid waarmee batterijen kunnen reageren op het wegvallen van een conventionele centrale krijgen piekcentrales meer tijd om in te springen, terwijl het netwerk op spanning wordt gehouden.

Inmiddels werken ook verschillende¬†mkb-bedrijven in Australi√ę aan plannen om offgrid¬†te gaan met behulp van de Tesla Powerwall. Tesla is daarnaast betrokken bij plannen om in Australi√ę een¬†virtuele energiecentrale van 250 MW¬†op te zetten. Hierbij worden zonnepanelen en thuisaccu‚Äôs virtueel gecombineerd tot een grote centrale. Dit is vergelijkbaar met wat Eneco voor ogen staat met¬†Crowdnett. Ook in Amerika is Tesla betrokken bij projecten voor energieopslag. In Californi√ę sloot¬†Tesla een contract met elektriciteitsbedrijf PG&E¬†voor een energieopslagsysteem van 730 MWh. De installatie moet 4 uur lang 182,5 MW kunnen leveren. Dit kan opgehoogd worden naar 6 uur, waarmee het energieopslagsysteem een omvang van 1,1 GWh zou krijgen. Deze plannen zijn nog niet goedgekeurd door de toezichthouder. In Samoa heeft Tesla een¬†nieuw stuk software en hardware¬†in gebruik genomen om het eiland te helpen bij het bereiken van 100% groene stroom.

Tesla Solar

In 2016 nam Tesla het zonne-energiebedrijf¬†Solar City¬†over. Het bedrijf werd ge√Įntegreerd in Tesla. In 2017 kondigde Tesla een zonnedak aan, dat esthetisch een grote vooruitgang moet worden ten opzicht van bestaande zonnepanelen. De productie van deze zonnedaken zou halverwege 2018 moeten starten. Het lijkt er echter op dat Tesla hierbij ook tegen opschalingsproblemen in de productie aanloopt. Panasonic, dat de zonnecellen produceert voor de zonnedaken van Tesla, heeft recent aangegeven¬†andere kopers te zoeken voor de zonnecellen¬†die ze produceren in Tesla‚Äôs fabriek in Buffalo.

Kwartaalcijfers

Nu Tesla 5.000 Model 3‚Äôs per week produceert verwacht Musk dat het¬†ergste deel¬†van de ‚Äėproduction hell‚Äė achter de rug is. Tesla verwacht dat de productie van Model 3‚Äôs in het derde kwartaal (juli-september) op 50.000‚Äď55.000 komt te liggen. Het aantal leveringen kan hoger liggen, doordat een deel van de voertuigen die in het tweede kwartaal geproduceerd zijn nog op transport zijn naar de klant. Daarboven produceert Tesla ongeveer 1.000 Model X en Model S‚Äôs per week, wat het totaal momenteel op 7.000 voertuigen per week brengt. Elon Musk gaf bij de¬†toelichting op de kwartaalcijfers¬†aan:

From an operating plant standpoint, from onwards I really want to emphasize our goal is to be profitable and cash flow positive for every quarter going forward.

Als kanttekening gaf Musk wel aan dat dit los is van het optreden van een force majeur, zoals economische recessies. Het is Tesla ook gelukt om liquide middelen te behouden. Aan het eind van het tweede kwartaal $2,2 miljard aan liquide middelen. Gecombineerd met de verwachting van Musk dat Tesla in het derde kwartaal een positieve kasstroom zal kennen betekent dit dat¬†Bloomberg z‚Äôn artikel over de ‚Äėcashburn rate‚Äô van Tesla¬†nodig aan moet passen. De beurskoers van Tesla steeg 16% na de presentatie van de jaarcijfers. Dit¬†leverde speculanten een verlies van 2 miljard dollar op. Dat wil overigens niet zeggen dat iedereen¬†overtuigd is van de cijfers van Tesla¬†of van de¬†toekomstkansen van Tesla. Wie zelf met de cijfers van Tesla wil spelen kan¬†hier¬†terecht.

Vorige week maakte Elon Musk bekend te overwegen om Tesla van de beurs te halen om zo de druk van kwartaalcijfers en speculanten te verminderen. Daardoor kan Tesla zich richten op het uitvoeren van zijn strategie, het opschalen van de productie en het ontwikkelen van nieuwe producten. Hoe dit precies vorm zou moeten krijgen is op moment van schrijven onduidelijk. Musk geeft aan dat hij bestaande aandeelhouders graag wil behouden, ook als het bedrijf van de beurs gaat. De ongebruikelijke manier om dit via Twitter bekend te maken is volgens sommige analisten een van de redenen waarom het beter is als Tesla van de beurs verdwijnt. Al is op dit moment onduidelijk hoe Tesla dit denkt te financieren en betwijfelen analisten de haalbaarheid van het plan. Elon Musk heeft zelf 20% van de aandelen in handen, reden dat de raad van bestuur inmiddels aangegeven zou hebben dat Musk (tijdelijk) een stap terug moet doen als topman van Tesla. Ook hebben de Amerikaanse beursautoriteiten inmiddels een onderzoek ingesteld naar mogelijke koersmanipulatie.

Toekomstplannen

Tesla maakte afgelopen jaar ook bekend verschillende nieuwe markten te willen betreden, waaronder die voor vrachtauto’s. De eerste Tesla Semi’s (elektrische vrachtwagens) rijden inmiddels en het bedrijf werkt aan een pick-up. Tesla wil het ontwerp van de Tesla Truck (de pick-up) in maart 2019 gereed hebben. Al moet daar bij gezegd worden dat Tesla zijn planningen niet altijd haalt.

De Tesla Semi komt in twee versies, één met een actieradius van 475 km, de ander met een actieradius van 800 km. De Tesla Semi is naar verwachting pas leverbaar in 2019, maar er zijn al behoorlijk wat pre-orders door bedrijven geplaatst. Tot de bestellers van het eerste uur behoren onder andere Walmart, Pepsi, Anheuser-Busch, DHL, FedEx en UPS. Jim Monkmeyer, president Transportation bij DHL Supply Chain gaf in een interview met Reuters aan dat hij een forse kostenreductie verwacht van de Tesla Semi ten opzichte van een dieselvrachtwagen:

We are estimating that we could have pay back within a year-and-a-half based on energy usage as well as lower maintenance cost. The maintenance savings can be enormous as well. Just because the engines are much simpler in terms of the number of parts and the complexities of the parts

Wat overigens niet wil zeggen dat DHL van plan is om volledig over te stappen op de Tesla Semi. Het geeft wel aan dat er forse concurrentie op komst is voor zowel diesel als waterstof in het vrachtverkeer. Tesla zelf geeft aan te rekenen op de verkoop van 100.000 Tesla Semi’s per jaar voor 2022. Wanneer Tesla enkel in de VS levert zou dat een marktaandeel van 33% betekenen. Tesla zal zijn Semi echter wereldwijd leveren, dus het marktaandeel zal navenant lager zijn.

Ondertussen heeft Tesla recent ook aangekondigd dat het een nieuwe fabriek gaat bouwen in China en dat het in gesprek is met verschillende overheden voor een geschikte locatie voor een fabriek in Europa. De Chinese fabriek moet jaarlijks zo’n 500.000 voertuigen produceren voor de Chinese markt. Tesla wil de plannen volledig lokaal financieren. Van de Europese plannen zijn mij vooralsnog geen details bekend.

Conclusie

Het is nog te vroeg om te zeggen dat Tesla het gaat redden. Veel hangt af van de resultaten van de komende twee kwartalen. Als het Tesla daadwerkelijk lukt om een positieve kasstroom te realiseren, winst te maken, de productie van de Tesla Model S en het zonnedak op te voeren, dan zijn de vooruitzichten goed. De wereldwijde verkoop van elektrische auto’s stijgt fors en Tesla steekt het Chinese BYD naar de kroon om de grootste producent van elektrische auto’s ter wereld te worden. Daarnaast heeft Tesla heeft een stevig aandeel in de verkoop van nieuwe kleine, middelgrote en grote luxe personenauto’s in de VS, en een behoorlijk gevulde orderportefeuille voor alle huidige modellen, de toekomstige Tesla Semi en voor energieopslagsystemen in de boeken.

Daar staat tegenover dat Tesla in 2018 en 2019 $1,8 miljard aan leningen moet terugbetalen, tenzij een deel daarvan alsnog geconverteerd wordt. Als Tesla vanaf nu de kasstroom per saldo op nul weet te houden betekent dat dat Tesla zo’n $400 miljoen aan kasgeld beschikbaar heeft tot eind 2019 (de huidige $2,2 miljard in kas minus $1,8 miljard aan aflossingen), bij een positieve kasstroom wordt dat meer. Tesla zal ook investeringen moeten doen om de productie van z’n zonnedak en de Tesla Semi op gang te brengen. Een positieve kasstroom zal dan ook zeer welkom zijn, omdat Tesla dan geen geld hoeft te lenen voor het opschroeven van de productie in de VS.

Zelfs als Tesla het niet redt heeft het bedrijf autofabrikanten, olie- en gasbedrijven en elektriciteitsbedrijven in de VS en Europa een forse zet gegeven in de richting van elektrisch vervoer. Het aantal elektrische automodellen zal de komende jaren fors toenemen en Shell, Total en BP werken ieder aan elektrische laadinfrastructuur. Ook elektriciteitsbedrijven zetten inmiddels vol in op deze markt.

Artikel is geschreven voor en gepubliceerd op Sargasso.

BNEF 2018: zon en wind 50% stroomvoorziening in 2050

Bloomberg New Energy Finance (BNEF) heeft zijn nieuwe Energy Outlook uitgebracht. De BNEF-analisten voorspellen dat in 2050 50% van de wereldwijde stroomproductie van zon- en windenergie afkomstig zal zijn. Het is in hun ogen een strijd van techniek tegen grondstoffen. Zon- en windenergie behoeven geen brandstoffen om te blijven draaien. De leercurves van zon- en windenergie zorgen al jaren voor dalende prijzen, en ook bij energieopslag (lithiumion-accu’s) is dat het geval.

In de ogen van de onderzoekers is het daarom:

a matter of when and how, not if, wind and solar disrupt electricity systems everywhere.

Zonne- en windenergie

De leercurve voor zonne-energie bedraagt 28,5% voor iedere verdubbeling van de ge√Įnstalleerde capaciteit sinds 1970. De prijzen van PV-modules zijn sinds 2010 met 83% gedaald. Voor wind ligt de leercurve wat lager op 10,5% op basis van US$ per MW ge√Įnstalleerd vermogen. Dat is echter slechts een deel van het verhaal, want de capaciteitsfactor van windturbines is sinds 2010 gestegen van zo‚Äôn 20% naar 35%. Dat betekent dat windmolens meer opbrengen per MW ge√Įnstalleerd vermogen.

Op basis van de verwachte kostenontwikkeling van de verschillende componenten construeren de analisten van BNEF twee kantelpunten. Het eerste kantelpunt is waar nieuwe wind- en zonne-energie goedkoper worden dan fossiele alternatieven (gas in Amerika of steenkool in China). Het tweede kantelpunt is wanneer nieuwe wind- en zonne-energie goedkoper worden dan bestaande fossiele centrales.

Het eerste kantelpunt is volgens BNEF al bereikt in de VS en China. Wat betekent dat een toenemend aantal energiebedrijven vanaf nu gaat kiezen voor hernieuwbare energiebronnen in plaats van gas. Het tweede kantelpunt volgt volgens BNEF voor 2030, wat betekent dat ongesubsidieerde wind en zonne-energie dan het aantal draaiuren van bestaande fossiele centrales gaat beperken. Onderzoekers van het Rocky Mountain Institute kwamen eerder dit jaar tot dezelfde conclusie. Zij waarschuwden dat een groot deel van de gascentrales die momenteel in de pijplijn zitten tijdens hun levensduur onrendabel zullen worden.

Verschillende toezichthouders in de VS verwijzen voorstellen voor nieuwe gascentrales inmiddels terug naar de tekentafel en vragen om voorstellen voor hernieuwbare energie in combinatie met energieopslag.

Rol energieopslag

Zonne-energie en windenergie kunnen niet volcontinu leveren. Het aandeel dat ze in de energiemix kunnen innemen groeit door ze te combineren met energieopslag. Waarbij vooral lithium-ion accu’s sterk in ontwikkeling zijn. Sinds 2010 zijn de kosten per kWh gedaald met 80%, een leercurve van 18%. De analisten verwachten een verdere daling tot 96 USD/kWh in 2025 en 70 USD/kWh in 2030.

De wereldwijde productiecapaciteit voor lithium-ion accu’s is momenteel 131 GWh, waarvan 60% in China zit. BNEF verwacht dat de productiecapaciteit in 2021 verdrievoudigd zal zijn met een marktaandeel voor China van 73%. China streeft in de markt voor energieopslag een soortgelijke positie na als bij PV.

Energieopslag kan twee rollen vervullen. Op de eerste plaats zullen energieopslagsystemen netdiensten gaan aanbieden, zoals frequentieregeling. Deze diensten kunnen ze sneller en preciezer leveren dan fossiele centrales. Een voorbeeld hiervan is te zien in de Hornsdale energieopslag in Zuid-Australi√ę, maar ook in Europa staan inmiddels de eerste energieopslagsystemen die netdiensten leveren.

Een tweede toepassing is het opvangen van langere termijn verschillen tussen vraag en aanbod, door elektriciteit op te slaan bij veel aanbod en te leveren bij veel vraag. Op deze markt bieden accu’s geen volledige vervanging voor fossiele centrales.

Rol fossiele brandstoffen

De ontwikkelingen op gebied van hernieuwbare energie en energieopslag betekenen niet dat er geen rol is voor fossiele energiecentrales. Vooral voor gascentrales is er een rol weggelegd om fluctuaties in energieproductie op te vangen. Op de langere termijn zal het daarbij steeds meer gaan om het opvangen van seizoensfluctuaties, omdat energieopslag de rol voor kortere onbalansperiodes over zal nemen. In de nieuwe rol voor gascentrales is veel minder volume aardgas nodig dan voorheen, wat slecht nieuws is voor gasproducenten.

De grootste verliezers volgens BNEF zijn kolencentrales. Hun marktaandeel loopt in de nieuwste modellering terug van 37% nu naar 11% in 2050.

Uitdagingen voor beleidsmakers

BNEF ziet twee uitdagingen voor beleidsmakers. Op de eerste plaats wordt het een uitdaging om te zorgen dat de markt zo in elkaar steekt dat eigenaren van zonne-energie en windturbines hun geld terug verdienen. Op de tweede plaats wordt het een uitdaging om te zorgen dat de benodigde reservecapaciteit aan gascentrales beschikbaar blijft en ontwikkeld wordt. Om de doelstellingen van het klimaatakkoord van Parijs te halen is de derde uitdaging om een alternatief te ontwikkelen voor de rol die gascentrales hebben om seizoensschommelingen op te vangen.

Lees ook dit artikel over de implicaties van de BNEF doorrekening.

Dit artikel is eerder verschenen op Sargasso.

Nieuwe investering in zonne-energie

Het is al weer een tijdje geleden dat ik hier geschreven heb over mijn investeringen in zonne-energie in Afrika, Zuid-Amerika en Azi√ę. Dat betekent niet dat ik gestopt ben met investeren. Wel ben ik inmiddels verandert van sites waarmee ik deze investeringen doe.

Sunfunder

Sunfunder, de site waarmee ik in zonne-energie in Afrika en Azi√ę investeerde, is al weer een paar jaar gestopt met zijn crowdfunding activiteiten. Het bedrijf richt zich nu op grote investeerders, zoals banken, verzekeraars en pensioenfondsen. Mijn inleg heb ik volledig terug ontvangen. Vanaf het begin was de strategie van Sunfunder erop gericht om offgrid solar ‘bankable’ te maken, dat is ze inmiddels gelukt.

Trine en Lend-a-hand

De afgelopen anderhalf a 2 jaar heb ik verschillende projecten gefinancierd via Trine en Lend A Hand om zo mijn bijdrage te leveren aan de slag om de onderkant van de energiemarkt. Beide websites richten zich ook op kleinschalige offgrid solar projecten in met name Afrika en Azi√ę.

Ecoligo

Sinds deze week investeer ik ook via Ecoligo. Het eerste project waar ik in ge√Įnvesteerd heb is Rift Valley Roses in Kenia.

Ecoligo is een Duits platform dat zich richt op mkb bedrijven in Afrika en Azi√ę. Deze bedrijven hebben vaak veel last van het onbetrouwbare elektriciteitsnetwerk en de hoge kosten van dieselgeneratoren. Door te investeren in zonne-energie in combinatie met energieopslag kunnen ze veel kosten besparen. Alleen lukt het deze bedrijven vaak niet om bankfinanciering te regelen voor de installatie en willen ze zelf niet investeren buiten hun kernactiviteit. Crowdfunding vormt hier dus een alternatief. De looptijd van de investeringen is daarmee een stuk langer dan bij Trine en Lend-A-Hand. Bij Ecoligo leen je je geld uit voor 6 tot 8 jaar, terwijl Trine en Lend-A-Hand vaak looptijden kennen van 2 tot 3 jaar.

Meer informatie over het belang van het openbreken van de markt voor zonne-energie voor het mbk in Afrika en Azi√ę vind je hier.