Ingebruikname Zon op Wennekerpand

In mijn vrije tijd ben ik actief bij de lokale energiecoöperatie in Schiedam. Vorige week vrijdag was de feestelijke ingebruikname van ons eerste project: Zon op Wennekerpand. Dit is het eerste project dat door het Schiedams Energie Collectief is ontwikkeld en nu is overgedragen aan Energiek Schiedam. De openingshandeling werd verricht door wethouder Duurzaamheid Patricia van Aaken.

https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fenergiekschiedam%2Fphotos%2Fa.644502549058358.1073741829.641696336005646%2F644502659058347%2F%3Ftype%3D3&width=500

Realisatie van het zonnedak was een klus van de lange adem; ook na een succesvolle crowdfundingscampagne begin dit jaar, duurde het nog tot enkele weken geleden tot installateur BeSolar aan het werk kon.

Ondanks de haperingen in de realisatie is de gevolgde werkwijze volgens Van Aaken toch de manier waarop Schiedam wil werken: samenwerkingsinitiatieven die leiden tot verduurzaming van de stad vanuit de gemeente ondersteunen. In die context wees zij ook op 10 oktober aanstaande, als de gemeente samen met SEC een Dag van de Duurzaamheid organiseert. De gemeente beloont de 3 beste duurzaamheidsinitiatieven die voor 6 oktober worden ingediend met maximaal 5.000 Euro ondersteuning.

SEC draagt het project nu over aan de coöperatie Energiek Schiedam. De lokale crowdfunders, die de bouw van het zonnedak mogelijk hebben gemaakt, vormen de eerste leden. Ook lid worden? Vul het lidmaatschapsformulier in. Lidmaatschap kost 10 Euro per jaar, investeerders krijgen het lidmaatschap het eerste jaar gratis.

https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fenergiekschiedam%2Fphotos%2Fa.644502549058358.1073741829.641696336005646%2F644502582391688%2F%3Ftype%3D3&width=500

Meer informatie over de feestelijke opening op Schiedam24. Meer foto’s van de opening op onze facebook pagina en bij Zonnepanelendelen.

De opbrengst van Zon op Wennekerpand is hier live te volgen. De koppeling met de systemen van Zonnepanelendelen werkt nog niet optimaal, dit wordt komende weken verholpen. Daarna kunnen alle investeerders via de website van Zonnepanelendelen zien hoeveel stroom hun zonnedelen hebben opgewekt.

Video eerste installatiedag Zon op Wennekerpand

Vorige week berichtten we dat BeSolar deze week zou beginnen met de installatie van Zon op Wennekerpand. Hiermee nadert de realisatie van het eerste project van Energiek Schiedam zijn ontknoping.

Maandag hebben Fun-Key Events en LookTV een camera geplaatst, waarmee de installatie is te volgen. De camera maakt iedere 5 minuten een foto. Door deze foto’s achter elkaar te plaatsen ontstaat een timelapse video van de installatie.  LookTV heeft vandaag de eerste timelapse video op haar YouTube-kanaal geplaatst. Op de video is o.a. te zien hoe BeSolar de eerste onderdelen van de draagconstructie voor de zonnepanelen plaatst:

Deze week vind de installatie plaats van onderconstructie, zonnepanelen, DC bekabeling en omvormers. Volgende week volgt het inregelen van de installatie. De officiële oplevering vind plaats op 9 september om 11u op het bordes van het oude stadhuis.

Dit bericht is een bewerking van een eerder bericht op de website van Energiek Schiedam.

Gastbijdrage: Staat Franse kernenergie onder druk… van Duitse hernieuwbare energie?

Eind mei zorgden stakingen voor een verlaging van de productie van kernenergie in Frankrijk. Toch legden een paar weken eerder, zonder stakingen, meer kerncentrales die de productie stil. Duitse en Europese hernieuwbare elektriciteit kunnen een van de redenen zijn geweest voor Frankrijk om zoveel kerncentrales in dat weekend stil te leggen. Gelet op de discussie die de vorige vertaling over kernenergie en energietransitie opleverde, leek het me goed om deze nieuwe analyse van Craig Morris ook te vertalen.

Tekst: Craig Morris. Vertaling: Krispijn Beek.
AKW_Paluel_01
Op 31 maart ontsnapte de kerncentrale Paluel 2 ‘ maar net aan een catastrofe,’ aldus Le Parisien. (Foto door Bodoklecksel, modified, CC BY-SA 3.0)

De kerncentrale Paluel 2 “ontsnapte maar net aan een catastrofe,” zoals Le Parisien het stelde, op 31 maart. (Photo by Bodoklecksel, modfied, CC BY-SA 3.0)

Het nieuws was wat lastig te begrijpen. Reuters meldde bijvoorbeeld dat de stakingen van de vakbond op 26 mei slechts ‘19 kerncentrales’ zouden treffen. Om preciezer te zijn, Frankrijk heeft 58 kernreactoren op 19 locaties. Het verschil tussen deze cijfers is belangrijk als we willen begrijpen wat het betekent dat negen reactoren die dag stilgelegd zijn vanwege de stakingen. Dat betekent dat minder dan een zesde van de reactoren geraakt werden door de stakingen en niet bijna de helft. Stakingen zijn relevant voor nucleaire veiligheid. Mark Hertsgaard schreef al in 1983 dat kerncentrales

Must be designed to sidestep labor-management antagonisms,

Aan de ander kant schroefde 33 van Frankrijks kernreactoren de productie op 26 mei terug of lagen zelfs helemaal stil. Toch was de situatie op donderdag 26 mei niet zo zwaar voor Franse kerncentrales als op zondag 15 mei, al kreeg die laatste dag veel minder aandacht. Op 26 mei zorgden de stakingen voor een daling van de elektriciteitsproductie van de Franse kerncentrales terug tot beneden de 40 GW (en kortstondig onder de 37 GW, zoals te zien is in de grafiek hieronder).

Franse_elektriciteitsproductie_.png
Bron: RTE

Op zondag 15 mei daarentegen daalde de productie van kernenergie tot onder de 28 GW, wat mogelijk een historisch dieptepunt is (het is in ieder geval het laagste productieniveau van dit jaar). Let ook op het verschil in tijdstip; het dieptepunt op 26 mei (een werkdag) ontstond in het midden van de nacht, als de vraag naar stroom laag is. Maar op zondag 15 mei lag het dieptepunt ‘s middags.

Franse_stroomproductie_26 mei
Bron: RTE

Er is een interessante correlatie tussen de waarschijnlijke recordproductie van duurzame elektriciteit in Duitsland om 3 uur ‘s middags op 15 mei. Zoals de grafiek hieronder laat zien produceerde wind- en zonne-energie op dat moment samen 35 GW – terwijl de vraag naar stroom slechts zo’n 10 GW hoger lag. Alle andere elektriciteitscentrales (waterkracht, biomassa, kolen, gas en kernenergie) verlaagden hun gezamenlijke elektriciteitsproductie tot 17 GW, waarvan meer dan de helft voor de export bestemd was.

duitse_stroomproductie.png
Bron: energy-charts.de

Op 15 mei hebben 34 van de 58 kernreactoren in Frankrijk hun productie verlaagd of zelfs helemaal stilgelegd, een aantal dat mogelijk een historisch record is (als iemand ons kan helpen dat uit te vinden, laat dan a.u.b. een reactie achter). Acht van de 24 productieverlagingen waren ongepland.

Al deze 8 ongeplande gebeurtenissen in Frankrijk begonnen pas op 14 mei, de dag voor het nieuwe record aandeel duurzame energie in de Duitse stroomproductie. Maar duurzame energie zette zaterdag al behoorlijk wat druk op de overige Duitse energiecentrales, zoals de grafiek boven toont.

Frankrijk wordt omgeven door landen met een groot aandeel zon en wind, met uitzondering van Zwitserland. Het lijkt er dus op dat de piek in duurzame energieproductie in west Europa de Franse kerncentrales uit de elektriciteitsmix duwt. Als dat zo is, zullen we zien hoe flexibel de kerncentrales zijn. Mijn gok is dat Frankrijk het zich niet kan veroorloven om meer zon en windenergie te bouwen tenzij het kerncentrales gaat sluiten. Als omliggende landen doorgaan met het ontwikkelen van zon- en windenergie kan het resultaat zijn dat er meer storingen optreden in Frankrijks verouderende kerncentrales.

Sommige van de andere sluitingen vergen nadere bestudering. De kerncentrale Paluel 2 ontsnapte volgens Le Parisien (in Frans) op 31 maart maar net aan een catastrofe. Die dag viel een 465 ton zware stoomgenerator, die boven het betonnen bassin van de kerncentrale hing (de centrale was niet in bedrijf op dat moment), zo’n 22 meter omlaag. De val veroorzaakte een impact ‘vergelijkbaar met een aardbeving’ volgens de Franse krant. Het is onduidelijk of de reactor ooit nog opnieuw stroom gaat produceren.

Als Paluel 2 niet meer in gebruik genomen wordt is het in principe mogelijk dat Frankrijks oudste reactor, Fessenheim, niet gesloten hoeft te worden. De huidige afspraak is dat Fessenheim gesloten wordt zodat de nieuwe centrale in Flamanville opgestart kan worden. Alleen wordt Flamanville mogelijk nooit voltooid en Fessenheim draait ook niet zo goed. Block 1 werd in mei stilgelegd toen er een mogelijk lek werd ontdekt. In totaal had de reactor alleen al in mei 4 storingen en werd de reactor ook 2 dagen volledig stilgelegd voor gepland onderhoud.

Frankrijk heeft zoveel eieren in het nucleaire mandje gelegd dat het zich niet gemakkelijk van de techniek kan afkeren. En omdat teveel mensen die zich zorgen maken om CO2 emissies niet begrijpen dat kernenergie niet verenigbaar is met wind en zon, is het zomaar mogelijk dat Frankrijk gaat proberen die twee te integreren. Het resultaat zou een ongeluk kunnen zijn dat de publieke opinie in het land voor altijd verandert. Dat zou een hoge prijs zijn voor het inzicht dat de toekomst aan wind- en zonne-energie is – en dat deze niet verenigbaar zijn met kernenergie.

(Craig Morris / @PPchef)


Craig Morris is Amerikaan van geboorte en woont sinds 1992 in Duitsland. In 2006 schreef hij het boek ‘Energy Switch’ en hij schrijft regelmatig over de Duitse energietransitie. Hij is editor van Renewables International, hoofdauteur van EnergyTransition.de en directeur van Petite Planète en is te vinden op Twitter als PPChef.

Dit artikel is eerder verschenen op Energy Transition en door mij met toestemming van de auteur vertaald voor Sargasso.

Energieverbruik 2015 deel 2: Jaarrekening

Het is inmiddels ruim en breed april 2016. De hoogste tijd dus om de energierekening van 2015 tegen het licht te houden. Het jaarverbruik en onze variabele kosten heb ik al eerder geanalyseerd, nu dus tijd voor de volledige energierekening. Het eerste dat me altijd weer opvalt is de volslagen ramp die het oplevert om de jaarrekening van het energiebedrijf te vergelijken met mijn eigen administratie en met de offerte. Al is het verschil inmiddels beperkt tot een paar tientjes. Het tweede dat mij opviel is dat de opbrengst van de zonnedelen in 2015 nog niet is verrekend op de jaarrekening van 2015.

Ontwikkeling energierekening sinds 2011

Onze energierekening is de afgelopen jaren behoorlijk gedaald. Vooral vanaf 2014, hoewel 2015 wel weer wat hoger ligt.

Jaarrekenening_2011-2015_totale_kosten
Figuur 1: jaarrekening totaal 2011-2015

Vergeleken met 2011 is onze energierekening met zo’n 300 Euro gedaald, terwijl de energierekening met zo’n 300 Euro gestegen zou zijn sinds 2011 als we niet zelf energie zouden zijn gaan opwekken. In 2015 zou de energierekening zelfs 674 Euro hoger zijn geweest zonder onze zonnepanelen, zonneboiler en winddelen.

Jaarrekenening_2011-2015_verdeling_naar_ontvanger
Figuur 2: energierekening uitgesplitst naar ontvanger 2011-2015

De energierekening bestaat uit een wirwar van posten. Een van de meest interessante indelingen die in mijn ogen te maken is laat zien wie welk deel van de energierekening ontvangt. Zoals te zien in figuur 2 zijn het energiebedrijf en de overheid degene die er sinds 2014 het meest bij ingeschoten zijn, hoewel de overheid met ruim 100 Euro in 2015 bijna het dubbele ontvangen heeft t.o.v. 2014. Nog altijd 400 Euro minder dan we zonder zonnepanelen en zonneboiler hadden moeten betalen. Ook onze energieleverancier verdient ongeveer 25% minder aan ons dan voorheen. De zonnepanelen en zonneboiler hebben geen effect op de kosten die het netwerkbedrijf in rekening brengt.

Het grootste deel van onze energierekening gaat naar het netwerkbedrijf en het energiebedrijf. De overheid ontvangt iets minder dan 20% van onze energierekening en verdubbeld daarmee haar aandeel t.o.v. 2014. Zonder eigen energieopwekking zou de overheid overigens bijna 40% ontvangen, terwijl dat in 2011 minder dan 30% was.

image
Figuur 3: energierekening uitgesplitst naar ontvanger (procentueel) 2011-2015

Vast vs. variabel

Het grootste deel van onze energierekening bestaat uit variabele kosten. Slechts 6% bestaat uit vaste kosten.

Jaarrekenening_2011-2015_verdeling_vast_variabel
Figuur 4: vast en variabel deel energierekening

Overigens zijn de vaste kosten vooral laag door de vaste teruggaaf energiebelasting, zonder deze post zou het vaste deel van de energierekening bijna € 500 bedragen.

Jaarrekenening_2015_verdeling_naar_ontvanger_vast_variabel
Figuur 5: vaste en variabele kosten naar ontvanger 2011-2015

In figuur 5 is goed te zien dat het netwerkbedrijf geen variabele kosten doorberekend. Ook valt op dat de overheid meer verdient aan een hoger energieverbruik dan onze energieleverancier. De variabele kosten die de overheid berekend zijn namelijk hoger dan die van onze energieleverancier. De bedoeling daarvan is dat we meer energie gaan besparen, wat in 2015 t.o.v. 2014 niet gelukt is. Ten opzichte van de periode 2011 – 2013 is ligt ons nette energieverbruik wel lager, maar dat ligt deels ook aan eigen opwek van energie.

Kosten gas en elektriciteit

In figuur 6 is te zien dat we sinds 2011 vooral de leveringskosten van elektriciteit en de energiebelasting fors hebben verlaagd. Dat hebben we vooral gedaan door het installeren van een zonneboiler (minder inkoop gas), zonnepanelen (minder inkoop elektriciteit) en door te investeren in winddelen (minder inkoop elektriciteit). De blauwe balk van leveringskosten elektriciteit is in 2015 voor het tweede jaar op rij niet zichtbaar, wat ons €215 scheelt (exclusief btw, energiebelasting en ODE-toeslag).

Jaarrekenening_2011-2015_verdeling_naar_kostenpost
Figuur 6: energierekening uitgesplitst naar kostenpost

Ons gasverbruik en de bijbehorende kosten zijn in 2015 grofweg gelijk gebleven aan de kosten in 2014.

Verwachting 2016

De verwachting voor komend jaar is dat de kosten zullen toenemen, doordat het tarief van de energiebelasting voor gas is gestegen en voor elektriciteit gedaald. We nemen relatief weinig elektriciteit af van het net, door onze zonnepanelen, waardoor ik verwacht dat we er iets op achteruit zullen gaan.

Vervolg

Als ik er aan toekom komt er nog een vervolg op deze analyse, waarbij ik wil kijken naar de totale besparing op onze energierekening door zonnepanelen en winddelen sinds 2011. Ook wil ik daarbij mijn vergelijking van vorig jaar met stadswarmte bijwerken.

Inspraak namens SEC over klimaatplan Schiedam 2016-2020

Op 5 april zou het Klimaatplan Schiedam 2016-2020 op de agenda staan. Tijdens de vergadering werd de behandeling uitgesteld i.v.m. wijzigingen die het college nog wil doorvoeren aan het klimaatplan en afwezigheid van de wethouder. Desondanks heb ik namens het Schiedams Energie Collectief en energiecoöperatie Energiek Schiedam onderstaande inbreng gedaan. Al zijn mondeling mogelijk niet alle punten even goed voor het voetlicht gekomen. Schiedam24 besteedde eerder al aandacht aan mijn inbreng.

Inbreng raadsvergadering

Geachte leden gemeenteraad,

Bedankt voor de mogelijkheid die u mij biedt om in te spreken. Als bestuurslid van het Schiedams Energie Collectief (SEC) ben ik blij dat SEC meermalen genoemd wordt als partner van en voorbeeld voor de gemeente Schiedam. We doen dat met plezier en zijn ook blij en trots dat ons eerste project bijna gerealiseerd is. We verwachten dat het project Zon op Wennekerpand voor de zomer stroom gaat leveren.

Dat de gemeente haar ambities op het gebied van klimaat en duurzaamheid terug heeft geschroefd, betekent dat burgers en ondernemers er een tandje bij moeten zetten. De problemen met gaswinning in Groningen maken ook duidelijk dat we van het gas af moeten. Het Schiedams Energie Collectief en Energiek Schiedam doet dat graag samen met scholen, bedrijven en inwoners. De snelheid waarmee ons eerste project gefinancierd werd toont animo voor duurzame energie projecten in Schiedam.

Bij ons volgende project, Wind op Vijfsluizen, gaat het om meer geld. Vooralsnog gaat dat om één windmolen met een vermogen van 3 MW. Er is ruimte voor een tweede, maar plaatsing daarvan hangt af van de toekomstplannen met de haven.

Buiten zulke grote projecten kan de energiecoöperatie Energiek Schiedam ook een rol spelen voor de gemeente bij energiebesparing. De gebouwde omgeving is goed voor zo’n 30% van het energiegebruik. In 2050 moet de gebouwde omgeving energieneutraal zijn. De klimaatnotitie wijst op de kansen van warmtenetten en nul-op-de-meter woningen.

Vanuit bewonersperspectief voegt een warmtenet weinig toe. Hoge vaste lasten en lage variabele lasten, waarmee zuinig met energie zijn minder lonend wordt. Graag wijs ik ook op de recente problemen met stadsverwarming in Utrecht, waaruit wederom blijkt dat stadswarmte voor bewoners een dure en niet duurzame oplossing kan zijn. Ik wijs ook op de recente motie in Den Haag en de ophef onder tuinders in het Westland over het aansluiten van kolencentrales op de warmterotonde. SEC onderzoekt wel een lokaal warmteproject dat inzet op hergebruik van lokale restwarmte van bedrijven bij andere bedrijven.

Nul-op-de-meter is veelbelovend concept waarbij woningen integraal en budgetneutraal  energieneutraal gemaakt worden. Nul-op-de-meter woningen verbruiken op jaarbasis evenveel energie als dat ze opwekken. Het is ook een concept dat goed past bij een groot deel van de woningen in Schiedam-Noord, grondgebonden naoorlogse woningen, maar er zijn inmiddels ook concepten voor portiekwoningen en galerijflats. 

In zeer korte tijd kunnen hele straten aangepakt worden. Per huis gaat het dan om 1 à 2 dagen. Zelf ben ik vorig jaar zomer gaan kijken bij een project in Soesterberg. Daar werden tochtige huurwoningen uit de jaren 50 opgeknapt tot woningen die op jaarbasis evenveel energie verbruiken als opwekken. De bewoners konden tijdens de verbouwing in hun huis blijven.

NoM heeft een groot potentieel voor versnelde CO2 reductie in de gebouwde omgeving. Inmiddels zijn er financieringsoplossingen voor woningcorporaties, particulier en VVE’s.

Vanuit het programma Energiesprong/Stroomversnelling is veel aandacht voor Nul-op-de-meter krijgen van grondgebonden huurwoningen (m.n. naoorlogs), portiekflats en galerijflats. Inmiddels worden ook oplossingen ontwikkeld voor scholen en kantoren .

Vanuit de provincie Zuid-Holland en de Metropoolregio Rotterdam Den Haag wordt gewerkt aan geld voor procesondersteuning van Nul-op-de-meter voor VVE’s. Er zijn ook kwartiermakers actief om te ondersteunen bij kansen creëren voor NoM.

NoM is een rijdende trein waar Schiedam zo op kan stappen, met portiekflat, galerijflat en grondgebonden naoorlogse woning. Voor zowel corporatiebezit als particuliere sector.

De markt en het rijksbeleid zijn er klaar voor. Vanuit het Schiedams Energie Collectief en Energiek Schiedam denken en werken we graag mee met de gemeente aan het realiseren van een comfort en kwaliteitsslag van de Schiedamse woningvoorraad met behulp van Nul-op-de-Meter.

Dus, gemeenteraad gas er op. Of beter gezegd: van fossiel af!

Dank voor uw aandacht.

Dit bericht is eerder gepubliceerd op de website van het Schiedams Energie Collectief / energiecoöperatie Energiek Schiedam.

Start crowdfunding Zon op Wennekerpand

Vandaag heeft het Schiedams Energie Collectief, het lokale energie collectief waar ik bij betrokken ben, zijn eerste project gelanceerd: Zon op Wennekerpand. De eerste dag was een mooi succes voor het vele vrijwilligerswerk van de 6 bestuursleden. In het Wennekerpand was een geslaagde startbijeenkomst, waar wethouder Van Aaken de eerste 10 panelen kocht namens de gemeente Schiedam.

Op het moment van schrijven staat de teller op 43%, of EUR 37.050 van de EUR 85.000 die we nodig hebben om ruim 200 zonnepanelen te kunnen plaatsen.

De prijs per zonnepaneel bedraag EUR 400, maar investeren kan al vanaf EUR 25. Ook de lokale GroenLinks afdeling, waar ik voorzitter van ben, heeft geld opgehaald onder de leden en zal EUR 525 investeren in het project.

Energieverbruik en opwekking augustus 2015

Het is september, dus tijd om het energieverbruik van augustus te bekijken. Wederom zijn gas en elektriciteit samengevoegd en vertoon ik het totaal in kWh. Augustus was een redelijke maand voor ons energieverbruik, waarin we per saldo een klein beetje energie nodig hadden van het net. We leverde 36 kWh elektriciteit terug, doordat we 4 m3 aardgas verbruikt hebben kwamen we per saldo 4 kWh te kort.

Energieverbruik en opwekking augustus 2015

Onderstaande grafiek laat ons energieverbruik en de energieopwekking zien per maand. In augustus hebben we 4 m3 gas verbruikt, onze zonneboiler leverde de rest van onze warmwaterbehoefte. Aan elektriciteit hebben we in juli 36 kWh teruggeleverd.

Energieverbruik per maand in kWh
Energieverbruik per maand in kWh

Ons energieverbruik bestond in augustus net als in juli voor 50% uit elektriciteit. Een van de hoogste percentages van het jaar, want in de wintermaanden maakt elektriciteit slechts 25% van ons energieverbruik uit. Op jaarbasis vormt elektriciteit ongeveer 1/3 van ons energieverbruik en wekken we 44% van ons energieverbruik zelf op met behulp van onze zonneboiler, zonnepanelen en winddelen. Zoals in onderstaande grafiek is te zien loopt ons netto energieverbruik in de zomermaanden terug. Dit komt door de zonneboiler en zonnepanelen.

Cumulatief energieverbruik in kWh (2011 - 2015)
Cumulatief energieverbruik in kWh (2011 – 2015)

In bovenstaande grafiek is goed te zien dat we nog aardig op weg zijn om in de buurt van ons energieverbruik uit 2014 te blijven. Dat ons netto energieverbruik sinds 2013 aan het dalen is is nog duidelijker als je kijkt naar het aantal Wattuur dat we verbruiken per vierkante meter oppervlakte van ons huis en per graaddag. Waarmee ik corrigeer voor zowel weersinvloeden als grootte van het huis. Helemaal correct is het nog niet, want in onderstaande cijfers is het volledige energieverbruik meegenomen. Dus ook zaken als koelkast, wasmachine en warm water. Zaken waar het weer of de grootte van de woning niet heel veel impact op heeft.

Cumulatief energieverbruik per maand in Wattuur per vierkante meter vloeroppervlak en per graaddag.
Cumulatief energieverbruik per maand in Wattuur per vierkante meter vloeroppervlak en per graaddag.

Ontwikkeling variabele energiekosten

Onze variabele energiekosten zijn dit jaar hoger dan in 2014. Al zitten we nog steeds lager dan in 2013. We zijn momenteel nog Euro 78 duurder uit dan in 2014 (ongecorrigeerd voor weersinvloeden of prijsverschillen). Daarvan wordt het grootste deel veroorzaakt door hogere elektriciteitsverbruik.

Variabele energiekosten per maand (cumulatief)
Variabele energiekosten per maand (cumulatief)