Blog

Zonnepanelen er af ? Da’s maf

De laatste maanden is er steeds meer te doen over de terugleververgoeding die energiebedrijven rekenen voor eigenaren van zonnepanelen. Sommige media schrijven zelfs over mensen die ze weer van hun dak halen, wat me een vrij onzinnige en paniekerige reactie lijkt. Daarom deze maand wat meer aandacht voor het voordeel wat we behalen met onze zonnepanelen en wat de impact gaat zijn als we een nieuw contract aan gaan, waarbij we terugleverkosten moeten gaan betalen.

Impact zonnepanelen en winddelen op onze energierekening

Een handige basis om te beginnen zijn onze energiekosten in de eerste vier maanden van het jaar. Onze energiekosten zouden zonder zonnepanelen en winddelen € 1.242 waren geweest. Met zonnepanelen, maar zonder winddelen dalen ze tot € 1.024. Onze zonnepalen (9 stuks van 240 wattpiek per stuk) hebben ons dus een besparing van bijna € 250 opgeleverd in de eerste vier maanden van het jaar. Nu kan het zijn dat we met 20 cent piek en 18 cent dal nog vrij hoge leveringstarieven betalen, maar zelfs als de leveringstarieven halveren blijft er genoeg over om zonnepanelen ook na verrekening van de terugleververgoeding interessant te maken. Ik ken althans geen leverancier die € 60 per maand aan terugleververgoeding levert bij een saldering van zo’n 1.000 kWh op jaarbasis jaar.

Nu verschilt je precieze voordeel van zonnepanelen natuurlijk van geval tot geval. Het blijft hoe dan ook lucratiever om te zoeken naar manieren om een groter deel van de stroom zelf te gebruiken, of om de installateur te vragen om een aanpassing aan de instellingen van de omvormer te doen, bijvoorbeeld naar een instelling waarbij netto niet wordt teruggeleverd en vervolgens op te zoek te gaan naar een leverancier die met een staffel werkt voor de terugleververgoeding. Waarbij een lagere hoeveelheid teruglevering resulteert in een lagere terugleververgoeding. Voor wie het niet van mij aan wil nemen raad ik een avondje kennisdelen met Solar Engineering of een van de andere Solar Basterds aan.

Energierekening

Onze energierekening ligt nog steeds op het gemiddelde van de periode 2019 tot heden. Dat is wel 55% hoger dan gemiddeld in de periode 2011-2018. De impact van de energiecrisis is dus nog steeds zichtbaar. Ik verwacht dat het verschil de komende maanden kleiner wordt, want gemiddeld genomen ligt onze energierekening in de periode mei t/m september rond de € 0. Of de rekening net zo hard gaat dalen als in 2023 weet ik niet, want de profielkosten voor onze winddelen zijn dit jaar hoger dan eerdere jaren.

In bovenstaande grafiek is ook te zien dat we geld kunnen besparen door over te stappen op een dynamisch tarief. In ruil voor het hogere risico op prijsfluctuaties kunnen we 14% besparen t.o.v. onze huidige inkoopstrategie. Naar mijn mening niet de moeite waard. Zonder winddelen en zonnepanelen zouden we ruim 50% kunnen besparen, dan zouden dynamische tarieven zeker de overweging waard zijn. Ook zonde winddelen, met alleen zonnepanelen, hadden we de eerste 4 maanden van het jaar bijna 50% kunnen besparen door over te stappen op dynamische tarieven.

Negawatts scoren

De duurzaamste energie is de energie die je niet nodig hebt, oftewel Negawatts i.p.v. Megawatts.

April was een goede maand daarvoor. Ten opzichte van 2023 hebben we 15% energie bespaart. Door de warme aprilmaand hebben we vooral minder elektriciteit nodig gehad voor verwarming.

In de eerste vier maanden van het jaar hebben we tot nu toe 8% minder energie gebruikt dan gemiddeld sinds onze overstap op infraroodverwarming.

Aardgasvrij verwarmen

Ons huis verwarmen we sinds 2019 volledig met infraroodverwarming. Dat bevalt goed en bespaart al jaren zo’n 40% in energiegebruik t.o.v. de traditionele hr-ketel. Zoals gezegd was april een warme maand met 21% minder gewogen graaddagen dan in april 2023. Het aantal gewogen graaddagen ligt op jaarbasis 30% lager dan het klimaatgemiddelde in de periode 1901-1930. Het klimaatgemiddelde van de periode 1995-2024 ligt nu 10,5% lager dan het klimaatgemiddelde in de periode 1901-1930.

Dat is terug te zien in het energiegebruik per gewogen graaddag. Dit is met 34% gedaald ten opzichte van april 2023. Ook het 12 maands gemiddelde toont een duidelijke daling sinds begin dit jaar, een daling die in april door heeft gezet. Het energiegebruik ligt inmiddels 8% lager dan het langjarig gemiddelde met infraroodverwarming.

Omgezet naar standaardjaar in de periode 1901-1930 ligt ons langjarig gemiddeld energiegebruik voor verwarming rond de 4.100 kWh. In werkelijkheid zouden we op basis van ons stookgedrag van de afgelopen 12 maanden op 3.700 kWh uitkomen in een standaardjaar in de periode 1901-1930. In werkelijkheid ligt ons energiegebruik voor verwarming rond de 2.900 kWh. Dat is een stuk lager en wordt veroorzaakt doordat het weer veel warmer is dan gebruikelijk veroorzaakt door een fenomeen dat al bijna anderhalve eeuw bekend is: klimaatverandering t.g.v. menselijk uitstoot van CO2e.

Aardgasvrij warm water

Sinds de hernieuwde Russische inval in Oekraïne hebben we geen aardgas meer gebruikt en komt ons warme water van onze zonneboiler en onze warmtepomp, de HeatCycle van DeWarmte.

De prestaties van de HeatCycle in april vallen wat tegen. Warm water genoeg, maar een COP van 1,3 is ronduit beroerd. We hebben 115 kWh elektriciteit gebruikt voor 144 kWh warm water. Nu kan het zijn dat de HeatCycle wat last heeft gehad van de zonneboiler, waardoor de basistemperatuur in het boilervat al weer flink aan het stijgen is. Al was het aantal dagen dat de zonneboiler boven het bereik van de warmtepomp uitkwam nog zeer beperkt.

Energieproductie

April was een goede maand voor onze energieproductie. Vooral onze winddelen deden het goed met 416 kWh, een forse stijging t.o.v. 2023 toen ze 291 kWh produceerden. De productie van onze zonnepanelen, die we zelf hebben gebruikt was met 111 kWh nagenoeg gelijk aan de 112 kWh van april 2023. Toch produceerden onze zonnepanelen 22 kWh minder dan in 2023, wat te zien is in een dalend hoeveelheid stroom die we hebben teruggeleverd: 97 kWh tegen 118 kWh in april 2023.

Wat wel begint op te vallen is dat onze zonnepanelen overdag op momenten uit beginnen te vallen. Het lijkt er op dat de hoeveelheid zonnepanelen in de buurt de grens van het elektriciteitsnetwerk begint te naderen. Komende maanden zullen we dan ook vaker overdag wassen en vaatwassers laten draaien, want door lokaal extra vraag te creëren is er ook meer ruimte voor lokale elektriciteitsproductie.

Per saldo hebben we in april 128 kWh meer geproduceerd dan dat we hebben gebruikt. Een gelijktijdigheid op maandbasis van 100%. Dat wil niet zeggen dat we elk uur onze stroomvraag weten te matchen met elektriciteitsproductie van onze zonnepanelen en winddelen, maar het is een stapje op weg naar gelijktijdigheid op uurbasis. Om die gelijktijdigheid uit te kunnen rekenen heb ik echter de uurgegevens van De Windcentrale nodig. Het is echter nog steeds niet gelukt die weer aan de praat te krijgen in Home Assistant.

Maand Gelijktijdigheid Cumulatief
Januari 46,40% 46%
Februari 63% 55%
Maart 74% 61%
April 100% 71%

De hoeveelheid ingekochte elektriciteit in 2024 daalt naar 1.081 kWh, dat is 27% van ons totale energiegebruik. De resterende 73% hebben we zelf geproduceerd. Waarbij de geproduceerde warmte geen afname van een netwerk betreft, maar de warmte die de zonneboiler en wamtepomp produceren.

CO2-uitstoot

Traditiegetrouw eindig ik weer met de klimaatimpact van onze keuzes, want voor sommige mensen is dat de maat der dingen. Zelf denk ik dat er meer overwegingen zijn, alleen al vanuit milieu oogpunt. Volgens alle 5 methoden is onze CO2-uitstoot gedaald ten opzichte van de oude situatie met aardgas.

mei 14, 2024
Energierekening maart 2024

We hebben een warme maart achter de rug, tijd om te kijken naar de ontwikkeling van onze energiekosten, energiegebruik en energieproductie. Wat in maart opviel was dat het veel minder koud was dan in maart vorig jaar, wat ook duidelijk terug te zien is in ons energiegebruik.

Energiekosten

Onze energiekosten bedroegen in maart Euro 128. Zo’n 50 Euro minder dan zonder onze winddelen en 25 Euro duurder dan met een dynamisch contract. Dat verschil had 16 Eurocent groter kunnen zijn ten bate van het dynamisch contract als we onze zonnepanelen bij negatieve prijzen uit hadden geschakeld.

Met de combinatie winddelen en een Local4Local constructie waren we nog een paar euro goedkoper uit geweest. Met als extra voordeel langjarige zekerheid over een groot deel van onze energiekosten, terwijl we minder onbalans en profielkosten hoeven te betalen.

Voor de berekening van de kosten ben ik ervan uit gegaan dat we de kosten voor winddelen halveren t.o.v. een vast contract. Dit om te compenseren voor het feit dat ik al een tijdje geen uurgegevens van De Windcentrale meer weet in te lezen in Home Assistant en ik dus niet precies tegen welke uurtarieven ik de productie van de winddelen weg kan strepen. Waarschijnlijk is dat er hoge uurprijzen zijn bij weinig wind.

In het eerste kwartaal bedroegen onze energiekosten 691 Euro. Dat is 12% lager dan in het eerste kwartaal van 2023. Zonder winddelen waren onze energiekosten 37% hoger geweest dan nu. Met een dynamisch contract hadden we 19% (Euro 130) kunnen besparen ten opzichte van ons huidige vaste contract. Met de L4L constructie i.c.m. winddelen zou dit oplopen tot 28% t.o.v. ons huidige vaste contract.

Energiegebruik

In maart hebben we 760 kWh energie gebruikt. Dat is een daling van 36% t.o.v. maart 2023. Deze daling zit hem deels in minder elektriciteitsgebruik van apparatuur en warm water, maar vooral in minder energiegebruik voor verwarming.

Verwarming

Maart 2024 was uitzonderlijk zacht met 51% minder gewogen graaddagen dan in 2023. Dat was terug te zien in ons stookgedrag, we hebben namelijk 41% minder energie gebruikt voor verwarming. Per gewogen graaddag lag ons elektriciteitsgebruik op 0,85 kWh. Daarmee ligt het elektriciteitsgebruik nog lager dan de 0,93 kWh/gewogen graaddag van 2022.

Op jaarbasis ligt ons energiegebruik voor verwarming op 1,23 kWh/gewogen graaddag. Dat is 6% lager dan gemiddeld met infraroodverwarming.

Op jaarbasis ligt ons huidige energiegebruik voor verwarming op 2.972 kWh. Dat is 28% lager dan in een standaardjaar in de periode 1901-1930 (oudst bekende 30 jarige meetreeks met dagtemperaturen van het KNMI). Onderstaande grafiek laat ook goed zien hoe het gemiddeld jaarverbruik voor verwarming daalt sinds we over zijn gestapt op onze COP=1 infraroodverwarming. Met infraroodverwarming besparen we gemiddelde 40% ten opzichte van het langjarig gemiddelde met aardgas. Een wonderbaarlijk gegeven als je bedenkt dat er tussen de jaren met infraroodverwarming toch echt twee coronawinters met volop tCOP=1 thuiswerken en leren zitten. Het zou natuurlijk ook zo kunnen zijn dat het praktijkonderzoek van W/E over infraroodverwarming meer hout snijdt dan de theoretische verhalen van de COP=1 politie…

Warm water

Voor warm water hebben we in maart 113 kWh gebruikt om m.b.v. onze warmtepomp 157 kWh warm water te produceren. Daarnaast heeft onze zonneboiler nog 66 kWh aan warmte geproduceerd.

Energieproductie

In maart hebben onze zonnepanelen en winddelen het goed gedaan. Onze zonnepanelen produceerde op maandbasis 151 kWh, waarvan we de helft zelf hebben gebruikt en de rest terug hebben geleverd. Onze winddelen hebben 323 kWh geproduceerd en onze warmtepomp en zonneboiler 110 kWh. De resterende 172 kWh hebben we ingekocht bij het elektriciteitsbedrijf. Dat betekent dat we in maart 77% van ons energiegebruik zelf hebben geproduceerd.

Netto energiegebruik

Ons netto energiegebruik is in het eerste kwartaal uitgekomen op 1.209 kWh. Dat is 300 kWh lager dan in 2023. Voor een belangrijk deel ligt dit aan minder energiegebruik voor verwarming, doordat het eerste kwartaal van 2024 warmer was dan het eerste kwartaal van 2023. Het seizoenstekort is dit stookseizoen opgelopen tot 1.984 kWh. Ook dat is een stuk lager dan eerdere jaren, hoewel april daar gemiddeld nog zo’n 110 kWh aan toevoegt.

CO2-uitstoot

De CO2-uitstoot van ons energiegebruik in maart ligt volgens alle 5 methoden lager dan de uitstoot in de periode toen we aardgas gebruikte voor verwarming. Ook gemiddeld genomen hebben we onze CO2-uitstoot volgens alle methoden verminderd sinds we over zijn gestapt op infraroodverwarming.

Onze CO2-uitstoot in het eerste kwartaal is ook gedaald ten opzichte van de CO2-uitstoot in de periode dat we met aardgas verwarmden. De mate waarin verschilt per methode, maar alle vijf de methoden laten nu een daling zien.

april 5, 2024
Energiekosten, gebruik en productie februari 2024

De maand februari is voorbij, tijd om terug te kijken op de ontwikkeling van onze energiekosten, het energiegebruik en onze energieproductie. Een maand waarin we 100 kWh minder stroom gebruikt hebben voor verwarming dan in 2023, ook al was de maand door schrikkeljaar een dag langer. Februari 2024 staat voor het KNMI dan ook te boek als de zachtste februari sinds het begin van de metingen in 1901. De maande telde slechts 305 gewogen graaddagen.

Energiekosten

Onze energiekosten lagen met Euro 210 in februari Euro 20 lager dan in februari vorig jaar. Dat komt door de gedaalde elektriciteitsprijs en doordat we minder elektriciteit in hebben gekocht. Door onze winddelen hebben we Euro 90 bespaard op onze energierekening. Met een dynamisch contract hadden we Euro 40 extra kunnen besparen. Wanneer we gebruik hadden gemaakt van een Local4Local constructie, dan waren we naar verwachting het goedkoopst uit geweest met Euro 132 aan energiekosten. In dat geval hadden we het voordeel gehad van de vaste tarieven van de opbrengst van onze winddelen en zonnepanelen, en minder profielkosten hoeven betalen. De energiekosten bij het Local4Local concept zijn echter niet exact te bepalen, omdat de uurdata van de windcentrales al een tijd niet toegankelijk is op een voor deze analyse bruikbare manier.

In de eerste twee maanden van het jaar liggen onze energiekosten Euro 45 lager dan in de eerste twee maanden van vorig jaar. Ze liggen nog wel iets boven de gemiddelde energiekosten sinds 2019. Waarbij de kosten vooral sinds 2022 fors gestegen zijn.

Bruto energiegebruik

In februari hebben we, ongecorrigeerd voor klimaateffecten, 1.057 kWh energie gebruikt. Dat is 8% minder dan in dezelfde periode vorig jaar. Vooral het energiegebruik voor verwarming lag lager.

In de eerste twee maanden lag ons bruto energiegebruik inclusief warmte op 2.575 kWh. Dat is 4% minder dan gemiddeld sinds de overstap naar infraroodverwarming. Ons bruto energiegebruik over de eerste twee maanden loopt daarmee keurig in de pas met vorig jaar.

Verwarming

De grootste vraag naar energie kwam logischerwijs van verwarming. Het aantal gewogen graaddagen was 18% lager dan in februari 2023. Het energiegebruik per gewogen graaddag verschilde nauwelijks t.o.v. februari 2023, het lag slechts 1% lager. Het totale elektriciteitsgebruik voor verwarming was 18% lager dan in februari 2023.

Op jaarbasis is daardoor het elektriciteitsgebruik gedaald naar 3.031 kWh. Het gemiddelde energiegebruik voor verwarming ligt op 3.074 kWh sinds we over zijn gestapt op infraroodverwarming. Als ik dat corrigeer voor de opwarming sinds de periode 1901-1930 bedraagt ons energiegebruik voor verwarming 4.100 kWh. Dat betekent dat we ruim 1.000 kWh minder verstoken door klimaatverandering. Dat is 27%.

Energieproductie

Zoals altijd hebben onze zonnepanelen in februari maar weinig elektriciteit geproduceerd. In totaal slechts 61 kWh, oftewel 6% van ons energiegebruik in februari. Wel met een enorm hoog percentage eigen gebruik van 85%, we leverden slechts 9 kWh terug aan het net. Onze winddelen hebben met 503 kWh bijna 50% van ons energiegebruik geleverd, en 56% van de elektriciteit. Warmte was met 163 kWh goed voor 15% van de energieproductie. De resterende 31% hebben we als elektriciteit ingekocht.

maart 18, 2024
No Waste Army

Vandaag is ons eerste pakket van No Waste Army gearriveerd. Keurig op tijd en met eetbare en verrassende producten. De smaak? Dat volgt later, want ons avondeten stond al klaar. En de producten zijn allemaal nog wel even houdbaar.

No Waste Army heeft op dit moment ook een crowdfunding actie om 70.000 biologische wortels te doneren aan de voedselbanken. Afgekeurd vanwege de vorm, maar prima eetbaar. Doneer je ook?

maart 7, 2024
De PVV laat schippers stikken met gedogen ontgassen

Op 1 juli 2024 wordt het landelijk verbod op varend ontgassen (van een beperkt aantal stoffen) eindelijk van kracht. Op zaterdag 24 februari wist de NRC te melden dat uit een rondgang samen met Omroep Flevoland naar voren komt dat de sector nog niet klaar is voor een verbod. De grootste hobbel is het gebrek aan ontgassingsinstallaties, waarvan er momenteel slechts 2 klaar voor gebruik zijn. Terwijl er volgens minister Harbers minstens 8 nodig zijn. De PVV pleitte vorige maand al voor het gedogen van varend ontgassen, zolang schippers geen alternatief hebben. Daarmee toont de PVV zich onderdeel van het systeem, ze beschermt een al ruim 10 jaar meestribbelend ministerie en de chemische industrie. De PVV laat schippers (die al tijden om een ontgasverbod vragen), bemanning en omwonenden stikken (of de kanker krijgen, al naar gelang de stof die wordt geloosd). Het stuk van NRC bevat nog meer interessante punten, waar we hier op Sargasso al jaren geleden voor waarschuwden of op gewezen hebben. Tijd dus voor een tripje langs memory lane.

NRC en Omroep Flevoland als veroorzaker nationaal verbod?

Een eerste opvallende claim in het stuk is dat het nationaal verbod op varend ontgassen het gevolg zou zijn van berichtgeving in NRC en Omroep Flevoland:

Over vier maanden moet het afgelopen zijn met een deel van deze ontgassingspraktijken: op 1 juli wordt een landelijk verbod op het ontgassen van binnenvaartschepen van kracht. Minister Harbers (Infrastructuur en Waterstaat, VVD) besloot het verbod in te voeren nadat NRC en Omroep Flevoland vorig jaar over ontgassen berichtten. Binnenvaartschepen mogen vanaf deze zomer geen dampen van benzeen, benzine en aardoliedestillaten meer laten ontsnappen uit hun schepen.

Nou gun ik iedere krant z’n eigen veer in z’n achterste, maar dit is zacht gezegd luie journalistiek en bezijden de waarheid. Hoe het echt zit?

Nederland zet zich al jaren in voor een internationaal verbod op varend ontgassen door aanpassing van het CDNI- en ADN-verdrag. Dat is wat staatssecretaris Mansveld in 2014 antwoordde op Kamervragen, die GroenLinks en SP stelden naar aanleiding van berichtgeving op Sargasso (die o.a. vroegen om een nationale meldplicht voor varend ontgassen, die er nog steeds niet is). Verschillende bewindspersonen hebben daarna volgehouden dat een landelijk verbod pas kan als de aanpassing van het CDNI-verdrag door alle lidstaten geratificeerd is. Sargasso schreef in 2021 op basis van informatie van schipper Ton Quist al dat de redenering van het ministerie niet klopte en in 2022 publiceerde Sargasso een antwoord van het ministerie waaruit blijkt dat ze dat zelf ook wisten. In 2023 hebben Omroep Flevoland en NRC met behulp van een professor internationaal recht verder gehakt gemaakt van de argumentatie van het ministerie.

Overigens dacht Minister van Nieuwenhuizen in 2018 dat het nationaal verbod al in 2020 kon ingaan. Frankrijk en Zwitserland waren echter langzamer met ratificeren dan verwacht, waardoor het uiteindelijk 2024 is geworden. Dat het nationaal verbod op varend ontgassen op 1 juli aanstaande ingaat ligt dus niet zozeer aan de NRC, als wel aan het feit dat Zwitserland vorig jaar, als laatste verdragslidstaat, de wijziging van het CDNI heeft geratificeerd.

Gebrek aan ontgassingsinstallatie

Het gebrek aan ontgassingsinstallaties speelde al voordat ik op Sargaso begon te publiceren over varend ontgassen. In de presentatie, die ik samen met mijn toenmalige compagnon, bij het ministerie van EZ gaf ergens tussen 2011 en 2013 probeerde we hier al een oplossing voor te bieden. Helaas hebben we hier nooit reactie op ontvangen, anders dan dat de prijs van de stoffen waar we mee rekenden onjuist zouden zijn. Op Sargasso vroeg ik me in 2018 al af wat de alternatieven voor schippers zouden zijn als er een nationaal verbod op varend ontgassen komt.

In 2013 was er 1 ontgassingsinstallatie, het goede nieuws is dat het aantal sindsdien verdubbeld is. Het slechte nieuws is dat er nog steeds maar twee zijn. Het ministerie van I&W legt al sinds jaar en dag de verantwoordelijkheid hiervoor bij de markt, en bij gemeenten en provincies, die de vergunningen af moeten geven. Wat de ministers en staatssecretarissen er al die jaren niet bij vertellen is dat gemeenten en provincies de vergunning verlenen op basis van landelijke regelgeving en normstelling. En juist daar zit een probleem, zoals we hier op Sargasso al vaker hebben aangehaald. Zolang het ministerie de norm op 99,9% afvang legt gaat er 100% de lucht in, simpelweg omdat bijna enkele installatie dat momenteel red. Zoals een GroenLinks gedeputeerde van Groningen ooit niet anders kon dan een kolencentrale vergunnen, simpelweg omdat het ding voldeed aan de vergunningeisen, zo kunnen provincies en gemeenten momenteel niet anders dan vergunningen afwijzen, omdat de installaties niet voldoen aan de landelijke eisen. Mocht een gemeente of provincie anders (willen) besluiten, dan is er altijd nog de optie van ingrijpen vanuit de Inspectie Leefomgeving en Transport. Dat er in 12 jaar tijd 1 extra installatie vergund is maakt nog geen zomer.

Brandstoffen omkatten

NRC maakt in het artikel melding van de praktijk van omkatten van lading. Dat is de praktijk waarbij lading waar een ontgassingsverbod voor gaat gelden, zoals UN 1268 (aardoliedestillaat) wordt omgekat naar een stof, bv UN 1993 (brandbare vloeistof) of UN 3295 (koolwaterstoffen). Een praktijk waar ik in mijn allereerste bericht over varend ontgassen al aandacht aan besteedde en aandacht voor vroeg. Want het ontgassen van benzine is al sinds 1997 verboden en gebeurd nog volop, ook in Amsterdam, de grootste benzinehaven ter wereld…

Ministerie heeft handhaving niet op orde

Ondanks het feit dat er in 2016 al een consultatie liep over de aanpassing van het CDNI verdrag, waarmee varend ontgassen verboden wordt, is de de Inspectie Leefomgeving en Transport nog niet voorbereid op handhaving.. Volgens NRC is de benodigde apparatuur om het verbod te handhaven, zoals drones, radarsystemen en meetapparatuur op 1 juli nog ‘nauwelijks geregeld’. Ik kan het niet anders dan als moedwillige obstructie vanuit het ministerie beschouwen. Al in 2019 was er een taskforce belast met invoer van het CDNI in Nederland. Vijf jaar later is de benodigde apparatuur voor handhaving niet voorhanden… Hoe anders is dat met vliegveld Lelystad, dat in 2020 al ruim 200 miljoen Euro had gekost, waarvan 5 miljoen aan personeelskosten voor luchtverkeersleiders, zonder dat er een vliegtuig was opgestegen.

E-Noses zijn onvoldoende bewijs

Ook juridisch is er nog een horde te nemen. De overheid, chemiesector en havenbedrijven leggen voor detectie van varend ontgassen veel nadruk op het gebruik van eNoses. De rechtbank vind de metingen van de eNoses echter onvoldoende bewijs. Wat degene die het dossier volgt niet hoeft te verbazen, want al in 2021 schreven we op basis van informatie van de Omgevingsdienst Noordzeekanaal uit 2018:

dat niet in alle gevallen duidelijk is of het ontgassen plaats vind door een binnenvaartschip of een zeeschip.

ILT geeft in NRC aan in hoger beroep te gaan en de metingen van eNoses in de toekomst te willen combineren met aanvullend bewijs.

Dedicatie vaart en compatibel varen

Een andere praktijk, waar ik in mijn eerste bericht voor dit dossier al op in ging, waren dedicated varen en compatibel varen. De vragen die die praktijk toen opriep heb ik nog steeds, de antwoorden nog steeds niet. De belangrijkste is of ladingeigenaren (bevrachters, en grote olie- en chemiebedrijven) dit inmiddels toestaan. Of dat er nog steeds te grote zorgen zijn over mogelijk vervuiling van de lading met resten van de vorige lading.

Conclusie

Ik zou graag wat hoopvoller zijn, maar ik vermoed dat het nog heel wat jaren gaat duren voordat er daadwerkelijk een einde komt aan varend ontgassen.

PS heeft iemand nog wat gehoord over dat voornemen van de binnenvaartsector om vrijwillig te stoppen met het lozen/varend ontgassen van benzeen in 2015.

Dit bericht is eerder gepubliceerd op Sargasso.

maart 2, 2024
Energiekosten januari 2024

De eerste maand van het jaar is geweest, tijd om terug te kijken naar ons energiegebruik, onze energieproductie en niet te vergeten onze energiekosten. Om met die laatste te beginnen we zouden een kleine Euro 70 bespaard kunnen hebben als we een dynamisch contract hadden gehad. Wat we niet hebben, want we hebben een vast contract gecombineerd met winddelen. Door onze winddelen hebben we in januari Euro 100 bespaard ten opzichte van een vast contract zonder winddelen. Daarbij hou ik rekening met de hogere profielkosten, die onderhand richting de 10 Eurocent per kilowattuur gestegen zijn. Dat is bijna dubbel zo veel als de kosten van een kilowattuur voor de nieuwe invasie van Rusland in Oekraïne.

Wat in bovenstaande grafiek verder opvalt is dat de energiekosten weer langzaamaan dalen. Ze liggen echter nog steeds boven het niveau van de periode 2011-2020. In 2021 en en 2022 zijn onze energiekosten fors gestegen, vanaf 2023 zijn ze weer aan het dalen. De energiekosten van 2023 zijn wat vertekend, doordat we over januari 2023 profiteerden van het verlaagd tarief. Zonder het effect van die maatregel waren onze energiekosten in januari 2023 bijna Euro 200 hoger geweest en dan zou 2024 het eerste jaar met een forse daling zijn.

Energievraag

Onze energievraag in januari was zo’n 1.500 kWh voor verwarming, warm water en apparaten. Het grootste gedeelte was nodig voor verwarming. Onze energievraag lag 6% lager dan in januari 2023.

Verwarming

Het stookseizoen is volop bezig en januari 2024 was met 466 gewogen graaddagen kouder dan januari 2023 met 408 gewogen graaddagen.

De kou is terug te zien in ons energiegebruik per gewogen graaddag dat met 1,74 kWh/gewogen graaddag weer boven het langjarig gemiddelde van 1,32 kWh per gewogen graaddag ligt.

Het totale energiegebruik op jaarbasis daalt voor verwarming weer richting de 3.000 kWh. Gecorrigeerd voor weersinvloeden verbruiken we gemiddeld 39% minder energie voor verwarming met onze infraroodpanelen dan met de cv-ketel.

Energieproductie

De energieproductie bestond in januari vooral uit windenergie van onze winddelen en uit warmte van onze warmtepomp. Onze zonnepanelen maakte slechts een klein deel uit van de energieproductie. We kochten afgelopen maand 707 kWh in bij het energiebedrijf. Daarmee komt het seizoensgat op 1.446 kWh.

Conclusie

De energiebesparing van ongeveer 40% door onze infraroodverwarming blijkt nog steeds robuust. Ook dit stookseizoen brengt daar vooralsnog weinig verandering in. Voor wat betreft energiekosten zouden we in januari beter af zijn geweest met een dynamisch contract in plaats van ons huidige vaste contract in combinatie met winddelen. Of dat zo blijft in de rest van dit jaar weet ik niet. Ik weet wel dat we een vast contract hebben tot september, dus tot die tijd profiteren we niet van prijsdalingen op de elektriciteitsmarkt.

februari 3, 2024
Zonnepanelen & de vaste terugleveringskosten

Een half jaar geleden gooide energiebedrijf Vandebron een knuppel in het hoenderhok door vaste terugleveringskosten te gaan rekenen voor klanten met zonnepanelen. Inmiddels zijn meerdere energiebedrijven gevolgd, waaronder de coöperatieve energiebedrijven om | nieuwe energie en energie van ons. Ook energiebedrijven die geen openlijke kosten doorberekenen doen het stiekem toch, bijvoorbeeld door mensen met zonnepanelen geen welkomstbonus te geven of door hogere tarieven te rekenen. Je kunt de vaste terugleveringskosten ontduiken door te kiezen voor een modelcontract, maar reken maar dat de vaste terugleveringskosten dan versleuteld zitten in je vastrecht- en elektriciteitstarieven. In kranten en op sociale media roept de maatregel van energiebedrijven felle reacties uit. Ook de vraag naar zonnepanelen is fors teruggelopen.

Achterliggende reden invoer terugleveringskosten

De reden dat energiebedrijven kosten invoeren is dat er steeds meer momenten komen waarop er meer wind- en zonne-energie geproduceerd wordt dan waar vraag naar is. Dat komt deels door de groei van wind- en zonne-energie, deels doordat bedrijven nog niet gewend zijn hun elektriciteitsvraag daarop aan te passen en deels doordat een deel van de traditionele energiecentrales, zoals kerncentrale Borssele, doordraaien ongeacht de vraag naar stroom.

Het gevolg hiervan is dat energiebedrijven stroom van salderende klanten afnemen op momenten dat stroom goedkoop is, terwijl ze stroom terug moeten leveren op momenten dat stroom duurder is (bv in de winter of in de avond). Als energiebedrijven de stroom die in de zomer over is bij klanten met zonnepanelen af weten te zetten bij klanten zonder zonnepanelen draaien ze op z’n best quitte. In de avond en winter zullen ze echter stroom bij moeten kopen. Om een voorbeeld te geven, wij hebben in 2023 voor Euro 300 gesaldeerd. Als we tegen uurtarieven hadden afgerekend was deze stroom slechts Euro 75 waard geweest. Het verschil van Euro 225 plus de kosten voor inkoop van stroom in de avond en nacht is verlies voor ons energiebedrijf.

De ontwikkeling op de elektriciteitsmarkt is niet onverwacht, wat wel onverwacht is is dat politiek Den Haag niet tot besluitvorming over de afbouw van salderen komt. Reden voor energiebedrijven om op andere wijze de dalende opbrengsten van teruggeleverde zonnestroom en de stijgende kosten van leveren van stroom in de avond en nacht aan hun klanten met zonnepanelen door te berekenen. In een kort filmpje legt om | nieuwe energie uit waarom de vaste terugleveringskosten zijn ingevoerd:

Impact op opbrengsten van je zonnepanelen

Volgens MilieuCentraal kosten 10 zonnepanelen momenteel Euro 5.000 en leveren deze 3.500 kilowattuur (kWh) per jaar op. Dat betekent dat ze in 25 jaar zo’n 87.500 kWh produceren. Dat maakt de kostprijs (los van licht dalende opbrengsten per jaar en kosten voor vervanging van je omvormer iedere 15 jaar) 6 Eurocent/kWh. Met een traditioneel jaarcontract krijg je van het energiebedrijf het leveringstarief. Het laagste leveringstarief dat ik bij Gaslicht.com kan vinden bedraagt 14 Eurocent per kWh. Een winst van 8 Eurocent per kWh. Daarbovenop komt nog de energiebelasting die je door de salderingsregeling terugkrijgt, momenteel 13 Eurocent. Over de levensduur van 25 jaar levert samen een winst van Euro 19.010. Een jaarlijkse besparing van Euro 760 op de energierekening. Of een jaarlijks rendement op je investering van 15,2%.

Dat is in de oude situatie. In de nieuwe situatie ga je geld betalen als je teruglevert. Bij verschillende energiebedrijven zijn staffels ingevoerd. Afhankelijk van de hoeveelheid stroom die je op jaarbasis invoert op het net betaal je een vast bedrag aan jaarlijkse terugleveringskosten.

Je kan die natuurlijk ontwijken door teruglevering volledig te blokkeren en daarmee ‘het energiebedrijf ook lekker terugpakken’. Dan hangt je opbrengst af van hoeveel van de stroom je zelf gebruikt. De stelregel is dat je gemiddeld zo’n 30% van de geproduceerde zonnestroom zelf gebruikt. In 25 jaar produceer je dan nog maar 26.250 kWh. Dat levert bij de huidige tarieven een opbrengst op van Euro 7.200. Wat een jaarlijks rendement van 1,8% oplevert.

Wie zijn stroomgebruik wat beter afstemt op zonnige momenten kan zijn eigen gebruik opschroeven naar 50%, bijvoorbeeld door de wasmachine en droger op zonnige dagen aan te zetten. Daarmee stijgt de productie per jaar naar 1.750 kWh, in 25 jaar is dat 43.750 kWh. Dat levert in 25 jaar Euro 12.000 op, een rendement van 5,6% per jaar.

Het alternatief is om de kosten gewoon te betalen. Als je 30% van de geproduceerde elektriciteit zelf gebruikt lever je per jaar 2.450 kWh terug. Bij om | nieuwe energie (pdf) betaal je dan een terugleververgoeding van Euro 169,40 per jaar. Daar staat een opbrengst van Euro 960,40 tegenover. Een rendement van 11,8%. Wanneer je je eigen verbruik weet te verhogen tot 50% daalt de jaarlijkse teruglevering naar 1.750 kWh, wat Euro 133,10 aan terugleveringskosten oplevert. De opbrengsten blijven gelijk. Waarmee het rendement stijgt naar 12,6%.

De veel verguisde terugleveringskosten schelen zo per saldo 3,5% aan rendement. Dat lijkt me een te overziene kostenpost. Zeker als je bedenkt dat de terugleveringskosten bij de meeste leveranciers gepaard gaan met gunstigere elektriciteitstarieven.

Charmantere oplossingen

Zijn er dan geen charmantere oplossingen? Zeker wel. Een daarvan is het afschaffen van salderen voor het leveringstarief. Energiebedrijven zouden vervolgens contracten in vier smaken kunnen aanbieden:

De groene geitenwollensok: waarbij je zonnepanelen blijven terugleveren ongeacht de spotprijs voor elektriciteit. Want je betaalt met liefde geld om te zorgen dat anderen goedkope groene stroom kunnen krijgen.

Vast, maar flexibel: een contract waarbij je het hele jaar hetzelfde tarief betaalt voor elektriciteit die je afneemt, maar het tarief dat je energiebedrijf betaalt voor teruggeleverde stroom hangt af van de spotmarkt voor elektriciteit

Vast, maar prijsbewust: een contract waarbij je het hele jaar een vast tarief betaalt, maar waarbij je zonnepanelen afslaan zodra de stroomprijs onder nul zakt. Liever gratis stroom dan groene stroom, toch?

Variabel: waarbij je stroomprijs afhangt van de spotmarkt. Het ligt voor de hand dat je je zonnepanelen terug regelt zodra de elektriciteitsprijs op de spotmarkt negatief is.

Een ander sympathiek voorstel werd door Budget Energie gelanceerd: gratis stroom in weekends tussen 12 en 17u van april tot en met augustus. De overtreffende trap van het aanbod van Budget Energie is te vinden in het Verenigd Koninkrijk: voor zeer energiezuinige nieuwbouwwoningen met zonnepanelen, warmtepomp en een thuisaccu krijg je bij Octopus 5 jaar gratis stroom. Welke bouwers & energiebedrijven in Nederland volgen?

Disclaimer: ik ben bestuurslid van een lokale energiecoöperatie, die is aangesloten bij om | nieuwe energie.

Dit bericht is eerder gepubliceerd op Sargasso.

januari 28, 2024
Varend ontgassen: de saga continues in 2024

Het is al weer een tijdje geleden dat ik voor het laatst iets over varend ontgassen door de binnenvaart heb geschreven. Toch is 2023 een jaar om met goed gevoel op terug te kijken en is 2024 een jaar om voorzichtig positief naar uit te kijken. Daarom vlak voor Oud & Nieuw een kort stuk in het inmiddels 10 jaar lopende dossier over varend ontgassen. Ja, het 2e lustrum van dit dossier is deze maand stilletjes gepasseerd.

De highlights van 2023

In 2023 heeft Mark Harbers aangekondigd dat er vanaf juli 2024 een verbod op varend ontgassen komt voor de stoffen uit fase 1 en 2 van het verbod op varend ontgassen. Ook heeft Zwitserland op 21 december 2023 eindelijk de aanpassing van het CDNI verdrag ondertekend. Tot slot heeft het ministerie van I&W de roadmap varend ontgassen en een rapport over best beschikbare technieken gepubliceerd. Van het lezen daarvan wordt je dan wel weer droevig. Van veel van de zaken waar nu aan gewerkt wordt had je gehoopt dat het na 10 jaar gereed zou zijn.

De verwachting voor 2024

In 2024 wordt het verbod op varend ontgassen van een beperkt aantal stoffen eindelijk van kracht. Of er daadwerkelijk verandering gaat optreden is de vraag. Vooralsnog bestaat de handhavingscapaciteit bij de Inspectie Leefomgeving en Transport uit minder dan een handvol inspecteurs, auto’s en een drone. Niet echt imposant als je schepen moet controleren.

Ook zijn er naar mijn weten nog nauwelijks installaties voor verantwoord ontgassen vergund, met uitzondering van ATM in Moerdijk. Dat de ladingdampen de status afval lijken te krijgen helpt ook niet mee, want dat betekent dat terminals die ruimte hebben om een schip verantwoord te ontgassen dat niet binnen de bestaande Omgevingsvergunning mogen. Die moeten eerst een afvalverwerkingsvergunning aanvragen.

Dat het dossier op papier goed geregeld lijkt te gaan worden is fijn, tegelijkertijd maakt het het ook moeilijker om misstanden aan te tonen. Varend ontgassen is een al bijna 30 jaar slepend dossier, waar grote media nauwelijks aandacht voor hebben. Dieper in het dossier duiken gaat serieuze onderzoeksjournalistiek vergen. Alleen gaan die aanlopen tegen hetzelfde als waar we bij Sargasso ruim 10 jaar geleden tegenaan liepen: mooie praatjes, plaatjes en een gebrek aan data. Het begin van het dossier op Sargasso was te danken aan rapport van CE Delft, dat niet strookte met de officiële getallen van emissieregistratie.nl in combinatie met een persbericht van de VNCI. In gesprekken die ik de afgelopen jaren met NOS, Nieuwsuur, AD en Trouw heb gevoerd om samen tot publicaties te komen was het gebrek aan data en de onzichtbaarheid van varend ontgassen een groot struikelblok. Dat gaat er niet beter op worden als verladers straks massaal gaan roepen dat ze ‘dedicated’ of ‘compatibel’ gaan varen. Wie wil snappen waarom dat twee optische oplossingen zijn verwijs ik terug naar de start van dit dossier.

Voor wie denkt dat ik een zuurpruim ben, lees het interview met Ton Quist in het kerstmagazine van Schuttevaer. Bij hem is ook geen sprake van een feeststemming met de komst van het gedeeltelijke verbod in 2024.

januari 7, 2024
Onze energierekening in 2023
Volgens het KNMI was 2023 het natste en warmste jaar sinds ze begonnen zijn met meten. Dat is ook zichtbaar in het aantal gewogen graaddagen, dat met 2.337 ruim een kwart lager ligt dan het klimaatgemiddelde van 3.172 in de periode 1901-1930. Het komt overeen met de verwachtingen toen ik begon met werken: de winters warmer en natter, en de zomers warmer. Het warmere weer heeft ook z’n weerslag op ons energiegebruik. We verbruiken zo’n 1.000 kWh minder voor verwarming door het warmere weer. In totaal hebben we vorig jaar 7.666 kWh elektriciteit gebruikt, wat ons een energierekening van € 1.194 heeft opgeleverd. Omgerekend € 0,16 per kWh, inclusief energiebelasting, vastrecht en btw. Een prijsniveau dat we voornamelijk hebben bereikt doordat het grootste deel van de stroom die we gebruiken geleverd wordt door onze zonnepanelen en winddelen.

Energiekosten

Onze energiekosten zijn iets lager uitgekomen dan ik eind december inschatte. Dat komt vooral doordat onze winddelen in december beter hebben gepresteerd dan in december 2022. Al met al komt onze energierekening uit op €1.194, een maandbedrag van € 99,50. Best netjes gezien alle druk op de energiemarkt. Voor volgend jaar verwacht ik een lichte stijging, tenzij de hoeveelheid wind en zon fors daalt ten opzichte van 2023.

Onderstaande grafiek laat het verloop van onze energierekening sinds 2011 zien. Het valt op dat we op 2021 na onze energierekening behoorlijk stabiel hebben weten te houden.

De hoogte van onze energierekening van 2011 (€1.132) verschilt nauwelijks van de energierekening van 2023 (€1.194). Daar hebben we wel de nodige investeringen in en aanpassingen aan ons huis voor moeten doen. Ten opzichte van de periode 2014-2018 is de energierekening wel met zo’n € 400 gestegen. In 2022 hebben we onze energierekening laten dalen ten opzichte van 2021, best een prestatie als je bedenkt dat de elektriciteitsprijzen in 2022 door het dak gingen (tenzij je een dynamisch contract had).

In bovenstaande grafiek heb ik voor de jaren 2021, 2022 en 2023 daarom met behulp van de gemiddelde groothandelsprijs per maand uitgerekend hoe hoog onze energierekening zou zijn als we een dynamisch energiecontract zouden hebben. Ook heb ik met behulp van de uurdata uit Home Assistant en de uurprijzen op de day-ahead prijs (bron: Energy Charts) uitgerekend hoe hoog onze energierekening zou zijn bij overstap op dynamische tarief.

Ten opzichte van de gekozen strategie om extra winddelen bij te kopen zouden we gemiddeld €9 per jaar extra hebben bespaard. Terwijl we pas in het voorjaar van 2022 extra winddelen bij hebben gekocht.

In 2023 zou onze energierekening €225 hoger zijn geweest bij dynamische tarieven (uitgaande van gemiddelde maandprijzen). Het verschil loopt op naar €330 bij het rekenen met uurdata over 2023. Dat komt met name doordat de opbrengsten van de teruggeleverde zonnestroom dan daalt van €302 (huidige energiecontract) naar €76 (€286 uitgaande van maandgemiddelde prijzen). De kosten van ingekochte stroom dalen ten opzicht van ons huidige contract naar €931 (€898 uitgaande van maandgemiddelde prijzen), maar daar staat ook tegenover dat we dan netto €1.300 aan opbrengsten van onze winddelen zouden missen. In de eerste helft van 2023 hebben we ook geprofiteerd van het verlaagd tarief, wat ons €556 heeft opgeleverd. Zonder het verlaagd tarief zouden we €227 kunnen hebben bespaard met een dynamisch tarief ten opzichte van de gekozen strategie.

Onderstaande grafiek laat duidelijker zien wat het effect van winddelen en een dynamisch contract op onze energiekosten van 2023 is geweest.

Het is duidelijk zichtbaar dat zowel een dynamisch tarief als winddelen onze energierekening kan halveren. Waarbij de winddelen een lagere energierekening tot gevolg hebben gehad dan we met een dynamisch tarief hadden kunnen bereiken. Het interessante vind ik dat het risicoprofiel tussen beide opties fors verschilt. Waar je met een dynamisch tarief een deel van de risico’s overneemt van het energiebedrijf en zelf dus goed moet opletten op wanneer je energie gebruikt en produceert, is dat bij winddelen minder van belang. De profielkosten van winddelen stijgen (volgende jaar zo’n 10 Eurocent per kilowattuur) en goed afstemmen van vraag en aanbod helpt om die stijging te verminderen. Dus de prikkel is ook weer niet volledig afwezig.

Onze winddelen doen daarmee wat ik hoopte: ze verlagen onze energierekening aanzienlijk, ze stabiliseren onze energierekening en ze beperken onze blootstelling aan de grillen van de energiemarkt.

Klimaatimpact op verwarming

De klimaatspiraal van de KNMI laat goed zien hoe de temperatuur zich de afgelopen 120 jaar ontwikkeld heeft en dat de temperatuur oploopt.

Klimaatspiraal Nederland 1901-2023

Dat laat zich ook terugzien in de ontwikkeling van het aantal gewogen graaddagen. De statische kans dat het gemiddelde van de afgelopen 30 jaar voorkomt in een klimaat van begin 20ste eeuw is 0,0000003%. In normale mensentaal: het is zeer onwaarschijnlijk. Het aantal gewogen graaddagen lag in 2023 op 2.337, dat is 26% lager dan in de periode 1901-1930.

Dat heeft ook zo z’n effect op onze behoefte aan verwarming. Die is logischerwijs gedaald. In een gemiddeld klimaatjaar in de periode 1901-1930 zouden we 4.137 kWh aan elektriciteit voor verwarming nodig hebben gehad. In werkelijkheid hebben we afgelopen jaar 3.047 kWh gebruikt. Een stuk minder dan de 6.078 kWh die we aan aardgas verbruikt zouden hebben. Het effect van infraroodverwarming is dus nog steeds meetbaar en is geen eenmalig effect.

Ons energiegebruik is per gewogen graaddag nog steeds gemiddeld 40% lager dan ten tijde van onze cv-ketel. In december is het stookseizoen wel weer volop bezig, wat zichtbaar is in de stijging van ons energiegebruik voor verwarming naar 1,59 kWh/gewogen graaddag. Dat is 4% minder dan in december 2022. December 2023 was met 365 gewogen graaddagen dan ook een stuk warmer dan december 2022 met 473 gewogen graaddagen.

Energiegebruik

Ons bruto energiegebruik inclusief warmte is in 2023 uitgekomen op 10.278 kWh. Dat is 6% meer dan het gemiddelde met infraroodverwarming. Sinds de overstap is ons totale bruto energiegebruik gemiddeld met 17% gedaald. Waarmee we ook in 2023 weer ruim 2.000 NegaWatts scoren.

Het bruto energiegebruik exclusief warmte (dat wat we aan aardgas en elektriciteit gebruiken) is uitgekomen op 7.666 kWh. Dat is 4% lager dan het gemiddelde sinds de overstap op infraroodverwarming. Gemiddeld ligt ons bruto energiebruik exclusief warmte 25% lager sinds we overgestapt zijn op infraroodverwarming.

De aankoop van extra winddelen laat zich vooral terugzien in de ontwikkeling van ons netto-energiegebruik. Bruto energiegebruik minus zelf opgewekte energie. Dat ligt dit jaar op 1.255 kWh. Het laagste ooit. Op maandbasis hebben we van januari tot en met april en van oktober tot en met december meer elektriciteit gebruikt dan geproduceerd. In de eerste vier maanden van het jaar ging het om 909 kWh, in de laatste maanden om 739 kWh. Daar stond tussen april en oktober een overschot aan wind- en zonne-energie van 998 kWh tegenover. Voor het tekort in voor- en najaar is dat een daling ten opzichte van eerdere jaren. Voor het overschot is het een stijging ten opzichte van eerdere jaren, met name veroorzaakt door meer wind in de zomer.

Systeemtechnisch briljant? Zeker niet. We betaalden ons energiebedrijf dan ook een vergoeding voor profielkosten van gemiddeld 5 Eurocent per kWh over de stroomopbrengst van onze winddelen, in 2024 loopt dit op naar 8 a 10 Eurocent per kWh. Voor zonne-energie betalen we niets zichtbaars, vanwege de salderingsregeling.

Wat mij betreft mag de salderingsregeling aangepast worden, zodat het energiebedrijf de kosten van zonnepanelen zichtbaar in rekening kan brengen. Die zou uit twee componenten kunnen bestaan: profielkosten en en een reële vergoeding voor teruggeleverde stroom. Meer als de prijs hoog is en minder als de prijs laag is. Als alle stroom tegen 0 Eurocent zou worden teruggeleverd (wat zeker niet het geval is) kan dat ons financieel de helft aan opbrengsten schelen. Waarmee zonnepanelen nog steeds een zeer gunstige investering zijn. Zeker bij de huidige lage prijzen voor zonnepanelen.

Energieproductie

In 2023 produceerden we in totaal 9.022 kWh. Onze 9 winddelen leverde met 4.324 kWh de meeste energie. Gevolgd door onze warmtepomp en zonneboiler, die samen 2.612 kWh leverden. Onze zonnepanelen leverde 2.087 kWh.

Hiermee produceerde we bijna 80% van ons energiegebruik zelf. Daarnaast bespaarden we 10% op ons energiegebruik door klimaateffecten en namen we 11% van onze energie af van het energiebedrijf.

Een andere manier om naar ons energiegebruik en onze energieproductie te kijken is door deze te vergelijken met de normen voor nieuwbouw. Voor verwarming geld als norm 65 kWh per vierkante meter per jaar (BENG 1). In december zaten we op 50 kWh/m2/jaar. Voor alle gebouwgebonden energie minus duurzaam geproduceerde energie geldt als norm 50 kWh/m2/jaar als norm (BENG 2). We behaalden in 2023 36 kWh/m2/jaar. Tot slot geldt voor nieuwbouw dat tenminste 50% van de gebouwgebonden energie duurzaam geproduceerd moet zijn. We behaalden 52%.

Dit laat zien dat de normen voor nieuwbouw nog steeds niet erg ambitieus zijn. Erg goede zonnepanelen hebben we niet liggen (240 Wp, terwijl de huidige zeker 50% meer opleveren). Ook hebben we met infraroodverwarming en mechanische ventilatie in combinatie met roosters niet de meest zuinige vorm van verwarming en ventilatie.

CO2-uitstoot

Tot slot de wil ik de vaste critici van ‘het gaat toch om CO2-reductie’ nog graag ter wille zijn. Wederom heb ik onze CO2-uitstoot op 5 verschillende manieren berekend. Onderstaande tabel geeft de uitkomsten weer.

Zoals te zien is in de tabel is er slechts 1 methode die gemiddeld nog een kleine stijging met 4kg laat zien t.o.v. verwarmen met aardgas. Wanneer gekeken wordt naar de resultaten over 2023, dan laten alle 5 methoden een daling van onze CO2-uitstoot zien. Dus zelfs als CO2-reductie je drijfveer is dan is de door ons gekozen strategie voor verduurzaming van onze woning een overweging waard. Je kan onze vier etappen hier vinden:
januari 5, 2024

Energiecontract: vast, variabel of dynamisch?

Met name op sociale media wordt al een tijd de loftrompet gestoken over het dynamisch elektriciteitstarief als manier om bewuster om te gaan met het elektriciteitsgebruik (gebruiken op momenten met veel zon en/of wind) en als manier om te besparen op de energierekening. Zelf hebben we een andere wijze gekozen om te besparen op de energierekening: de productiemiddelen in eigen bezit nemen. Deels via onze zonnepanelen en deel door het aanschaffen van meerdere winddelen. Bij beide bestaat er momenteel geen financiële stimulans om het elektriciteitsgebruik af te stemmen op de productie van onze winddelen of zonnepanelen.

Tijd om beide eens te vergelijken. Ik ben daarbij uitgegaan van maanddata van elektriciteitsgebruik, elektriciteitsproductie en stroomprijzen. Het blijft dus een schatting.

Kosten zonder winddelen

Op dit moment krijgen we een groot deel van onze stroom van onze winddelen en zonnepanelen. Het restant kopen we in bij Greenchoice.

De kosten voor de inkoop van stroom, inclusief belastingteruggaaf, vastrecht, en energiebelasting over ingekochte stroom en over de opbrengst van onze winddelen bedroeg in 2023 ongeveer Euro 3.155. Onze zonnepanelen brachten in 2023 ongeveer Euro 640 op. De totale energierekening zonder winddelen zou daarmee uitkomen op ruim Euro 2.500.

Kosten met winddelen

Naast onze zonnepanelen hebben we ook meerdere winddelen. De opbrengst van onze winddelen bedroeg dit jaar een kleine Euro 1.500. Daar stonden Euro 225 aan kosten voor beheer en profielkosten tegenover.

Bij onze winddelen betalen we een vergoeding aan Greenchoice voor profielkosten. Er zijn nou eenmaal momenten dat we wel stroom gebruiken en het niet waait; en momenten dat het wel waait, maar we geen stroom gebruiken. De profielkosten lopen in 2023 op naar zo’n Euro 0,10 per kWh, nu is dat nog zo’n Euro 0,06 per kWh.

Daarmee komen onze totale kosten in 2023 ongeveer uit op Euro 1.265. Zo’n Euro 105 per maand.

Kosten dynamisch tarief

Bij een dynamisch tarief wisselt je elektriciteitstarief elk uur op basis van de prijs die tot stand komt op de stroommarkt. Dat betekent dat je kan profiteren van prijsverschillen, bijvoorbeeld door de wasmachine, droger en warmtepomp aan te zetten op momenten dat de prijs laag is.

Wanneer we overstappen op een dynamisch tarief zullen we onze winddelen moeten verkopen. Greenchoice biedt namelijk (nog?) geen dynamisch tarief. Dat betekent dat we meer stroom in hadden moeten kopen, maar gemiddeld wel tegen een lager tarief dan de tarieven die Greenchoice rekent. Onderstaande tabel laat zien dat het verschil met name in de eerste helft van 2023 fors was in het voordeel van dynamische tarieven.

Maand	dynamisch maand gemiddelde	Greenchoice
januari	€ 0,343	€ 0,810
februari	€ 0,354	€ 0,692
maart	€ 0,317	€ 0,692
april	€ 0,310	€ 0,483
mei	€ 0,285	€ 0,463
juni	€ 0,302	€ 0,397
juli	€ 0,278	€ 0,386
augustus	€ 0,301	€ 0,388
september	€ 0,310	€ 0,389
oktober	€ 0,300	€ 0,389
november	€ 0,305	€ 0,390
december	€ 0,283	€ 0,390

Gemiddelde prijs in Euro per kilowattuur. Prijs inclusief btw, variabele opslagen en energiebelasting.

Op basis van bovenstaande prijzen hadden we in 2023 met een dynamisch tarief zo’n Euro 1.890 aan elektriciteitskosten betaald (inclusief energiebelasting, teruggaaf energiebelasting, vastrecht, opslag per kWh en btw). Onze zonnepanelen zouden in dezelfde periode zo’n Euro 575 hebben opgebracht. De energiekosten bij een dynamisch tarief zouden daarmee ongeveer op Euro 1.315 zijn uitgekomen.

Conclusie

Op basis van bovenstaande berekening kan geconcludeerd worden dat zowel met winddelen als met een dynamisch tarief een forse verlaging van de elektriciteitsrekening mogelijk is.

De mate van daling is in 2023 vergelijkbaar voor winddelen en dynamisch tarief, al had het dynamisch tarief zo’n Euro 65 duurder uitgepakt.

Doordat de tarieven bij een dynamisch tarief per dag en uur fluctueren heeft dit product een hoger risicoprofiel. Dat vind ik een nadeel. Bij Greenchoice staat het tarief inmiddels weer voor een jaar vast. Daarmee staan ook de vergoedingen voor de stroom van onze zonnepanelen en winddelen ook voor een jaar vast. De profielkosten van onze winddelen stijgen volgend jaar wel met zo’n Euro 140. Het is dus mogelijk dat we volgend jaar wel een voordeel zouden kunnen behalen met een dynamisch tarief.

Vooralsnog kies ik voor de zekerheid van zonnepanelen en winddelen boven een dynamisch tarief. Tegelijkertijd laat bovenstaande analyse zien dat er voor mensen met een hoog elektriciteitsgebruik een fors voordeel te halen is door te kiezen voor dynamisch (hoger risicoprofiel) of voor zonnepanelen en winddelen. Winddelen staan momenteel te koop met prijzen variërend van Euro 41 (looptijd tot september 2025) en Euro 100 (looptijd tot september 2030).

Tegelijkertijd hoop ik dat om | nieuwe energie op niet te lange termijn samen met de aangesloten energiecoöperaties komt met het Local4Local model. Een mooie combinatie van vaste tarieven voor stroom die je afneemt op het moment dat de projecten van de coöperatie stroom produceren en dynamische contracten op momenten dat je stroom afneemt op momenten dat de windturbines en zonnepanelen geen stroom leveren.

december 28, 2023

Maand	Gelijktijdigheid	Cumulatief
Januari	46,40%	46%
Februari	63%	55%
Maart	74%	61%
April	100%	71%

Blog

Impact zonnepanelen en winddelen op onze energierekening

Energierekening

Negawatts scoren

Aardgasvrij verwarmen

Aardgasvrij warm water

Energieproductie

CO2-uitstoot

Energiekosten

Energiegebruik

Verwarming

Warm water

Energieproductie

Netto energiegebruik

CO2-uitstoot

Energiekosten

Bruto energiegebruik

Verwarming

Energieproductie

NRC en Omroep Flevoland als veroorzaker nationaal verbod?

Gebrek aan ontgassingsinstallatie

Brandstoffen omkatten

Ministerie heeft handhaving niet op orde

E-Noses zijn onvoldoende bewijs

Dedicatie vaart en compatibel varen

Conclusie

Energievraag

Verwarming

Energieproductie

Conclusie

Achterliggende reden invoer terugleveringskosten

Impact op opbrengsten van je zonnepanelen

Charmantere oplossingen

De highlights van 2023

De verwachting voor 2024

Energiekosten

Klimaatimpact op verwarming

Energiegebruik

Energieproductie

CO2-uitstoot

Kosten zonder winddelen

Kosten met winddelen

Kosten dynamisch tarief

Conclusie