Krispy's blog

Tag: CO2 emissie

  • De Rotterdamse dienstauto mag wat kosten

    Vorige week raakte ik verzeild in een discussie over de nieuwe dienstauto´s voor de Rotterdamse wethouders. Om een beetje te prikkelen tweette ik:

    Dat deed ik op basis de ervaringen van Houston met elektrische auto´s. Nu is Nederland Amerika niet, zo zijn de brandstofprijzen hier een maatje duurder. Om te onderbouwen dat het in Nederland ook kan stuurde ik Arno Bonte van GroenLinks een excelletje dat ik ooit heb gemaakt waarin ik een Toyota Prius met een Nissan Leaf vergelijk bij 30.000 km per jaar.

    Arno Bonte stuurde de mail door aan de mensen achter Bogue.nl, een Rotterdams weblog, waarna ik dit weekend diverse mailwisselingen had om mijn rekenmodel toe te lichten. Vandaag kan je het resultaat terugvinden op Bogue en dat liegt er niet om: de BMW 520d die de Rotterdamse wethouders willen is niet alleen 1,5 keer zo duur per jaar als de elektrische Nissan Leaf, maar stoot ook 6.828 % meer CO2 uit per jaar (over luchtkwaliteit heeft Bogue het nog niet eens). En dan hebben we het over slechts 1 auto. Als we uitgaan van 30.000 km per jaar en 5 dienstauto´s kan er € 20.000 per jaar bespaart worden. Daar kan de Rotterdamse voedselbank 2 jaar van gehuisvest worden.

    De Nissan Leaf heeft natuurlijk z’n beperkingen in rijafstanden, maar ik kan me niet voorstellen dat de Rotterdamse wethouders met regelmaat op meer dan 100 km van de stad moeten zijn…

    Lees hier de finesses van het verhaal.

  • Strukton stapt volledig over op Nederlandse windenergie

    Logo_Strukton_homeOndanks de winterse kou begint 2013 als een oogstjaar op mvo-gebied bij Strukton. Vorige week behaalde Strukton Workspere de zelfverklaring ISO 26000 en leverde Strukton Bouw in Amsterdam een markant hotel met energielabel B en Green Key Goud certificaat op. Gisteren maakte Strukton bekend per 1 januari 2013 volledig is overgegaan op groene stroom. Strukton heeft gekozen voor Windkracht220 van Essent. Dit is 100% duurzame elektriciteit opgewekt door Nederlandse windmolens. Het contract loopt van 2013 tot en met 2015.

    Sinds 1 januari 2013 is Strukton volledig overgegaan op groene stroom. Strukton heeft gekozen voor Windkracht220 van Essent. Dit is 100% duurzame elektriciteit opgewekt door Nederlandse windmolens. Het contract loopt van 2013 tot en met 2015.

    essent_windkracht_220Windenergie is een van de schoonste manieren om energie op te wekken, want er komt nauwelijks CO2 bij vrij. Ter vergelijking: standaard grijze stroom heeft een uitstoot van 455 kg/MWh, terwijl windenergie een uitstoot heeft van slechts 15 kg/MWh (gebaseerd op de conversiefactor van de CO2-Prestatieladder).

    Het energieverbruik van Strukton is circa 8.800 MWh op jaarbasis, wat gelijk is aan het verbruik van ruim 2.500 huishoudens. De overstap naar groene stroom levert een reductie van maar liefst 3.892 ton CO2 per jaar op. Een gemiddeld gezin stoot volgens MilieuCentraal 8,5 ton CO2 uit per jaar, deze reductie is dus gelijk aan de jaaruitstoot van ruim 450 gezinnen.

    Met de keuze voor groene stroom draagt Strukton bij aan een beter milieu en voldoet het bedrijf tevens aan de eisen voor de CO2-Prestatieladder. Daarnaast hecht het bedrijf ook belang aan het feit dat de windenergie van Windkracht220 van Nederlandse bodem komt, want op deze manier wordt de productie van duurzame energie in eigen land gestimuleerd.

    De markt van duurzame energie is een markt waarop Strukton zelf ook actief is, denk aan de technische werkzaamheden aan offshore transformatieplatforms en activiteiten op het gebied van golfenergie, windenergie en getijdenenergie. De keuze voor groene stroom is dan ook niet alleen goed voor het milieu, maar ook voor de toekomst van het bedrijf. Strukton realiseert ook diverse duurzame projecten.

  • Als bij elektriciteit de vervuiler betaalt…

    … dan zijn kleinverbruikers en afnemers van groene stroom heel vies…

    Even terug:

    Begin januari schreef ik dat de huidige energiebelasting niet uitgaat van de vervuiler betaalt, maar van de verbruiker betaalt en dat dat met name bij kleinverbruikers (eerste schijf energiebelasting) zo werkt. In reactie daarop stelden een aantal mensen op twitter dat de vervuiler wel degelijk betaalt via het emissiehandelssysteeem voor CO2 (in jargon ETS).

    Nu kan ik me een onderzoek van een paar jaar geleden herinneren, waarin CE Delft liet zien dat de impliciete CO2 prijs voor kleinverbruikers veel hoger is dan voor grootverbruikers van energie. Wat al vreemd is in een systeem waarin de vervuiler betaalt… Nu zegt de prijs van een ton CO2 de gemiddelde mens niet zo veel (en mij ook niet). Daarom heb ik de afgelopen weken zitten puzzelen op een manier om de opslag per kWh als gevolg van ETS vergelijkbaar te maken met het tarief van de energiebelasting.

    Het resultaat

    Als ik uitga van de CO2 conversiefactor voor grijze stroom uit het handboek CO2 prestatieladder* (455 gram CO2 / kWh) dan kan je met 1 ton CO2 2.198 kWh elektriciteit opwekken (1 ton CO2 / (455 gram CO2/kWh) ). De prijs van een ton CO2 ligt binnen ETS (het Europese CO2 emissiehandel systeem )momenteel onder de 10 Euro. Dat betekent dat de CO2 opslag minder dan 0,5 Eurocent per kWh uur is. Vergelijk dat met het verbruikerstarief  van 11,65 Eurocent en het moge duidelijk zijn: het is de (klein)verbruiker die betaald. Niet zo raar, aangezien het idee is dat particulieren en bedrijfsleven ieder ongeveer 50% van de totale energiebelasting dienen op te brengen. Wel een klein beetje scheef als je de impliciete CO2 prijsopslag voor kleinverbruikers als gevolg van de energiebelasting berekend: dik 250 Euro per ton CO2.   En ook een beetje scheef als je bedenkt dat huishoudens volgens het Compendium voor de Leefomgeving in 2011 12,5% van de totale hoeveelheid energie afnamen. Maar ja, huishoudens zijn wat minder goed in staat om overheden van verschillende landen tegen elkaar uit te spelen…

    Stel nou dat je overschakelt op bv. windenergie, zoals wij hebben gedaan met de aanschaf van winddelen en de inkoop van windenergie van GreenChoice, dan is de CO2 conversiefactor volgens het handboek CO2 prestatieladder 15 gram CO2 / kWh. Dat betekent dat je met 1 ton CO2 een dikke 66.000 kWh op kan wekken. De energiebelasting blijft dan echter 11,65 Eurocent. Dat betekent dat de impliciete CO2 prijs als gevolg van de energiebelasting oploopt tot ruim 7.000 Euro…

    Grootverbruikers en energiebelasting

    Alleen bij energieverbruikers die meer dan 10 miljoen kWh gebruiken is de opslag als gevolg van de CO2 prijs hoger dan het energiebelastingstarief dat ze betalen (0,1 Eurocent voor niet zakelijke gebruikers en 0,05 Eurocent voor zakelijke gebruikers). Wie denkt dat een fors hogere CO2 prijs (zeg 50 Euro/ton CO2) tot een forse heffing per kWh gaat leiden kan ik ook uit de droom helpen: een prijs van 50 Euro/ton CO2 betekent een opslag van ongeveer 2,3 Eurocent per kWh.

    Wat erger is is dat de huidige vorm van de energiebelasting helemaal niet aanzet tot vergroening bij deze bedrijven. Bij grijze stroom is de energiebelasting omgerekend goed voor een opslag van ongeveer 1 Euro / ton CO2. Bij overschakeling op windenergie loopt dit op tot Euro 30 per ton CO2.

    Opslag energiebelasting omgerekend naar CO2 prijs / kWh

    CO2 opslag/kWh elektriciteit

    Kijkend naar bovenstaande grafiek mogen het duidelijk zijn dat bij de energiebelasting moeilijk gesproken kan worden van de vervuiler betaalt. Het is toch echt de verbruiker die betaald. Elke prikkel tot inkoop van groene stroom (anders dan een moreel appel) ontbreekt.

    Berekeningen vind je hier.

    * In werkelijkheid zal de hoeveelheid elektriciteit die je kan produceren met een ton CO2 binnen het ETS afhangen van de brandstof die je kiest. Zo stoot steekkolen meer CO2 uit dan gas. De conversiefactor uit het handboek CO2 prestatieladder is een gemiddelde voor de Nederlandse stroommix. Ook hanteeert de CO2 prestatieladder een andere benadering dan ETS:  Het handboek CO2 prestatieladder gaat uit van de well-to-wheel benadering, terwijl ETS enkel kijkt naar de emissie die samenhangt met de opwekking van elektriciteit. De CO2 emissies van bv. winning van grondstoffen wordt bij ETS dus niet gezien als emissies van het energiebedrijf.

  • Low Car Diet: de resultaten op de werkvloer bij Strukton

    Vanaf woensdag 10 oktober was ik een van de ongeveer 10 Strukton-medewerkers die uit solidariteit met directeur Diederik Schonebaum mee heeft gedaan met de Low Car Diet actie van Urgenda. 10 dagen lang de autosleutel inleveren en op andere wijze richting werk en afspraken komen. Eerder schreef ik al hoe me dat is bevallen, aanvullend daarop kan ik wel stellen dat een paar dagen Low Car Diet je bewuster maakt van je reiskeuzes. Vandaag de reacties van collega’s en een overzicht van de behaalde reductie in autokilometers en CO2-emissies, gebaseerd op de gegevens van 4 collega’s waarvan ik de gegevens heb ontvangen en mijzelf.

    Collega’s

    Ik weet dat ongeveer 10 collega’s meegedaan hebben. Daarvan hebben er 4 terugkoppeling gegeven van de resultaten. Ook hebben verschillende mensen een of meerdere dagen op alternatieve wijze gereisd, aangezien het werk het niet toeliet om 10 dagen lang zonder auto te kunnen. Deze mensen zijn niet meegenomen in onderstaand overzicht.

    Collega 1

    650 kilometer OV in plaats van auto.
    CO2 reductie: 85 kg of 67% t.o.v. reizen per auto.

    Collega 2

    In plaats van 7 keer met de auto van Amersfoort Noord naar Utrecht:

    • 7 keer Amersfoort CS – Maarssen CS en vice versa (enkele reis: 28 km)
    • 2 keer bus Amersfoort Noord – Amersfoort CS en vice versa (enkele reis 7,5 km)
    • 5 keer fiets Amersfoort Noord – Amersfoort CS en vice versa

    CO2 reductie: 72 kg of 71% t.o.v. reizen per auto.

    Collega 3

    •  100 km prive met OV en fiets*
    • 600 km zakelijk met alternatief vervoer (voornamelijk carpool)***

    In plaats van 700 kilometer auto.

    * voor berekening CO2 reductie uitgegaan van 50 km trein en 50 km fiets
    ** voor berekening CO2 reductie uitgegaan van 75% carpool en 75% trein.

    CO2 reductie: 124 kg of 90% t.o.v. reizen per auto. Reactie van collega:

    2 dagen was het door combinatie van werk en privé afspraken niet mogelijk om een sluitende agenda te krijgen zonder eigen auto, dus ik heb een beetje vals gespeeld. Maar het belangrijkste is dat de positieve ervaringen gewoon op wekelijkse basis herhaald kunnen worden, en dat ik nu ook (zeker) weet op welke duurzame manier ik niet naar mijn werk wil reizen

    Collega 4

    • 2 dagen met de trein naar het werk (2*70 km + 2*12 km fietsen)
    • Met de fiets een rondje voor wat priveklusjes (65km)
    • Met de fiets naar sporten en boodschappen (20 km fietsen)
    • Met het openbaar vervoer op vakantie: (2*149 km)
    • Tijdens de vakantie: 50 km gecarpoold, 40 km gewandeld

    Totalen:

    • Trein: 440km
    • Fiets: 109 km
    • Carpool: 50 km
    • Wandelen: 40 km

    CO2 reductie: 100 kg of 78% t.o.v. reizen per auto. Reactie van collega:

    Ik ben van plan mijn reiskostenvergoeding vanaf 1 november volledig om te zetten naar OV tot ik weer een racefiets heb. Wanneer ik weer een racefiets heb, ga ik vaker naar kantoor fietsen en zet ik mijn vergoeding weer om naar auto, hoewel ik dan voor mezelf een max van 2 dagen per week met de auto naar het werk ga stellen.

    Collega 5

    In plaats van 7 keer Schiedam – Utrecht:
    • 1 keer carpool Utrecht-Schiedam
    • 4,5 keer trein Schiedam – Maarssen v.v.
    • 1 keer metro Schiedam-Rotterdam Prins Alexander (plus wandelen naar kantoor Strukton Worksphere)
    • 1 keer trein Rotterdam Prins Alexander – Schiedam
    • 1 keer trein Schiedam Centrum – Den Haag Centraal v.v. (plus OV-fiets in Den Haag)
    • 3 keer fiets Schiedam Noord – Station Schiedam Centrum (en v.v.)
    • 3 keer bus Schiedam Noord- Station Schiedam Centrum (en v.v.)
    • 1 keer auto Maarssen – Schiedam Noord
    • Prive: boodschappen 2 keer met de auto gehaald i.v.m. hoeveelheid
    CO2 reductie: 108 kg of 64% t.o.v. reizen met de auto.

    Totaal

    In totaal hebben we met 5 collega’s 488 kg. CO2 gereduceerd in 10 dagen tijd, dat is 74% t.o.v. ons normale reisgedrag. Kanttekening hierbij is dat ik uitgegaan ben van gemiddelde auto’s, terwijl de auto’s waar Strukton mee rijdt inmiddels allemaal richting A-label gaan. Als ik daar rekening mee hou valt de reductie waarschijnlijk lager uit. Daar staat tegenover dat de conversiefactoren uit de CO2 prestatieladder een stuk ongunstiger zijn dan de conversiefactoren waar de NS mee rekent.

  • Impressie pre-event Future Leaders Event 2012

    Gisteravond was het pre-event van het Future Leaders Event 2012. Het onderwerp dit jaar is schaarste. De opzet als vanouds: verschillende deel thema’s met cases die ingebracht zijn door partners van MVO Nederland. Nieuw dit jaar is dat er ook een prijs te winnen is. Wat die prijs is ben ik alweer vergeten.

    Tijdens de presentatie van de casus energie (waar ik bij ben ingedeeld) viel me wel meteen de ouderwetse competitiedrang op die het gevolg is van het beschikbaar stellen van prijzen voor ‘de beste groep’:

    Niet te veel informatie geven en vragen stellen want dan verliezen we onze voorsprong op de andere groepjes.

    Mijn persoonlijke conclusie: de ouderwetse regels van het Future Leaders Event blokkeren moderne vormen van samenwerking tussen de verschillende groepjes om werkelijk tot een evolutie van de revolutie (om met Tom Bosschaert te spreken) te komen.

    Tijd voor vernieuwing

    Wat mij bij is gebleven van de presentatie van de casus is dat de spreker vond dat er geen tijd is voor dat soort spelletjes. Regels zijn afspraken die we gemaakt hebben om een doel te bereiken. Als de regels het doel in de weg zitten, dan veranderen we ze gewoon. Het is tenslotte de hoogste tijd dat Nederland rond energie meters gaat maken. Tenzij we werkelijk streven naar de 1ste plaats in aandeel fossiele energie.

    Daarom hieronder een korte beschrijving van de case en de oplossingsrichtingen die ik daarbij zie. Ik hoop dat alle 4 de groepjes er hun voordeel mee doen en dat ze hun ervaringen en ideeën ook delen.

    De energie casus

    De casus is ingebracht door een netwerkbeheerder van middenspanning elektriciteitsnetten en regionale gasnetten. Zij vragen zich af hoe ze de CO2 footprint fors kunnen verlagen, zowel van zichzelf als van Nederland. Uit de cijfers die ze lieten zien kwam duidelijk naar voren dat netwerkbeheerders inclusief transportverliezen van elektriciteit en gas in de top van de Nederlandse CO2 emitters zitten.

    Daarbij constateerde de inbrenger van de case dat het de politiek steeds minder goed lukt om een lange termijn focus te hebben en houden. Tegelijkertijd werkt het geïntroduceerde marktmechanisme, CO2 emissiehandel, om verschillende redenen ook niet naar behoren. Het resultaat een bedroevend slechte score van Nederland op de Environmental Performance Indicators voor bodem en luchtkwaliteit, en een zo mogelijk nog bedroevendere plek voor het aandeel duurzame energie in Nederland.

    De vraag die daarom gesteld werd aan de groepjes was tweeledig:

    1. Wat is er nodig om het systeem wel te laten werken?
    2. Wat kan daarbij de rol van een netwerkbeheerder zijn?

    Mijn oplossingsrichtingen

    Ten aanzien van het systeem onderscheid ik twee losse problemen:

    1. CO2 emissies/klimaatemissies
    2. Aandeel duurzame energie

    Om de CO2 emissies te laten dalen zijn volgens mij de volgende hoofdmoten nodig:

    • differentiatie van de energiebelasting naar CO2 inhoud van de energiedrager. Dus meer CO2 voor kolen en gas, dan voor wind en zon.
    • stapsgewijze verlaging (en idealiter afbouw) van de grootverbruikerskorting op de energiebelasting (de allergrootste verbruikers betalen momenteel slechts 0,1 Eurocent per kWh). Daarmee wordt de businesscase van besparingmaatregelen beter, doordat er een hogere besparing tegenover staat. Het gaat tenslotte bij investeringskeuzes niet alleen om de huidige kosten, maar ook over de verwachting m.b.t. toekomstige prijsontwikkelingen.
    • (een deel van) de opbrengst van de hogere energiebelasting voor grootverbruikers gebruiken om energiebesparende maatregelen bij deze bedrijven maximaal te ondersteunen (tot op of over het randje van het Europees milieusteunkader).
    • een verdienmodel voor de rijksoverheid ontwikkelen, bv. door te kijken naar de wijze waarop dat voor gas- en oliewinning geregeld is d.m.v. Energie Beheer Nederland.
    Voor het aandeel duurzame energie:
    • werk maken van virtuele duurzame energiecentrales, zoals voorgesteld in DAAN (Duurzaam Arrangement Akzo NOBEL-Nyrstar)
    • ruimte maken voor lokale decentrale energieprojecten, bv. door in de transporttarieven rekening te houden met de afstand tussen energielevering en energieverbruiker. Daar wordt ik niet blij van met mijn 2 winddelen, maar dat lost zich t.z.t. ongetwijfeld op.
    • verplicht aandeel duurzame energie bij nieuwbouw of renovatie. Wanneer dat niet kan op eigen huis, dan verplichte investering in een lokaal duurzaam energieproject.

    De rol van het netwerkbedrijf:

    • onderzoek alternatieven voor het huidige wisselspanningsnet. Een deel van de energie gaat verloren door de omzetting van gelijkstroom bij opwekking (wind, zon) naar wisselstroom (waar het net op draait), om vervolgens weer te worden getransformeerd naar gelijkstroom voor gebruik in pc’s, elektrische auto’s, led-verlichting en mechanische ventilatie. Stichting Gelijkspanning heeft een interessante pilot in voorbereiding in de Haarlemmermeer.
    • Faciliteren van lokale energie initiatieven.
    • Voorrang voor groene stroom en groen gas.

    Aanvullingen?

    Die zijn van harte welkom in de reacties.

  • CO2 calculator NS

    Sinds kort heeft de NS een CO2 calculator op haar website, daarmee kan je de CO2 besparing van je treinreis berekenen t.o.v. de CO2 emissie van dezelfde reis per auto. Ik vind het een mooi initiatief van de NS samen met Milieu Centraal.

    Strukton (mijn werkgever) is gecertificeerd op niveau 5 van de CO2 prestatieladder. Het verleggen van mobiliteit van auto naar openbaar vervoer is een van de maatregelen die we stimuleren om onze CO2 emissie te reduceren. Om die reden ben ik de afgelopen weken wat dieper in de berekening van de CO2 emissie per reizigerskilometer gedoken die de NS vermeldt, deze wijkt namelijk behoorlijk af van de CO2 conversiefactor uit het handboek CO2 prestatieladder versie 2.0 en 2.1. De NS hanteert 35,1 gram CO2/reizigerskilometer in 2010, terwijl het handboek CO2 prestatieladder uitgaat van de volgende conversiefactoren (getallen in gram CO2/reizigerskilometer):

    Reistype CO2 emissie
    Stoptrein *) 100
    Intercity *) 55
    Stoptrein+Intercity **) 65
    Hoge snelheidstrein 60

    Bron: STREAM Studie naar Transport Emissies van Alle Modaliteiten, CE Delft, maart 2008 v2.0.
    *) Cf. STREAM rapport betreft dit het hele spoornet; Stoptreinen incl. dieseltractie.
    **) Stoptrein + Intercity betreft een gecombineerde reis of treinreis met onbekend treintype.

    Dat betekent dus op zoek naar de verschillen in gehanteerde conversiefactoren. Heel groot lijken die niet te zijn:

    Emissiebron NS calculator CO2 prestatieladder
    Windenergie

    Onbekend

    15
    Zonne-energie

    Onbekend

    80
    Grijze stroom

    477

    455
    Diesel

    2.629

    3.135

    Blijkbaar zit er ergens anders nog een verschil in de berekeningswijze, waardoor de CO2 emissie per reizigerskilometer van de NS niet bruikbaar is in het kader van de CO2 prestatieladder. Dat is jammer, want een lagere emissie bij de NS (en andere OV bedrijven) betekent een grotere stimulans om over te schakelen naar OV. Zeker nu het aantal auto’s dat onder de 100 gram CO2/kilometer duikt groter wordt (zie top 10 zuinige auto’s augustus 2012).