Krispy's blog

Tag: duurzame energie

  • Grote steden kiezen massaal voor kolenstroom

    Onderstaand artikel is eind december als open waanlink geplaatst op Sargasso. Inmiddels zijn in verschillende steden, provincies en Tweede Kamerfracties vragen gesteld over de inkoop van elektriciteit.

    Terwijl lokale overheden in een convenant beloofden hun stroom vanaf dit jaar duurzaam in te kopen, kiezen ze in praktijk slechts op het criterium ‘laagste prijs’. Dat blijkt uit een groteinventarisatie van gemeentelijke energieaanbestedingen door het Algemeen Dagblad. De nadruk op laagste prijs is zo groot dat Eneco en Pure Energie inmiddels niet meer inschrijven op aanbestedingen van gemeenten.

    Gemeenten en provincies bevinden zich met de inkoop van jokkebrok stroom in gezelschap van de rijksoverheid, die na herhaaldelijk vragen door Sargasso ook voornamelijk goedkope buitenlandse garanaties van oorsprong bleek in te kopen. Een type garanties van oorsprong waarvan Minister Kamp onlangs aangaf dat de inkoop daarvan van slechts op papier leidt tot meer duurzame elektriciteit. Zie zijn reactie op het amendement volle transparantie voor elektriciteit.

    Volgens gezamenlijk onderzoek van WISE, Natuur&Milieu, Greenpeace, Hivos, WNF en de Consumentenbond is Pure Energie, samen met Qurrent en De Unie, het duurzaamste energiebedrijf van Nederland. Eneco is volgens datzelfde onderzoek met een achtste plaats het hoogst genoteerde grote energiebedrijf.

    Open waanlink

  • Schiedams Energie Collectief: terugblik 2015 en plannen 2016

    Onderstaand bericht is eerder gepubliceerd op de website van het Schiedams Energie Collectief.

    Het afgelopen jaar is er veel gebeurd bij het Schiedams Energie Collectief en ook komend jaar staat er veel te gebeuren. Zonder te beweren volledig te zijn hierbij een overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen in 2015 en vooruitzichten voor 2016.

    Oprichting energiecoöperatie Energiek Schiedam

    In aanloop naar het realiseren van ons eerste project Zon op Wenneker hebben we dit jaar de coöperatieve vereniging Energiek Schiedam opgericht. Deze coöperatie krijgt het project in eigendom. Belangrijker is dat deze coöperatie de mogelijkheid biedt aan Schiedammers om zelf actief deel te gaan nemen aan meer duurzame energie voor en door Schiedammers.

    Meer informatie de taakverdeling tussen stichting Schiedams Energie Collectief en coöperatieve vereniging Energiek Schiedam volgen wanneer in 2016 het eerste project Zon op Wennekerpand gerealiseerd is. Dan maken we ook meer bekend over de plannen met Schiedams Energie Collectief en Energiek Schiedam. Voor nu ligt de focus op een succesvolle realisatie van Zon op Wennekerpand.

    Zon op Wenneker

    De mensen die ons volgen weten dat we er al een tijd zoet mee zijn. In 2015 kregen we al subsidie vanuit de rijksoverheid toegewezen voor het project. Het daadwerkelijk realiseren vergt meer tijd en inspanning dan van te voren ingeschat. Eerder dit jaar zeiden we nog optimistisch rond de zomer te beginnen met de crowdfunding van het project. Op dit moment verwachten we dat we half januari kunnen beginnen.

    In de tussentijd hebben we niet stilgezeten. Momenteel loopt de uitvraag bij leveranciers van zonnepanelen en zijn we bezig met de laatste puntjes op de i voor de contracten met Stichting Wennekerpand en de gemeente Schiedam. We hebben het project in november ook gepresenteerd bij de landelijke bijeenkomst van Hieropgewekt.nl en er is inmiddels een speciale pagina voor Zon op Wenneker bij onze partner Zonnepanelendelen.

    Samenwerking Greenchoice

    Begin 2015 hebben we een samenwerkingsovereenkomst getekend met Greenchoice. Concreet betekent dit dat Schiedammers via ons groene stroom en bosgecompenseerd gas kunnen afnemen bij Greenchoice. Het Schiedams Energie Collectief / Energiek Schiedam krijgen hier een jaarlijkse vergoeding voor van Greenchoice. Deze bijdrage zetten we in ten bate van onze projecten en straks ook van onze leden.

    Voor Schiedamse ondernemers en stichtingen kunnen we op verzoek een offerte op maat aanvragen en deze vergelijken met de huidige energieleverancier. Dit hebben we bijvoorbeeld gedaan voor Stichting Wennekerpand. Indien u hierin geïnteresseerd bent kunt u rechtstreeks offerte aanvragen bij Greenchoice. U kunt ook een email met machtiging tot aanvraag van offerte op uw naam en een recente jaarrekening van uw huidige leverancier sturen aan krispijn at energiekschiedam.nl.

    Wind op Vijfsluizen

    Afgelopen jaar hebben we een aantal onderzoeken laten uitvoeren over de inpassing van windturbines op Vijfsluizen. Ook hebben we met omwonenden en met de medewerkers en directies van verschillende bedrijven op Vijfsluizen gesproken over de impact van windturbines op hun bedrijf en werkplek. Om dat goed te kunnen ervaren zijn we met een delegatie van medewerkers van bedrijven gaan kijken bij een bestaande windturbine locatie. De reacties die we hebben gekregen nemen we mee in het vervolgproces. In de loop van 2016 hopen we meer duidelijkheid te kunnen geven over het vervolg

    Aansluiting bij Stroomversnelling Koop

    In de bouw- en installatiewereld is een grote omslag gaande. Nog nauwelijks zichtbaar wordt daar gewerkt aan concepten waarbij woningeigenaren hun energierekening gebruiken om te verbouwen tot een woning die op jaarbasis evenveel energie gebruikt als opwekt. Uitgangspunt is daarbij dat de woonlasten niet stijgen. Een interessant concept waar het Schiedams Energie Collectief zich bij heeft aangesloten. In 2015 heeft het aan mankracht ontbroken om er werk van te maken. Voor 2016 is het een van de projecten om op te pakken binnen de coöperatie Energiek Schiedam, het concept is zowel voor huur– als koopwoningen bruikbaar.

    Een van de bestuursleden van het Schiedams Energie Collectief heeft dit jaar meerdere landelijke sessies over deze zogenaamde nul-op-de-meter woningen bijgewoond. Ook heeft hij een bestaand nul-op-de-meter project uit de sociale woningbouw bezocht, een artikel hierover is te vinden op zijn eigen blog.

    Samenwerking Vlaardingen

    In 2015 hebben we verschillende gesprekken gevoerd met organisaties in Vlaardingen over mogelijke vormen van samenwerking tussen Schiedam en Vlaardingen op gebied van ontwikkeling van duurzame energie. Tot nu toe zijn daar geen concrete resultaten uit voortgekomen. Vanuit het Schiedams Energie Collectief blijven we zeer geïnteresseerd in samenwerking, zodat we onze kennis lokaal kunnen inzetten voor de omslag naar meer duurzame energie. Wanneer de agenda’s het toelaten wonen we het duurzaamheidsontbijt in de gemeente Vlaardingen bij.

    Lokaal warmtenet en verduurzaming haven

    In 2015 heeft het Schiedams Energie Collectief sessies bijgewoond over de toekomst van de Schiedamse haven. Ook heeft het Schiedams Energie Collectief met een aantal bedrijven verkennende gesprekken gehad over de mogelijkheden voor het onderling uitwisselen van warmte en koude. Op dit moment is er geen concrete voortgang te melden. Het Schiedams Energie Collectief denkt ook in 2016 graag mee met gemeente en bedrijfsleven over verduurzaming van het havengebied.

  • Klimaatakkoord: mijn (kleine) steentje

    Afgelopen weekend sloten 195 landen een klimaatakkoord met als doel om de gemiddelde temperatuurstijging op aarde te beperken tot ver onder de twee graden. Landen moeten zelfs nastreven om het onder de anderhalve graad te houden. Een mooi moment. Zeker als Bas Eickhout, toch niet de meest kritiekloze volger van de onderhandelingen, spreekt van het einde van het tijdperk van fossiele energie.

    CO2 compensatie

    Om de totstandkoming van het verdrag te vieren en zelf een kleine bijdrage te leveren aan het verwezenlijken van de ambities uit het klimaatakkoord heb ik dit weekend de CO2 uitstoot van ons gasverbruik gecompenseerd door CO2-rechten uit de markt te laten nemen via Sandbag. Het gaat om ons gasverbruik in de periode november 2010 t/m december 2015. De bijbehorende CO2-emissie heb ik uitgerekend m.b.v. de zogenaamde well-to-wheel emissiefactoren van de website CO2emissiefactoren.nl. Daarmee heb ik meteen een kleine bijdrage geleverd aan een van de paradepaardjes van VNO-NCW: het repareren van het Europees emissiehandelsysteem.

    Klimaatfinanciering

    Een van de belangrijke onderdelen van het verdrag is klimaatfinanciering. Hoe zorgen we dat ontwikkelingslanden voldoende geld hebben voor investeringen in o.a. mitigatie (verlagen van de broeikasgassen) en adaptatie (dijken bouwen). Om daar een steentje aan bij te dragen heb ik een extra bedrag geïnvesteerd in offgrid zonne-energie via Sunfunder. Het project waarin ik heb geïnvesteerd is nog niet volledig gefinancierd, dus doe gerust mee.

    Dat levert ook naast CO2-besparing ook meer mensen met veilig licht op. Volgens Sunfunder hebben mijn investeringen van de afgelopen 3 jaar al bijgedragen aan het vermijden van 3.250 ton CO2-uitstoot en impact op bijna 80.000 mensen. Of dat enkel op mijn deel slaat of op de totale vermeden CO2-uitstoot en totale impact op mensen van de projecten waarin ik heb geïnvesteerd weet ik niet.

  • Groei duurzame energieproductie overschaduwt groei kernenergie

    Kerncentrales produceren gemiddeld ongeveer twee keer zoveel elektriciteit als hernieuwbare energie per kilowatt uur geïnstalleerd vermogen. De snelle groei van zon, wind en andere duurzame energiebronnen overschaduwt de groei van elektriciteitsproductie door kernenergie. Dat is volgens Reuters een van de belangrijkste constateringen van het World Nuclear Industry Status Report 2015.

    Het opgesteld vermogen van kernenergie steeg wereldwijd met 2,2% in 2014, maar zonne-energie groeide met 38% en wind met 10%. Hierdoor overtreft de elektriciteitsproductie van hernieuwbare bronnen die van kernenergie. Stijgende kosten, vertragingen bij de bouw, publieke weerstand en verouderde centrales vormen problemen voor de kansen van kernenergie. Tegelijkertijd veranderen de dalende kosten, stijgende efficiency en beter management van fluctuerende hernieuwbare energie, samen met verbeterde opslagmogelijkheden, de wereldwijde elektriciteitsproductie.

    “The impressively resilient hopes that many people still have of a global nuclear renaissance are being trumped by a real‐time revolution in efficiency‐plus‐renewables‐plus‐storage, delivering more and more solutions on the ground every year,” Jonathon Porritt, co-founder and trustee of the Forum for the Future, wrote in a foreword to the report.

    Bijna de helft van de toegevoegde productiecapaciteit voor elektriciteit in 2014 bestond volgens het rapport uit duurzame bronnen, exclusief waterkracht

  • Het tijdperk van fossiele energie loopt ten einde, wat rest zijn details

    ANALYSE – Dat is de boude stelling van Paul Gilding op de Australische site Reneweconomy. Volgens hem verandert de energiemarkt fundamenteel. De afgelopen honderd jaar werd de energiemarkt gedomineerd door grote, traag bewegende bedrijven die fysieke voorraden in grote hoeveelheden ontwikkelden en leverden. Het nieuwe energiesysteem dat zich ontwikkeld wordt gedomineerd door hernieuwbare energie en energieopslag als ‘technologie’, een bedrijfsmodel dat meer lijkt op dat van informatie en communicatie technologie. Een bedrijfstak waar prijzen blijven dalen, de kwaliteit blijft stijgen, verandering snel gaat en disruptieve innovaties normaal en constant aanwezig zijn.

    Deze omslag heeft veel gevolgen voor de energiemarkt, de belangrijkste is volgens Gilding heel eenvoudig. Meer vraag naar hernieuwbare energie en energieopslag betekent lagere prijzen en betere kwaliteit, zoals dat ook gebeurd met informatie- en communicatietechnologie. De energiebronnen waar ze mee concurreren (kolen, olie en gas) volgen een ander patroon. Als de vraag bleef stijgen zouden de prijzen omhoog gaan omdat nieuwe voorraden (zoals diepzee olie) duurder zijn om te ontginnen. Ze kunnen goedkoper worden door marktveranderingen, zoals recent gebeurd is, maar ze blijven niet goedkoper worden en beter worden kunnen ze al helemaal niet.

    Daarbij staat duurzame energie op het punt om concurrerend te worden op prijs met fossiele brandstoffen. In veel gevallen zijn ze dat al. In 10 jaar, of misschien al binnen 5 jaar, zullen duurzame energiebronnen op veel plaatsen veel goedkoper zijn dan fossiele energiebronnen en ze zullen goedkoper blijven worden. En beter.

    Ontwikkelingen gasmarkt

    Voorbeelden van deze ontwikkeling zijn al te vinden. Bijvoorbeeld in de dalende vraag naar aardgas in Europa. Terwijl Europese beleidsmakers zich druk maken om nieuwe pijpleidingen is de vraag naar aardgas met 23% gedaald t.o.v. z’n top. De daling van de vraag naar gas vertaalt zich al jaren in lagere prognoses van de vraag naar gas, al blijft de prognose nog steeds hoger dan de daadwerkelijke vraag.

    Vraag naar gas vs. voorspelde vraagontwikkeling. Bron Energypost.eu
    Vraag naar gas vs. voorspelde vraagontwikkeling. Bron: Energypost.eu

    De dalende vraag naar gas doet zich voor in alle drie de afzetmarkten voor gas: industrie, energiesector en gebouwde omgeving. Daarbij komt 80% van de vraag naar gas van slechts 7 Europese landen, te weten Duitsland, VK, Italie, Frankrijk, Nederland, Spanje en Belgie. Bulgarije, Tjechie, Hongarije, Polen, Roemenie, Slowakije en Slovenie zijn goed voor 12% van de Europese vraag naar gas. Dat betekent dat het merendeel van de vraag naar aardgas komt van landen met stevige doelstellingen voor duurzame energie en energiebesparing. De kans op een stijgende vraag naar gas is zodoende beperkt, tenzij er een grootschalige omslag naar gas in de transportsector plaats vind.

    Ontwikkeling kolensector

    Een andere fossiele brandstof die last heeft van de omslag op de energiemarkt is kolen. Volgens Bloomberg is de aandelenkoers van kolenbedrijven het afgelopen jaar met 50% gedaald. Amerikaanse kolenbedrijven hebben de afgelopen jaren 75% van hun beurswaarde verloren, terwijl de Dow Jones Index in dezelfde periode met 70% steeg. Ook de obligaties van kolenbedrijven staan onder druk. In het tweede kwartaal van 2015 daalde de koers van kolenobligaties met 17%. Dat is een forse daling, zeker gezien de stijgende koers van obligaties van olie en gasbedrijven. De drie kolenbedrijven met de slechts presterende obligatiekoers in het tweede kwartaal zijn volgens Bloomberg: Alpha Natural Resources (70% daling), Peabody (40% daling) en Arch (30% daling).

    Amerika verliest de komende jaren 17% van z’n kolencentrales i.v.m. sluiting of ombouw naar gas. In China lijkt de grote hausse aan nieuwbouw van kolencentrales voorbij te zijn. Wind- en zonne-energie winnen ook in China op prijs.

    Dat hernieuwbare energie de concurrentie van fossiele energie wint op basis van prijs wil niet zeggen dat fossiele energie snel zal verdwijnen. Wel dat het grootste deel van de investeringen in nieuwe opwekcapaciteit de komende jaren richting duurzame energie zal gaan.

    Open waanlink

    Dit bericht verscheen eerder als open waanlink op Sargasso.

  • Kosten variabiliteit duurzame energie vallen in het niet bij besparing

    Een van de argumenten van critici van wind- en zonne-energie is dat inzet van zon- en windenergie geen effect zou hebben op CO2-emissies. De reden hiervoor zou zijn dat er altijd conventionele centrales op de achtergrond standby draaien om de variabliteit in wind- en zonne-energie op te vangen.

    In normaal Nederlands: bij bewolking of wanneer de wind gaat liggen moet een kolen- of gascentrale bijspringen om te zorgen dat vraag en aanbod op het netwerk in evenwicht blijven. Het brandstofverbruik van conventionele centrales tijdens op- en afregelen zou de CO2 reductie te niet doen.

    Een onderzoeksreeks van het Amerikaanse National Renewable Energy Laboratorium (NREL) laat zien dat het vaker op- en afregelen van conventionele centrales inderdaad tot extra kosten leidt. Deze vallen echter in het niet bij de brandstofbesparing. De kosten bedragen zo’n 2% van de besparingen. Ook de emissies van CO2 en luchtverontreinigende stoffen dalen door de inzet van zon- en windenergie.

    Met dank aan Oscar Rysdyk voor de tip.

    Open waanlink

    Dit bericht verscheen eerder als Open Waanlink op Sargasso.

  • Kamp wil geld uit Opslag Duurzame Energie gebruiken voor schade gaswinning

    Uit de Voorjaarsnota blijkt dat Minister Henk Kamp (Economische Zaken, VVD) de kosten van de gasproblemen in Groningen wil financieren met geld dat bedoeld is voor duurzame energie. De komende zes jaren wil de minister 398 miljoen euro uit de zogeheten ‘begrotingsreserves duurzame energie’ gebruiken voor onder meer extra bodemonderzoek, de versterking van Staatstoezicht op de Mijnen en de Overheiddienst Groningen. De deze maand onder leiding van Hans Alders gestarte dienst ten behoeve van de versterking van huizen en gebouwen in het gaswinningsgebied.

    Het geld is afkomstig van de Opslag duurzame energie die burgers en bedrijven jaarlijks bovenop hun energierekening betalen. Geld dat niet wordt besteed aan duurzame investeringen wordt gereserveerd voor projecten in de toekomst. Er zit inmiddels bijna 600 miljoen euro in de reservepot.

    De reserve wordt vanaf 2021 weer aangevuld, dus volgens een woordvoerder van Kamp is er van leeghalen geen sprake:

    “Het gaat om tijdelijke financiering van andere zaken, waaronder de maatregelen in Groningen. De duurzaamheidsagenda van het kabinet zal er niet door worden geraakt.”

    Verschillende Kamerleden hebben inmiddels vragen gesteld.

    Dit bericht is oorspronkelijk als open waanlink op Sargasso gepubliceerd.

  • Internet & datacenters: de grijze kant van duurzame banken?

    De internet-sector is een van de snelst groeiende bedrijfstakken van Nederland. Tegelijkertijd is het een elektriciteit verslindende bedrijfstak. Reden om me afgelopen jaar te verdiepen in de vraag of bedrijven bij de keuze van hun datacenters en webhosting letten op het gebruik van duurzame energie. Met als startpunten banken, een sector die in toenemende mate via online gaat en die daarnaast van oudsher veel gebruik maakt van datacenters.

    Gehanteerde aanpak

    Bij mijn onderzoek heb ik gebruik gemaakt van onderzoek van HIVOS, van informatie op van CDP (Carbon Disclosure Project) en van de Green Web App, een gratis plugin voor de webbrowser van The Green Web Foundation die laat zien of een website ‘groen’ gehost wordt. Waarbij groen gehost wil zeggen dat de webhost gebruik maakt van duurzame energie voor z’n energievoorziening en hier bij voorkeur ook over communiceert op de website. Daarbij maakt The Green Web Foundation momenteel geen onderscheid naar soort groene stroom.

    Wanneer een webhost gebruik maakt van grijze stroom is met de website tcp utils nagegaan om welke webhost het gaat, zodat op de website nagekeken kon worden of het resultaat van de Green Web App overeenstemt met wat een bedrijf zelf op z’n website publiceert. Als ook dat geen uitsluitsel gaf is een reactie gevraagd aan de betreffende bank.

    Duurzame koplopers

    Twee voorlopers op het gebied van bankieren zonder bankkantoren zijn de ASN-bank en Triodos-bank. Beide hebben geen netwerk van kantoren, maar werken van oudsher via post en met de opkomst van internetbankieren uiteraard via internet. Beide banken zijn in de publieke opinie ook voorlopers als het gaat om duurzaamheid en bij de Eerlijke Bankwijzer scoren beide banken goed. Ook zijn beide banken partner van De Groene Zaak, die zich ten doel stellen gezamenlijk de transitie naar een duurzame economie en samenleving in de hoogst mogelijke versnelling te realiseren.

    ASN-bank

    Als eerste heb ik vorig jaar uitgezocht hoe de ASN-bank haar webhosting en datacenter geregeld heeft. Volgens The Green Web Foundation werd de ASN-bank grijs gehost door SNS Reaal, wat ook zichtbaar is met de site tcp utils. Navraag bij de ASN-bank leverde als antwoord op dat SNS Reaal inderdaad de webhosting en datacenter verzorgde voor de ASN. Naspeuring in het jaarverslag van SNS Reaal (pdf) leverde op dat 90% van de verbruikte elektriciteit in 2013 groen was. Na publicatie van deze uitkomsten op mijn eigen weblog (grijs gehost bij krispijnbeek.nl/ 🙁 ) heeft The Green Web Foundation haar oordeel over de hosting van ASN en SNS aangepast van grijs naar groen. Voor de Wereld van Morgen, de community website van de ASN-bank is dit jaar overgestapt op Leaseweb voor de hosting. Volgens de gegevens van The Green Web Foundation maakt Leaseweb wel gebruik van duurzame energie.

    Triodos bank

    De Triodos bank stond aanvankelijk op groen in de Green Web App. Naspeuren op de website van de drie ict-bedrijven waar ze zaken mee doen (Sentia, Colt en Good.com) levert weinig informatie over gebruik van duurzame energie op. Reden om The Green Web Foundation uitleg te vragen, aangezien transparantie over het gebruik van groene stroom een van de eisen is om als groen aangemerkt te worden door The Green Web Foundation. Ondanks verschillende verzoeken van The Green Web Foundation hebben Sentia, Colt en Good.com geen informatie over groene stroom verbruik verstrekt.

    Sentia

    De website van Sentia levert geen enkele verwijzing op over groene stroom, duurzaamheid of maatschappelijk verantwoord ondernemen. Reden om de navraag bij Triodos bank daar te beginnen. Volgens Maarten Thijs, woordvoerder van Triodos bank, maakt Sentia:

    gebruik van groene stroom. Triodos Bank betrekt duurzaamheidsaspecten in de gespreken met al onze leveranciers – en wij vragen hun waar mogelijk hun diensten verder te verduurzamen.

    Tot op heden heeft Sentia niet gereageerd op vragen van mij of The Green Web Foundation over hun stroomverbruik. In het onderzoek van HIVOS komen ze niet voor. Ik ben Sentia niet tegengekomen in de rapportages van CDP en ook van de Triodos bank heb ik geen nadere onderbouwing van de claim over groene stroomverbruik ontvangen.

    Colt

    Ook Colt heb ik vragen gesteld over hun elektriciteitsverbruik. Het is hun Nederlandse public affairs bureau tot nu toe niet gelukt de gevraagde informatie over duurzaam elektriciteitsverbruik boven tafel te krijgen. Op de website van CDP is wel informatie te vinden over het gebruik van groene stroom in 2012, de informatie is echter onduidelijk over de hoeveelheid groene stroom en over het type garanties van oorsprong dat gebruikt is. Op haar website stelt Colt over haar CO2-emissie:

    we know our data centre estate represents the highest proportion (over 60%) of our own carbon emissions from purchased electricity.

    Wat het onwaarschijnlijk maakt dat nog gebruik gemaakt wordt van groene stroom. Want dan zou met een veel lagere CO2 emissie voor elektriciteitsverbruik gewerkt mogen worden.

    Gevraagd om een reactie geeft René Post van The Green Web Foundation aan:

    na bestudering van de duurzaamheidspagina van Colt komt The Green Web Foundation tot de conclusie dat er geen indicatie is van het gebruik van groene stroom. Daarbij is de gemelde PUE van 1,83 gigantisch hoog, een beetje modern datacenter zit in de range van 1,3 – 1,5 en een echt nieuw datacenter vaak onder de 1,2.

    Good

    Good is zo transparant dat op de website niets over duurzaamheid, maatschappelijk verantwoord ondernemen of groene stroom gebruik is te vinden. Ook is er geen mogelijkheid te ontdekken om via een contactformulier of via email persvragen in te dienen. De contactformulieren op de site leiden rechtstreeks naar de sales afdeling en onder press staan enkel persberichten.

    Conclusie

    De banken die zich als koplopers beschouwen m.b.t. duurzaamheid en transparantie kunnen voor hun leveranciers van hosting- en datacenterdiensten nog groeien en wat leren van ABN AMRO dat eerder dit jaar aankondigde volledig over te schakelen op Nederlandse windenergie. Daarbij lijkt ASN het energieverbruik van haar datacenters beter op orde te hebben dan Triodos, dat komt vooral doordat het duurzame elektriciteitsverbruik van de ASN terug te vinden is in het jaarverslag van SNS Reaal. SNS vermeldt geen herkomst van de groene stroom in het jaarverslag, daarin gaat ABN Amro met de openlijke keuze voor Nederlandse groene stroom dan weer een stapje verder.

    Disclaimer: ik bankier bij zowel de ASN-bank als de Triodos bank, en ben sinds begin dit jaar als vrijwilliger betrokken bij The Green Web Foundation.

    Dit bericht is geschreven voor en gepubliceerd op Sargasso.nl

  • Inkoopstrategie voor elektriciteit van rijksoverheid is gemiste kans

    Voor het zomerreces van 2014 deed Minister Kamp de Tweede Kamer de toezegging dat hij zou bezien of de aanbesteding van groene stroom door het rijk anders kan. Bijvoorbeeld door te kijken naar de manier waarop de NS vorig jaar groene stroom heeft aanbesteed. Inmiddels heeft de rijksoverheid haar elektriciteit voor 2016 en 2017 aanbesteed. Navraag bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken leert dat het enkel om de volumes elektriciteit gaat, de garanties van oorsprong (waarmee de ingekocht stroom vergroend wordt) zijn nog niet ingekocht. Daarmee volgt de rijksoverheid de trend naar een sterkere koppeling tussen elektriciteitsopwekker en -verbruiker niet. Een gemiste kans voor duurzame energie en voor kostenbesparing.

    Langjarige zekerheid drukt kosten hernieuwbare elektriciteit

    Windturbines en zonne-energie installaties vergen vooral grote investeringen vooraf, terwijl de onderhoudskosten minimaal zijn en er geen brandstofkosten zijn. Een grote kostenpost wordt dan ook gevormd door de financieringskosten, met name rente en dividend. Hoe zekerder een bedrijf is van de toekomstige cashflow hoe lager de risico opslag die een bank of investeerder rekent en hoe lager dus ook de kosten voor het bouwen van een nieuwe installatie.

    In de VS neemt het afsluiten van contracten voor meerjarig inkoop van het geproduceerde volume aan elektriciteit van windmolenparken en zonne-energie installaties dan ook snel toe, dit gebeurd m.b.v. zogenaamde power purchase agreements (PPA’s). Door langjarige inkoopcontracten af te sluiten weten afnemers zich langjarig verzekerd van een vast elektriciteitstarief. Terwijl eigenaren van windturbines en zonne-energie installaties zich verzekert weten van een langjarige cashflow.

    De kosten van PPA’ s dalen in de VS, zo lag de gemiddelde PPA prijs voor windenergie in 2013 op $25/MWh. Niet helemaal vergelijkbaar met de kosten in Nederland, omdat de belastingvoordelen en steunmaatregelen daar anders gestructureerd zijn dan hier en ook gebaseerd op een klein aantal nieuwe installaties (‘slechts’ 630 MW). Maar toch: het geeft aan dat met PPA’s scherpe inkooptarieven mogelijk zijn. Vorig jaar hebben het Wereld Natuur Fonds en 12 Fortune 500 bedrijven ook gezamenlijke inkoopprincipes voor de inkoop van duurzame energie bekend gemaakt. Grote Amerikaanse bedrijven roepen daarnaast energiebedrijven op om het aanbod van duurzame elektriciteit te vergroten om in hun vraag te voorzien.

    Goed voorbeeld: de NS

    Het rijk had bij de inkoop van elektriciteit ook een schoonheidswedstrijd à la de NS kunnen uitschrijven. Waarmee het aanbod van groene stroom vergroot had kunnen worden.

    De NS heeft namelijk een contract met Eneco gesloten voor de levering van tractie-elektriciteit (1,4 terawattuur, 1% van het Nederlandse elektriciteitsverbruik, 10% van de Nederlandse groene stroom). De groene stroom die de NS afneemt van Eneco is afkomstig uit nieuwe windparken die de komende jaren stapsgewijs in gebruik genomen worden in onder meer Nederland, Scandinavië en België.  De energie is daardoor direct herleidbaar naar de bron. NS maakt geen aanspraak op bestaande duurzame energiebronnen en het aanbod van groene stroom op de energiemarkt groeit door de wijze waarop de NS haar groene elektriciteit heeft ingekocht, terwijl de gekozen inkoopstrategie er ook voor zorgt dat er weinig tot geen prijsopdrijvend effect optreed.

    Waarde GvO’s

    De hoogte van de SDE subsidie wordt jaarlijks vastgesteld. Momenteel wordt enkel gekeken naar de marktprijs van elektriciteit, deze wordt van het toegekende basisbedrag afgetrokken om de hoogte van het subsidiebedrag vast te stellen. De overheid heeft de mogelijkheid om de waarde van GvO’s mee te nemen bij het bepalen van de hoogte van de SDE subsidie, dat doet ze niet omdat het lastig is de prijs vast te stellen. Het CBS schatte de waarde van een GvO Nederlandse wind in 2014 in op 0,1 tot 0,2 Eurocent/kWh. Uitgaande van de geproduceerde hoeveelheid windenergie in 2013 (laatste cijfers in CBS Statline) en het CBS onderzoek naar de waarde van GvO’s Nederlandse wind levert het verrekenen van de waarde van een GvO een besparing op tussen de 5 en 11 miljoen Euro per jaar.

    Nut van prijsopdrijven GvO’s voor de overheid

    Voor de Nederlandse overheid kan het opdrijven van de prijs van GvO’s door kwalitatieve eisen te stellen aan de soort groene stroom extra geld besparen. Door zelf Nederlandse GvO’s windenergie in te kopen (of met behulp van bijvoorbeeld de eisen uit het handboek CO2-prestatieladder eisen te stellen aan de kwaliteit van GvO’s) krijgt de overheid beter zicht op de marktprijs van GvO’s. Dat maakt het mogelijk om de waarde van GvO’s daadwerkelijk te verrekenen. De besparing neemt wel af tot 4,5 tot 9 miljoen Euro, doordat de overheid ook kosten moet maken voor de inkoop van kwalitatief betere GvO’s.

    Wanneer de inkoop van de Nederlandse overheid een prijsopdrijvend effect heeft op de waarde van GvO’s neemt de besparing toe. Per tiende cent per kWh bespaart de overheid per saldo zo’n 4,5 miljoen Euro. Dat bedrag wordt nog hoger als ook de prijs voor andere Nederlandse GvO’s stijgt, wat niet ondenkbaar is aangezien het elektriciteitsverbruik van de rijksoverheid goed is voor zo’n 10% van de Nederlandse duurzame energie productie.

    Wanneer het in verband met Europese aanbestedingseisen niet haalbaar is om expliciet om Nederlandse groene stroom te vragen, dan biedt het handboek van de CO2 prestatieladder een prima uitweg. Rijkswaterstaat werkt daar mee en ik ben in de drie jaar dat ik er mee heb gewerkt weinig tot geen gecertificeerde bedrijven tegengekomen die het aandurven om te kiezen voor de goedkope optie van Noorse, laat staan IJslandse, garanties van oorsprong.

    Voor de bewuste consument is het effect op de energierekening van deze strategie beperkt. Uitgaande van een jaarverbruik van 3.500 kWh gaat het om 35 Euro/jaar, of Euro 2,92 per maand. Daar staat tegenover dat er minder geld nodig is voor de SDE subsidie.

    Conclusie

    De belangrijkste vraag is of ministers, beleidsmakers en inkopers in staat zijn om over hun eigen budget en ministerie heen te werken aan een integrale beleids- en inkoopstrategie voor duurzame energie. De antwoorden die ik de afgelopen jaren heb gehad vanuit inkopers en beleidsmakers stemmen wat dat betreft weinig hoopvol. Want ‘de inkoop van IJslandse waterkracht voldoet toch aan de duurzaam inkopen criteria’?

    Dit bericht is eerder gepubliceerd op Sargasso.

  • Voor de Wereld van Morgen weer een stukje groener

    This website is hosted Green - checked by thegreenwebfoundation.orgVorig jaar schreef ik dat de community Voor de Wereld van Morgen van de ASN bank gehost werd door Pelican ICT. Volgens de ASN bank zou het gaan om groene hosting, maar op de site van Pelican ICT kon ik niks vinden over het gebruik van groene stroom en in The Green Web Directory komt het bedrijf niet voor als groene webhost. Meer dan afgaan op het woord van de persvoorlichter kon ik dus niet.

    Inmiddels is de website van Voor de Wereld van Morgen vernieuwd en is Voor de Wereld van Morgen overgestapt op Leaseweb voor de hosting. Volgens de gegevens van The Green Web Foundation maakt Leaseweb wel gebruik van duurzame energie. Al is daar op de website van Leaseweb weinig over te vinden.