Goede voornemens 2020: de stand van zaken

Begin dit jaar heb ik me drie zaken voorgenomen. De laatste dag van het jaar lijkt me een mooi moment om de stand van zaken op te maken. Nieuwe voornemens heb ik nog niet. Tips mag je in de reacties achterlaten.

Land van Ons

Het eerste voornemen was om lid te worden van Land van Ons, een coöperatieve vereniging die zich tot doel stelt om Nederlandse landbouwgrond te revitaliseren. De grond wordt dus geen natuurgebied, maar blijft in gebruik als cultuurgrond: die door mensen bewerkt wordt en waar producten vanaf komen voor ons dagelijks bestaan. Waar Land van Ons zich door willen onderscheiden is dat de ecologie de basis is voor de exploitatie van de gronden. Dat betekent dat er nog steeds op geboerd kan worden op een manier die meer lijkt op hoe de ‘biologische’ boeren dat aanpakken. Hoewel de eerlijkheid gebiedt: ook daar kunnen op het vlak van herstel biodiversiteit nog genoeg stappen gemaakt worden.

Inmiddels heeft Land van Ons vijf percelen aangekocht in verschillende provincies van Nederland. Zelf hebben we onze inleg verhoogd en hebben we nu omgerekend voor zo’n 40 m2 aan grond helpen aankopen. Niet veel, maar vele kleine beetjes kunnen samen een grote beweging maken zoals de coöperatieve energiesector steeds duidelijker laat zien. Want ook het aantal initiatieven dat zich inzet voor verandering in de landbouw groeit. Of het nu gaat om Rechtstreex, Herenboeren of Caring Farmers. Ze hebben een ding gemeen: ze zoeken naar een nieuwe verbinding tussen stad en platteland, en naar exploitatie van de grond binnen de ecologische grenzen. Al die kleine initiatieven samen kondigen verandering aan, net als lokale biologische boeren (bv Ruyge Weide in Oudewater) en grootschaligere initiatieven zoals Common Land en Kipster.

Ben je op zoek naar een goed voornemen voor 2021? Sluit je aan bij een van de verschillende initiatieven, of stem volgend jaar met je portemonnee. Al gebied de eerlijkheid me te zeggen dat we dit jaar wel een aantal maanden wekelijks een deel van onze boodschappen bij Rechtstreex hebben besteld, maar dat ik dat niet heb volgehouden. Het ritme om uiterlijk op dinsdag het menu voor het weekend daarop te bepalen kregen we niet in ons systeem. Wel zijn we voor de koffie bijna volledig overgeschakeld op plantaardige melk van haver, amandelen en soja. Koffie en thee bestel ik sinds de eerste lockdown bij Peeze.

Groasis

Kort na het bekend maken van mijn twee goede voornemens werd ik gewezen op Groasis. Een Nederlands bedrijf dat een waterbox maakt, waarmee planten en bomen die in droge gebieden worden aangeplant een veel hogere overlevingskans hebben. De video hieronder laat goed zien hoe het werkt.

Het investeringsprogramma van Groasis is per 1 december 2020 gesloten, dus je kan momenteel helaas niet meer meedoen. Maar er zijn genoeg mogelijkheden om te helpen met het herplanten van bomen, ook in Nederland. Bijvoorbeeld de actie Meer Bomen. Dus als je nog een goed voornemen zoekt voor volgend jaar hoeft de investeringsstop van Groasis je niet te weerhouden.

Van gas af

Het derde voornemen dat ik had was om verder te gaan in de speurtocht om van aardgas af te gaan. Over heel 2020 komt ons verbruik uit op minder dan 200 m3. Dat is energie die we enkel nog nodig hebben voor warm water in herfst, winter en lente. In de zomer kunnen we het af met onze zonneboiler. Dit jaar hebben we nog geen keuze gemaakt, wel hebben we genoeg gespaard om de laatste stap te kunnen gaan zetten. Voor de keuken staat inmiddels wel vast dat we een close in boiler gaan nemen, waarschijnlijk met kookwaterkraan.

Voor warm water in de badkamer zijn nog een paar serieuze kandidaten over. Een optie is om een doorstroomverwarmer te nemen, nadeel zijn de piekbelasting en het relatief hoge energieverbruik. Voordeel zijn de kosten en relatief simpele installatie, die ook weinig ruimte in beslag neemt. Een tweede kandidaat is warm water maken uit de lucht die onze mechanische ventilatie afzuigt. Een andere kandidaat die dit jaar op de radar kwam was DeWarmte, een nieuw riothermie bedrijf uit Delft. Zij winnen warmte terug die anders letterlijk door het putje gaat. Vraag is nog even wat de kosten hiervan zijn, hoe makkelijk de installatie is en of het voldoende is om in onze warmwaterbehoefte te voorzien.

Een definitieve keus hebben we nog niet gemaakt. Het goede voornemen om van gas af te gaan schuift dus nog een jaartje door. Wel met reden, want door het coronavirus vergde werk en privé beide veel meer aandacht, en een dag heeft nu eenmaal een beperkt aantal uren. Zoals ook wel blijkt uit de teruggelopen hoeveelheid berichten op mijn weblog dit jaar.

Voortgezette activiteiten

Buiten de drie nieuwe goede voornemens had ik natuurlijk al de nodige zaken lopen. Een daarvan is mijn bestuurslidmaatschap van Energiek Schiedam. Daar hebben we een belangrijke stap gezet met het realiseren van ons tweede zonnedak. Ook is het bestuur dit jaar vernieuwd en hebben we de samenwerking met gemeente Schiedam op gebied van energiebesparing bij inwoners versterkt.

Mijn lidmaatschap van De Windvogel loopt nog steeds door, al ben ik daar verder niet actief. Dit jaar heb ik geen verdere investeringen via Zonnepanelendelen of De Windcentrale gedaan. Wel heb ik weer in verschillende zonne-energie projecten in Afrika geïnvesteerd via Trine en Energise Africa. Want het gaat mij niet alleen om hieropgewekt, maar ook om daaropgewekt. Daar meer hernieuwbare energie opwekken zorgt voor minder kansen voor nieuwe kolencentrales, maar ook voor minder afzet van slechte kwaliteit kerosine voor Europese raffinaderijen. Bovendien draag ik graag mijn steentje bij aan het behalen van de Sustainable Development Goals.

Ik heb in 2020 een investering via crowdfunding gedaan in GoSun. Daarnaast hebben we nog steeds een reeks investeringen uit het het verleden, waaronder investeringen in de verschillende fondsen van Meewind en in Ampyx Power.

Koken met de zon

Ook dit jaar hebben we tijdens onze vakantie gekookt met behulp van onze GoSun Sport zonnekoker, wat er wederom voor zorgde dat we weinig gas nodig hebben gehad tijdens het kamperen.

20190811_182758
GoSun Sport aan de kook
20190807_173902

Zowel in de Vogezen als in Limburg werd echter duidelijk wat de beperkingen zijn van koken op zonne-warmte: dikke wolken of regen, dan geen warm eten. Althans niet zonder ons gasfornuis te gebruiken. Ook werd duidelijk dat er in onze huidige zonnekoker onvoldoende eten past voor een gezin van 4. Ondanks deze beperkingen is het de meeste dagen prima gelukt om het eten te bereiden met behulp van onze zonnekoker en de ouderwetse campingtruc van de pan met rijst of pasta in handdoeken en slaapzakken na laten garen. Zelfs gehakt is er prima in te bakken:

GoSun Fusion

Gelukkig heb ik eerder dit jaar meegedaan aan de crowdfunding campagne van GoSun voor hun nieuwe hybride zonne-oven, de GoSun Fusion. Naast een reflector voor zonnewarmte heeft deze ook de mogelijkheid om te koken met elektriciteit. Zonnepaneeltje en accu’tje erbij (beide heb ik al in de vorm van onze WakaWaka base) en koken maar, ook als de zon onder is. Als extra heeft de GoSun Fusion de mogelijkheid om het apparaat aan te sluiten op de 12 Volt stekker van onze auto en of om de zonne-oeven op netstroom te laten werken.

De GoSun Fusion verbruikt met 150W een stuk minder dan onze gewone oven, dus het zou ook zomaar kunnen gebeuren dat ik hem een stuk vaker ga gebruiken dan enkel tijdens het kamperen en bij zonnig weer.

De grootste bonus voor ons tijdens het kamperen is dat de Fusion geschikt is de grotere capaciteit. Wat betekent dat we maar weinig gas nodig hebben tijdens het kamperen. Al is het met 6,2 kilogram geen oven om mee te nemen tijdens het backpacken, fietsen of wandelen.

Het koken met de GoSun Fusion zal wel weer even wennen worden als ik het instructiefilmpje dat ik deze week ontving bekijk.

Helaas wordt de Fusion pas half september per boot verstuurd vanuit de VS. Dat betekent dat gebruiken in het kampeerseizoen er dit jaar niet meer in zit, maar uitproberen ga ik hem dit najaar zeker

Kamperen #vangaslos

20180508_140503Eerder dit jaar heb ik mijzelf getrakteerd op een GoSun Sport, een kooktoestel op zonnewarmte voor tijdens het kamperen. Dit voorjaar had ik al een paar keer rustig thuis het een en ander ermee geprobeerd te koken en bakken, met wisselend succes. De gegrilde groenten waren zeer geslaagd, de sperziebonen niet te eten zo hard. De eerste poging bij het kamperen in het voorjaar was ook niet heel geslaagd, doordat ik te laat begon met koken en de zon al te veel van zijn kracht verloren had.

GoSun
De echte lakmoesproef volgde deze zomer tijdens het kamperen op vakantie. Twee weken koken met zo min mogelijk gas. Ik heb verschillende maaltijden gemaakt met de GoSun. De eerste was het ontdooien van de traditionele meeneemmaaltijd van huis. Daarna heb ik nog macaroni met bolognesesaus gekookt, (vegetarische) worstjes gebakken, aardappels en rijst gekookt, en verschillende groenten gebakken. Het enige dat niet lukte was het uitbakken van spek. De GoSun Sport kan simpelweg te weinig vocht afvoeren om deze knapperig te krijgen. Daar was ons kampeergas dus voor nodig. De andere dagen hebben we het gas niet of nauwelijks gebruikt. Meer foto’s vind je hier.

Hoe werkt de GoSun?

De GoSun werkt met behulp van een zwart gecoate vacuümbuis, waar de infrarood stralen van de zon wel in kunnen stralen, maar door een coating niet meer uitkomen. De temperatuur binnenin kan oplopen tot 290 graden Celsius, terwijl de buitenkant koud blijft. Ideaal met kleine kinderen op een camping.

In zekere zin is de werking van de GoSun vergelijkbaar met zonneboilers die gebruik maken van heatpipes. In de buis kan een tray geschoven worden met het eten dat je wil bereiden. De temperatuur kan oplopen tot 290 graden Celsius. Voldoende om vlees en groenten te bakken. Door de tray te vullen met water kan je er ook groenten, pasta, aardappels of rijst in koken. Het vergt wel wat meer tijd en voorbereiding, zeker om een gezin van 4 avond eten op te dienen met een tray die geschikt is voor 2 personen. Zelf vind ik dat niet erg, geeft nog meer onthaasting en vakantiegevoel. Al moet je wel op tijd beginnen, want je hebt zonlicht nodig om te kunnen koken. Zolang er schaduwen zichtbaar zijn werkt de GoSun wel, maar beduidend langzamer dan bij direct zonlicht.

GoSun Fusion

Voor de diehard fans van campinggas is er slecht nieuws, want GoSun werkt aan een nieuw product: de GoSun Fusion. Deze combineert zonnewarmte met een elektrische oven, waardoor het mogelijk wordt om ook ’s avonds te koken m.b.v. je autoaccu. Of met behulp van een powerpack, dat geladen kan worden met een zonnepaneel. De kickstarter campagne is succesvol en lijkt inmiddels afgerond. Het wachten is op de levering van de eerste GoSun Fusion.