Op woensdag 8 juni organiseerde Energiek Schiedam een Energie Cafe waar ThermIQ uitleg gaf over infraroodverwarming. Tijdens dit Energie Café mocht ik vertellen over mijn praktijkervaring met infraroodverwarming. Daarbij heb ik laten zien dat ons gasverbruik gedaald in 12 jaar gedaald is van 17.714 kWh per jaar (1.800 m3) naar 1.309 kWh per jaar (zo’n 130m3) en dat we de aanvraag voor het verwijderen van de gasaansluiting inmiddels de deur uit hebben gedaan. Tegelijkertijd is ons elektriciteitsgebruik gestegen van 5.888 kWh per jaar naar 6.740 kWh.
Ook heb ik laten zien dat onze energierekening bij de huidige tarieven (2022) in een standaardjaar gedaald is naar ongeveer 0 Euro, terwijl deze zonder maatregelen opgelopen zou zijn tot dik 5.000 Euro bij de huidige prijsniveaus. Hoe we dat bereikt hebben? Door 12 jaar lang maatregelen te nemen die in vier categorieën uiteen vallen: NegaWatts scoren (energie besparen), stappen naar aardgasvrij verwarmen, stappen naar aardgasvrij warm water en zelf energie produceren. Vandaag aandacht voor de 4e etappe: energie produceren en de energierekening.
Bij alle vier de etappes geldt: verduurzamen van je woning vergt keuzes maken. Bijvoorbeeld tussen een nieuwe keuken of een zonneboiler, of tussen een verre vakantie en beter geïsoleerde ramen. Is dat makkelijk? Nee. Heeft iedereen die luxe positie? Nee. Wij hadden dat de afgelopen 12 jaar ook niet, maar hebben bewuste keuzes gemaakt bij onderhoud en investeringen in ons huis. Waarbij we ook al jaren ongemak voor lief nemen, bv. een keuken die al 12 jaar aan vervanging toe is en die al jaren slechts 3 werkende pitten heeft. Repareren of vervangen? Pas als de hele keuken aan de beurt is.
Voor wie zich na het lezen van onderstaand artikel afvraagt wat de terugverdientijd is van individuele maatregelen: die vraag beantwoord ik zodra u mij antwoord kunt geven op de vraag wat de terugverdientijd is van uw vliegvakantie, nieuwe keuken of nieuwe mobiele telefoon. Investeren in verduurzaming van de eigen woning is voor mij net zo normaal als het periodiek vervangen van de keuken of badkamer.
Start situatie
We wonen in een rijtjeshuis van 119 m2 met bouwjaar 1991 dat oorspronkelijk energielabel C had (Rc waardes van de muren 2,5). We begonnen met een energiegebruik van een kleine 24.000 kWh per jaar aan aardgas en elektriciteit, waarvan 17.714 kWh aardgas (1.800 m3) en 5.888 kWh elektriciteit. In de periode 2011-2018 hebben gemiddeld 800 m3 aardgas per jaar voor verwarming en warm water gebruikt (omgerekend zo’n 7.800 kWh aan aardgas, waarvan 6.300 kWh voor verwarming), en rond de 3.300 kWh elektriciteit. Sinds we in ons huis wonen hebben we al verschillende stappen genomen om energie te besparen, aardgasvrij te verwarmen, aardgasvrij aan warm water te komen en energie te produceren. Vandaag gaat het over de stappen naar energie produceren en het effect op de energierekening.
Energie produceren
In 2011 hebben we de cv-ketel vervangen en een zonneboiler geïnstalleerd. Jaarlijks levert onze zonneboiler gemiddeld zo’n 1.200 kilowattuur. Dat is ongeveer de helft van de benodigde energie voor het warme water dat we gebruiken. Logischerwijs doet de zonneboiler het beter in het zomerseizoen dan in de winter. Wat niet wil zeggen dat de zonneboiler dan niets doet, bij zonnig weer haalt onze zonneboiler ook bij vorst geregeld 40 graden Celsius.
In 2012 hebben we 3 winddelen gekocht en sinds 2013 leveren deze jaarlijks ongeveer 500 kilowattuur per stuk. Dit wordt verrekend met de energierekening. Anders dan bij zonnepanelen op je eigen dak betaal je bij winddelen wel energiebelasting en opslag duurzame energie.
In 2016 hebben we 9 zonnepanelen laten installeren. Deze zijn goed voor zo’n 2.100 kilowattuur per jaar. Samen met 3 winddelen was dat tot 2019 voldoende om ons volledige elektriciteitsverbruik te dekken.
Vanaf 2019 is ons gasverbruik gedaald en ons elektriciteitsgebruik gestegen, door de overschakeling op infraroodverwarming en sinds dit jaar door de installatie van onze hybride warmtepomp. Samen met de gestegen gasprijs reden om 6 extra winddelen aan te schaffen. Waarmee het totaal aantal op 9 uitkomt. Per winddeel betalen we jaarlijks een bijdrage van ongeveer Euro 20 voor onderhoud, exploitatie en onbalans kosten (soms gebruiken we stroom als het niet waait en soms waait het harder dan we stroom gebruiken).
| Windturbine | Aantal | kWh/jaar | Looptijd |
| De Ranke Zwaan | 2 | 1000 | 2025 |
| De Trouwe Wachter | 4 | 2000 | 2029 |
| De Grote Geert | 2 | 1000 | 2030 |
| De Jonge held | 1 | 500 | 2030 |
| Totaal | 9 | 4500 |
Tot slot hebben we dit jaar een hybride warmtepomp laten installeren. Deze gaat de andere 50% van de warmte voor warm water leveren. De verwachting is daarom dat deze op jaarbasis zo’n 1.300 kilowattuur warmte zal leveren. Tot nu toe heeft de HeatCyle ruim 500 kilowattuur warmte geleverd en een kleine 200 kWh aan elektriciteit gebruikt.
Energiegebruik en productie
Samen met de zonnepanelen produceren we nu op jaarbasis ongeveer 6.600 kilowattuur elektriciteit. Ons verbruik ligt in een standaardjaar op jaarbasis op 8.600 kilowattuur. Voor dit jaar verwacht ik rond de 7.100 kilowattuur uit te komen. Onderstaande grafiek laat zien dat ons elektriciteitsgebruik en productie op jaarbasis weer redelijk in evenwicht zijn door de aanschaf van extra winddelen. Ook door het jaar heen zitten we met een verhouding zon : wind van 1 : 3 redelijk in de buurt van de 1 : 4 die volgens PBL nodig is voor een stabiel netwerk.
Door de jaren heen zijn we altijd zuiniger geweest dan de kengetallen waar Nibud en Milieucentraal mee werken.
Bovenstaande grafiek toont ons werkelijke bruto energiegebruik per jaar. Het is goed te zien dat met name het energiebruik voor verwarming per jaar behoorlijk verschilt.
Energierekening
Onderstaande grafiek laat onze verwachte energierekening voor 2022 zien als we niet hadden gedaan (VR-ketel) en bij verschillende vormen van verwarmen met alle genomen maatregelen.
Bovenstaande grafiek laat goed zien dat niets doen (lees: ons blind staren op de terugverdientijd, terwijl we de financiële ruimte om maatregelen te nemen konden creëren) onze energierekening onbetaalbaar had gemaakt. Onze rekening was dan ruim Euro 5.000 geweest. Als we de hr-ketel hadden gehouden zouden we nog vast zitten aan de hoge gasprijs en een energierekening van Euro 850 hebben. Doordat we hebben gekozen voor infraroodverwarming in combinatie met het in bezit krijgen van de bijbehorende productiecapaciteit hebben we onze energierekening fors weten te verlagen tot Euro 200 in een standaardjaar. In werkelijkheid verwachten we dit jaar Euro 100 terug te krijgen.
Er is ook een ander model mogelijk om de energierekening betaalbaar te houden. Een model dat tot nu toe enkel door energiecoöperatie Betuwewind wordt toegepast: leveren tegen kostprijs of kostprijs plus in plaats van tegen marktprijs. In geval van Betuwewind is dat 15 Eurocent per kilowattuur. De hoeveelheid stroom die Betuwewind kan leveren is beperkt door het aantal windturbines en zonnevelden dat ze bezitten. Daarmee is het een mooi tweesnijdend zwaard: meer duurzame energie betekent meer betaalbare energie voor de regio. In dat model zou ik ook minder geld krijgen voor mijn zonnestroom, maar per saldo zou onze energierekening dan ongeveer 200 Euro negatief zijn. Eigenlijk dus een nog beter model bij de huidige prijzen dan winddelen. Ook voor de lokale gemeenschap, omdat Betuwewind een groot deel van de winst terugploegt in de lokale samenleving.
Conclusie
We begonnen 12 jaar geleden met een jaarverbruik van een kleine 24.000 kilowattuur aan aardgas en elektriciteit. Voor 2022 verwachten we onder de 10.000 kilowattuur uit te komen, waarvan 7.100 kilowattuur elektriciteit, 1.000 kilowatuur aardgas en 2.000 kilowatuur warmte. Dat betekent dat we in 12 jaar tijd 14.000 NegaWatts gescoord hebben.
We verwachten vanaf dit jaar onze energierekening rond de nul euro per jaar gebracht te hebben. Niet door uit te gaan van salderen, maar door een combinatie van wind- en zonne-energie. Zolang commerciële aanbieders van duurzame elektriciteit en andere energiecoöperaties het model van Betuwewind niet volgen biedt de Windcentrale een alternatief. Deelnemers die willen stoppen, omdat ze minder elektriciteit zijn gaan gebruiken of om andere redenen, bieden hun winddelen aan voor prijzen variërend van Euro 55 voor winddelen van windturbines die tot en met 2025 draaien tot Euro 240 voor winddelen van windturbines die nog tot 2036 draaien.
Etappe 2: aardgasvrij verwarmen
Etappe 3: aardgasvrij warm water
Etappe 4: energie produceren en de energierekening
