Categorie: Duurzaamheid

  • Veerkrachtige steden: Waterzuivering met oesters

    Mark van Baal vroeg zich vorig jaar in een artikel in Ode af wat er komt na duurzaamheid. Hij stelde voor om uit te gaan van het begrip veerkracht. Een mooi concept, inmiddels heb ik ook een aantal geweldige filmpjes op internet gevonden dat invulling geven aan het begrip voor steden. Daarom deze week een reeks over veerkrachtige steden.

    Vandaag een presentatie over het versterken van de binding tussen stad en natuur. Bijvoorbeeld door natuurlijke oplossingen te zoeken voor het oplossen van milieuproblemen. Een intrigerend concept, met vandaag Kate Orf over hoe je oesters kunt gebruiken om de watervervuiling van water in New York aan te pakken. Een mooi voorbeeld van anders nadenken over de uitdagingen waar steden mee te maken hebben.

  • Veerkrachtige steden: Natalie Jeremijenko: The art of the eco-mindshift

    Mark van Baal vroeg zich vorig jaar in een artikel in Ode af wat er komt na duurzaamheid. Hij stelde voor om uit te gaan van het begrip veerkracht. Een mooi concept, inmiddels heb ik ook een aantal geweldige filmpjes op internet gevonden dat invulling geven aan het begrip voor steden. Daarom deze week een reeks over veerkrachtige steden.

    De aftrap is aan een presentatie op TED. Dat is altijd een mooie bron van inspiratie, zeker als je behoefte hebt aan wat anders dan de zwart wit tegenstellingen die de boventoon lijken te voeren in het openbaar debat. In onderstaand filmpje laat Natalie Jermijenko een aantal mooie voorbeelden van omdenken zien. Waarbij de stadse omgeving voor mens en milieu verbeter en er ook nog werkgelegenheid wordt gecreëerd.

    De voorbeelden komen uit haar Environmental Health Clinic. Welke van deze voorbeelden zijn volgens jou bruikbaar voor Nederlandse steden?

  • Kijktip: Van Jones op Powershift 2011

    Ruim een maand geleden werd in de VS de bijeenkomst Powershift 2011 georganiseerd. Een van de keynote speakers was Van Jones. Burgerrechtenactivist en voorvechter van clean tech (‘all for green, green for all’). Een mooie combinatie als je het mij vraagt. Hoe die twee samenhangen kan Van Jones mooier en beter uitleggen dan ik. Dus kijk zelf:

    [youtube http://www.youtube.com/watch?v=adHxLSdjxbs&w=560&h=349]

    Voorlopig is het wachten op een Nederlandse tegenhanger van Van Jones. Want verder dan duurzame energie vrij maken van belasting gaat de verbeelding in Nederland helaas nog niet. Wat jammer is, want duurzame energie levert werkgelegenheid in de maakindustrie en in de installatiebranche op. Daarnaast kan het zorgen voor een betere luchtkwaliteit (als je kiest voor zonnepanelen of windenergie) en voor het beheersbaar houden van de woonlasten.

  • Wat een creatieve milieu-econoom al niet vermag…

    De economische wetenschap is sinds de economische recessie niet overal even populair. Het onderstaande filmpje met Rob Harmon laat zien dat creatief gebruik van de inzichten die de economische wetenschap biedt in menselijk handelen met wat creativiteit & juridische hulp ten bate van het milieu ingezet kunnen worden. Met als resultaat: meer water in de sloot 😉

  • Innoveren met de zon

    Onze zonneboiler draait al een aantal maanden naar volle tevredenheid. Toch blijf ik me er over verbazen dat de warmte die de boiler produceert niet voor meer doeleinden ingezet wordt. Van de installateurs begreep ik dat de temperatuur van de heatpipes in de zomer tot boven de 200 graden celsius kan oplopen. Warm zat dus om elektriciteit op te  wekken. In januari kreeg ik via Twitter al een keer een reactie dat dat niet mogelijk zou zijn.

    Maar het blijft knagen. Daarom in het kader van de Solar Days aandacht voor een Amerikaanse aanpak, waarmee zonnepanelen dubbel rendement opleveren.

    Alternatieve aanpak

    Een paar maanden geleden kwam ik het Amerikaans bedrijf Echo First op het spoor dat een andere manier heeft gevonden om energie en warmte uit de zon te winnen. Het demo filmpje dat op hun website staat is zeker de moeite waard om te bekijken.

    Het idee is heel simpel (de uitvoering vast veel ingewikkelder): leg standaard zonnepanelen op een dak, sluit de panelen aan 3 kanten hermetisch af, laat lucht onder de panelen doorstromen, leidt deze warme lucht door een warmtewisselaar. Resultaat: warm water en elektriciteit. Het systeem schijnt zelfs in staat te zijn om als airco te fungeren.

    Op de website van Echo First staat een informatief filmpje over hoe het werkt. Nu nog een Nederlandse importeur of licentiehouder…

  • Leesvoer over zonne-energie

    De Solar Days zijn nog bezig en dit weekend kun je op bezoek bij mensen die zonnepanelen hebben liggen. Een mooi moment dus voor wat interessant leesvoer uit de VS over de ontwikkelingen in de zonne-energiemarkt.

    En voor wie wat breder wil kijken dan zonne energie het Special Report on Renewable Energy Sources and Climate Change Mitigation van het IPCC (zit ook een managementsamenvatting van slechts 26 pagina’s bij).

  • 'Zal zonne-energie ooit Nederland verlichten?'

    Dat was ongeveer de vraag die ik gisteren via twitter kreeg van Ariane Lelieveld n.a.v. een tweet over twee zonnecentrales die donker Mali gaan verlichten. Het antwoord daarop kan natuurlijk heel simpel zijn: zonne-energie is er al. Nog lang niet zo veel als in andere landen, maar er zijn zeer zeker huishoudens en bedrijven die zonne-energie gebruiken in Nederland. Als je op de site van Solar Days kijkt zie je voldoende locaties die je komend weekend kan bezoeken om zonnepanelen in actie te zien en vragen te stellen aan de eigenaren van de zonnepanelen. Bijvoorbeeld bij Jeroen Haringman van solarwebsite.nl.

    Het aantal locaties kan volgend jaar wel eens een stuk hoger zijn, aangezien de komende maanden de panelen van de gezamenlijke inkoopactie Wij Willen Zon worden uitgeleverd en geïnstalleerd. Bovendien worden zonnepanelen steeds goedkoper en werkt een groeiend aantal bedrijven aan zonnepanelen als dienst. Daarmee wordt de drempel om zonnepanelen op je dak te leggen een stuk kleiner. Volgens Greenchoice is de belangstelling voor haar ZonVast pilot groot, dus er zullen ongetwijfeld meer bedrijven en ondernemers met soortgelijke (of betere) aanbiedingen volgen.

    Voor wie het idee heeft dat zonne-energie in grote centrales zoals in Mali voor Nederland te duur is, dat klopt. Grote zon-pv centrales kunnen in prijs niet concurreren tegen de prijs van fossiele centrales (rond de 5 a 7 Eurocent/kWh). Voor individuele bedrijven en huishoudens die de opgewekte elektriciteit zelf gebruiken kan dat echter anders liggen. De Eerste Kamer heeft eerder dit jaar de limiet voor het terugleveren van elektriciteit opgehoogd tot 5.000 kWh. Deze hoeveelheid moeten energiebedrijven salderen met de elektriciteit die je afneemt. Dat betekent dat je niet alleen bespaart op elektriciteitskosten (in ons geval ruim 7 Eurocent/kWh), maar ook energiebelasting en BTW (bij elkaar op dit moment ongeveer 14 Eurocent/kWh). Zon-pv op je dak is op dit moment in ons geval dus financieel interessant vanaf 21 cent per kWh. Met als voordeel dat de prijs van zonne-energie veel constanter is dan van fossiele energie, waar de brandstofprijs nog wel eens tot schommelingen in elektriciteitsprijs kunnen leiden.

    Een investering in een zonnepaneel op je dak zou je wat dat betreft kunnen zien als je persoonlijke call-optie tegen een stijgende elektriciteitsprijs. Loopt de prijs op dan verdien je geld aan je optie, wordt de elektriciteitsprijs lager dan haal je minder of geen financieel rendement uit je zonnepaneel.

    Wil je snel een indruk krijgen hoeveel zonnepanelen er op je dak passen? Neem eens een kijkje op Compare my solar. Wil je meer informatie over de zin en onzin van zon-pv in Nederland? Neem eens een kijkje op Polder PV.

  • De zonneboiler in gebruik

    IMG 8856 300x225Vandaag beginnen in Nederland de Solar Days en inmiddels is het ruim 3 maanden geleden dat onze zonneboiler is geïnstalleerd. Een mooi moment dus om terug te blikken op hoe de zonneboiler bevalt, of hij bevalt en of er al een merkbare besparing is.

    Zoals Wilbert Neijmer, een alerte lezer, al had opgemerkt zijn de vacuümbuizen niet van het merk Rivusol, maar van Eco2All. Navraag bij onze installateur (Zon&Zo) leert dat de warmteopbrengst met 5,7 GJ per jaar wel even groot is.

    De zonneboiler in gebruik

    De zonneboiler bevalt goed in het gebruik, zelfs op bewolkte, koude dagen (rond het vriespunt) wordt het water in onze boiler opgewarmd tot zo’n 12 a 13 graden. Dat lijkt weinig, maar voor een wasbeurt van 30 graden scheelt dat toch al weer de helft van de elektriciteit die nodig is voor de verwarming van het water.

    Op zonnige dagen liep de temperatuur eind februari en in maart al snel op naar 60 graden. Warm genoeg voor de vaatwasser (45 graden Celsius), een hete was of voor een bad/douche. In april hebben we ook al op meerdere dagen temperaturen van 50 tot 70 graden Celsius gehaald. Met de zonnige dagen in april liep de temperatuur dagelijks op tot 70 graden Celsius en is de temperatuur ook na gebruik van water voor douchen, bad en (vaat)wasmachine ’s ochtends niet onder de 30 graden Celsius geweest.

    Besparing

    De besparing die we realiseren door de zonneboiler valt uiteen in 2 delen:

    1. minder gasverbruik voor warm tapwater doordat de zon het water voorverwarmt;
    2. minder elektriciteit gebruik doordat de wasmachine en vaatwasser met warm water uit de zonneboiler gevuld worden.

    Hoeveel aardgas en energie we besparen door de zonneboiler weten we niet precies, daarvoor wonen we nog te kort in dit huis. Een indicatie is inmiddels wel te geven op basis van elektriciteit en gasverbruik van de afgelopen maanden.

    Aardgas

    De besparing op gas voor warm tapwater is het grootst. Deze besparing heb ik berekend op basis van de schatting van het aardgasverbruik door Greenchoice en de maandverdeling van het gasverbruik in 2010 van Jeroen Haringman. Dat levert voor januari tot en met april het volgende gasverbruik op:

    aardgasverbruik Schatting Greenchoice Werkelijk Besparing Percentage
    januari 367 180 187 50,91%
    februari 286 150 136 47,64%
    maart 188 68 120 63,82%
    april 87 13 74 85,07%

    Op jaarbasis kom ik inclusief november en december 2010 uit op een geschatte besparing t.o.v. het voorschot van 1838 m3 van 43%, dat is 1043 m3 aardgas. Dat betekent een besparing van ongeveer Euro 450 per jaar op basis van de huidige gasprijs van 55,71 Eurocent per m3.

    Ik verwacht dat ons uiteindelijk jaarverbruik in 2011 nog een stukje lager zal uitvallen, aangezien het aardgasverbruik in de zomer door de zonneboiler bijna nul hoort te zijn (uitgaande van een mooie zonnige zomer en wat korter douchen 🙂

    Overigens valt niet heel ons lagere verbruik ten opzichte van de vorige bewoners toe te schrijven aan de zonneboiler, aangezien we ook een nieuwe HR ketel en thermostaat hebben en ik vermoed dat we ons huis iets selectiever verwarmen (alleen de ruimtes waar we zijn).

    Elektriciteit

    De totale besparing op elektriciteit is lastig te meten, aangezien ik het elektriciteitsverbruik van de huishoudelijke apparatuur niet permanent gemeten heb. Ik heb wel voor en na de installatie van de zonneboiler het stroomverbruik van de wasmachine en vaatwasser gemeten. Die meting laat zien dat het vullen van de wasmachine en vaatwasser met voorverwarmd water een behoorlijke energiebesparing oplevert. In de tabel hieronder kun je zien dat de besparing varieert van 38% voor de vaatwasser tot 86% voor een 60 graden was (die je met kleine kinderen toch wel eens moet doen). In Euro’s levert dat op jaarbasis echter niet schokkend veel besparing op. Uitgaande van 4 wasbeurten en 6 vaatwasbeurten per week is de besparing op jaarbasis ongeveer Euro 50.

    Apparaat Voor Na Besparing Percentage Hoogtarief Laagtarief
    Was 30 0,453 0,18 0,273 -60% € 0,06 € 0,05
    Was 40 0,795 0,18 0,615 -77% € 0,14 € 0,12
    Was 60 1,325 0,18 1,145 -86% € 0,26 € 0,22
    Vaatwasser 1,199 0,739 0,46 -38% € 0,10 € 0,09

    Conclusie

    De zonneboiler en HR ketel werken naar verwachting. Met een geschatte besparing van ongeveer 270 kWh elektriciteit en 800 m3 aardgas, bij de huidige prijsniveaus goed voor een besparing van Euro 500 per jaar, is de terugverdientijd ongeveer 11 jaar (exclusief financieringskosten en eventuele subsidie). Daar staat tegenover dat ik verwacht dat de gas- en elektriciteitsprijzen eerder zullen gaan stijgen dan gaan dalen. De eerste aankondigingen dat gas en elektriciteit dit jaar duurder gaan worden zijn er al, zowel van leveranciers als vanuit de overheid.

    Daarnaast merken we dat de zonneboiler ons gedrag beïnvloedt. Langzaam maar zeker beginnen we rekening te houden met het weer bij het bepalen wanneer we douchen, een bad nemen en wanneer we een (hete) was draaien. Dat betekent dat de besparing nog verder op kan lopen, wat de terugverdientijd verkort.

    Ik zal binnenkort de spreadsheet met berekeningen op google docs plaatsen, zodat geïnteresseerden de maandelijkse voortgang van de besparing kunnen volgen.

  • Waarschuwing: Zonnepanelen zijn besmettelijk

    Dat schrijft de Club van 30 in een berichtje van 12 april op basis van een onderzoek van Stanford University. Hoe meer zonnepanelen er in een buurt geïnstalleerd zijn, hoe meer mensen geneigd zijn zonnepanelen te installeren. Of het zonnevirus ook werkt voor zonneboilers weet ik niet, maar voorlopig zijn wij naar mijn weten de eerste in de buurt die de 20 jaar oude zonneboiler vervangen hebben door een modernere variant. Een aantal buren heeft al laten vallen dat ze op termijn toch ook wel een nieuwe zonneboiler of zonnepanelen overwegen. Volgens het grafiekje op de site van de Club van 30 kan het echter nog wel even duren voordat ze werkelijk tot installatie overgaan.

    Het onderzoek van Stanford geeft wel het belang aan van evenementen als de Solar Days, die van 7 tot en met 15 mei in Nederland georganiseerd worden. Tijdens deze dagen kun je onder andere op bezoek bij mensen die zonnepanelen geïnstalleerd hebben, zie het overzicht van evenementen. Als ik eerlijk ben vind ik de mogelijkheden in de buurt van Rotterdam tegenvallen.

    Daar kan de komende jaren natuurlijk snel verandering in komen, zeker als de kostprijs van zonne-energie werkelijk verder daalt op een of meer van de 14 manieren die John Addison op Cleantechblog beschrijft of als blijkt dat de wet van Moore ook op gaat voor zonne-energie. Want dan wil uw portomonnee zonne-energie. Andere mogelijkheden om zonne-energie betaalbaarder te maken zijn gezamenlijke inkoopacties (zoals Wijwillenzon.nl), leaseconstructies (zoals ZonVast van Greenchoice of Zoneco) en gezamenlijke installatie acties (waar Stichting Natuur en Milieu aan werkt, maar waar ik sinds ik me in december heb aangemeld nog niks over heb gehoord).

    Het hele onderzoek is hier te lezen: Bryan Bollinger & Kenneth Gillingham: Environmental preferences and peer pressure in the diffusion of solar photovoltaic panels, Good.

    PS Extra waarschuwing voor als u gegrepen wordt door het zonne-energievirus: het kan gedragsverandering veroorzaken. Mijn ervaring is dat het zelf opwekken van energie (elektriciteit of warmte) een merkbaar andere draai aan de energiebesparingsdiscussie binnen een gezin geeft (binnenkort meer daarover).

  • 7 Days of inspiration, dag 4: Duurzaamheid #7di

    Upgrading a country! In zeven dagen tijd, van 28 februari tot 6 maart 2011, geven heel veel vrijwilligers Nederland een upgrade met ruim 90 initiatieven in 15 steden! Ze laten zien wat je kunt bereiken zonder geld; en juist mét gebruik van sociale overwaarde! Zie hier in 90 seconden hoe we dat doen

    Het thema van vandaag is Duurzaamheid

    Duurzaamheid. Het lijkt altijd een beetje ver weg. Alsof het gaat over woestijnen vol met zonnecollectoren, zeeën vol met windmolens, en schonere en betere landbouw.

    Maar is dat zo? Wij kunnen toch wel meer dan alleen spaarlampen indraaien, korter douchen en regionale producten inkopen?

    Moeten we allemaal in transition towns gaan wonen? Of zijn er nog meer mogelijkheden om met duurzaamheid om te gaan?

    Zie hier met welke initiatieven 7di dit aan het verkennen is.