Categorie: Persoonlijk

Energieverbruik en opwekking mei 2014

Het is al lang en breed juni, dus tijd om de balans op te maken van ons energie- en waterverbruik van mei. Een slechte maand voor ons energiebedrijf, een goede maand voor onze zonneboiler en zonnepanelen. Deze maand hebben we onze CV-ketel uitgezet, omdat we voldoende warm water hebben van de zonneboiler.

Elektriciteitsverbruik en -opwekking mei

In mei hebben onze zonnepanelen genoeg elektriciteit opgewekt om in ons eigen verbruik te voorzien. In totaal hebben ze in mei 257 kWh opgeleverd. Dat is net iets meer dan in april. We hebben in juni 15 dagen stroom teruggeleverd aan het net en slechts 1 keer meer verbruikt dan het gemiddelde elektriciteitsverbruik waar Qurrent mee rekent. In mei hebben we gemiddeld 7,9 kWh verbruikt, dat is minder dan de 10,4 die volgens Qurrent gemiddeld is voor een vergelijkbaar gezin. In de grafiek hiernaast is het effect nog forser, omdat dit ons netto elektriciteitsverbruik is (dus inclusief de opbrengst van onze zonnepanelen).

Onze winddelen leverde 81 kWh op, iets minder dan in april. Als we deze ook meenemen hebben we volgens mijn eigen berekening in mei 92 kWh teruggeleverd aan GreenChoice. Deze berekening wijkt wat af van de plaatjes van Qurrent en de sites die ik gebruik om het energieverbruik te monitoren.

Op jaarbasis wekken we inmiddels 111% van ons elektriciteitsverbruik zelf op. Dat betekent dat we ruim 300 kWh meer opwekken dan we verbruiken en dat we dus mogelijk een winddeel moeten gaan verkopen. Tenzij we meer stroom gaan verbruiken, wat ik niet echt van plan ben. Inmiddels liggen onze zonnepanelen er bijna een jaar op, wat betekent dat ik ook eens gekeken heb naar hoeveel Wattuur we hebben opgewekt per Wattpiek aan geïnstalleerd vermogen. De vuistregel volgens de overheid is daarbij 850 Wattuur per Wattpiek per jaar. Eind mei zaten we op 953 Wattuur per Wattpiek, dat is 16% meer en dus een leuke meevaller. Al heb ik nog geen poging gedaan om te zien of dit in lijn der verwachting is gelet op het aantal zonuren in de afgelopen 12 maanden.

In mei is ons elektriciteitsverbruik op jaarbasis weer een klein beetje gedaald. Het is er nog niet van gekomen werk te maken van het nieuwe stukje laaghangend fruit in elektriciteitsbesparing waar ik het vorige maand over had: het vervangen van de mechanische ventilatie met wisselspanningsmotor door een mechanische ventilatie met een gelijkspanningsmotor. Dit kan volgens mijn twittervolgers zo’n 200 tot 300 kWh per jaar aan elektriciteit schelen. Al geven andere aan dat het slechts 100 tot 200 kWh scheelt. Later dit jaar ga ik dat gewoon proefondervindelijk vaststellen door de mechanische ventilatie te vervangen.

Gasverbruik mei

Ons gasverbruik is in mei uitgekomen op 13 m3, dat 58% lager dan vorig jaar. Inmiddels is ons gasverbruik op jaarbasis weer bijna gedaald naar het niveau van begin 2012. Op jaarbasis is ons verbruik nu een kleine 700 m3. Ook ons gasverbruik per graaddag zit met 0,28 nog maar 2 honderdste boven het gasverbruik van begin 2012, als ik al het gasverbruik toereken aan verwarmen en niks aan warm tapwater. Dus tijd om te gaan kijken hoe we de laatste 700 m3 verbruik kunnen aanpakken, bij voorkeur zodanig dat de gasaansluiting weg kan en als dat niet haalbaar is op zo’n manier dat we structureel onder de 500 m3 uitkomen.

Als ik corrigeer voor onze inschatting van gasverbruik voor warm tapwater zit ik volgens Mindergas.nl op 0,21 m3 per graaddag. Ons gasverbruik in mei was dan ook vooral voor warm tapwater, waarbij onze zonneboiler de grootste bijdrage leverde aan de benodigde warmte voor tapwater.

Deze maand even geen cijfers over het netto energieverbruik, aangezien m’n internetverbinding er weinig zin in heeft en ik het geduld ontbeer om daar op te blijven zitten wachten. Volgende maand nieuwe ronde, nieuwe kansen.

juni 16, 2014
Energieverbruik en opwekking april 2014

Het is mei en na een heerlijk warme april is het tijd om de balans op te maken van ons energie- en waterverbruik van april.

Elektriciteitsverbruik en -opwekking april

In april hebben onze zonnepanelen bijna genoeg elektriciteit opgewekt om in ons eigen verbruik te voorzien. In totaal hebben ze in april 243 kWh opgeleverd. Dat is net iets meer dan in maart. Per dag schommelde de opbrengst behoorlijk, maar het is wel duidelijk dat we op 1 dag na iedere dag fors lager hebben gezeten met ons elektriciteitsverbruik dan het gemiddelde waar Qurrent mee rekent. In april hebben we gemiddeld 8 kWh verbruikt, terwijl Qurrent met bijna 12 kWh per dag rekent voor een vergelijkbaar gezin. In de grafiek hiernaast is het effect nog forser, omdat dit ons netto elektriciteitsverbruik is (dus inclusief de opbrengst van onze zonnepanelen).

Onze winddelen leverde 90 kWh op. Als we deze ook meenemen hebben we volgens mijn eigen berekening 87 kWh teruggeleverd aan GreenChoice. Deze berekening wijkt wat af van de plaatjes van Qurrent en de sites die ik gebruik om het energieverbruik te monitoren.

De grafiek van meterstandenmonitor.nl hiernaast laat zien hoeveel stroom we per maand van het net afnemen. De stroomopbrengst van onze winddelen zijn hier nog niet in verwerkt. Zoals te zien is was het bijna gelukt om nul op de elektriciteitsmeter te krijgen in april. Helaas is het niet volledig gelukt.

Op jaarbasis wekken we inmiddels 102 % van ons elektriciteitsverbruik zelf op. Onze zonnepanelen wekken meer op dan de winddelen, maar dat was ook wel de verwachting. Inmiddels wekken we ongeveer 60% op met onze zonnepanelen en 40% met onze winddelen. Door de zonnige en winderige winter wekken we dus meer op dan we verbruiken. Dat gaat dus leuk worden voor onze elektriciteitsrekening aan het eind van het jaar. Voor elektriciteit gaat GreenChoice weinig tot niks ontvangen 🙂 Alleen het netwerkbedrijf en het Ministerie van Financiën krijgen nog een bijdrage in de vorm van een capaciteitsvergoeding voor het netwerkbedrijf en energiebelasting en btw voor de belastingdienst.

Ons totale elektriciteitsverbruik op jaarbasis blijft nog steeds redelijk stabiel, al hebben we in april wederom wat minder verbruikt dan in 2013. Het is er nog niet van gekomen werk te maken van het laaghangend fruit in elektriciteitsbesparing: het vervangen van de mechanische ventilatie met wisselspanningsmotor door een mechanische ventilatie met een gelijkspanningsmotor. Dit kan volgens mijn twittervolgers zo’n 200 tot 300 kWh per jaar aan elektriciteit schelen.

Het is natuurlijk nog mooier om een mechanische ventilatie met lucht-water warmteterugwinning te installeren. Alleen zijn de kosten daarvan zo hoog dat ik daar voorlopig van af zie. Die blijft op de verlanglijst voor het moment dat we de laatste slag tegen het gas gaan maken 🙂

Gasverbruik april

Ons gasverbruik is in april uitgekomen op 19 m3, ruim 75% lager dan vorig jaar. April 2014 was dan ook veel warmer en zonniger dan april 2013. Wat goed was voor onze zonneboiler en we hebben minder hoeven stoken.

Volgens Mindergas.nl had april 2014 met met 148 graaddagen bijna de helft minder graaddagen dan 2013. Het verbruik per graaddag, een betere graadmeter voor de ontwikkeling van ons gasverbruik, laat echter ook zien dat we in april veel minder gas hebben verbruikt dan in april 2013. Het gasverbruik per graaddag daalde van 0,37 m3/graaddag in 2013 naar 0,13 m3/graaddag in 2014. Onderstaande grafiek laat dat goed zien.

Netto energieverbruik maart

Met dank aan Meterstandenmonitor.nl kan ik deze maand wederom ons netto energieverbruik per maand laten zien. Waarbij Meterstandenmonitor het totale energieverbruik van gas en elektra omzet in GigaJoules. Dat geeft het volgende plaatje:

De combinatie van zonnepanelen, zonneboiler en winddelen heeft deze maand voor het eerst dit jaar gezorgd voor een klein energieoverschot. We hebben iets meer energie opgewekt dan we hebben verbruikt. Dat wil niet zeggen dat we ons huis op jaarbasis naar nul op de meter gaan krijgen, laat staan dat het op jaarbasis al ‘energieneutraal’ is. Onze energierekening blijft dan ook hoger dan van dit verzorgingshuis. Kortom: er is nog werk aan de winkel, want ons huis verdient het.

Als je wat beter doorspit in de energiecijfers valt te ontdekken dat het grootste deel van onze energiebehoefte op jaarbasis geen elektriciteit betreft, maar warmte (in ons geval gas). Meterstandenmonitor heeft daar nu ook een mooie grafiek van:

Daarin is meteen duidelijk te zien dat het grootste deel van ons energieverbruik dit jaar (vanaf 1 januari t/m heden) veroorzaakt wordt door het gasverbruik. Wie denkt dat dat vast komt door het stookseizoen, rechts het plaatje voor heel 2013. Daarin kan je zien dat het op jaarbasis niet veel anders is: het grootste deel van je energieverbruik is warmtebehoefte.

Tegen gasverbruik helpen volgens mij maar 4 dingen tegen: isoleren, minder stoken, korter douchen in de winter en een zonneboiler voor warm water van het voorjaar tot het najaar. Voor dit jaar ben ik voor het gasverbruik tevreden als we terugkomen op het gemiddeld gasverbruik uit 2012. Of een volledige verherbouw naar nul op de meter, alleen heb ik volgens Jan Willem van de Groep van Energiesprong met m’n eigenwijze hoofd al te veel aan het huis gedaan te hebben om dat vanuit de energierekening te kunnen bekostigen 🙁

mei 7, 2014
Op naar een maandje #nulopdemeter

april 19, 2014
Energieverbruik en opwekking maart 2014

Het is april en de winter zit er al weer op, als je al van winter kan spreken dit jaar. Ons gasverbruik ligt in ieder geval fors lager en onze zonneboiler, de zonnepanelen en de winddelen hebben behoorlijk gedraaid. Vorige maand heb ik ook wat lopen spelen met een voor mij nieuwe site om het energieverbruik te monitoren, te weten: Meterstanden monitor.

Elektriciteitsverbruik en -opwekking maart

Ook in maart hebben onze zonnepanelen en winddelen gezamenlijk meer stroom geproduceerd dan we hebben verbruikt. Onze winddelen leverden 124 kWh op en onze zonnepanelen 234 kWh, samen dus goed voor 358 kWh. Dat is meer dan ons verbruik van 304 kWh. Uiteindelijk hebben we in maart 54 kWh teruggeleverd aan GreenChoice. In maart 2013 namen we nog 202 kWh af van Greenchoice.

Onderstaande grafiek van meterstandenmonitor.nl laat zien hoeveel stroom we per maand van het net afnemen. De stroomopbrengst van onze winddelen zijn hier nog niet in verwerkt. Het effect van de zonnepanelen is hier goed in te zien, want ons stroomverbruik is in vergelijking met 2013 nauwelijks afgenomen.

Op jaarbasis is het effect nu heel duidelijk aan het worden: 95% van ons elektriciteitsverbruik wekken we zelf op. 50% met onze zonnepanelen en 45% met de winddelen. De resterende 5% kopen we in bij GreenChoice, dat is nog maar 168 kWh. Door de zonnige en winderige maanden februari en maart denk ik dat we eind april op jaarbasis meer dan 100% van ons elektriciteitsverbruik zelf opwekken. Een effect dat niet alleen ik merk, maar ook steeds meer Europese, Amerikaanse en Australische energiebedrijven.

Ons totale elektriciteitsverbruik op jaarbasis blijft nog steeds redelijk stabiel, al hebben we in maart wederom wat minder verbruikt dan in 2013. Daar komt bij dat ik door een aantal twittervolgers gewezen werd op laaghangend fruit, te weten onze mechanische ventilatie. Momenteel is dat nog een wisselspanningsmotor, het vervangen van deze motor door een mechanische ventilatie met een gelijkspanningsmotor kan 200 tot 300 kWh per jaar aan elektriciteit schelen.

Nog mooier is natuurlijk om een mechanische ventilatie met lucht-water warmteterugwinning te installeren. Alleen zijn de kosten daarvan zo hoog dat ik daar voorlopig van af zie. Die blijft op de verlanglijst voor het moment dat we de laatste slag tegen het gas gaan maken 🙂

Gasverbruik december

Ons gasverbruik is in maart uitgekomen op 68 m3, ruim 60% lager dan vorig jaar. Maart was dan ook een zonnige maand, wat goed was voor onze zonneboiler. Ook was maart volgens Mindergas.nl met 296 graaddagen veel warmer dan maart 2013 met 475 graaddagen. Het verbruik per graaddag, een betere graadmeter voor de ontwikkeling van ons gasverbruik, laat zien dat we ook in maart weer terug zijn op het gasverbruik in 2012. De verhoging vorig jaar was dus eenmalig door de geboorte van onze jongste spruit.

Netto energieverbruik maart

Met dank aan Meterstandenmonitor.nl kan ik deze maand wat nieuws laten zien. Namelijk ons netto energieverbruik per maand. Waarbij Meterstandenmonitor het totale energieverbruik van gas en elektra omzet in GigaJoules. Dat geeft het volgende plaatje:

Waarbij meteen opvalt dat ons huis op jaarbasis nog lang geen nul op de meter heeft, laat staan dat het op jaarbasis ‘energieneutraal’ is. Onze energierekening blijft dan ook hoger dan van dit verzorgingshuis. Kortom: er is nog werk aan de winkel, want ons huis verdient het.

Als je wat beter doorspit in de energiecijfers valt te ontdekken dat het grootste deel van onze energiebehoefte op jaarbasis geen elektriciteit betreft, maar warmte (in ons geval gas). Daar helpen volgens mij maar 4 dingen tegen: isoleren, minder stoken, korter douchen in de winter en een zonneboiler voor warm water van het voorjaar tot het najaar. Voor dit jaar ben ik voor het gasverbruik tevreden als we terugkomen op het gemiddeld gasverbruik uit 2012. Of een volledige verherbouw naar nul op de meter, alleen heb ik volgens Jan Willem van de Groep van Energiesprong met m’n eigenwijze hoofd al te veel aan het huis gedaan te hebben om dat vanuit de energierekening te kunnen bekostigen 🙁

april 16, 2014
Deal van de eeuw: buyout van de Amerikaanse kolenindustrie

Vorig jaar stelden een aantal mensen voor om Nuon terug te kopen middels crowdfunding. Ik was daar zelf niet zo’n voorstander van. Vorige week stelde Gil Friend, hoofd duurzaamheid in Palo Alto, CA en Felix Kramer, oprichter van The California Cars Initiative, in The Guardian iets soortgelijks voor de hele Amerikaanse kolenindustrie voor:

What if Bloomberg, Branson and Grantham came together to buy out the coal industry, close and clean up the mines, retrain workers and accelerate the expansion of renewable energy?

Friend en Kramer stellen zelfs dat:

A crowdsourced component could become the biggest kickstarter ever.

De kosten van het opkopen van de volledige Amerikaanse kolenindustrie becijferen ze op 50 miljard dollar. Los van het klimaateffect bedraagt de directe gezondheids- en milieuwinst tussen de $100miljard per jaar (studie van de National Academy of Sciences uit 2010), tot $345miljard per jaar (studie van Harvard Medical School uit 2011).

Dus misschien is het niet zo’n goed idee om een energiebedrijf te kopen, maar wel om de hele sector op te kopen. Europese energiebedrijven staan tenslotte ook zwaar in de min ?

Dit bericht is eerder gepubliceerd op Sargasso.

maart 25, 2014
Wie heeft de groenste?
ANALYSE – Het jaarlijkse onderzoek naar duurzaamheid van de Nederlandse energiesector negeert de trend naar het zelf opwekken van duurzame energie.

Een paar weken geleden werd de uitkomst gepubliceerd van het jaarlijkse onderzoek naar de duurzaamheid van Nederlandse elektriciteitsleveranciers.

Bij het lezen van de uitkomsten miste ik echter wat. Ik kon er niet meteen de vinger opleggen, maar deze week viel het kwartje: ik mis de bouw- en installatiebedrijven die u volledig van uw energierekening afhelpen. Dit doen ze door volgens de trias energetica 2.0 in te zetten op energiebesparing, hergebruik van energie uit reststromen en door het resterende energieverbruik volledig duurzaam op te wekken bij u thuis.

Het onderzoek

Maar nu eerst terug naar het onderzoek.

Het onderzoek naar de duurzaamheid van Nederlandse energieleveranciers is uitgevoerd door CE Delft in opdracht van WISE, de Consumentenbond, Greenpeace, Hivos, Natuur & Milieu, Vereniging Eigen Huis en Wereld Natuur Fonds. De zeven maatschappelijke organisaties verenigen zich om samen vanuit verschillende invalshoeken een eenduidig beeld te geven over de duurzaamheid van Nederlandse elektriciteitsleveranciers.

De ambities van de opdrachtgevers zijn goed: ze willen de verwarring rond groene stroom verminderen, afnemers inzicht geven in de duurzaamheid van hun stroomleverancier, de transparantie in de elektriciteitsmarkt vergroten en Nederlandse stroomleveranciers stimuleren om duurzame keuzes te maken en een grotere bijdrage te leveren aan de transitie naar een schone en veilige energievoorziening.

Aan de hand van de cijfers uit het onderzoeksrapport van CE Delft zijn de zeven bovengenoemde organisaties aan de slag gegaan om de stroomleveranciers te beoordelen op de volgende twee onderdelen van hun bedrijfsvoering:
1. De investeringen in stroomopwekking wegen voor 50% mee in de beoordeling.
2. De productie, levering en inkoop van stroom bepalen samen de andere 50% van de beoordeling.
De duurzame score per onderdeel is afhankelijk van de gebruikte energiebronnen en de gebruikte techniek om stroom op te wekken.

De onderzoeksresultaten

Uit het onderzoek komen Windunie, Raedthuys, HVC Energie, Eneco en Greenchoice als beste uit de bus. De minst duurzame energiebedrijven zijn volgens het onderzoek Atoomstroom, Essent en Delta.

Al voor het verschijnen van het onderzoek schreef energiebedrijf BAS een blog over de vragen van het onderzoek. Na het verschijnen onstonden de gebruikelijke schermutselingen tussen WISE en HIER Klimaatbureau over de juiste wijze om een dergelijk onderzoek uit te voeren. Schermutselingen die zeker niet de gewenste aanpak van misstanden in de groene stroommarkt verhelderen of het inzicht van de energieconsument vergroten, zoals Jan Paul van Soest en ik vorig jaar ook al schreven.

Jan Paul van Soest riep toen op tot het oprichten naar een onafhankelijke checker die alle feiten paraat heeft en die de consument de eigen weging laat maken aan de hand van zijn eigen criteria.

Tekortkomingen van het onderzoek

Zelf merkte ik dat me bij hij het lezen van de uitkomsten van het onderzoek en de kritiek daarop een unheimisch gevoel bekroop, alsof het een wedstrijdje ‘wie heeft de groenste’ was geworden. Dat gevoel werd nog versterkt na het doen van weer een nieuwe online test voor energiebesparing en de aankondiging van de collectieve inkoop spouwmuurisolatie door Stichting Natuur & Milieu.

Bij de aankondiging van de lancering van Vandebron.nl, weer een energiebedrijf dat het helemaal anders gaat doen, viel eindelijk het kwartje: energiebesparingsmaatregelen stapelen helpt je niet van je energierekening af. Zelfs nieuwe energiebedrijven als Vandebron en Qurrent zijn niet het innovatieve business model dat tot disruptie van de energiemarkt gaat leiden. Disruptie gaat komen van bouw- en installatiebedrijven die u van uw energierekening af kunnen helpen. Voor burgers en bedrijven die daarmee aan de slag zijn is de discussie over sjoemelstroom achterhaald…

Waarom ik dit denk? Extrapolatie op basis van eigen ervaringen. Een paar jaar geleden zijn we begonnen met verduurzaming van ons huis. Dat begon met het besluit om een zonneboiler op ons huis te leggen, waardoor we vijf maanden per jaar nauwelijks aardgas verbruiken. We hebben zijn doorgegaan met de aanschaf van Winddelen, ledencertificaten in een windmolencoöperatie die per stuk goed zijn voor 500 kWh per jaar, en vorig jaar hebben we zonnepanelen op ons huis geïnstalleerd. Daarmee zijn we in drie jaar tijd voor een groot deel energieconsument af geworden. We produceren inmiddels op jaarbasis bijna 90% van ons eigen elektriciteitsverbruik en ongeveer 20% van onze behoefte aan warmte.

Het effect hiervan is dat het ons inmiddels veel minder boeit of ons energiebedrijf tot de top van de duurzame energiebedrijven behoort. Wat ons interesseert, is het vinden van een partij die ons afhelpt van de laatste 80% warmte die we fossiel opwekken. Dat gaat een lastige opgaaf worden, wat helaas komt door mijn eigen haast om meters te maken met energiebesparing en -opwekking.

Had ik drie jaar gewacht, had ik binnenkort een volledig renovatieconcept kunnen inkopen met gegarandeerd 0 kWh en 0 m per jaar op de meter in ruil voor een bedrag van tien of vijftien keer de jaarlijkse energierekening.

Bizar maar waar, zie concrete voorbeelden als het Bright House van Heijmans, Energienotaloze Pluswoningen van Volker Wessels of de voorbeelden bij het W&R exepertisecentrum van BAM. Of neus eens rond op de website van De Stroomversnelling en Energiesprong om te beseffen dat het hier niet gaat om een niche, maar om de opschaling van niche naar (een komende) mainstream van ‘nul op de meterwoningen’. Naar deze niche (nog wel) wordt inmiddels ook door Vereniging Eigen Huis en Alliander gekeken.

Conclusie

Het onderzoek naar de duurzaamste energieleverancier is op zich een goed initiatief. De vraagstelling gaat echter voorbij aan belangrijke ontwikkelingen van de afgelopen jaren. Er staan steeds meer energiebedrijven op die hun klant helpen om energie te besparen en om hun eigen duurzame energie op te wekken, bijvoorbeeld BAS, Maak je huis hoom, GreenSpread en RooftopEnergy.

Daarnaast introduceren bouw- en installatiebedrijven steeds vaker betaalbare concepten voor nieuwbouwwoningen en renovatie met nul op de meter. Daarmee wordt de bouwsector de komende jaren de grootste concurrent van de energiesector en de duurzaamste energie is toch echt de energie die je niet nodig hebt, gevolgd door energie die je lokaal en zonder netverlies opwekt. Ons huis verdient dat, uw huis ook?

Dit bericht is eerder gepubliceerd op Sargasso.
maart 24, 2014
Update Wob-verzoek DCMR dampretourinstallaties
Tijdens mijn speurtocht naar ontgassen in de binnenvaart stuitte ik vorig jaar op een presentatie van het ministerie van I&M. In deze presentatie werd gesteld dat er nog dampretourinstallaties zijn vergund die rechtstreeks naar de buitenlucht afblazen (sheet 8). Dampretourinstallaties die de schadelijke dampen die ze retour nemen dus niet door een dampverwerkingsinstallatie (DVI) leiden. De reden volgens is volgens de presentatie dat dampverwerkingsinstallaties traag, duur en log zijn.

Een bizar fenomeen leek me, maar genoeg reden om bij DCMR (Milieudienst Rijnmond) informatie te vragen om een overzicht van installaties waar dat voor geldt in de regio Rijnmond. Na weken wachten op een antwoord werd dit Wob-verzoek net voor het verstrijken van de besluittermijn afgewezen, omdat ik om een overzicht vroeg en DCMR een dergelijk bestand niet heeft. Beetje flauw, want er is dan wellicht geen overzicht, maar van milieuvergunningen is natuurlijk gewoon documentatie. Even een belletje of mailtje mijn kant op en we hadden dat kunnen oplossen.

Aangezien ik niet voor één gat te vangen ben vroeg ik om raad aan Brenno de Winter. Dat leidde tot een nieuw Wob-verzoek dat ik als nieuwjaarscadeautje op 3 januari verstuurde. Daarin stelde ik de volgende vragen:
Ik wil u vragen mij informatie te verschaffen, welke mogelijk is vervat in documenten, met betrekking tot ontgassen en dampretourinstallaties. Specifiek gaat het om navolgende informatie:
1. Alle actuele vergunning voor dampretourinstallaties met inbegrip van de documenten met betrekking tot het verkrijgen van die vergunningen met inbegrip van eventuele procedures. Met actueel bedoel ik vergunningen die in het jaar 2013 zijn aangevraagd alsmede vergunningen die in de periode 2013 tot heden nog niet verlopen waren;
2. Onderzoeken en metingen met betrekking tot ontgassing uitgevoerd of beschreven in de periode 2010 tot heden;
3. Informatie met betrekking tot toezicht op vergunningen voor dampretourinstallaties alsmede ontgassing gedurende de periode 2013;
4. Communicatie met interne en externe partijen met betrekking tot dampretourinstallaties of ontgassing;
5. Besluiten, opinies, standpunten welke in voorbereiding zijn.
Op 15 januari ontving ik een ontvangstbevestiging, waarin DCMR aangaf 6 weken nodig te hebben voor een besluit. Inmiddels zijn we bijna 8 weken verder en heb ik niks meer gehoord van DCMR. Dat betekent dat ik februari af heb gesloten met het in gebreke stellen van DCMR. Lang leve de open overheid, nu graag boter bij de vis 🙁
maart 7, 2014
Energieverbruik en opwekking februari 2014

Het is alweer maart en de eerste twee maanden van het jaar zijn voorbijgevlogen. Dus hoog tijd voor een update over ons energieverbruik over februari, waarbij ik januari meteen meepak want zo te zien ben ik die geheel vergeten. Met de meteorologische lente voor de deur is het in ieder geval duidelijk dat er nauwelijks sprake is geweest van een winter. Dat merkt niet alleen het KNMI, maar ook wij merken dat het niet echt koud is geweest aan ons gasverbruik.

Elektriciteitsverbruik en -opwekking februari

Februari is de eerste maand van het jaar waarin onze zonnepanelen en winddelen gezamenlijk meer stroom hebben geproduceerd dan we hebben verbruikt. Onze winddelen leverden 196 kWh op en onze zonnepanelen 98 kWh, samen dus goed voor 294 kWh. Dat is meer dan ons verbruik van 284 kWh. Uiteindelijk hebben we dus 10 kWh teruggeleverd aan GreenChoice. Het is helaas nog niet gelukt om een dag per saldo stroom terug te leveren aan het net, al hebben we er afgelopen maand 3 keer dicht bij gezeten.

In januari namen we per saldo nog 87 kWh af van GreenChoice, doordat ons verbruik hoger was (333 kWh) en de hoeveelheid elektriciteit die we zelf opwekte lager (246 kWh).

Op jaarbasis begint nu echt goed zichtbaar te worden wat eigen opwekking betekent voor onze energienota en dus ook voor de betalingen aan ons energiebedrijf. Een effect dat niet alleen ik merk, maar ook steeds meer Europese, Amerikaanse en Australische energiebedrijven.

Het grootste deel van ons elektriciteitsverbruik van de afgelopen 12 maanden hebben we zelf opgewekt. Wekten we in 2012 nog 0% van onze elektriciteit zelf op, inmiddels wekken we 87% van ons elektriciteitsverbruik zelf op. Ik verwacht dat dit de komende maanden nog verder oploopt. aangezien onze zonnepanelen pas vorig jaar juni zijn geplaatst. Ons totale elektriciteitsverbruik op jaarbasis blijft redelijk stabiel, al hebben we in februari ruim 70 kWh minder verbruikt dan vorig jaar.

Gasverbruik december

Ons gasverbruik is in februari uitgekomen op 114 m3, bijna de helft lager dan vorig jaar. Februari was volgens Mindergas.nl met 331 graaddagen dan ook veel warmer vorig jaar met 497 graaddagen. Het verbruik per graaddag, een betere graadmeter voor de ontwikkeling van ons gasverbruik, laat zien dat we weer terug zijn op het gasverbruik in 2012. De verhoging vorig jaar was dus eenmalig door de geboorte van onze jongste spruit.

maart 1, 2014
Exit gas, welkom energieopslag

Vorige week was een bijzondere week voor duurzame energie in de VS. In de VS werd namelijk de grootste zonnecentrale ter wereld opgestart en werd de bouw van ‘s werelds grootste zonnetoren met zoutbatterij afgerond. Deze laatste levert voorlopig nog geen elektriciteit, omdat de komende maanden alle systemen nog getest en opgestart moeten worden.

De zonnetoren van het Amerikaanse bedrijf SolarReserve is met een vermogen van 110 MW vijf keer zo groot als andere pilot en demo installaties met gesmolten zout als energieopslag. De Spaanse concurrent Abengoa heeft plannen voor een even grote installatie in Chili.

Door de combinatie met energieopslag kan de installatie meer elektriciteit produceren dan andere zonne-installaties met hetzelfde vermogen. Ook is er geen back-up van conventionele centrales nodig. Bovendien maakt de energieopslag het mogelijk om elektriciteit te leveren wanneer dat nodig is, waarmee een van de bezwaren van tegenstanders van duurzame energie weggenomen is. De zonnetoren kan net als een kolencentrale basislast leveren aan het elektriciteitsnet, is regelbaar met de snelheid van een gascentrale en heeft een marginale kostprijs die lager is dan die van kolen- en gascentrales. De zonnetoren heeft een contract om van 12 uur ‘s middags tot 12 uur ‘s nachts stroom te leveren aan Las Vegas. Dan is de zon al lang onder.

Het in gebruik nemen van deze grote zonnecentrales heeft milieuvoordelen, al houden de bouw van de centrales en de productie van de benodigde materialen hun milieu-impact. Ten opzichte van conventionele centrales hebben ze het voordeel dat er geen milieuvervuilende winning van brandstoffen nodig is. Daarnaast ontstaan er geen schadelijke emissies naar lucht, bodem of water bij de productie van elektriciteit met een zonnecentrale. Het waterverbruik van de centrales ligt ook veel lager dan dat van conventionele centrales, wat in een droog gebied als Las Vegas niet geheel onbelangrijk is.

Situatie in Nederland

Een zonnetoren met zoutopslag is (vooralsnog) geen geschikte technologie voor Nederland. Het laat wel zien dat het argument dat energieopslag ontbreekt achterhaald is. De kosten van energieopslag dalen de laatste jaren ook sterk, volgens sommige bedrijven kan energieopslag de concurrentie met gascentrales zelfs al aan. Een ontwikkeling die naar verwachting doorzet door de vraag naar energieopslag voor elektrische auto’s, maar ook door marktstimulering in Duitsland en Californië. In Australië kijken netwerkbedrijven naar energieopslag om hun kosten te verlagen. Een Nieuw-Zeeland’s netwerkbedrijf subsidieert zonne-energie met energieopslag zelfs al, omdat de kosten lager zijn dan de kosten voor het uitbreiden van het netwerk. Ook solar lease bedrijven beginnen in de VS energieopslag in hun aanbod op te nemen, bv. SolarCity in samenwerking met Tesla.

Het is dus simpelweg een kwestie van tijd tot ook Nederland gaat kennismaken met de voordelen van energieopslag boven gascentrales voor de energietransitie. Het wordt dan ook hoog tijd dat de theorie van energietransitie aan die veranderende werkelijkheid wordt aangepast. Exit gas, welkom energieopslag.

Dit bericht is geschreven voor en gepubliceerd op Sargasso.

februari 22, 2014
Mansveld zet in op internationaal verbod op ontgassen

Dit artikel is geschreven voor en gepubliceerd op Sargasso.

Staatssecretaris Wilma Mansveld heeft vorige week aan de Tweede Kamer laten weten dat ze inzet op een internationaal verbod op ontgassen door de binnenvaart, dus niet op een verbod in de havens zoals RTV Rijnmond in december meldde. Ze deed dit in antwoord op Kamervragen van Henk van Gerven (SP) en Liesbeth van Tongeren (GroenLinks). Dat is goed nieuws. Uit de antwoorden valt op te maken dat er in juni belangrijk internationaal overleg is om tot zo´n internationaal verbod op ontgassen te komen. Helaas vermeldt de staatssecretaris geen beoogde ingangsdatum van het verbod, ondanks berichten in diverse media dat dit wel zo zou zijn. Ook biedt ze vooruitlopend op een internationaal verbod geen zicht op nationale maatregelen.

Wel positief is dat het RIVM opdracht krijgt om opnieuw naar het protocol waarmee de omvang van emissie door ontgassen bepaald wordt te kijken. De kans is groot dat de officiële emissies daarmee gaan stijgen, zowel de emissies naar de lucht als de emissies naar het oppervlaktewater. Waarschijnlijk nog meer dan CE al berekende, omdat de staatssecretaris aangeeft dat het ontgassen van toxische stoffen naar de buitenlucht is toegestaan, zoals ik ook al schreef. CE Delft gaat in haar rapport ervan uit dat toxische stoffen niet aan de buitenlucht ontgast worden. Volgens CE gaat het om maximaal 24 ton aan toxische stoffen, te weten UN 1093 (acrylonitrile), UN 1230 (methanol), UN 1662 (nitrobenzene) and UN 2312 (phenol) en UN 1547 (aniline).

Nieuwe vragen

De staatssecretaris geeft aan dat ze de mening deelt dat de havens van Amsterdam, Dordrecht, Moerdijk en Rotterdam grotendeels in de buurt van woonkernen zijn gelegen. Een begrip dat voorkomt in internationale verdragen, maar niet is gedefinieerd in de Nederlandse regelgeving. Tot mijn verbazing laat de Staatssecretaris het bij deze constatering, zonder de logische vervolgstap om het begrip woonkern te koppelen aan een bestaand definitie. Bijvoorbeeld gebieden met de bestemming wonen.

Wat ook verrast, is dat de staatssecretaris schrijft dat alle dampretourinstallaties in Nederland in principe de teruggewonnen damp naar de buitenlucht mogen uitstoten. Het ontgaat me wat dan nog het milieuvoordeel van een dampretourinstallatie is. Tenzij ze bedoelt dat dampretourinstallaties teruggewonnen damp in geval van calamiteiten naar de buitenlucht mogen uitstoten. In mijn naïviteit dacht ik dat een dampretourinstallatie de dampen uit een tank retour nam of deze damp naar een dampverwerkingsinstallatie door zou sturen.

Inmiddels hebben Henk van Gerven en Liesbeth van Tongeren samen schriftelijke vervolgvragen gesteld aan Staatssecretaris Mansveld. Een volledig overzicht van vragen over ontgassen vind je hier.

Selectief informeren

De staatssecretaris stelt dat er tijdens handhavingsacties door de samenwerkende toezichthouders op de Zuid-Hollandse wateren en in de Rotterdamse haven slechts een beperkt aantal waarschuwingen en processen-verbaal zijn opgemaakt. In 2012 ging het om 38 waarschuwingen en 14 processen-verbaal en in 2013 om 6 waarschuwingen en 17 processen-verbaal. Deze gegevens komen uit het Evaluatieverslag (pdf) thema-acties ontgassen & boord-boord overslag 2012 van BTR-Rijnmond.

In dit evaluatieverslag staat ook dat de samenwerkende toezichthouders op basis van de uitgevoerde handhavingsacties concluderen dat het nalevingsniveau van het ADN en andere vigerende wet- en regelgeving laag is. De samenwerkende toezichthouders zijn van mening dat dit stringenter toezicht op de naleving van wet- en regelgeving met betrekking tot boord-boord overslag en ontgassen noodzakelijk maakt. De diversiteit aan overtredingen die de toezichthouders geconstateerd hebben is groot en de geconstateerde overtredingen brengen onaanvaardbaar hoge veiligheidsrisico’s voor bemanning en omgeving met zich mee.

Dat is een veel minder rooskleurig resultaat dan dat oprijst uit de aantallen die de staatssecretaris noemt in de beantwoording van de Kamervragen van Van Gerven.

februari 4, 2014