Krispy's blog

Blog

  • Powershift: update of upgrade?

    De filmpjes die bij de Powershift bijeenkomst van Sogeti horen zijn naar mijn mening een laagdrempelige manier om meer te weten te komen van de uitdagingen en kansen die er aan komen in ons energiesysteem. Aangezien onze hele samenleving zwaar afhankelijk is van energie (gas, olie en elektriciteit) zal ik deze filmpjes de komende weken hier de revue laten passeren met links naar aanvullend leesvoer voor wie meer wil weten.

    Filmpje: Update or upgrade?

    De intro staat al bij mijn impressie van de Powershift bijeenkomst, dus we beginnen vandaag met deel 2: Update of upgrade van ons energiesysteem.

    Het filmpje begint met Richard Sears, voormalig topman bij Shell nu verbonden aan MIT. Hij stelt dat de meeste energie-experts het eens zijn over de volgende aannames:

    • De vraag naar energie blijft stijgen,
    • op korte tot middellange termijn zijn er geen magische vernieuwingen (dus we moeten het doen met wat we hebben: olie, gas, kolen, kernenergie en duurzame energiebronnen)
    • en op termijn is er onvoldoende aanbod van olie om aan vraag te voldoen.

    Het doorbreken van de afhankelijkheid van fossiele energie is een enorme opgave. Zowel ons landbouw- als transportsysteem zijn grotendeels gebaseerd op olie. Breder dan olie zijn huishoudens in Nederland voor verwarming grotendeels afhankelijk van aardgas.

    [vimeo http://www.vimeo.com/25632835 w=400&h=220]

    Update or Upgrade? from FreedomLab on Vimeo.

    De meest interessante aangrijpingspunten voor verandering die dit filmpje aanstipt zijn naar mijn mening:

    • Maak duurzame energie opwekking goedkoper, dan installeert iedereen zonnepanelen (of windmolens).
    • Wanneer mensen zelf energie opwekken worden ze zich bewuster van hun gebruik.

    Voor wie nog denkt dat duurzame energie altijd onrendabel is: dat is een maatschappelijke keuze. Zoals energiezuinige auto’s op dit moment nog vrijgesteld zijn van bepaalde belastingen, zo kun je ook duurzame energie stimuleren. De Rijksoverheid hanteert voor de nieuwe SDE+ regeling een kostprijs voor windenergie op land van 9,6 Eurocent/kWh tegen 4,9 Eurocent/kWh voor grijze stroom. Het verschil van 4,8 Eurocent wordt gesubsidieerd. Voor particulieren bedraagt de energiebelasting 11,2 Eurocent/kWh. Het tijdelijk halveren of afschaffen van de energiebelasting voor windenergie maakt windenergie rendabel voor particulieren.

    Meer lezen

    Zelf verantwoordelijkheid nemen?

    In huis zijn er veel maatregelen mogelijk. Over het algemeen geldt: eerst energie besparen, dan zelf opwekken. Handige sites om tips te vinden zijn Milieucentraal, Urgenda en Nudge. Wat betreft de berekeningen die op Milieucentraal staan geldt wel dat deze erg algemeen zijn en veroudert aandoen. Zo staat als kostprijs voor een zonneboiler met een voorraadvat van 100 liter Euro 4500 aangegeven, terwijl er dit jaar al 3 aanbiedingen zijn die daar ver onder duiken (van Nudge/Ik ben Ra, Urgenda/Het Zonnecollectief en Solesta). Of ga op zoek naar een decntraal energiebedrijf bij jou uit de buurt.

    Wil je wel zelf energieopwekken, maar biedt je huis daarvoor geen plek kijk dan eens bij Zeekracht, Meewind, Windvogel en Zonvogel.

    Sta je op het punt om een auto uit te zoeken dan kun je voor zuinige auto’s hier terecht. Al kan je natuurlijk ook voor een deelauto of elektrische auto gaan (in dat laatste geval veroorzaak je ook een stuk minder luchtverontreiniging op leefniveau)…

    Voor degene die een stuk verder willen gaan in het vormgeven van hun duurzame ambities zijn de website van Transition Towns en No Impact Man goede startpunten. Of probeer eens een No Impact Week…

  • Impressie Cradle 2 Cradle – duurzaam beton – 23 juni 2011

    Op donderdag 23 juni was ik te gast bij de Cradle 2 Cradle – duurzaam beton conferentie die werd georganiseerd door Strukton, Bouwend Nederland en de Stichting Vernieuwing Bouw. Onderwerp van de bijeenkomst was een onderzoeksproject naar recycling van beton in het kader van het 7e Kaderprogramma (KP7) Recyling bouwmaterialen, waar vanuit Nederland Strukton, Theo Pauw, Heidelberg/ENCI en de TU Delftaan meewerken (met nog 12 Europese partners). De bijeenkomst vond plaats in het gebouw van Bomen Centrum Nederland te Baarn, waar geen spatje beton in te vinden was… Tijdens de bijeenkomst waren er presentaties van:

    • Peter Rem, Technische Universiteit Delft;
    • Frank Hoekemeijer, Strukton Civiel;
    • Andre Burger, directeur Cement & BetonCentrum;
    • Douwe Jan Joustra, partner One Planet Architecture institute (OPAi).

    Bij de opening door Martijn Smitt, directeur Strukton Civiel, passeerde een paar mooie voorbeelden van duurzame oplossingen van Strukton de revue, zoals hergebruik van rail ballast, hergebruik van sloopmateriaal in het eigen productieproces, het combineren van transportbewegingen voor brengen van bouwmateriaal en halen van afval, en een getijde energiecentrale in de Oosterschelde, waarvan Strukton zelf ook elektriciteit af gaat nemen.

    De presentaties

    Peter Rem van de TU Delft schetste in zijn presentatie de technische contouren van het project en de mogelijkheden die het project biedt. Hij gaf aan dat Europese programma’s beginnen vanuit een oogpunt dat voor bedrijven soms wat vreemd oogt: de positieve effecten voor de Europese burger. Projecten die de EU steunt vanuit de Kaderprogramma’s moeten bijdragen aan de gezondheid, welvaart en het milieu voor de Europese burger en aan harmonisatie van regelgeving binnen Europa.

    In het geval van recycling van bouwmaterialen gaat het dan concreet om:

    • het verminderen van transportbewegingen;
    • minder gebruik van niet-duurzame materialen;
    • uitwerking van de resultaten van het onderzoek op Europese regelgeving.

    Peter Rem gaf aan dat de cementindustrie (een belangrijke grondstof voor beton) wereldwijd goed is voor 5 tot 10% van de CO2 emissies. André Burger gaf later aan dat de cementindustrie wereldwijd goed is voor 5% van de CO2 emissies en in Nederland slechts voor 2% van de CO2 emissie. Daarmee zit de cementindustrie volgens Douwe Jan Joustra in dezelfde orde van grootte als de luchtvaart- en scheepvaartsector. Een grote uitstoter van CO2, wat ook verantwoordelijkheid voor de vermindering van emissies met zich meebrengt.

    Toekomstverwachtingen betonmarkt

    Wereldwijd is veel beton aan het einde van haar levensduur (in jargon EOL beton als ik het goed begreep). Nederland loopt binnen Europa voorop in recycling van Bouw en Sloop Afval (BSA), in het zoeken van hoogwaardige toepassing van vrijkomende materialen en in innovatieve methodieken om gebouwen te ontmantelen. Het storten van beton (of ander afval) gebeurd in Nederland vergeleken met andere landen niet tot nauwelijks.

    De verwachting voor de toekomst (tot 2025) is dat de hoeveelheid EOL beton toeneemt. Momenteel wordt end of life beton vooral gebruikt om menggranulaat van te maken, dat op haar beurt weer dient als fundering voor wegen. De verwachting is dat de vraag naar menggranulaat voor deze toepassing in de toekomst echter nauwelijks groeit. Dat betekent dat in 2025 mogelijk een overschot aan EOL beton ontstaat. De hoofdvraag van het onderzoeksproject is hoe dit overschot op een duurzame wijze gerecycled kan worden. Factoren die daarbij meespelen zijn het aantal transportbewegingen, cement en energie (de 3 ecologische kanten waar naar gekeken wordt), de proceskosten (de economische kant), de productkwaliteit en productgaranties (de markt kanten).

    Het onderzoeksconsortium heeft een proefproces ontwikkeld dat de naam Advanced Dry Recovery (ADR) heeft meegekregen. Het betreft een mobiel proces dat ingezet kan worden op de slooplocatie, waardoor de hoeveelheid transportbewegingen beperkt blijft. In de ADR wordt het beton gescheiden in grof en fijn betongranulaat. Het grove betongranulaat is zuiver genoeg om als grondstof voor beton te dienen. De fijnere fractie kan als grondstof voor cement dienen, waarmee het een CO2 besparende vorm van recycling is. De kwaliteit van de reststoffen is digitaal te monitoren. Volgens Peter Rem is het proces economisch rendabel en competitief. Een eerste praktijktest wordt uitgevoerd bij de sloop van het oude IBG gebouw in Groningen.

    Uitdagingen

    Hoewel ADR volgens de TU Delft een veelbelovende technologie is, zijn er zeker ook nog beren op de weg. Zo is het lastig om met vaste percentages herbruik te werken, zoals BREAAM doet, omdat betongranulaat niet altijd lokaal beschikbaar is (je gaat bv. meestal het oude pand pas slopen als je het nieuwe pand voor een opdrachtgever hebt staan). Daarnaast is het van belang dat het beton bij sloop meteen gescheiden wordt en dat de kwaliteit van het betongranulaat goed is. Verder moet het inzetten van de techniek ook in de praktijk rendabel zijn.

    Een laatste uitdaging is het effect van ADR op de duurzaamheidsscore van een project. Vooralsnog levert het nieuwe proces binnen de verschillende berekeningsmethoden voor duurzaam bouwen nog weinig op. Bij BREAAM is 1 punt te verdienen als je meer dan 25% beton hergebuikt binnen een straal van 30 kilometer. Bij DuboCalc en GreenCalc heeft hergebruik van beton nog helemaal geen effect op de duurzaamheidsscore. Terwijl er in de levencyclusanalyse wel milieuwinst geboekt wordt. Niet alleen wordt er minder CO2 uitgestoten per ton cement, ook wordt er bespaard op het aantal benodigde transportbewegingen. En de transportsector is goed voor een aanzienlijk deel van de CO2 emissies, maar ook voor geluidshinder en luchtverontreinigende emissies, zoals fijn stof en stikstofoxides.

    Hoe worden de uitdagingen getackeld?

    Strukton pleitte tijdens de bijeenkomst voor een ketenbrede aanpak om de uitdagingen te tackelen en ADR tot een succes te maken. Strukton werkt zelf mee aan het opzetten van deze ketenbrede aanpak, zowel binnen het onderzoeksconsortium als via het betonketen overleg van MVO Nederland.

    Overige opvallende punten van de middag

    Wat me opviel tijdens de bijeenkomst was de wil en verwachting bij een groot aantal aanwezigen dat het nu echt tijd is om veranderingen in de bouwsector in te gaan zetten. Niet meer praten, maar echt gaan doen. Dat stemt hoopvol.

    Wat me ook opviel was het grote verschil tussen de defensieve toonzetting van Andre Burger over duurzaam beton en de offensieve insteek van Douwe Jan Joustra van OPAi. Burger haalde de passage uit Alice in Wonderland aan waarbij Alice vraagt welke weg ze moet nemen. Waarop ze de vraag krijgt waar ze heen wil. Alice zegt dat ze dat niet weet, waarop ze het antwoord krijgt dan maakt het ook niet uit welke weg je neemt. Moraal van het verhaal: definieer eerst duurzaamheid en dan gaan we ’t oplossen. De versie van Douwe Jan Joustra (waar ik me meer in kan vinden) luidde: we weten allemaal waar we niet willen zijn, dus tijd om aan de slag te gaan om uit te zoeken hoe we hier vandaan komen.

    Een van de manieren van de cementindustrie in Nederland en Europa om de CO2 emissie te reduceren is door de inzet van secondaire brandstoffen en biomassa. Overigens lobbied de cementindustrie naar mijn weten nog steeds stevig tegen het verhogen van de reductiedoelstelling voor CO2 in de EU i.v.m. de kans op carbon leakage. Als de cementindustrie in de EU nagenoeg klimaatneutraal zou zijn lijkt me dat weggegooid geld…

    Daarnaast is klimaatneutrale productie slechts een aspect van velen die te maken hebben met duurzaamheid. Wie bijvoorbeeld kijkt in het Europese Emissieregistratiesysteem (E-PRTR) onder mineral industry / productie van cement komt nog een heleboel andere stoffen tegen die niet bekend staan om hun onschadelijkheid. Andre Burger stelde dat er wereldwijd ruim voldoende grondstoffen voor cement zijn, de wereldbehoefte aan aggregaten voor beton voor een periode van 40 jaar komt overeen met de inhoud van één Mont Blanc. Waarop een van de aanwezige antwoordde: de Zwitsers hebben misschien grondstof voor cement in overvloed, maar ze zijn wereldkampioen recyclen en bovendien erg gehecht aan hun Alpen…

    Joustra nam een andere insteek: het gaat er in zijn optiek niet zozeer om om minder CO2 uit te stoten, als wel om zo te ontwerpen dat je je schaarse grondstoffen terugkrijgt aan het einde van de levensduur van een produkt. Bij voorkeur met behoud van kwaliteit. Zoals gebruikelijk bij Cradle2Cradle maakte Douwe Jan daarbij een onderscheidt tussen de technische en biologische kringloop. Alles wat vanzelf afbreekt zonder gevaar voor het ecosysteem behoort tot de laatste categorie, alles wat wel risico’s voor ecosystemen oplevert hoort thuis in de technische kringloop. Douwe Jan pleitte ook voor het gebruik van goede stoffen (geen betere of minder slechte, maar GOEDE).

    Fabrikanten kunnen het bezit van grondstoffen behouden door producten niet te verkopen, maar te verhuren of leasen. Dat maakt dat je vanzelf anders gaat ontwerpen, want aan het eind van de rit mag je het zelf opruimen… De gebruiker vraagt ook niet om alle problemen die er komen kijken bij het bezit van een produkt, maar om de prestatie die het produkt levert. Je wil geen lamp, maar licht. In dat kader ontwikkelde Rau Turntoo, een concept dat draait om de prestatie van een produkt ipv het eigendom. Dat kan ook voor de bouw interessant zijn, zo zijn oude bakstenen vaak meer waard dan nieuwe. Ziedaar de ClickBrick van Daas Baksteen…

    Tot slot las ik nog een intrigrerende vraag die Ruud Koornstra tijdens een andere bijeenkomst over beton stelde, namelijk hoe het komt dat we als land met bijna de zachtste boden van de wereld toch de zwaarste gebouwen neerzetten? Een vraag waarop de zaal vol bouw- en betonexperts stil bleef.

    Update 17 augustus 2011: Uit reacties via de email begrijp ik inmiddels dat Nederland niet zwaarder bouwt dan andere landen en dat de bouwmateriaalconsumptie per m3 gebouwinhoud in België en Duitsland tientallen procenten hoger ligt. Ik heb geen statistieken of gegevens om dat te onderbouwen. Terecht werd via de mail de vraag gesteld of gewicht het punt is of dat het gaat om een optimale bouwstijl gegevens de lokale omstandigheden.

  • En nog een zonneboileractie: Solesta heatpipes

    Het regent dit jaar aanbiedingen voor zonneboilers. Ik ga ze hier niet allemaal noemen, maar een die ik nog wel wil noemen is de aanbieding van het Gelderse Solesta. Ze bieden heatpipes aan voor Euro 1.395. Dat is exclusief installatiekosten. Solesta biedt 10 jaar garantie op haar systemen.

    Het systeem verschilt wel van de aanbieding die Urgenda en Het Zonnecollectief momenteel hebben lopen. Solesta heeft namelijk een terugloopsysteem, terwijl Het Zonnecollectief een druksysteem aanbiedt. Beide systemen hebben naar mijn weten hun voor- en nadelen. Voordeel van een terugloopsysteem is dat het gevuld is met water i.p.v. glycol, dat is wat beter voor het milieu en je hebt minder onderhoudskosten aan je systeem. Bij een druksysteem met glycol moet je de glycol eens in de 4 a 5 jaar vervangen. Daar staat tegenover dat een druksysteem op een zonnige dag met vorst wat meer rendement zal halen.

    Solesta noemt zelf ook bescherming tegen legionella als voordeel van haar terugloopsysteem. Dat komt doordat het binnenwerk van de boiler van koper is. Zelf maak ik me niet zo’n zorgen over legionella in mijn huis. Een zonneboiler wordt namelijk tussen je wateraansluiting en je verwarmingsketel geplaatst. Wanneer het water in de boiler kouder dan 60 of 65 graden is verwarmt je verwarmingsketel het water bij tot 60 of 65 graden Celsius (afhankelijk van hoe warm je je cv hebt ingesteld). Daarnaast ontstaat legionella vaak op plaatsen waar het water niet goed doorstroomt. Ook dat is bij ons waterverbruik van 10 m3 per maand niet zo’n groot probleem.
    Hoeveel gas de heatpipes van Solesta besparen kan ik niet terugvinden op de website van Solesta, maar als je daar wel een inschatting van kunt maken kun je de aanbieding doorrekenen met behulp van deze spreadsheet, kwestie van het getalletje aanpassen. Vooralsnog heb ik gekozen voor een aardgasbesparing van 106 m3 per jaar. Zonder inflatie en rentekosten is dat namelijk de besparing die nodig is om in 24 jaar een positieve netto contante waarde te halen. Via twitter begrijp ik dat iedere GJ aan zonneboiler van Solesta ongeveer 46 m3 aardgas bespaart.

  • Aardgasverbruik 1e half jaar 2011 gecorrigeerd voor gewogen graaddagen

    Eerder deze maand heb ik een bericht over ons gasverbruik geplaatst. Daarin rekende ik voor wat we tot nu toe bespaard hebben door onze zonneboiler en een paar andere veranderingen in ons huis. Terecht kwam daar de vraag of ik mijn verbruikscijfers gecorrigeerd had voor gewogen graaddagen, omdat het verbruik van 2010 anders niet te vergelijken is met het verbruik van 2011.

    Daarom vandaag de berekening van de besparing per gewogen graaddag per maand. De gewogen graaddagen van 2010 en 2011 heb ik berekend via de site Mindergas.nl. Voor de berekening van de besparing in Euro per maand ben ik uitgegaan van het aantal gewogen graaddagen in 2011.

    Zoals je in onderstaande tabel kunt zien is het aardgasverbruik per graaddag in januari en februari 2011 al ruim 30% lager dan in 2010 (0,37 kuub aardgas i.p.v. 0,61). Dat is voor de installatie van onze zonneboiler. Deze daling heeft dus te maken met andere maatregelen, zoals een nieuwe cv ketel, isolatie van de verwarmingsbuizen op zolder, thermostaatkranen in de badkamer, piepschuim onder de keukenkastjes en niet te vergeten ander stookgedrag. Zie hier voor een compleet overzicht.

    In maart is onze zonneboiler geïnstalleerd, dat is goed te zien in de besparing per graaddag. Deze verdubbelt bijna tot meer dan 60% in maart om tot bijna 95% op te lopen in mei. De totale besparing gecorrigeerd voor gewogen graaddagen van de maatregelen die we hebben genomen is in het eerste half jaar van 2011 bijna 450 Euro. Als het in de tweede helft van 2011 net zo goed gaat met besparen dan komen we uit op een besparing van bijna 900 Euro. Niet gek voor een investering van ongeveer Euro 7.000 (Zonneboiler 4.500, nieuwe CV 2.000, overige maatregelen Euro 500)…

    Maand 2010 2011 Besparing % besparing Euro/graaddag Euro/maand
    januari 0,61 0,37 0,24 -39% € 0,22- € 105,29-
    februari 0,58 0,38 0,20 -35% € 0,20- € 78,18-
    maart 0,53 0,19 0,34 -64% € 0,36- € 129,15-
    april 0,42 0,10 0,32 -76% € 0,42- € 53,70-
    mei 0,43 0,02 0,41 -95% € 0,53- € 53,67-
    juni 0,65 0,07 0,58 -89% € 0,50- € 28,88-
    juli 4,30
    augustus 1,33
    september 0,89
    oktober 0,53
    november 0,47
    december 0,53
    Totaal 0,56

    		€ 448,87-

  • Zonneboiler actie van Urgenda & het Zonneboilercollectief

    In navolging van Nudge komt nu ook Urgenda met een actie voor zonneboilers. Urgenda werkt hiervoor samen met het Zonnecollectief uit Bodegraven. De aanbieding van het Zonnecollectief en Urgenda verschilt wel enigszins van die van Nudge. Zo kun je bij het Zonnecollectief kiezen uit een drietal systemen (afhankelijk van je gezinssituatie) en biedt het Zonnecollectief een systeem op basis van heatpipes (vacuümbuizen) aan. Daarnaast kun je ervoor kiezen om het systeem zelf aan te leggen, mee te helpen met het installeren of de volledige installatie door het Zonnecollectief te laten uitvoeren.

    Helaas is op de website van het Zonnecollectief niet te vinden wat de opbrengst van de zonneboiler is. Wel staat er een pdf bestand met daarin een overzicht met terugverdientijden van de verschillende systemen. In deze bijlage staat op welke aannames de terugverdientijden zijn gebaseerd en er staat toegelicht hoeveel aardgas je per jaar bespaart.

    Wat Zonnecollectief Ik ben Ra Zon & Zo
    Type collector Heatpipes Vlakke plaat Heatpipes
    Omvang 15-25 stuks 2,5 m2 30 stuks
    Boilervat 100 – 200 liter 115 liter 200 liter
    Warmteopbrengst ? 3,6-4,5 GJ 5,7 GJ
    Zonneboiler Vanaf 1795 1689 2976
    Installatiekosten 810 2624
    Totaal Vanaf 1795 2499 5600
    Kosten/GJ ? Euro 555-594 Euro 982
    Besparing in m3 336-442 200 670
    Terugverdientijd 4-9 jaar 12 jaar 9 jaar
    Levensduur (opgave leverancier) ? 24 jaar Minstens 15 jaar

    Aardgasprijs

    De gasprijs die gehanteerd wordt in de berekening van de terugverdientijd is Euro 0,62 per kubieke meter aardgas, dat is ruim 10% meer dan ik momenteel bij GreenChoice betaal. Aan de andere kant hebben verschillende energiebedrijven al stijgingen van de aardgasprijs met ongeveer 10% aangekondigd. In combinatie met de SDE+ heffing die de komende jaren stapsgewijs ingevoerd gaat worden is Euro 0,62 daarom naar mijn mening een redelijke aanname. Zeker in vergelijking met de 8% stijging per jaar die Nudge en Ik ben Ra hanteerde in hun berekeningen.

    Besparing aardgas

    Het Zonnecollectief gaat uit van een aardgas besparing van 336 m3 tot 442 m3 per jaar. Dat is hoger dan de besparing van 200 m3 waarmee Nudge en Ik ben Ra rekende.

    Terugverdientijd

    De kosten van aanbieding van Urgenda & het Zonnecollectief beginnen op Euro 1.795,-. Bij een een investering van Euro 1.795, een gasprijs van 0,62 eurocent per kubieke meter en een besparing van 336 m3 aardgas per jaar kom ik uit op een terugverdientijd van 8,6 jaar:

    • Jaarlijkse besparing: 336 * 0,62 = Euro 208,32
    • Investering: Euro 1.795
    • Terugverdientijd (investering / jaarlijkse besparing) = 1795 / 208,32 = 8,6 jaar.

    Dat betekent dat de Euro 1.795 de prijs is van een volledig geïnstalleerd systeem, waarop je nog wat kunt besparen door zelf mee te helpen met installeren of door het systeem volledig zelf te installeren.

    In de terugverdientijd lijkt geen rekening gehouden met kapitaalkosten of inflatie. Mocht je dat wel willen meerekenen dan kun je deze spreadsheet gebruiken. De spreadsheet hanteert overigens geen terugverdientijden, maar gaat uit van de Netto Contante Waarde van je investering. Dat is naar mijn weten nog steeds de meest geëigende manier om investeringsbeslissingen te nemen. Zolang de netto contante waarde van je investering groter dan nul is loont het de moeite.

  • Impressie Powershift bijeenkomst 28 juni 2011

    Op donderdag 28 juni was ik via Igor Kluin uitgenodigd bij de Powershift bijeenkomst die Sogeti en Rijkswaterstaat samen organiseerde in het LEF Future Centre van Rijkswaterstaat in Utrecht. Onderwerp van de bijeenkomst was de vraag hoe we de Energietransitie in Nederland kunnen versnellen. Aanleiding voor de bijeenkomst was een internationale studie uitgevoerd door VINT over de stand van zaken op gebied van energietransitie.

    Menno van Doorn, een van de onderzoekers, legde na afloop van de bijeenkomst uit dat er geen dik rapport zal komen, want die zijn er al genoeg. In plaats daarvan staan fragmenten van de interviews online op Vimeo. Je kan ze op dit Vimeo kanaal vinden en ik zal de komende weken de verschillende delen hier de revue laten passeren. Er zit namelijk voldoende stof tot nadenken in de fragmenten.

    Voor nu de inleiding en een korte impressie van de bijeenkomst.

    [vimeo http://www.vimeo.com/25663459 w=400&h=220]

    Powershift Introduction from Sogeti VINT on Vimeo.

    De Powershift bijeenkomst

    Het was een inspirerende bijeenkomst, op een mooie locatie. Al moet ik eerlijk zeggen dat de dag het niet haalde bij de speech van Van Jones eerder op de Powershift bijeenkomst in de VS. Tijdens de dag (zowel plenair, als in kleinere groepjes) werd mij erg duidelijk dat de verschillen van inzicht in de energiewereld groot (aan het worden) zijn. Het duidelijkst werd dat in de gesprekken over de toekomstige rol en het business model van grote energiebedrijven.

    Een aantal aanwezige grote energiebedrijven vertelde sterk in te zetten op een functie als energiemakelaar in een decentrale energiewereld, waarbij ze verdienen aan het afstemmen van bijvoorbeeld vraag en aanbod. Er waren ook een paar grote energiebedrijven die een heel ander business model bedacht hadden. Het meest in het oog springende plan vond ik om klanten korting te geven als ze op jaarbasis precies afnemen wat ze van te voren hebben afgesproken (mogelijk zelfs op het tijdstip dat ze hebben afgesproken), maar ze fors te laten betalen als ze meer of minder elektriciteit afnemen. Als potentiële klant vond ik dat nou niet echt een aantrekkelijk idee, alsof je gestraft wordt voor minder minuten bellen dan er in je belbundel zitten…

    Daarnaast waren er kleine bedrijven die sterk inzetten op business modellen om decentrale, duurzame energie en energiebesparing voor burgers en bedrijven interessant te maken. Waarbij soms samenwerking met grotere marktpartijen wordt gezocht om schaalgrootte te genereren.

    Stof tot nadenken

    Van de ideeën die ik heb gehoord wil ik er drie niet ongenoemd laten:

    • De nationale black-out day: een dag zonder elektriciteit om iedereen bewust te maken van de kwetsbaarheid van onze elektriciteitssysteem en van onze afhankelijkheid daarvan. En zoals Igor Kluin stelde: iedereen is zelf verantwoordelijk om daar al dan niet wat aan te doen. Het idee is afkomstig van de groep die zich bezig hield met bewustwording van de burger.
    • Iedere vierkante meter moet meervoudig productief zijn.
    • De ‘Tupperware’ energieparty, waarop leden van VvE’s of huiseigenaren uitleg krijgen over de (on)mogelijkheden van decentrale, duurzame energie.

  • Mijn MyC4 rendement over het eerste halfjaar van 2011

    Het eerste half jaar van 2011 is afgelopen, dat betekent tijd om de tussentijdse balans op te maken van mijn investeringen in Afrikaanse ondernemers via MyC4. In 2010 was mijn rendement dramatisch slecht, doordat er in het eerste half jaar van 2010 veel leningen uit 2009 afgeboekt werden als oninbaar. Het tweede half jaar van 2010 beloofde MyC4 beterschap, maar dat werkte nog nauwelijks door in mijn investeringsresultaat over 2010.

    Inmiddels is de verbetering wel duidelijk zichtbaar in de cijfers. Hoewel het resultaat nog steeds niet heel goed is ben ik dik tevreden met een verlies van 0,71% na valutatrisico’s en afboekingen van oninbare leningen. Ook het aantal oninbare leningen is drastisch gedaald. In 2010 verloor ik nog bijna de helft van mijn inleg door oninbare leningen. In de eerste helft van 2011 is dit teruggebracht tot iets minder dan 10%. Een aanvaardbaar niveau voor investeringen met het risicoprofiel van Afrikaanse mkb’ers.

    Als de oninbare leningen buiten beschouwing worden gelaten is het rendement 6,25%, terwijl de gemiddelde rente die ik vraag nog steeds rond de 13% schommelt. Om m’n inleg op MyC4 in stand te houden (mijn minimale doel) kan ik de rente die ik vraag nog wat verder opschroeven of scherper selecteren. Ik weet nog niet zeker wat mijn strategie gaat worden in de tweede helft van 2011, maar tips zijn welkom.

    Overzicht resultaten MyC4

    2008 2009 2010 2011
    Uninvested on account € 0,00 € 0,73 € 15,75 7,86
    Amount uploaded minus amount withdrawn € 400,37 € 166,11 € 0,00 € 0,00
    Pending bids € 15,00 € 10,00 € 20,00 € 20,00
    Pending principal repayments € 0,00 € 0,00 € 8,75 € 6,20
    Outstanding principal € 395,11 € 451,15 € 202,66 € 188,42
    Earned interest after tax and currency € 10,89 € 35,11 € 21,11 € 11,78
    Paid tax on earned interest € 1,76 € 6,37 € 3,75 € 2,08
    Defaulted principal € 0,00 € 116,84 € 272,58 € 13,39
    Recovered principal € 0,00 € 3,92 € 7,39 € 4,81
    Adjustments € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00
    Total currency gain/loss € 0,52- € 24,82- € 6,40- € 18,40-
    Currency gain/loss in Cote D’ivoire € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00
    Currency gain/loss in Ghana € 0,00 € 2,97- € 2,46- € 1,62-
    Currency gain/loss in Kenya € 0,36- € 4,92- € 1,03 € 9,99-
    Currency gain/loss in Rwanda € 0,26 € 0,09- € 0,83- € 1,87-
    Currency gain/loss in Senegal € 0,00 € 0,00 € 0,03- € 0,00
    Currency gain/loss in Tanzania € 0,00 € 1,45- € 0,20- € 1,46-
    Currency gain/loss in Uganda € 0,42- € 15,39- € 3,91- € 3,46-
    Currency gain/loss on principal € 0,42- € 22,21- € 5,89- € 17,08-
    Currency gain/loss on interest € 0,10- € 2,61- € 0,51- € 1,32-

    Mijn huidige portfolio bestaat uit 64 leningen, waarvan er 16 niet op schema liggen met de aflossing van hun schulden (25%). Van deze 16 zijn er tot nu toe slechts 4 uit 2011, de overige zijn uit 2009 en 2010.

  • Onze zonneboiler in juni 2011

    In februari hebben we een zonneboiler laten installeren. In april en mei schreef ik al over het effect van de zonneboiler op ons aardgasverbruik. Inmiddels heb ik ook de cijfers over juni, dus tijd voor een update. Juni was wederom een mooie maand en dat was duidelijk te merken aan onze zonneboiler en aan ons aargasverbruik, zoals in onderstaande tabel te zien is.

    Maand Schatting Greenchoice Werkelijk Besparing Percentage Gasprijs Besparing in Euro
    januari 367 180 187 51% € 0,5571 € 104,00
    februari 286 150 136 48% € 0,5571 € 76,03
    maart 188 68 120 64% € 0,5571 € 66,81
    april 87 13 74 85% € 0,5571 € 41,27
    mei 83 2 81 98% € 0,5571 € 44,85
    juni 34 4 30 88% € 0,5571 € 16,92
    juli* 34 20 15 43% € 0,5571 € 8,29
    augustus* 41 23 18 43% € 0,5571 € 9,94
    september* 87 49 38 43% € 0,5571 € 20,99
    oktober* 115 65 50 43% € 0,5571 € 27,62
    november* 183 104 79 43% € 0,5571 € 44,19
    december* 332 189 144 43% € 0,5571 € 80,10
    Totaal 1838 867 971 53% € 0,5571 € 541,02

    * Het aardgasverbruik voor juni tot en met december is gebaseerd op de gemiddelde besparing op aardgas in de maanden januari tot en met juni ten opzichte van de schatting van Greenchoice (te weten 53%).

    Het aardgasverbruik was met 4 kuub hoger dan het aardgasverbruik in mei, wat te maken heeft met meer bewolkte dagen. Op deze dagen warmt de zonneboiler wel op, maar te weinig voor een bad, 2 keer douchen en de vaatwasser. Overigens is 4 kuub aardgasverbruik nog steeds een besparing van 88% t.o.v. de schatting van Greenchoice op basis van de vorige bewoners. De zonneboiler heeft in juni nog steeds voor een zeer groot deel voorzien in onze behoefte aan warm tapwater, ook bij bewolkte dagen.

    Tot nu toe zitten we op een besparing van bijna 1.000 m3 aargas op jaarbasis. Bij de huidige prijs van 0,55 per m3 is dat ruim 500 Euro. De verbruikscijfers van juli tot en met december zijn nog schattingen op basis van de jaarschatting van GreenChoice. De inschatting van de besparing is vrij grof, het kan dus best zijn dat ons aardgasverbruik uiteindelijk hoger uitvalt en de besparing daarmee lager.

    Inmiddels is de besparing van onze zonneboiler en onze energiebesparende maatregelen (met name LED-lampen) zover opgelopen dat we ons maandbedrag bij GreenChoice hebben verlaagd van 208 Euro naar 105 Euro.

    Technische specificaties zonneboiler

    Voor de liefhebber geeft de tabel hieronder de belangrijkste specificaties van ons systeem.

    Wat Zon & Zo
    Merk Eco2All
    Type collector Heatpipes
    Omvang 30 stuks
    Boilervat 200 liter
    Warmteopbrengst 5,7 GJ
    Kosten 5.600
    Kosten/GJ Euro 982
    Besparing in m3 geen opgaaf leverancier
    Besparing in kWh 10-50% voor (vaat)wasmachine
    Terugverdientijd binnen 10 jaar
    Levensduur (opgave leverancier) Minstens 15 jaar

     

  • Klanten die niet willen betalen…

    Ik vermoed dat alle ondernemers (met en zonder personeel) in mijn netwerk daar wel eens mee te maken hebben. Speciaal voor hun een film van de presentatie van Mike Monteiro van Mule Design Studio tijdens een San Francisco Creative Morning. Vol met adviezen hoe je problemen kunt voorkomen. Een pleidooi voor meer zakelijkheid, zodat je meer ruimte krijgt voor het werk waar je hart ligt.

    [vimeo http://www.vimeo.com/22053820 w=400&h=225]

    2011/03 Mike Monteiro | F*ck You. Pay Me. from SanFrancisco/CreativeMornings on Vimeo.

    Bron: Helloform

  • Josie met zonnebril

    Na alle serieuze berichten van de afgelopen maanden is het weer ‘ns tijd voor wat zomerzotheid. Het weer is er warm genoeg voor. Gisteren hebben we opnieuw geprobeerd onze kleine dame een zonnebril op te laten zetten. Dit keer ging het een stuk beter, al houdt ze hem nog niet echt lang op…