Februari is bijna ten einde, dus tijd om te kijken naar ons energieverbruik in januari 2016. De jaarrekening van Greenchoice over 2015 is nog niet binnen, die volgt ergens in maart. Dus verdere analyse daarvan bewaar ik voor een volgende keer.
Gasverbruik
De belangrijkste variabele kostenpost op onze energierekening is het gasverbruik. Dit jaar is een stuk warmer begonnen dan 2015, dat is meteen te merken aan ons gasverbruik. Dit jaar hebben we 23 m3 minder aardgas verbruikt dan in 2015, dat is bijna 16% minder. Gecorrigeerd voor de lagere temperatuur blijft daar volgens Mindergas 9,8% van over.
Ons elektriciteitsverbruik lag deze maand ook 10% lager dan in 2015, daarvan hebben we 57% zelf op weten te wekken. Onze zonnepanelen en winddelen hebben 20% minder elektriciteit geproduceerd dan in januari 2015, waardoor ons netto elektriciteitsverbruik toch met 10% is gestegen t.o.v. 2015. In totaal hebben was ons netto elektriciteitsverbruik 165 kWh.
Een kleine hoeveelheid vergeleken bij de 1200 kWh aan gas die we nodig hadden voor de verwarming van ons huis, waardoor we deze maand slechts 14% van ons totale energieverbruik zelf hebben opgewekt. We hebben dus nog werk te doen om op jaarbasis naar nul-op-de-meter te komen 🙂
Een nieuw jaar de meterstanden zijn inmiddels genoteerd. Tijd dus om eens te kijken naar ons energieverbruik en niet te vergeten naar onze energieopwekking. Die laatste categorie bestaat sinds dit jaar uit een zonneboiler, zonnepanelen op eigen dak, Winddelen en uit zonnepanelen op andermans dak. Een analyse van de energierekening volgt later, want de eindafrekening over 2015 is nog niet binnen.
Totaal energieverbruik
In totaal hebben we in 2015 netto 6.119 kWh verbruikt. Dat is 5,5% meer dan in 2014 toen we 5.805 kWh verbruikten.
Cumulatief energieverbruik in kWh.
Het verschil is minder groot dan het tot oktober leek te worden. Dat heeft voor een deel te maken met het zachte weer in november en december en voor een deel met het feit dat onze zonnepanelen en winddelen in 2015 meer elektriciteit hebben opgeleverd dan in 2014. Een preciezere uitsplitsing daarvan volgt nog wel een keer. Voor nu constateer ik dat we nog 6.000 kWh te gaan hebben voordat ons energieverbruik op jaarbasis in evenwicht is met de hoeveelheid energie die we opwekken.
Omgerekend naar kWh bestaat het grootste gedeelte van ons energieverbruik uit gas voor verwarming en warm tapwater. Elektriciteit valt in het niet, doordat we deze bijna volledig zelf opwekken.
Netto energieverbruik in kWh naar toepassing
Gasverbruik
In 2015 hebben we 636 m3 gas verbruikt, omgerekend is dat 6.213 kWh. Dat is meer dan de 604 m3 in 2014. Omgerekend naar graaddagen is het gasverbruik licht gedaald van 0,200 m3/graaddag in 2014 naar 0,191 m3/graaddag in 2015. Het aantal graaddagen lag volgens Mindergas.nl echter hoger waardoor het totale gasverbruik in 2015 ook hoger uitvalt.
Elektriciteitsverbruik
Ons elektriciteitsverbuik lag in 2015 met 3.662 kWh 5% hoger dan de 3.477 kWh in 2014. De stijging wordt onder andere veroorzaakt doordat we onze badkamer dit jaar elektrisch verwarmen m.b.v. infraroodverwarming.
Energieopwekking
In 2014 wekten we ongeveer 45% van ons energieverbruik zelf op. In 2015 is dat weinig veranderd en wekken we nog steeds zo’n 45% zelf op. Voor elektriciteit waren we voor het tweede jaar op rij voor meer dan 100% zelf voorzienend en hebben we 94 kWh meer opgewekt dan verbruikt. Tegen 91 kWh in 2014. Tijd dus om de volgende radiatoren te gaan vervangen door infraroodverwarming 🙂
Opbrengst zonnepanelen
Onze zonnepanelen hebben in 2015 naar behoren gepresteerd. Ze hebben in 2015 in totaal 2.228 kWh opgewekt. Op basis van gegevens van zonnestroomopbrengst.eu hebben ze het beter gedaan dan andere installaties in Nederland en Zuid-Holland.
Specifieke opbrengst [kWh/kWp]
2013
2014
2015
Thuis panelen
571,29
1022,21
1031,5
Zuid-Holland
879,21
920,88
907,54
Netherlands
887,68
913,21
933,33
Opbrengst Winddelen
De opbrengst van onze Winddelen lag dit jaar voor het eerst sinds we ze hebben boven de 100% van de verwachte opbrengst, zowel bij Windcentrale De Jonge Held als bij Windcentrale Grote Geert. Samen leverden onze 3 winddelen 1.528 kWh op in 2015, tegen 1360 kWh in 2014.
Of ze daarmee financieel ook gaan opleveren wat vooraf voorgespiegeld is weet ik nog niet, maar dat vind ik zelf ook minder interessant. We hebben de winddelen toch vooral gekocht om een deel van ons elektriciteitsverbruik in eigen hand te produceren op een moment dat we ons nog geen zonnepanelen konden veroorloven.
Opbrengst Zonnedelen
We zijn inmiddels in het bezit van 6 zonnedelen in 4 projecten. Waarvan Uit Eigen Stad en Royal Matic inmiddels gerealiseerd zijn. Dat betekent dat ze ook stroom produceren. Nog niet erg veel zo in de donkere maanden, want over de maanden november en december hebben onze zonnedelen in totaal 4 kWh opgewekt.
Vooralsnog heb ik de opbrengst van onze zonnedelen niet meegenomen in onze eigen energieoverzichten. Het betreft namelijk leningen, dus de panelen zijn niet in mijn eigendom. Dus ik moet nog eens uitzoeken of ik de zonnestroom kan meetellen als zelf opgewekte stroom, of dat de eigenaar van de zonnepanelen dit al meerekent. Bovendien produceren we al meer stroom dan we verbruiken, dus tijd om meer gas om te ruilen voor elektriciteit.
November, dus tijd voor een update van ons energieverbruik. Ons netto energieverbruik ligt voor de eerste 10 maanden van 2015 op iets meer dan 4.000 kWh, dat is inclusief ons gasverbruik. Daarmee blijven we dicht in de buurt van het energieverbruik in 2014. Waarbij ik niet heb gecorrigeerd voor weersinvloeden.
Energieverbruik 2011-2015, cumulatief per maand.
Ook de variabele energiekosten blijven redelijk gelijk. Inmiddels zitten we iets boven de 400 Euro, vooral door een hoger energieverbruik in april.
Het voortschrijdend gemiddelde energieverbruik over de laatste 12 maanden ligt redelijk constant op zo’n 11.000 kWh, waarvan 600 tot 700 m3 aardgas is. Dat blijft het eerste dat ik verder wil verlagen. Ons elektriciteitsverbruik dekken we nog steeds volledig af met eigen opwekking van onze winddelen en onze zonnepanelen. Dus we hebben ook geen last van de heisa over het kopen van groene stroom die soms niet zo groen blijkt. Wat dat betreft is opwekking in eigen bezit of via een (lokale) energiecoöperatie een aanrader. Al ben ik als bestuurslid van het Schiedams Energie Collectief bevooroordeeld.
Als ik het energieverbruik corrigeer voor weeromstandigheden en voor het aantal vierkante meter dat ons huis groot is blijkt dat 2013 toch niet zo’n grote uitschieter was als de totale energieverbruiksgrafiek laat zien. De werkelijke trendbreuk in ons energieverbruik vind in 2013 plaats, ondanks dat de energierekening en het totale energieverbruik toen meer op 2011 en 2012 leken. Ons energieverbruik is nog steeds hoog als je het vergelijkt met nul-op-de-meter woningen, maar goed je houdt altijd baas boven baas.
Het is september, dus tijd om het energieverbruik van augustus te bekijken. Wederom zijn gas en elektriciteit samengevoegd en vertoon ik het totaal in kWh. Augustus was een redelijke maand voor ons energieverbruik, waarin we per saldo een klein beetje energie nodig hadden van het net. We leverde 36 kWh elektriciteit terug, doordat we 4 m3 aardgas verbruikt hebben kwamen we per saldo 4 kWh te kort.
Energieverbruik en opwekking augustus 2015
Onderstaande grafiek laat ons energieverbruik en de energieopwekking zien per maand. In augustus hebben we 4 m3 gas verbruikt, onze zonneboiler leverde de rest van onze warmwaterbehoefte. Aan elektriciteit hebben we in juli 36 kWh teruggeleverd.
Energieverbruik per maand in kWh
Ons energieverbruik bestond in augustus net als in juli voor 50% uit elektriciteit. Een van de hoogste percentages van het jaar, want in de wintermaanden maakt elektriciteit slechts 25% van ons energieverbruik uit. Op jaarbasis vormt elektriciteit ongeveer 1/3 van ons energieverbruik en wekken we 44% van ons energieverbruik zelf op met behulp van onze zonneboiler, zonnepanelen en winddelen. Zoals in onderstaande grafiek is te zien loopt ons netto energieverbruik in de zomermaanden terug. Dit komt door de zonneboiler en zonnepanelen.
Cumulatief energieverbruik in kWh (2011 – 2015)
In bovenstaande grafiek is goed te zien dat we nog aardig op weg zijn om in de buurt van ons energieverbruik uit 2014 te blijven. Dat ons netto energieverbruik sinds 2013 aan het dalen is is nog duidelijker als je kijkt naar het aantal Wattuur dat we verbruiken per vierkante meter oppervlakte van ons huis en per graaddag. Waarmee ik corrigeer voor zowel weersinvloeden als grootte van het huis. Helemaal correct is het nog niet, want in onderstaande cijfers is het volledige energieverbruik meegenomen. Dus ook zaken als koelkast, wasmachine en warm water. Zaken waar het weer of de grootte van de woning niet heel veel impact op heeft.
Cumulatief energieverbruik per maand in Wattuur per vierkante meter vloeroppervlak en per graaddag.
Ontwikkeling variabele energiekosten
Onze variabele energiekosten zijn dit jaar hoger dan in 2014. Al zitten we nog steeds lager dan in 2013. We zijn momenteel nog Euro 78 duurder uit dan in 2014 (ongecorrigeerd voor weersinvloeden of prijsverschillen). Daarvan wordt het grootste deel veroorzaakt door hogere elektriciteitsverbruik.
Juli zit er op, dus tijd om het energieverbruik van juli te bekijken. Vanaf deze maand heb ik besloten gas en elektriciteit volledig samen te voegen. Naar mijn mening laat dat het duidelijkst zien dat de werkelijke uitdaging voor het verduurzamen van het energieverbruik thuis zit in het aanpakken van het warmtegebruik en niet in het plaatsen van een paar zonnepaneeltjes. In ons geval betekent dat dat we ons gasverbruik moeten aanpakken. Waarbij we niet gaan wachten op de extra kostenpost van stadsverwarming, maar gekozen hebben voor all electric om van gas af te gaan.
Energieverbruik en opwekking juli 2015
Onderstaande grafiek laat ons energieverbruik en de energieopwekking zien per maand. In juli hebben we bijna de nul vastgehouden in gasverbruik, maar uiteindelijk hebben we toch 2 m3 gas verbruikt. Onze zonneboiler leverde de rest van onze warmwaterbehoefte. Aan elektriciteit hebben we in juli 191 kWh teruggeleverd.
Energieverbruik per maand omgerekend naar kWh.
Ons energieverbruik bestond in juli voor 50% uit elektriciteit. Een van de hoogste percentages van het jaar, want in de wintermaanden maakt elektriciteit slechts 25% van ons energieverbruik uit. Op jaarbasis vormt elektriciteit ongeveer 1/3 van ons energieverbruik. Op jaarbasis wekken we momenteel 44% van ons energieverbruik zelf op.
Energieverbruik in kWh per 12 maanden.
Tot slot de ontwikkeling van onze variabele energiekosten gedurende de eerste zeven maand vergeleken met voorgaande jaren. Onze winddelen, zonnepanelen en zonneboiler zorgen er samen nog steeds voor dat onze variabele energiekosten in juli gedaald zijn. We zijn momenteel nog Euro 66 duurder uit dan in 2014 (ongecorrigeerd voor weersinvloeden of prijsverschillen). Daarvan wordt 2/3 veroorzaakt door hogere elektriciteitskosten.
De eerste helft van het jaar zit er weer op. Tijd voor een update van het energieverbruik. Deze maand heb ik al wekelijks meterstanden bijgehouden om te zien of Greenchoice bij de berekening van het voorschot bedrag nou een beetje rekening houden met onze zonnepanelen. Het resultaat daarvan viel tegen. Tijd om te zien of ons energieverbruik en de uitkomst van de Tel de zon actie waar we weer aan mee hebben gedaan wel meevallen 😉
Uitkomst Tel de Zon 2015
De tel de zon actie vond dit jaar plaats van 1 t/m 7 juni. In deze week bracht ons systeem met een vermogen van 2160 Wp 81.00 kWh op. Volgens Tel de zon is dat een specifieke energie opbrengst van 37.50 kWh/kWp. De performance ratio van ons systeem daarmee 82,16 % en ons systeem functioneert goed. De performance ratio ligt wel behoorlijk lager dan vorig jaar, toen we nog 89,19% scoorde. Meer over de uitslag voor heel Nederland is hier te vinden.
Energieverbruik en opwekking juni
Vaak laat ik veel grafiekjes zien. Dit keer een poging om de ontwikkelingen samen te vatten in één grafiek:
Energieverbruik per maand, omgerekend naar kWh. Voor aardgas heb ik gerekend met 9,77 kWh/m3.
Bovenstaande uitsplitsing laat meteen zien hoe groot ons ‘wintergat’ is. In de zomermaanden wekken we bijna al onze energie zelf op, hooguit verbruiken we 30 a 40 kWh aan gas (3 tot 4 m3). In de wintermaanden hebben we nog steeds gas nodig, hoe graag ik ook van gas af wil. Door het uit te drukken in kWh i.p.v. in m3 aardgas is meteen duidelijk om welke hoeveelheid gaat. In het eerste kwartaal hebben we in kWh uitgedrukt evenveel gas verbruikt als we op jaarbasis aan elektriciteit verbruiken.
Buiten dat was juni een goede maand. Ons energieverbruik lag slechts 4% hoger dan in 2014. Dat ligt voor een groot deel aan een stijging van ons gasverbruik van 3 m3 in 2014 naar 4 m3 in 2015. Desondanks draaide onze zonneboiler lekker. Ook onze zonnepanelen en winddelen produceerde naar behoren met respectievelijk 310 en 78 kWh. Per saldo leverden we deze maand 130 kWh terug aan Greenchoice.
Dat brengt ons gasverbruik voor het eerste half jaar op 391 m3 aardgas (eerste half jaar 2014 360 m3) en ons elektriciteitsverbruik zit op 1.881. We hebben ook 2.018 kWh opgewekt met onze winddelen en zonnepanelen, waardoor we het eerste half jaar 137 kWh hebben teruggeleverd aan Greenchoice. Dat is minder dan vorig jaar, toen we in het eerste half jaar 311 kWh terugleverden. Deze daling van de teruglevering is vooral een gevolg van onze bewuste keuze om meer elektrisch te verwarmen.
Tot slot de ontwikkeling van onze variabele energiekosten gedurende het eerste half jaar vergeleken met voorgaande jaren. Het vijfde jaar dat we hier wonen wordt niet het meest goedkope jaar in energiekosten. Toch ben ik niet ontevreden. De variabele energiekosten lijken definitief te dalen van ruim 1.000 Euro per jaar naar zo’n 600 Euro per jaar. De maatregelen die we de afgelopen jaren hebben genomen hebben dus effect.
Cumulatieve variabele energiekosten per maand. 2011 t/m 2015
Al toen ik begin dit jaar mijn nieuwe voorschotbedrag kreeg voorgeschoteld van Greenchoice werd ik nieuwsgierig hoe ze dat berekenen. De eerste maanden van het jaar liep het allemaal netjes in de pas, aangezien onze zonnepanelen niet zoveel doen in de winter. Begin juni werd ik echter wel erg nieuwsgierig toen ik in mijn persoonlijk dossier Greenchoice’s inschatting van mijn verbruik voor de rest van het jaar zag. Zoals je in onderstaande afbeelding kunt zien is mijn elektriciteitsverbruik van juni t/m december op ongeveer 200 kWh per maand ingeschat. Terwijl ik in mei toch echt terug heb geleverd (groene balkje) en mijn gemiddelde verbruik over de jaren 2011 t/m 2014 voor juni 46 kWh is (2 jaar met en 2 jaar zonder zonnepanelen).
Schatting elektriciteitsverbruik door GreenChoice op 1 juni 2015
Reden om eens een maandje wat vaker m’n meterstanden in te vullen bij Greenchoice. Wat het aantal vragen vergroot, maar daar komen we zo op. Eerst eens kijken naar de jaarschatting: 2.062 kWh. Het kan natuurlijk zijn dat daar de Winddelen nog niet inzitten, dat weet ik niet. Dan nog is het erg hoog.
Schatting Greenchoice van elektriciteits- en gasverbruik in 2015 per 13 juni 2015.
In bovenstaande figuur is te zien dat ons geschatte elektriciteitsverbruik op 13 juni gedaald is naar minder dan 100 kWh voor de hele maand juni. Nog steeds 2 keer zo hoog als het gemiddelde van de afgelopen 4 jaar. Het jaarverbruik dat Greenchoice inschat is met ruim 100 kWh afgenomen.
Ons gasverbruik (dat ik voor de gein ook maar mee heb genomen) wordt ingeschat op rond de 10 m3 voor juni en 753 voor het hele jaar. Met een gemiddelde voor de 2011 t/m 2014 van 806 m3 zit Greenchoice redelijk in de buurt van mijn verwachting.
Schatting Greenchoice van gas- en elektriciteitsverbruik op 21 juni 2015
In de derde afbeelding is te zien dat de schatting van Greenchoice voor ons elektriciteitsverbruik wederom fors is gedaald. Op jaarbasis naar 1894 kWh, op maandbasis rond de 50 kWh, dicht bij het gemiddelde van de periode 2011 t/m 2014. Voor de komende zomermaanden wordt geen enkele aanpassing gemaakt door het systeem van Greenchoice.
De inschatting van het gasverbruik blijft constant, slechts 1 m3 minder op jaarbasis. Greenchoice lijkt dus redelijk goed met onze zonneboiler om te kunnen gaan.
Hoogte voorschotbedrag
Uiteindelijk is verbruik natuurlijk maar een kant van het verhaal. Veel interessanter is om te weten of ik niet te veel of te weinig voorschot betaal. Als ik te weinig betaal moet ik aan het eind bijbetalen, als ik te veel betaal gebruik ik Greenchoice een jaar lang als bank zonder er rente op te ontvangen (al krijg je dat ook bij de bank nauwelijks).
Schatting termijnbedragen door Greenchoice 13 juni 2015
Hierboven de inschatting van Greenchoice van de termijnbedragen. Ik begon het jaar op 100 Euro, inmiddels heb ik dat teruggeschroefd naar 75 Euro. Opvallend is dat de hoeveelheden die Greenchoice in dit overzicht vermeld volledig afwijken van de hoeveelheden in het eerdere overzicht op dezelfde datum. Het verschil kan hem niet in de winddelen zitten, want 1.954 minus 1.485 is geen 1.500. En bij gas is het ook bijna 100 m3 minder (753 versus 652 m3 aardgas).
Schatting termijnbedrag door Greenchoice op 21 juni 2015
Ook op 21 juni weken de hoeveelheden gas- en elektriciteitsverbruik af van het eerdere overzicht. Het elektriciteitsverbruik is gedaald tot iets minder dan 1.400 kWh tegen 1.894 kWh in het eerdere overzicht. Wederom een verschil dat niet te verklaren valt door de winddelen.
Het lastige aan het werken met rapport is dat het geen individuele gegevens bevat per woning, maar enkel voor een groep huizen gemiddeld. Het elektriciteitsverbruik voor warm water en verwarming bedroeg 1240 kWh in het jaar waar ik gegevens voor heb. Als ik 20% reken voor warm water (zoals ik zelf ook doe bij mijn gasverbruik) blijft 992 kWh over. Een standaard ‘rijwoning’ heeft volgens de leverancier een elektriciteitsverbruik van 500-600 kWh voor warm tapwater, dat blijkt ook uit de praktijkcijfers die ik heb mogen inzien. Het elektriciteitsverbruik voor verwarming komt dan uit op 640 kWh. Gecorrigeerd voor graaddagen is dat 622 kWh in 2014.
Kanttekeningen vooraf
Het vergelijken van het energieverbruik van verschillende woningen kent veel haken en ogen. Het energieverbruik hangt niet alleen samen met gebouwschil en techniek, maar ook met gezinssamenstelling en gedrag. Onderstaande berekeningen geven dan ook niet meer dan een grove eerste indruk. Voor een goede vergelijking is een grotere groep van vergelijkbare woningen nodig. Bij voorkeur ook met vergelijkbare gezinssituaties en leefgewoonten.
Het energieverbruik is gecorrigeerd voor het verschil in isolatiewaarde van de woningen. Dit heb ik gedaan op basis van een publicatie uit januari in TVVL magazine, waarbij gekeken werd naar werkelijk energieverbruik per energielabel en werkelijk energieverbruik per EPC waarde.
Kenmerken woning
De woning zijn veel beter geïsoleerd dan mijn eigen woning met een Rc-waarde van de muren van 5 (onze muren zijn 2,5) en een EPC voor de woning van 0,55 (onze woning heeft een EPC van 0,94). Voor de warmtepomp wordt in het onderzoek uitgegaan van een COP-waarde van 5. Dat wil zeggen dat met elke kWh elektrisch 5 kWh warmte wordt opgewekt. Volgens de leverancier is de COP voor verwarming 6 en voor tapwater 3. Al zullen die lager liggen in een slechter geïsoleerde woning. Voor mijn eigen woning is het advies om eerst meer te isoleren, omdat het elektriciteitsverbruik van een warmtepomp anders wel erg hoog wordt.
Ik heb na proberen te zoeken hoe groot de woningen uit het onderzoek zijn en voor zover ik kan nagaan ze variëren tussen de 100 en 125 m2. Voor het gemak ben ik uitgegaan van de grootste woning, die met 125 m2 in omvang vergelijkbaar is met mijn eigen woning (119m2).
Hypothese
Ik heb lang zitten puzzelen op een goede hypothese, omdat de woningen niet goed vergelijkbaar zijn in omvang. Tot dat ik tweets zag langskomen over de concept norm voor nieuwbouw, die uitgedrukt is in kWh/m2/jaar. Ook Nicolaas van Plushuis had dat al een keer de norm van de toekomst genoemd. Hij is bovendien lekker makkelijk te hanteren.
In dit geval verwacht ik op basis van de COP-waarde van de warmtepomp en de betere isolatie van de woningen dat het elektriciteitsverbruik voor verwarming uitgedrukt in kWh/m2/jaar voor een woning die met gas of infrarood (COP = 1) verwarmd wordt een factor 5 hoger ligt. Aangezien de isolatie van mijn eigen woning en van de infrarood woning waar ik gegevens van heb een stuk slechter is moet de verhouding nog schever zijn in het voordeel van de warmtepomp. De COP waarde van de warmtepomp zou bij correctie voor energielabel of EPC waarde rond de 5 uit moeten komen voor ons huis.
Een tweede hypothese is het energieverbruik voor verwarming van de infraroodwoning gelijk zou moeten zijn aan mijn eigen woning of anders aan het energieverbruik van het huis met HR-ketel, want de COP van infraroodverwarming is 1.
Uitwerking
De uitwerking heb ik vrij simpel gehouden. Ik heb het energieverbruik per vierkante meter per jaar van de verschillende warmtebronnen cumulatief berekend m.b.v. het aantal graaddagen per maand. Waarbij ik voor het infrarood huis de omvang gecorrigeerd heb. Dit huis is 250 m2 groot, maar volgens ThermIQ is dat geen eerlijke vergelijking, omdat slechts 3/5 van het huis woonruimte is. De overige 2/5 wordt weinig gebruikt. De omvang van mijn eigen huis heb ik niet gecorrigeerd voor de nauwelijks verwarmde ruimtes.
Het energieverbruk
Grafiek 1: Energieverbruik van verschillende warmtebronnen vergeleken.
In bovenstaande grafiek valt meteen op dat de warmtepomp inderdaad het laagste energieverbruik per m2 per jaar heeft. Ook opvallend is dat mijn huis fors zuiniger is dan het buurhuis met HR-ketel van het infrarood huis. Waarschijnlijk is ons huis dus beter geïsoleerd dan dat huis en het infrarood huis. Tegelijkertijd valt op dat het infrarood huis minder energie per m2 per jaar nodig heeft dan wij, zelfs als ik het energieverbruik over 60% van het vloeroppervlak bereken.
De hamvraag is natuurlijk of de hypotheses te toetsen zijn. Te beginnen met de COP van de warmtepomp.
Tabel 1: COP per verwarmingsbron, Beek 2014 als basis.
COP
Therm IQ
HR-ketel
Beek 2014
Warmtepomp
COP
1,4
0,4
1,0
6,2
COP correctie EPC-waarde
1,5
0,5
1,0
5,0
COP correctie energielabel
1,6
0,5
1,0
5,3
In tabel 1 is te zien dat het in geval van gasverwarming vs. de warmtepomp aardig klopt. Ongecorrigeerd voor isolatiewaarde verbruikt een huis met warmtepomp inderdaad een factor 6 minder kWh voor verwarmen dan mijn HR-keteltje. Het matig geïsoleerde huis met hr-ketel verbruikt zelfs 15 keer zoveel energie. Het vreemde is wel dat de COP van de infraroodverwarming niet op 1 uitkomt. In vergelijking met mijn eigen huis is de COP 1,4 als ik niet corrigeer voor isolatie en 1,6 als ik corrigeer op basis van werkelijk energieverbruik per m2 per jaar per energielabel.
Vergelijk ik het met het huis met hr-ketel (identiek huis, vergelijkbare woonsituatie) dan is de COP van infraroodverwarming zelfs 3. Waarbij ik in het nadeel van infrarood heb gerekend door het energieverbruik van de hr-woning te berekenen op basis van 250 m2, terwijl ik het energieverbruik van de infraroodverwarming berekend heb op basis van 150 m2. Als ik het volledig vloeroppervlak van de infraroodwoning reken wordt de COP 5. Dat leek me iets te gortig. Bovendien rekent ThermIQ zelf ook met de verhouding 1 : 3 voor infraroodverwarming versus gasverwarming.
Eigen energieverbruik op basis infrarood en warmtepomp
Als ik ga kijken naar ons eigen energieverbruik over 2014 kom ik op basis van de verhoudingen uit de vorige paragraaf op de volgende energieverbruiken. Waarbij ik ervan uitgegaan ben dat ons tapwater in alle gevallen voor 50% geleverd wordt door onze zonneboiler en in geval van ThermIQ is voor tapwater gerekend met het praktijkverbruik van doorstroomverwarmers in het huis met infraroodverwarming.
Warmtebron
Beek 2014
ThermIQ
Warmtepomp
Verwarming
3688
1146
592
Tapwater
2207
800
300
Totaal
5895
1946
892
Bovenstaande geeft een grof beeld van wat ik verwacht, want het zijn geen op maat gemaakte offertes of berekeningen. Het geeft wel een lijn aan, die laat zien dat het energieverbruik voor verwarming en tapwater bij zowel warmtepomp als infraroodverwarming fors daalt t.o.v. gas. Bij de doorstroomverwarmers komt daar als voordeel bij dat er geen leidingverliezen zijn.
Het verschil tussen de combinatie van infraroodverwarming en doorstroomverwarmers aan de ene kant en warmtepomp aan de andere kant lijkt met 1.054 kWh groot. Op jaarbasis is dat ongeveer 250 Euro meer aan elektriciteitsverbruik, twee winddelen extra kopen of 4 zonnepanelen extra plaatsen.
Conclusie
Mijn eerste indruk is dat de stelling dat de COP waarde van infrarood 1 is en dat er dus geen energie mee bespaart kan worden te simplistisch. Voor matig geïsoleerde woningen lijkt infraroodverwarming een manier om energie te besparen en van gas af te gaan, zonder dat veel extra isolatie nodig is. Voor goed geïsoleerde woningen kan infrarood ook een alternatief zijn, zeker bij bestaande bouw waar nog geen balansventilatie of lage temperatuurverwarming aanwezig is.
Veel belangrijker is dat zowel infraroodverwarming, doorstroomverwarmers en warmteboilers prima bruikbaar zijn om van gas af te gaan.
Mei is voorbij, dus hoog tijd om weer eens wat plaatjes en analyses van ons energieverbruik te laten zien. Het zijn de Solar Days en onze zonnepanelen liggen er bijna 2 jaar op, mooi moment om daar wat meer op in te zoemen. Eerst de ontwikkeling van ons elektriciteitsverbruik en -opwekking en onze variabel energiekosten.
Elektriciteitsverbruik en opwekking
In mei hebben we voor de 3e maand dit jaar meer opgewekt dan verbruikt. In totaal hebben we 189 kWh teruggeleverd. Het grootste deel daarvan staat op conto van onze zonnepanelen, maar ook onze winddelen deden het goed. Ons elektriciteitsverbruik is ook gedaald t.o.v. april.
Ons elektriciteitsverbruik lag in mei ongeveer gelijk aan dat in mei 2014. De opbrengst van onze zonnepanelen en winddelen lag echter 16 hoger dan in mei 2014.
Op jaarbasis is stabiliseert ons elektriciteitsverbruik zich voorlopig op zo’n 3.700 kWh, terwijl we vorig jaar nog op 3.241 kWh zaten. Daarvan hebben we nu wel weer 100% zelf opgewekt met onze winddelen en zonnepanelen. We hoeven dus geen aanvullende elektriciteit te kopen bij Greenchoice via het Schiedams Energie Collectief.
Ontwikkeling netto energieverbruik
Ons totaal energieverbruik t/m april mei 2015 ligt zo’n 13% hoger dan in 2014, in totaal hebben we netto zo’n 3.700 kWh verbruikt. Waarbij gas en warmte van de zonneboiler zijn omgerekend naar kWh en opwekking van warmte en elektriciteit afgetrokken zijn van het energieverbruik. Doordat we behoorlijk wat elektriciteit zelf opwekken bestaat ons netto energieverbruik t/m mei volledig uit aardgas.
Vorig jaar eindigde we rond de 6.000 kWh netto energieverbruik, dus ik hou goede hoop dat dat haalbaar is. Zeker omdat de infraroodverwarming in de badkamer inmiddels los van de verlichting te bedienen is en in het nieuwe stookseizoen een goed werkende draadloze klokthermostaat krijgt. Deze 6.000 kWh bestond vorig jaar volledig uit aardgas, want we wekten 91 kWh elektriciteit meer op dan we verbruikten. Het laat meteen ook zien waarom warmte een veel belangrijker vraagstuk is dan elektriciteitsverbruik als je het energieverbruik van je woning wil aanpakken of als je van het gas af wil.
Ontwikkeling variabele energielasten
Onze variabele energiekosten zijn dit jaar een hoger dan in 2014. Hoewel we inmiddels wel weer onder de kostencurve van 2011 zijn gedoken zitten we toch nog bijna 25% boven de de variabele kosten in 2014. Dat is ongeveer 70 Euro meer in 5 maanden, oftewel zo’n 12 Euro per maand.
Ontwikkeling kosten gas en elektriciteit (cumulatief)
Aangezien onze kosten hoger zijn dan vorig jaar leek het me tijd om eens te kijken naar de hoogte van ons voorschotbedrag bij Greenchoice. Daar viel op dat ondanks het hogere bedrag het advies juist was om het voorschotbedrag te wijzigen. Tijd om dus wat dieper te kijken naar hoe ze ons elektriciteits- en gasverbruik voor de rest van het jaar inschatten. Daar kan je in je persoonlijk dossier een mooi overzicht van krijgen. Bij ons ziet dat er als volgt uit:
Wat opvalt is dat er geen rekening gehouden lijkt te worden met onze zonneboiler en zonnepanelen. Dat eerste kan ik me nog voorstellen, aangezien we niet aan Greenchoice hebben doorgegeven dat we een zonneboiler hebben. Bovendiengaat het ook niet om hele grote getallen met 20m3 aardgas per maand in de zomermaanden.
Onze zonnepanelen hebben we echter wel gemeld, zowel bij Greenhoice als bij de netbeheerder, en het gaat om grote hoeveelheden die Greenchoice er naast zit. Nu weet ik dat energieleveranciers kijken naar het gemiddeld gebruik van de afgelopen 3 jaar, maar dan nog kom ik tot een heel ander plaatje (waarin dan wel de winddelen inbegrepen zijn):
Het kan natuurlijk zo zijn dat Greenchoice de elektriciteit die we via onze winddelen opwekken meerekent als zijnde geleverd door Greenchoice, dan nog gaan we in de zomermaanden zeker geen 200 kWh per maand verbruiken. Gemiddeld kom ik voor de afgelopen 5 jaar op 50 tot 100 kWh per maand uit, waarbij het gemiddelde de laatste 2 jaar door onze zonnepanelen fors gedaald is. De opbrengst van onze zonnepanelen lijkt echter op geen enkele wijze terug te komen in het verwachte elektriciteitsverbruik. Een beetje jammer is dat wel. Het voorschot bedrag heb ik deze maand teruggeschroefd naar Euro 75 per maand, dat is denk ik nog steeds aan de hoge kant.
Zonnepanelen
Ik had in verband met de Solar Days meer informatie over onze zonnepanelen beloofd. We hebben ze 2 jaar geleden laten installeren voor een kleine 4.000 Euro. Het leek me dus aardig om eens een grafiekje te maken van de ontwikkeling van de kosten per kWh. Simpelweg berekend door aanschafkosten te delen door de totale elektriciteitsopbrengst sinds de installatie. Stel dat onze zonnepanelen er vandaag mee ophouden en ze niet onder enige garantie vallen dan zijn de kosten per kWh Euro 0,88. Ter vergelijking een kWh van het energiebedrijf kost ongeveer Euro 0,23 (vooral door de belasting). Over ongeveer 6 jaar duikt de prijs van stroom van onze zonnepanelen onder de elektriciteitsprijs. Uitgaande van een levensduur van 20 jaar en zonder rekening te houden met inflatie of vervangen van de omvormer komen de kosten per kWh uit op ongeveer 11 Eurocent. Dat is de helft van het huidige tarief en als salderen ooit wordt afgeschaft dan schuiven we er een opslagsysteem tussen 🙂
Interessanter dan de kosten per kWh na 2 jaar is natuurlijk de vraag hoe onze installatie het doet ten opzichte van andere installaties in Nederland en Zuid-Holland. We doen daarom dit jaar weer mee aan de Tel de zon actie, maar we houden ook iedere maand de hoeveelheid opgewekte elektriciteit bij op de website Zonnestroomopbrengst.eu. Dat levert de volgende grafieken op. De opbrengst van 2013 telt niet mee, want onze zonnepanelen zijn pas halverwege 2013 geïnstalleerd. In 2014 en 2015 is te zien dat onze zonnestroominstallatie beter presteert dan het gemiddelde in Nederland en Zuid-Holland, althans van de installaties die bekend zijn bij Zonnestroomopbrengst.eu.
Het is al bijna half mei, dus hoog tijd om weer eens wat plaatjes en analyses van ons energieverbruik te laten zien. Het stookseizoen is zo ongeveer ten einde, dus tijd om te zien of het vervangen van de radiator in de badkamer door een infrarood verwarmingspaneel tot een daling van ons gasverbruik heeft geleid. Beter zou natuurlijk zijn als de installatie van een infraroodpaneel tot een daling van ons totale energieverbruik zou leiden, zoals bij het huis dat ik eerder door rekende.
Elektriciteitsverbruik en opwekking
In april hebben we voor de tweede maand dit jaar meer opgewekt dan verbruikt. Was het in maart nog maar 11 kWh, in april was het met 97 kWh een stuk overtuigender. In onderstaande grafiek is goed te zien dat het infraroodpaneel tot een veel hogere piek aan elektriciteitsverbruik leidt dan in de winter van 2013. Dat komt onder andere doordat we er voor gekozen hebben om de infraroodverwarming tijdelijk op de badkamerverlichting aan te sluiten. Dat was niet ideaal voor ons elektriciteitsverbruik en inmiddels is dit dan ook aangepast. Waardoor de infraroodverwarming los te bedienen is met een Klik Aan Klik Uit schakelaar.
Ons elektriciteitsverbruik lag in april 35 kWh (15%) hoger dan in 2014. De opbrengst van onze zonnepanelen en winddelen lag echter 46 kWh (14%) hoger dan in april 2014, waardoor we per saldo 10 kWh meer terug hebben geleverd dan in 2014.
Elektriciteitsverbruik per maand in kWh
Op jaarbasis is ons elektriciteitsverbruik behoorlijk aan het stijgen. We zitten nu op bijna 3.700 kWh, terwijl we vorig jaar nog op 3.241 kWh zaten. Daarvan hebben we 96% zelf opgewekt met onze winddelen en zonnepanelen. De resterende 4% elektriciteit kopen we via het Schiedams Energie Collectief groen in bij Greenchoice. Eind dit jaar vullen we dat hopelijk weer tot 100% aan met Schiedamse zonne-energie van het Wennekerpand.
Elektriciteitsverbruik en -opwekking (12 maands voortschrijdend totaal).
Warmte
Afgelopen maand was het goed zonnig, dat was ook zeker te merken aan de zonneboiler. Tegelijkertijd was het vergeleken met 2014 een koude maand met 221 graaddagen, 49% meer dan in 2014 (bron: mindergas). Ons gasverbruik was dan ook 20 m3 hoger dan in 2014, waarvan 45% toe te schrijven was aan kouder weer. De resterende 55% lag aan onzuiniger stoken en/of meer warmwatergebruik.
Gasverbruik per maand in m3 en m3/graaddag. Januari 2011 t/m april 2014.12 maands warmteverbruik in m3 aardgas.
Per 12 maanden is ons gasverbruik nog steeds redelijk constant en ligt rond de 600 m3 aardgas, ruim Euro 300. Doordat we in april meer hebben gestookt dan in 2014 is ons totale gasverbruik wel licht opgelopen. Het zal nog een behoorlijke krachtinspanning kosten om dit jaar weer rond de 600 m3 gasverbruik te eindigen. Al lijkt mei vooralsnog goed mee te werken met het zonnige weer. Veel zal echter afhangen van de laatste maanden van het jaar, als de eerste maanden van het stookseizoen beginnen. En van de vraag of we onze plannen om ons gasverbruik te verlagen de komende zes maanden weten uit te voeren.
Ontwikkeling netto energieverbruik
Ons totaal energieverbruik t/m april 2015 ligt iets hoger dan in 2014, in totaal hebben we 4.000 kWh verbruikt. Waarbij gas en warmte van de zonneboiler zijn omgerekend naar kWh. Vorig jaar eindigde we rond de 6.000 kWh netto energieverbruik, dus ik hou goede hoop dat dat haalbaar is. Zeker omdat de infraroodverwarming in de badkamer inmiddels los van de verlichting te bedienen is en in het nieuwe stookseizoen hopelijk met een goed werkende draadloze klokthermostaat.
Netto energieverbruik (energieverbruik minus opwekking) in kWh.
Het is weinig verrassend dat ons energieverbruik ook omgerekend naar m2 gestegen is t.o.v. 2014. Spijtiger is dat het zelfs omgerekend naar kWh per graaddag opgelopen is. Wat dat betreft heeft ons infraroodpaneel vooralsnog niet het effect zoals in de woning met infraroodverwarming. Wel zitten we inmiddels duidelijk onder het energieverbruik van 2011 en 2012. Alleen 2013 komt in de buurt als het gaat om het netto energieverbruik per graaddag. In energieverbruik per m2 vloeroppervlak is duidelijk te zien dat 2013 een koud jaar was.
Netto energieverbruik in kWh/graaddag (cumulatief).Netto energieverbruik in kWh per m2 vloeroppervlak (cumulatief).
Wanneer ik kijk naar het energieverbruik in Wattuur per graaddag per m2, dan is te zien dat we in 2015 hoger zitten dan in 2014, maar lager dan voorgaande jaren. Waarbij april de eerste maand is dat ons infraroodpaneel niet meer op de verlichting werkte, dus dat schept verwachtingen voor verdere daling van het energieverbruik in het najaar.
Netto energieverbruik in Wattuur/graaddag per m2 vloeroppervlak.
Ontwikkeling variabele energielasten
Onze variabele energiekosten zijn dit jaar een stuk hoger dan in 2014. Hoewel we inmiddels wel weer onder de kostencurve van 2011 zijn gedoken zitten we inmiddels toch op ruim Euro 400 tegen zo’n Euro 250 in 2014.
Variabele energiekosten (gas en elektriciteit), cumulatief per maand.
De hogere variabele energiekosten worden vooral veroorzaakt door hogere kosten voor elektriciteit, de kosten voor gas zijn namelijk nauwelijks gestegen t.o.v. 2014. Zoals onderstaande uitsplitsing laat zien.
Variabele gaskosten, cumulatief per maand.Variabele elektriciteitskosten, cumulatief per maand
Plannen voor het nieuwe stookseizoen
Het komend half jaar heb ik twee plannen in ons huis. Ten eerste wil ik graag aan de slag met Open Energy Monitor aan de slag ter vervanging van de Qbox van Qurrent die het vorig jaar na 2 jaar trouwe dienst begeven heeft.
Op de tweede plaats wil ik de slaapkamers van de kinderen graag uitrusten met infraroodverwarming. Van het aanslaan van de radiatoren worden ze ’s ochtends namelijk wakker en ik ben ook niet te spreken over de gebruiksvriendelijkheid van de klokthermostaatknoppen van Danfoss, die we ruim twee jaar geleden hebben geïnstalleerd. Bovendien zetten we dan onze volgende stap naar #vangasaf.
Daarbij hoop ik dat ThermIQ tegen die tijd zijn nieuwe draadloze en traploze aansturing voor de infraroodpanelen gereed heeft, zodat we de panelen kunnen aansturen via de telefoon en het elektriciteitsverbruik kunnen uitsplitsen via Open Energy Monitor. Wat dan nog resteert aan gasverbruik zijn verwarming van huiskamer en voor warm tapwater (voor zover de zonneboiler dat niet levert). In de hal, zolder en op onze eigen slaapkamer zit ook een radiator, maar die stoken we zelden tot nooit.
