Krispy's blog

Tag: energieverbruik

  • Een stabielere energierekening met wind- en zonne-energie

    Eind februari hebben we onze cv-ketel uitgezet en sindsdien gebruiken we geen aardgas meer. We gebruiken enkel afvalwarmte, zonnewarmte en zonnestroom van eigen dak, aangevuld met windenergie van windturbines waar we mede-eigenaar van zijn en 1.200 kWh inkoop van groene stroom. Ondanks de stijging van het leveringstarief voor elektriciteit met ruim 250% ten opzicht van de eerste 11 maanden van 2021 zijn de elektriciteitskosten met slechts 20% gestegen. Dat komt voornamelijk doordat we een groter deel van onze elektriciteit zelf opwekken met zonnepanelen en winddelen. Onze totale energiekosten zijn de eerste 11 maanden van 2022 met 700 Euro gedaald t.o.v. 2021. Dat kom door verandering van overheidsbeleid.

    Energierekening

    Onderstaande grafiek laat de hoogte van onze energierekening per maand zien.

    2022 Energiekosten Per Maand Tm November

    In de grafiek is goed zichtbaar dat we in het eerste kwartaal minder winddelen hadden, waardoor we meer elektriciteit in hebben moeten kopen. Ook is te zien dat we van mei tot en met oktober per saldo een negatieve energierekening hadden.

    In oktober vielen de kosten mee door de elektriciteit van onze zonnepanelen en winddelen. In de andere maanden van het stookseizoen (oktober t/m maart) zijn de kosten fors door ons verbruik en de hoge elektriciteitstarieven. Over de eerst 11 maanden van 2022 bedroeg het gemiddelde leveringstarief 0,45 Eurocent, meer dan 3 keer zo veel als de 0,13 Eurocent die we in de eerste 11 maanden van 2021 betaalde. Wat al fors was, want in de jaren daarvoor lag het leveringstarief (exclusief energiebelasting en opslag duurzame energie) voor elektriciteit meestal tussen de 5 en 8 Eurocent per kilowattuur.

    Ondanks fors gestegen hogere leveringstarieven zijn de kosten voor levering van elektriciteit met slechts 100 Euro (20%) gestegen. Dat komt doordat we in 2022 veel minder energie hebben ingekocht dan in 2021. Kochten we in de eerste 11 maanden van 2021 nog bijna 4.800 kWh gas en elektriciteit in, in 2022 is dat gedaald naar een kleine 1.700 kWh. Tegelijkertijd is onze eigen productie gestegen van een klein 2.900 kWh naar ruim 4.400 kWh.

    Dat komt doordat we meer winddelen hebben gekocht en onze zonnepanelen meer stroom hebben geproduceerd. Over de stroom die onze winddelen opbrengen betalen we energiebelasting, opslag duurzame energie en een vergoeding voor onbalans kosten aan het energiebedrijf waar we een contract mee hebben. Enkel het leveringstarief wordt gesaldeerd.

    De kostprijs van de elektriciteit van onze winddelen bedroeg over de eerste 11 maanden 14 Eurocent/kWh, inclusief btw, afschrijvingskosten en onbalans kosten. Inclusief energiebelasting en opslag duurzame energie bedroegen de kosten 23 Eurocent/kWh (inclusief btw). De kostprijs van de van het energiebedrijf afgenomen elektriciteit, inclusief energiebelasting, opslag duurzame energie en btw lag in dezelfde periode gemiddeld op 69 Eurocent per kWh. Een voordeel van 46 Eurocent per kilowattuur.

    2022 Energiekosten Tm November Per Jaar

    De totale kosten over de eerste 11 maanden van 2022 liggen onder de 800 Euro, fors lager dan 1.500 Euro in 2021 en terug op een niveau dat we sinds 2014 niet meer hebben gekend. Dat komt grotendeels door verlaging van de energiebelasting en opslag duurzame energie, en door de extra tegemoetkoming in de energiekosten van november.

    Bruto energiegebruik

    Ons bruto energiegebruik lag in de eerste 11 maanden van het jaar 3% lager dan ons zuinigste jaar sinds we hier wonen.

    2022 November Ontwikkeling Bruto Energiegebruik Per Jaar

    We hebben in totaal zo’n 6.100 kilowattuur gebruikt. Ik verwacht dat daar nog zo’n 1.000 kWh bijkomt in december. Daarmee maken we nog kans om het zuinigste jaar sinds we hier wonen te verbeteren.

    2022 November Energieproductie 12 Maands Voortschrijdend Totaal

    Eerder dit jaar hebben we 6 winddelen bijgekocht om een groter deel van onze elektriciteit zelf te produceren. Op jaarbasis zouden we nu rond de 6.500 kWh zelf op moeten wekken, waarvan 2.000 kWh met zonnepanelen en 4.500 met winddelen. Er zijn nog steeds dagen met weinig wind en weinig zon, waarop de stroom die we gebruiken van fossiele energiecentrales komt. Door de combinatie van wind en zon wordt dat wel een stuk minder dan met enkel zonnepanelen. Onderstaande grafiek laat goed zien dat de elektriciteit die we van onze winddelen krijgen op jaarbasis fors in de lift zit. Nog niet op het niveau van 4.500 kWh, maar wel ruim boven de 2.000 kWh. In totaal produceren we nu op jaarbasis meer dan 4.000 kWh.

    2022 November Netto Energiegebruik

    Ons netto energiegebruik ligt in de eerste 11 maanden van 2022 dan ook fors lager dan voorgaande jaren. Sinds de aankoop van extra winddelen en de installatie van de hybride warmtepomp schommelt het netto energiegebruik tussen de 1.200 en 2.300 kilowattuur. Ik verwacht dat het in december nog wel wat omhoog gaat, maar dat het netto energiegebruik onder de 2.500 kilowattuur blijft.

    2022 November Energiebronnen

    Dat we meer elektriciteit produceren met onze winddelen is ook goed zichtbaar in ons energiegebruik van de eerste 11 maanden door de jaren heen. In 2022 ligt de hoeveelheid elektriciteit die we ingekocht hebben bij het energiebedrijf een stuk lager, terwijl de hoeveelheid windenergie die we van onze winddelen krijgen stijgt. Volgend jaar verwacht ik dat dat doorzet, waarbij we (bij gelijkblijvend verbruik) bijna geen elektriciteit meer inkopen bij het energiebedrijf.

    De grafiek laat ook goed zien hoe het aandeel aardgas in onze energiemix de afgelopen 10 jaar stapsgewijs is verlaagd. Met de grootste stappen vanaf 2019. De laatste stap hebben we dit jaar gemaakt. Inmiddels is onze gasmeter verwijderd en is ons huis volledig aardgasvrij. Vanaf volgend jaar zal ons gasverbruik 0 m3 per jaar zijn.

    Energiegebruik naar toepassing

    Ons energiegebruik valt uiteen in drie delen: warm water, verwarming en apparatuur.

    2022 November Energievraag Opgesplitst Naar Toepassing

    In bovenstaande grafiek is goed zichtbaar dat het stookseizoen weer begonnen is. Het energiegebruik stijgt en dan met name het energiegebruik voor verwarming. Ook het energiegebruik voor apparaten is gestegen, wat niet gek is nu de dagen korter worden en er dus vaker ligt aan is in huis.

    2022 November Energievraag Per 12 Maanden Opgesplitst Naar Toepassing

    Op jaarbasis is ons energiegebruik voor warm water aan het dalen, net als het energiegebruik voor verwarming. Klimaatverandering zorgt er voor dat we ruim 1.000 kWh minder nodig hebben voor verwarming dan in de periode 1901-1930. De besparing t.o.v. de klimaatperiode 1991-2020 bedraagt ongeveer 300 kWh, waarmee de afgelopen 12 maanden warm zijn vergeleken met een gemiddeld jaar.

    2022 November Aandeel Per Toepassing In Energievraag Obv 12 Maanden

    Klimaatverandering zorgt op jaarbasis voor 12,5% minder energiegebruik. Daarmee vormt klimaatverandering inmiddels ongeveer een even groot aandeel in ons totale energiegebruik als het energiegebruik voor warm water (12,7%). Apparaten vormen inmiddels het grootste aandeel in ons energiegebruik met 39,8%. Meer dan onze infraroodverwarming die 35% van ons energiegebruik vormt.

    Warm water

    De HeatCycle van De Warmte heeft zich in november goed gehouden. Aan het temperatuurverloop is wel goed zichtbaar dat november kouder en bewolkter is geweest dan oktober.

    Afbeelding 2

    Bovenstaande grafiek laat goed zien dat de gemiddelde temperatuur van het boilervat begin november fors terugvalt. Toch hebben we op 1 dag na geen koude douche gehad. Die dag was 22 november en het temperatuurverloop van die dag zie je hieronder.

    Afbeelding

    De gasfanaten zullen zich ongetwijfeld verkneukelen en afvragen wat er mis was gegaan. Het antwoord is heel simpel: ik heb waarschijnlijk ’s avonds op 21 november een verkeerd knopje ingedrukt waardoor de warmtepomp in standby modus is gezet. Daar kwam ik pas de volgende dag na werktijd achter toen het water lauw uit de kraan kwam en ik hoorde dat de warmtepomp de hele dag opvallend stil was geweest. DeWarmte reageerde gelukkig ook buiten kantooruren snel met een suggestie van wat mogelijk het probleem was en hoe ik dat zelf op kon lossen. Waarna goed te zien is dat de temperatuur ’s avonds weer rap opliep.

    Afbeelding 1

    In bovenstaande grafiek met het energiegebruik en de energieproductie van de warmtepomp per dag is goed te ziend dat het probleem waarschijnlijk al op 21 november begonnen is. De energieproductie ligt die dag namelijk opvallend laag, niet gek als je de warmtepomp op standby zet. Op de andere dagen is goed zichtbaar dat de warmtepomp met een energiegebruik van 1 tot 4 kWh per dag ons water warm houdt. Op maandbasis hebben we in november 60 kWh gebruikt, terwijl we vorig jaar met aardgas 215 kWh gebruikte. Dat betekent dat we dit jaar in november 72% minder energie hebben gebruikt voor warm water dan in 2021.

    Inmiddels heb ik ook alle leidingen van en naar de warmtepomp op zolder geïsoleerd, zodat er nog minder warmte verloren gaat. Nu nog de aanvoerleiding van warm water isoleren en dan is er weer een klein energiebesparingsklusje afgerond.

    Verwarming

    Sinds begin 2019 verwarmen we ons huis volledig met infraroodverwarming. Sindsdien is ons energiegebruik voor verwarming per gewogen graaddag (dus gecorrigeerd voor temperatuur) met gemiddeld 42% gedaald. Daarbij is niet gecorrigeerd voor de eenmalige piek in ons energiegebruik in 2013 en ook niet voor het hogere energiegebruik van twee jaar thuiswerken met corona.

    2022 November Verwarming In Kwh Graaddag

    Ook in bovenstaande grafiek is te zien dat het stookseizoen weer is begonnen. Ons energiegebruik per gewogen graaddag lag nog wel onder het jaargemidddelde. Ten opzicht van vorig jaar november lag ons energiegebruik per gewogen graaddag 29% lager.

    Op maandbasis hebben we in november 315 kWh gebruikt voor verwarming. Dat is 36% minder dan in november 2021. Daarvan komt 10% doordat november 2021 warmer was dan november 2022 en 26% door zuiniger stookgedrag.

    Grafiek van energiegebruik voor verwarming op jaarbasis

    Op jaarbasis ligt ons energiegebruik voor verwarming met 2.968 kWh/jaar weer onder de 3.000 kWh/jaar. Daarmee naderen we de niveaus van voor corona. We besparen op dit moment ruim 1.000 kWh t.o.v. het energiegebruik op basis van het gemiddelde aantal gewogen graaddagen in de periode 1901-1930 en 20% t.o.v. het energiegebruik o.b.v. het gemiddelde aantal gewogen graaddagen in de periode 1991-2020.

    Of we 2022 onder de 3.000 kWh afsluiten zal voor een groot deel afhangen van het weer de komende weken. Als we net zoveel verstoken als in 2021 kan dat lukken.

    Conclusie

    Ons energiegebruik ligt 3% lager dan in 2021, daarmee zitten we in lijn om te besparen op ons gebruik. Wat hard nodig is in de huidige aanbodcrisis. Ook zorgen onze zonnepanelen en winddelen er voor dat de effecten van de prijsstijgingen van elektriciteit onze deur grotendeels voorbij gaan.

    Het is nog wel een vraagteken hoe de aangekondigde heffing op overwinsten van elektriciteitsproducenten gaat uitpakken. De windturbines waarin we deelnemen hebben namelijk een vermogen > 1 MW. Als de opbrengst van onze winddelen gemaximaliseerd wordt op 13 Eurocent per kilowattuur, dan kijken we de komende 7 maanden tegen een forse verhoging van onze energierekening aan. Volgens De Windcentrale wordt de opbrengst van de winddelen verrekend tegen leveringstarief, ook nu de heffing overwinsten elektriciteitsproducenten van kracht is. Daarmee werken onze winddelen en zonnepanelen als een schokbreker voor de huidige prijsstijgingen. Daarin zijn we niet uniek, want er in Nederland en in het buitenland meerdere initiatieven die hetzelfde bereiken.

    Voor de Energiebank Schiedam betekent dat gelijkblijvende opbrengsten, want samen met GroenLinks Schiedam schenken we hen de opbrengst van 34 winddelen. In november hebben de winddelen ruim 1.800 kWh geproduceerd. Omgerekend ruim €1.000, het is nog even zoeken naar het geld om dat ook uit te kunnen keren. Want in het voorschot van het energiebedrijf wordt geen rekening gehouden met de opbrengst van deze extra winddelen. Gezien de hoge energie prijzen kan dat geld beter nu besteed worden door Energiebank Schiedam dan volgend jaar nadat we onze jaarafrekening hebben gekregen.

  • Zes maanden zonder gasverbruik

    Eind februari hebben we onze cv-ketel uitgezet. Dat betekent dat we inmiddels een half jaar geen aardgas gebruikt hebben in huis. Ons bruto energiegebruik voor 2022 komt tot en met augustus op 4.600 kWh (gas en elektra) en kruipt langzaam maar zeker dichter tegen dat van 2020 aan. Het zuinigste jaar sinds we in 2010 ons huis kochten, uitgaande van het bruto energiegebruik. Zonder onze zonnepanelen en winddelen mee te rekenen scoren we nog steeds NegaWatts. Als ik daar wel rekening mee hou ligt ons energiegebruik 12% lager dan in 2020.

    Onze totale energierekening bedraagt tot nu toe Euro 950, dit wordt veroorzaakt door de hogere energieprijzen. Op jaarbasis is dat een maandbedrag van Euro 140. Daarbij ga ik ervan uit dat onze energieleverancier een lagere vergoeding voor alle teruglevering geeft. Mocht ik dat verkeer hebben en het enkel gaan om een lagere vergoeding voor wat we op jaarbasis meer opwekken dan gebruiken dan bedraagt onze rekening tot nu toe Euro 700, op jaarbasis een maandbedrag van Euro 115.

    Energiegebruik

    Ons totale energiegebruik ligt al maanden lager dan gemiddeld. Ook in augustus hebben we ten opzichte van 2021 vooral bespaard op ons energiegebruik voor warm water. De combinatie warmtepomp en zonneboiler bleek 75% zuiniger dan de combinatie hr-ketel en zonneboiler.

    2022 Augustus Ontwikkeling Bruto Energiegebruik Per Jaar

    Het grootste deel van ons energiegebruik in augustus bestond uit het energiegebruik van elektrische apparaten. Onze warmtepomp verbruikte ook nog een beetje (15 kWh).

    2022 Augustus Energievraag Opgesplitst Naar Toepassing

    Op jaarbasis valt op dat de hoeveelheid energie die nodig is voor warm water sinds de installatie van de HeatCycle langzaam aan het dalen is. Al zal dat deels ook te maken hebben met de hoeveelheid zonneschijn in augustus. Ons totale energiegebruik is op jaarbasis onder de 8.000 kWh aan het zakken. Zonder klimaatverandering zou ons energiegebruik 1.000 kWh hoger liggen.

    2022 Augustus Energievraag Per 12 Maanden Opgesplitst Naar Toepassing

    Energieproductie

    Ons netto energiegebruik is fors aan het dalen door de aanschaf van extra winddelen eerder dit jaar. Momenteel is het een kleine 1.500 kWh. Dat is 12% lager dan in 2020, ons vorige zuinigste jaar, en 39% lager dan gemiddeld in de periode sinds 2019.

    2022 Augustus Netto Energiegebruik

    Onze totale energieproductie van zonnepanelen en winddelen zit al het hele jaar in de lift. Inmiddels naderen we 4.000 kWh op jaarbasis. Onze zonneboiler en warmtepomp produceren ook energie, maar die heb ik in onderstaand plaatje niet meegenomen. Ik kijk enkel naar de energie die ik via een netwerk afneem of teruglever.

    2022 Augustus Energieproductie 12 Maands Voortschrijdend Totaal

    In onderstaande grafiek is goed zichtbaar dat we de afgelopen maanden terug hebben geleverd aan het net. De combinatie winddelen en zonnepanelen levert meer elektriciteit op dan we de afgelopen maanden hebben gebruikt.

    2022 Augustus Bron Energieverbruik Per Maand

    Op jaarbasis is het aandeel aardgas en het aandeel inkoop van elektriciteit fors aan het dalen. Aardgas maakt met 1.100 kWh nog 14% uit van ons energiegebruik en inkoop van elektriciteit 36%. Samen goed voor 50% van ons energiegebruik. De andere 50% produceren we zelf met onze winddelen en zonnepanelen. Onderstaande grafiek laat ook goed zien dat ons gasverbruik en totale energiegebruik fors gedaald is sinds we begin 2019 over zijn gestapt op infraroodpanelen voor onze verwarming. Ook de impact van corona en thuiswerken zijn goed zichtbaar vanaf eind 2021.

    2022 Augustus Energieverbruik 12 Maanden Naar Bron

    Energierekening

    Doordat we geen aardgas meer gebruiken en een groot deel van onze energiebronnen in eigen bezit hebben valt de stijging van onze energierekening mee. Tot en met augustus bedraagt onze energierekening ongeveer 900 Euro, op jaarbasis is dat een maandbedrag van 140 Euro.

    2022 Energiekosten Tm Augustus

    Voor 2023 verwacht ik dat het maandbedrag daalt naar 110 Euro. Al hangt dat natuurlijk ook af van de ontwikkelingen op de energiemarkt. Waarbij we minder gevoelig zijn voor de ontwikkeling van de elektriciteitsprijs, doordat we volgend jaar zo’n 85% van onze elektriciteit zelf op zullen wekken. We zijn wel gevoelig voor de ontwikkeling van de kosten voor onbalans en profiel. Deze worden normaal versleuteld in het elektriciteitstarief, maar bij winddelen van De Windcentrale betaal je daar een losse vergoeding per maand voor aan het energiebedrijf.

  • 3 jaar infraroodverwarming & 1 maand zonder aardgas

    Maart 2022 was de eerste, niet zomerse, maand waarin we in onze woning enkel zonnewarmte en elektriciteit hebben gebruikt voor verwarmen, koken en warm water. Dik 10 jaar geleden hebben we een zonneboiler laten installeren. Vervolgens hebben we drie jaar geleden infraroodverwarming van ThermIQ laten installeren en in februari dit jaar een Heatcycle van DeWarmte. Daarmee kunnen we in principe van aardgas af. We wachten nog even met het daadwerkelijk laten verwijderen van de gasaansluiting. Eerst willen we zien of de HeatCycle het ook aan kan in de donkere maanden, wanneer de ondersteuning van de zonneboiler minimaal is. Afgelopen maand is wel de nieuwe schuifpui geplaatst, dus de maatregelen voor energiebesparing gaan gewoon door. Tot slot hebben we vorige maand 6 winddelen bijgekocht om ons elektriciteitsverbruik af te dekken, bij de huidige ontwikkelingen op de energiemarkt geen overbodige luxe. Niet iedereen kan zich dat veroorloven, reden om samen met een aantal andere leden van GroenLinks Schiedam 34 winddelen te kopen om te schenken aan Energiebank Schiedam.

    Bruto energiegebruik

    Ons bruto energiegebruik lag in het eerste kwartaal op 3.168 kWh, 8% lager dan gemiddeld sinds we overgeschakeld zijn op infraroodverwarming. Dit energiegebruik is exclusief de warmteproductie van onze zonneboiler en de elektriciteitsproductie van onze zonnepanelen en winddelen.

    2022 Maart Ontwikkeling Bruto Energiegebruik Per Jaar

    In bovenstaande grafiek is goed zichtbaar dat ons bruto energiegebruik fors lager ligt dan in de periode dat we ons huis verwarmde met een hr-ketel. Over het eerste kwartaal scheelt het 31%. Ons bruto energiegebruik bestaat uit drie delen: energie voor verwarming, voor warm water en voor apparaten. Onder apparaten reken ik ook de mechanische ventilatie en het stroomverbruik van de pomp van de zonneboiler mee, want ik heb geen zin om die twee los te gaan bemeteren.

    Energiegebruik (in kWh)20212022
    Verwarming2.1911.660
    Warm water537585
    Apparaten958924
    Totaal3.6863.168
    Bruto energiegebruik eerste kwartaal, in kilowattuur

    Verwarming

    Maart 2022 telde met 315 gewogen graaddagen 10% minder gewogen graaddagen dan 2021. Ons verbruik voor verwarming lag echter een stuk lager dan in 2021. Het effect van de terugkeer van de kinderen naar school is goed zichtbaar, maar ook het effect van meer zon.

    Wat (in kWh)20212022verschil
    Graaddagen349,7315,3-10%
    Ruimteverwarming basis511274-46%
    Ruimteverwarming overig4920-59%
    Ruimteverwarming totaal560294-47%
    Verbruik/graaddag basis1,460,87-40%
    Verbruik/graaddag overig0,140,06-55%
    Verbruik/graaddag totaal1,600,93-42%

    Ons totale verbruik voor verwarming lag 47% lager dan in 2021. Per gewogen graaddag lag ons energieverbruik in maart 42% lager dan in 2021. Waarmee het gemiddelde energieverbruik per gewogen graaddag van de afgelopen 12 maanden weer wat begint te dalen.

    2022 Maartverwarming In Kwh Graaddag

    Voor een klein deel komt dit doordat Afgelopen maand is ook onze nieuwe schuifpui geïnstalleerd door Mathijssen Aluminium Service. Dat was in een dag gepiept. Na 40 jaar geen overbodige luxe, tijdens de februari stormen hoorden we de wind fluiten door de kieren tussen de oude schuifpui en de omlijsting. De nieuwe schuifpui zit volledig rondom getapet en ook de naden zijn van binnenuit netjes gekit. Dat scheelt in geluid, energieverlies en comfort.

    2022 Maart Energieverbruik Verwarming Standaard Jaar

    Op jaarbasis ligt ons werkelijk energiegebruik voor verwarming nu op 3.500 kWh. Nog steeds een stuk hoger dan voor de pandemie, toen we rond de 3.000 kWh op jaarbasis zaten. Ondanks het hogere verbruik tijdens de lockdowns door thuiswerken en thuisonderwijs is ons energiegebruik voor verwarming op jaarbasis nooit boven het laagste niveau op aardgas geweest (4.193 kWh in december 2014). Onze infraroodverwarming bevalt dan ook al jaren goed en het blijft naar mijn mening een aanrader voor wie op z’n aardgasverbruik wil besparen en aan loopt tegen de lange wachttijden voor warmtepompen.

    De afgelopen 12 maanden waren warmer dan verwacht op basis van het gemiddelde in de periode 1991-2020 en ook warmer dan het gemiddelde in de periode 1901-1930. Wanneer ik daar voor corrigeer zou het energiegebruik voor verwarming respectievelijk 4.100 kWh en 4.400 kWh zijn geweest.

    Warm water en apparaten

    Het energiegebruik voor warm water in maart schat ik voorlopig in op 90 kWh, een daling met 34% t.o.v. 2021. Deze inschatting maak ik door het elektriciteitsgebruik van apparaten met 301 kWH gelijk te houden aan dat van februari. Het werkelijke elektriciteitsverbruik van onze HeatCycle ontvang ik halverwege de maand van DeWarmte. Zodra dat er is pas ik de cijfers hier aan.

    In maart heeft de temperatuur van het boilervat geslingerd tussen de 40 en 60 graden Celsius. Dergelijke temperaturen hebben we de afgelopen 10 jaar zelden bereikt in deze tijd van het jaar met enkel de zonneboiler, 30 tot 50 graden kwam een enkele dag in de maand voor. De hoeveelheid water was dan te klein voor een warme douche. Nu heeft de combinatie warmtepomp op afvalwater en zonneboiler ons geen enkele dag in de steek gelaten.

    2022 Maart Energievraag Opgesplitst Naar Toepassing

    In bovenstaande grafiek is goed te zien dat zowel de energievraag voor verwarming, als de resterende energievraag voor warm water sterk seizoensgebonden zijn. Vanaf het voorjaar tot en met de herfst wordt de energie voor ons warme water grotendeels geleverd door de zonneboiler. De onderstaande grafiek laat goed zien hoe onze totale energievraag op jaarbasis sinds het voorjaar van 2019 (moment van installatie van de infraroodpanelen) gedaald is.

    2022 Maart Energievraag Per 12 Maanden Opgesplitst Naar Toepassing

    Energieproductie

    Maart was een zonnige maand. Hierdoor hebben onze zonnepanelen 47% meer elektriciteit geproduceerd. Maart was ook een maand van communicatieproblemen voor de twee windturbines waar we winddelen in hebben, De Grote Geert en De Jonge Held. Voor het moment ben ik ervan uitgegaan dat onze 3 winddelen in maart 2022 net zoveel elektriciteit hebben opgeleverd als in 2021.

    Bron20212022Verschil
    Zonnepanelen17625947%
    Winddelen1151150%
    Totaal opwekking29137429%

    Bron energiegebruik

    Doordat we overgeschakeld zijn op infraroodverwarming voor verwarming en op een warmtepomp voor warm water is ons gasverbruik gedaald, maar ons elektriciteitsgebruik gestegen.

    2022 Maart Bron Energieverbruik Per Maand

    De hoeveelheid energie die we in de zomer terugleveren is nauwelijks verandert. Wat wel is verandert is de hoeveelheid stroom die we in de winter inkopen. Bestonden de pieken tot 2019 vooral uit aardgas, nadien is de piek vooral uit elektriciteit gaan bestaan.

    2022 Maart Energieverbruik 12 Maanden Naar Bron

    Op jaarbasis kopen we nog ongeveer 1.500 kWh aardgas in. Een hoeveelheid die de komende maanden zal slinken naar 0. We kopen inmiddels ongeveer 4.000 kWh op jaarbasis in.

    Bij onze huidige energietarieven betekent dat een extra energierekening van ruim 1.000 Euro, nog afgezien van energiebelasting en ODE. Reden om voor Euro 340 zes extra winddelen aan te schaffen in De Ranke Zwaan en De Trouwe Wachter. Deze komen begin april op onze naam te staan, waardoor we op jaarbasis zo’n 3.000 kWh extra elektriciteit zullen produceren. Deze kilowatturen worden tegen het ‘kale’ stroomtarief inclusief btw in mindering gebracht op onze jaarnota. Bij de huidige tarieven levert dat ons alleen die jaar al ruim Euro 750 korting op de energierekening op. En door de extra winddelen zal het aandeel inkoop in ons energiegebruik fors dalen.

    2022 Maart Energiegebruik 12 Maanden Procentueel Naar Bron

    We snappen dat niet iedereen zich die extra uitgave kan veroorloven, reden om samen met andere GroenLinks leden in Schiedam 34 extra winddelen te kopen en te schenken aan de Energiebank Schiedam.

    Het liefst had ik stroom van een windturbine in Schiedam afgenomen en geschonken, maar die staat er helaas nog steeds niet. Terwijl een windturbine toch al snel een paar duizend huishoudens langjarig voor een voordelig tarief elektriciteit zou kunnen leveren. Waarbij rijkere Schiedammers een eerlijk rendement geboden kan worden.

    Netto energiegebruik

    Het uiteindelijk doel van zowel energiebesparen als energieopwekken is om op jaarbasis ongeveer evenveel elektriciteit van het net af te nemen als te gebruiken. Momenteel gebruiken we ongeveer 5.000 kWh aan energie meer op jaarbasis, dan we produceren. Hiervan is ongeveer 1.500 kWh aardgas en 3.500 kWh elektriciteit.

    2022 Maart Netto Energiegebruik

    Om meer elektriciteit te produceren hadden we onze zonnepanelen kunnen vervangen door nieuwe met een groter vermogen. Hierdoor was de onbalans tussen productie in de periode april t/m september en gebruik in de periode oktober tot en met maart groter geworden. In plaats daarvan hebben we gekozen voor de aanschaf van 6 extra winddelen. Deze produceren naar verwachting juist elektriciteit in de periode dat we stroom nodig hebben: september tot en met maart. Het gaat helaas niet om nieuwe capaciteit, maar het lijkt er op dat de windturbine in Schiedam nog even op zich laten wachten. Zodra die plannen concreter zijn dragen we daar graag ons steentje aan bij. In Vlaardingen zijn de borden voor Oeverwind inmiddels wel geplaatst.

  • De laatste (tussen)stap naar gasloos

    Februari is voorbij en het is een maand om te onthouden. Het is namelijk de maand waarin de warmtepomp van De Warmte werd geïnstalleerd en het is de maand waarin we op de dag van de Russische inval in Oekraïne de hr-ketel hebben uitgezet. Sindsdien hebben we nog geen dag een koude douche gehad. Hoewel een week te kort is voor definitieve conclusies lijkt het er vooralsnog op dat de warmtepomp voldoende warmte produceert om te voorzien in ons warme water. Waar later deze maand een nieuwe, beter geïsoleerde schuifpui bij komt. Dit is ons kleine protest tegen de belabberde wijze waarop de Nederlandse rijksoverheid de mijnbouwschade in Groningen afhandelt en tegen Poetins inval in Oekraïne.

    Het is ook het voorlopige sluitstuk van 11 jaar zoeken naar oplossingen voor een energiezuinigere, comfortabelere en gasloze woning. Een zoektocht die bestond uit 4 delen: keuzes maken, energiebesparen, energie-opwekken en alternatieven voor aardgas zoeken. Een volledig overzicht van alle maatregelen vind je hier.

    Keuzes maken

    Al bij de aankoop van ons huis hebben we afspraken gemaakt over hoe we onze woning stapsgewijs wilde verbeteren. Het geld om het in één keer te realiseren hadden en hebben we namelijk niet. Daarom was de afspraak dat we om en om een maatregel ter verduurzaming van onze woning en een maatregel ter verbetering van onze woning zouden nemen. We zijn in 2010 begonnen met twee maatregelen ter verduurzaming en een ter verbetering van onze woning. Te weten een nieuwe HR-ketel en een zonneboiler voor energiebesparing, en een nieuwe vloer ter verbetering van de woning.

    Daarna hebben we ongeveer om en om maatregelen in ons huis genomen. Waarbij verduurzaming soms mee kon liften op een verbeteringsmaatregel, zoals infraroodverwarming in de badkamer en beter geïsoleerde kozijnen bij het vervangen van de kozijnen. Ook hebben we er de afgelopen jaren voor gekozen om geen verre reizen te maken, maar te investeren in onze woning. Dat heeft best wel eens tot discussies en lastige gesprekken geleid.

    Energiebesparen

    Energiebesparen gaat niet alleen om grote zaken, maar juist ook om kleine dingen. Zo hadden we eerst een deurbel op zonne-energie, die heeft het inmiddels begeven en is vervangen door een kinetische deurbel. Dat wil zeggen een deurbel die stroom krijgt door de knop in te drukken. Ook hangen in het hele huis al jaren led-lampen, is de brievenbus voorzien van tochtwering, radiatorfolie achter de radiatoren, verwarmingsbuizen geïsoleerd, piepschuim onder de keukenplint tegen de kou, hebben we A-label apparatuur en een thermostaatkraan op de douche. Ook hebben we in de tuin een boompje geplant om de warme zomerzon buiten te houden.

    Daarnaast zit energiebesparing in gedragsverandering. Zo houden we de gordijnen en de kamerdeur in de winter dicht tegen de kou. Verwarmen we enkel de ruimtes waar we verblijven, gebruiken we onze warmtepompdroger enkel voor handdoeken en ontdooien we de vriezer met regelmaat om ijsvorming te voorkomen.

    Uiteraard gaat het bij energiebesparen soms ook om grotere investeringen. Zo hebben we een zonnescherm tegen de zomerse hitte i.p.v. een airco, hebben we inmiddels bijna alle ramen en kozijnen vervangen door HR++ en is de mechanische ventilatie vervangen door een exemplaar met een gelijkspanningsmotor.

    Energiebesparen doen we vooral op momenten van vervangen. Dat betekent dat niet alle kosten aan energiebesparen zijn toe te rekenen.

    Energieopwekken

    Hoe goed we ook ons best doen energie blijft nodig in ons huis. We wekken een behoorlijk deel daarvan zelf op via onze zonneboiler (gelijk een alternatief voor een deel van ons aardgas gebruik) en via onze zonnepanelen. Voor de stroom die we nog gebruiken hebben we winddelen gekocht (helaas staan de windturbines niet in de buurt) en het restant van onze elektriciteit kopen we in bij een groene energieleverancier.

    ZonneboilerZon & Zo
    MerkEco2All
    Type collectorHeatpipes
    Omvang30 stuks
    Boilervat300 liter
    Warmteopbrengst5,7 GJ
    KostenEuro 4.500
    Kosten/GJEuro 789
    Besparing in m3geen opgaaf leverancier
    Besparing in kWh10-50% voor vaatwasmachine
    Terugverdientijdbinnen 10 jaar
    Levensduur (opgave leverancier)Minstens 15 jaar
    SubsidieJa, ISDE
    Overzicht zonneboiler
    Vermogen zonnepaneel240 Wp
    MerkEnfinity
    Aantal panelen9
    Totaal vermogen2.160 Wp
    OmvormerEnfinity 2200TL
    FrameWurth
    LeverancierEnfinity Nederland
    InstallateurBeSolar
    Terugverdientijd10 a 11 jaar
    SubsidieNee
    Overzicht zonnepanelen

    Alternatieven voor aardgas

    Al in 2011 hebben we geïnvesteerd in een zonneboiler. Deze voorziet ons in lente, zomer en herfst van warm water. Ons gasverbruik is daardoor gedaald. Daarnaast hebben we in 2019 gekozen voor infraroodverwarming van ThermIQ. Dit bevalt prima en bespaart ook 30 tot 40% aan energie in vergelijking tot onze cv-ketel. Minder dan met een warmtepomp, maar met als voordeel dat we de radiatoren niet hoeven te vervangen en dat we ons huis niet meteen extra hoefde te isoleren.

    Eind vorig jaar hebben we na lang dubben gekozen voor een warmtepomp als aanvulling op de zonneboiler. We hebben gekozen voor een warmtepomp die ons afvalwater als warmtebron gebruikt van de Delftse startup De Warmte. Reden daarvoor is dat het afvalwater een relatief stabiele warmtebron is. ’s Winters heeft ons afvalwater nagenoeg dezelfde gemiddelde temperatuur als in andere jaargetijden.

    C 8
    Resultaten warmtepomp februari 2022. Geleverde warmte, verbruikte stroom en COP.

    In bovenstaande grafiek is te zien dat de warmtepomp in februari ongeveer 45 kWh aan elektriciteit heeft gebruikt en dat de COP tussen de 2,5 en 4 lag. Dat wil zeggen dat er met elke kilowattuur aan elektriciteit ongeveer 2,5 tot 4 keer zoveel warmte werd geproduceerd door de warmtepomp. Best een prestatie voor een warmtepomp die enkel warm tapwater levert.

    InfraroodverwarmingThermIQ
    Huiskamer3 panelen van 1100 Watt en 120 x 60
    Badkamer1 paneel van 550 Watt en 120 x 30
    Slaapkamer 11 paneel van 1100 Watt en 120 x 60
    Slaapkamer 21 paneel van 1100 Watt en 120 x 60
    Slaapkamer 31 paneel van 1100 Watt en 120 x 60
    Zolder1 paneel van 1100 Watt en 120 x 60
    Hal1 paneel van 550 Watt en 60 x 60
    Totaal9 panelen met piekvermogen van 8.800 Watt
    InvesteringEuro 10.000 (inclusief installatie)
    SubsidieNee
    Overzicht infraroodverwarming
    WarmtepompDe Warmte
    COP5,4
    SCOP6,6
    EnergieklasseA+++
    InvesteringEuro 6.500
    SubsidieJa, ISDE
    Overzicht warmtepomp

    Bruto energiegebruik februari 2022

    De grafieken met 11 jaar energiegebruik worden ondertussen wat onoverzichtelijk. Daarom vanaf deze maand een andere presentatie met het gemiddelde over de periode 2011-2018 (waarin we aardgas gebruikte voor verwarming), het gemiddelde over de periode 2019-heden (waarin we infraroodverwarming gebruiken voor verwarming) en het bruto energiegebruik in het huidige jaar. Waarbij het bruto energiegebruik het volledige energiegebruik is in onze woning voor verwarming, warm water en elektrische apparaten. Bij het bruto energiegebruik is geen rekening gehouden met de energieproductie van onze zonneboiler, zonnepanelen of warmtepomp.

    Februari 2022 Bruto Energieverbruik

    In bovenstaande grafiek is goed zichtbaar dat ons bruto energiegebruik in januari en februari goed vergelijkbaar is met het gemiddelde energiegebruik in de jaren met infraroodverwarming. Het ligt lager dan in de jaren dat we ons huis verwarmde met onze hr-ketel. Het bruto energiegebruik is niet gecorrigeerd voor weersinvloeden, maar gebaseerd op het werkelijk verbruik.

    Verwarming

    Ons energiegebruik voor verwarming kent uiteraard een seizoensgebonden ritme, zoals goed te zien in in onderstaande grafiek. De infraroodpanelen van ThermIQ zijn al 3 jaar voldoende voor onze verwarming.

    Februari 2022 Verwarming In Kwh Graaddag

    In maart 2019 zijn we overgeschakeld op infraroodverwarming. In bovenstaande grafiek is te zien dat we sindsdien nooit meer boven de 2,0 kWh per gewogen graaddag hebben verbruikt, een niveau waar we met gas standaard overheen gingen in de wintermaanden. Ook is zichtbaar dat het gemiddelde energiegebruik voor verwarming sinds de overschakeling op infraroodverwarming langzaam aan het dalen is. Het gemiddelde gebruik per gewogen graaddag voor infraroodverwarming ligt dik 2 jaar na de overstap dan ook 39% lager dan het gemiddelde gebruik met hr-ketel.

    Omgerekend naar een standaard klimaatjaar in de periode 1991-2020 besparen we op deze manier zo’n 2.400 kWh (een kleine 250 m3 aardgas) per jaar.

    Energieverbruik Verwarming Standaard Jaar 2

    Energiegebruik naar bron

    In huis hebben we drie bronnen van energie: elektriciteit, warmte en aardgas. Waarbij de elektriciteit die we gebruiken deels wordt geleverd door onze zonnepanelen, winddelen en zonnedelen. En een deel kopen we in. Onderstaande grafiek laat het verloop hiervan per maand zien, waarin ik onze zonneboiler buiten beschouwing heb gelaten. In de zomer leveren we stroom terug, in de winter zit er een forse piek in ons energiegebruik. Onze zonnepanelen en zonneboiler leveren dan weinig op, terwijl onze energievraag dan het grootst is. Onze winddelen leveren in die maanden wel stroom.

    Bron Energieverbruik Per Maand

    Vanaf de winter van 2019-2020 is goed te zien dat we onze ruimteverwarming hebben geëlektrificeerd.

    Energieverbruik 12 Maanden Naar Bron

    Bovenstaande grafiek laat zien dat ons gasverbruik op jaarbasis behoorlijk is gedaald vanaf maart 2019. Ook is goed zichtbaar dat ons totale energiegebruik vanaf eind 2020 weer gestegen is. De tweede lockdown en het bijbehorende verwarmen van meer ruimtes voor thuiswerken en thuisonderwijs hebben hun tol geëist.

    Energiegebruik 12 Maanden Procentueel Naar Bron1 1

    Bovenstaande grafiek laat zien wat op jaarbasis het aandeel is van de verschillende energiebronnen in ons energiegebruik. Daarin is ook goed te zien dat we in 2019 overgeschakeld zijn van centrale verwarming naar infraroodverwarming. Begin 2019 kochten we op jaarbasis 6.600 kWh (61% van ons energiegebruik) in in de vorm van aardgas en leverden we 450 kWh (4%) terug in de vorm van elektriciteit. Momenteel kopen we 61% van ons energiegebruik in, waarvan 18% aardgas en 43% elektriciteit. De hoeveelheid energie die onze zonnepanelen, zonnedelen en winddelen opleveren is de afgelopen jaren met ruim 300 kWh omlaag gegaan.

    De saaie basistabel van februari

    Wat (in kWh)20212022verschil
    Graaddagen412334-19%
    Ruimteverwarming basis605510-16%
    Ruimteverwarming overig14059-57%
    Ruimteverwarming totaal745570-24%
    Warm water19824423%
    Apparaten306289-6%
    Totaal verbruik12491102-12%
    Verbruik/graaddag basis1,471,534%
    Verbruik/graaddag overig0,340,18-47%
    Verbruik/graaddag totaal1,821,71-6%
    Gasverbruik1761760%
    Elektriciteitsafname1055904-14%
    Teruglevering3116-48%
    Zonnepanelen11699-15%
    Zonnedelen14140%
    Winddelen11121695%
    Zonneboiler22220%
    Totaal opwekking26335133%
    Netto elektriciteitsverbruik814575-29%
    % eigen verbruik73%84%
    Saldo jaarbasis4.074

    Tot slot

    Al met al ben ik bij de huidige prijsstijgingen voor energie blij met de keuzes die we gemaakt hebben. Al is onze keuken 11 jaar na aankoop van ons huis nog steeds niet vervangen, terwijl deze al bij de aankoop op het lijstje van z.s.m. vervangen stond.

    Ik besef ook heel goed dat we het geluk hebben gehad dat we de financiële middelen en de kennis hadden om onze investeringen in het huis te betalen. Dat is niet iedereen gegeven. Daar waar financiële middelen en/of kennis ontbreken is een rol voor de overheid weggelegd. Waarbij subsidieregelingen in Nederland best een maatje inkomensafhankelijker gemaakt mogen worden, zoals in Vlaanderen.

    Zelf gaan we de komende 12 maanden ons gasverbruik afbouwen naar 0 m3 per jaar en dan kunnen de gasaansluiting en de cv-ketel de deur uit. Dat scheelt in ons vastrecht en in de ruimte voor apparaten op zolder. Wat dan resteert is ons energiegebruik stapsgewijs terugbrengen en op enig moment nadenken over hoe we meer elektriciteit gaan opwekken, zodat we op jaarbasis in balans komen. Voor nu hebben we extra winddelen bijgekocht.

  • Energiegebruik en productie september 2021

    Het is al een paar maanden stil hier over ons energieverbruik. Gezin en vooral werk hebben het afgelopen half jaar de hoofdmoot van mijn tijd opgesoupleerd. Met de sterk stijgende prijzen is het tijd om weer eens een stand van zaken te geven over ons energieverbruik. Het eerste dat opvalt is het hogere verbruik voor verwarming, veroorzaakt door een te hoge temperatuurinstelling op zolder. Hierdoor heeft de kachel iedere ochtend aangestaan. Dom, dom, dom. Gelukkig scheelt het slechts 3 kWh voor de hele maand. Wat ook opvalt is dat ons gasverbruik hoger ligt dan in 2021, al is het slechts 1 m3 aardgas meer. In totaal koersen we nog steeds op ongeveer 150 m3 aardgas op jaarbasis. De zonnepanelen hebben het prima gedaan, onze zonnedelen en winddelen hebben echter aanzienlijk minder opgebracht dan vorig jaar september.

    Wat (in kWh)20202021verschil
    Graaddagen6039-35%
    Ruimteverwarming totaal14259%
    Ruimteverwarming HK+00#DEEL/0!
    Warm water2262364%
    Apparaten2592632%
    Totaal verbruik4865033%
    Verbruik/graaddag0,020,10452%
    Gasverbruik596817%
    Elektriciteitsafname2602673%
    Teruglevering129127-2%
    Zonnepanelen2042071%
    Zonnedelen4331-28%
    Winddelen6448-25%
    Zonneboiler1671670%
    Totaal opwekking478453-5%
    Netto elektriciteitsverbruik-51-19-63%
    % eigen verbruik37%39%
    Saldo jaarbasis3832
    Energieverbruik & productie september 2020 vergeleken met september 2021

    Verwarming: infrarood

    Zo aan het begin van het stookseizoen en met de fors stijgende gasprijzen is het toch wel aardig om even bij ons energiegebruik voor verwarming stil te staan. Sinds maart 2019 verwarmen we ons huis met infraroodverwarming van ThermIQ. De standaardreactie daarop is dat je dan het energiegebruik van aardgas 1 op 1 vervangt door elektriciteit. Iets wat ik niet terug zie in ons energebruik voor verwarming. In de praktijk kom ik uit op ruim 40% lager energieverbruik per gewogen graaddag.

    Eerder dit jaar heb ik meegedaan aan een onderzoek dat W/E Adviseurs in opdracht van TKI Urban Energy heeft uitgevoerd naar energiegebruik en comfortbeleving van infraroodverwarming. In de samenvatting van dit onderzoek onderschrijven zij mijn persoonlijke ervaring:

    Hoewel er nog steeds een behoorlijke spreiding zit in de verbruiken van de IR-panelen per m2 gebruiksoppervlakte, vooral bij de appartementen, zit zo’n 50% van de woningen tussen een verbruik van 20 en 50 kWh/m2 en gemiddeld rond de 40 kWh/m2. (Dat is het verbruik dat is geregistreerd in februarimaart 2021, teruggerekend tot een standaardklimaatjaar). We hebben onvoldoende kennis over de woningen om dit getal af te zetten tegen een berekende warmtebehoefte. Het is fors minder dan het gemiddelde van woningen met een gasgestookte verwarming (circa 90 kWh/m2). Er moet nog wel rekening gehouden worden met een mogelijk hoger energiegebruik van IR-woningen voor tapwater en eventueel koeling.

    Het verbruik per persoon is gemiddeld 1.350 kWh, met 50% van de gevallen tussen 930 en 1.720 kWh/jaar.

    Ter vergelijking het verbruik in onze woning ligt de afgelopen 12 maanden rond de 36 kWh/m2 en langjarig voor infrarood op 30 kWh/m2. Ons aardgas verbruik lag op 53 kWh/m2. Per persoon ligt ons energieverbruik de laatste 12 maanden op 1.100 kWh en sinds we op infraroodverwarming over zijn gemiddeld op 910 kWh. Ons aardgasverbruik voor verwarming lag gemiddeld op 1.585 kWh per persoon. Tapwater is bij ons eigenlijk geen issue, buiten de 150 m3 aardgas die we nog verbruiken voor verwarming. Conclusie: infraroodverwarming bespaart in de praktijk energie, wat de COP = 1 adepten op basis van theoretische verhandelingen ook beweert. Mijn ervaring daarin is niet uniek.

    Verwarming In Kwh Graaddag 2
    Ontwikkeling energiegebruik voor verwarming in kWh/gewogen graaddag. 10 kWh = (ongeveer) 1 m3 aardgas.

    Bruto energiegebruik

    Door een jaar thuiswerken en gesloten scholen in het voorjaar ligt ons bruto energiegebruik weer in lijn met het energiegebruik voor de overschakeling naar infraroodverwarming. De daling in gebruik is teruggelopen tot 7% ten opzichte van het gemiddelde over de periode 2011-2018.

    Ontwikkeling Bruto Energieverbruik Per Jaar 1

    Inmiddels zijn de scholen weer open, maar werken we nog steeds veel vanaf huis. Ik verwacht dan ook niet dat ons bruto energiebruik in 2021 nog veel gaat teruglopen ten opzichte van het gemiddelde over de periode 2011-2018. Al hoop ik wel voor het derde jaar op rij onder de 10.000 kWh op jaarbasis te blijven.

    De toename zit vooral in het energiegebruik voor verwarming, zoals in onderstaande grafiek te zien is. Ook is goed te zien dat dekoudere winter en het koudere voorjaar in combinatie met de lockdown voor een stijging van de energievraag hebben gezorgd.

    Energievraag Per 12 Maanden Opgesplitst Naar Toepassing

  • Energieverbruik en productie maart 2021

    Maart is voorbij en graag had ik gezegd dat het stookseizoen voorbij is, maar da’s nog niet het geval. Wel hebben we ook in maart het grootste deel van de maand met z’n vieren thuis gezeten, waardoor we wederom meer hebben gestookt dan in voorgaande jaren. 2021 is nu al hard op weg om net zo’n uitschieter in ons energieverbruik te worden als 2013. Al is dat overdreven, want ons bruto energieverbruik lag in het eerste kwartaal nog steeds lager dan elk eerder kwartaal met een hr-ketel in de periode 2011-2019. Het aantal gewogen graaddagen lag 1% proces lager dan het gemiddelde in de periode 2011-2019, het energieverbruik lag in het eerste kwartaal van 2021 25% lager dan gemiddeld in de periode 2011-2019 en 19% lager dan de mediaan.

    2021 Maart Ontwikkeling Bruto Energieverbruik Per Jaar

    Energieverbruik

    Ons totale energieverbruik op jaarbasis is in maart door gestegen, zowel het verbruik van apparaten als het verbruik voor verwarming is gestegen. Beide lag in de lijn der verwachting, doordat we ook in maart grotendeels thuis hebben gezeten met het hele gezin.

    2021 Maart Energievraag Per 12 Maanden Opgesplitst Naar Toepassing 1

    Relatief is het aandeel energieverbruik voor verwarming het hardst gestegen. Inmiddels is weer bijna 40% van ons energieverbruik bedoeld voor verwarming.

    2021 Maart Aandeel Per Toepassing In Energievraag Obv 12 Maanden 2

    Verwarming

    Maart was een wisselvallige maand. Met een aantal warme dagen, maar uiteindelijk toch met 2% meer gewogen graaddagen dan in 2020. Uiteindelijk hebben we in mei 560 kWh verbruikt voor verwarming, dat is 34% meer dan in 2020. Gecorrigeerd voor het aantal gewogen graaddagen lag het verbruik op 1,61 kWh/graaddag, dat is 31% hoger dan in 2020. Als daar het extra verbruik door thuiswerken van af wordt gehaald resteert een verbruik van 1,40 kWh/graaddag. Dat is 20% meer dan in maart 2020.

    2021 Maart Verwarming In Kwh Graaddag

    Het energieverbruik voor verwarming op jaarbasis is door ons verbruik in maart uiteraard weer opgelopen. Omgezet naar een standaard jaar met 2.790 gewogen graaddagen (het gemiddeld aantal gewogen graaddagen in de periode 1991-2020) ligt het jaarverbruik op 3.854. Het gemiddelde energieverbruik voor verwarming ligt na twee jaar infraroodverwarming op 3.617 kWh. Dat is nog steeds 35% lager dan het gemiddelde energieverbruik voor verwarming met een hr-ketel in de periode 2011-2018, exclusief 2013.

    2021 Maart Energieverbruik Verwarming Standaard Jaar

    Energiebronnen

    In maart kochten we 63% van onze energie in, 53% elektriciteit en 13% aardgas. De resterende 34% hebben we zelf opgewekt met onze zonneboiler, zonnepanelen, zonnedelen en winddelen.

    2021 Maart Bron Energieverbruik Per Maand

    Op jaarbasis is de inkoop van energie overigens nog lang niet terug op het niveau van ons eerste jaar. Sowies is een groot verschil dat we inmiddels veel minder aardgas verbruiken dan toen. Op jaarbasis kopen we 4.634 kWh in, waarvan 3.245 kWh elektriciteit. Op jaarbasis is dat 48% van ons energieverbruik, 34% elektriciteit en 14% aardgas. De resterende 52% hebben we zelf opgewekt met onze zonneboiler, zonnepanelen, zonnedelen en winddelen. In 2011 kochten we 9.519 in, waarvan 2.897 kWh elektriciteit. We wekten toen 1.244 kWh op met onze zonneboiler. In 2011 kochten we 88% van onze energie in.

    2021 Maart Energieverbruik 12 Maanden Naar Bron

    De forse terugval in het aandeel aardgas is ook mooi te zien in onderstaande grafiek. Aardgas vormde in 2011 62% van ons energieverbruik, inmiddels is het gedaald tot minder dan 15%. En als alles meezit gaan we in de loop van dit jaar die laatste 15% ook uitfaseren met behulp van De Warmte.

    2021 Maart Verdeling Elektriciteit Zonnewarmte Aardgas

    Energieproductie

    Onze eigen energieproductie is in de eerste maanden van dit jaar wat gedaald. Met name door terugloop van onze winddelen. In de afgelopen 8 jaar hebben die slechts 1 keer meer opgeleverd dan de 500 kWh per stuk dat bij de lancering van De Windcentrale voorgehouden werd.

    2021 Maart Energieproductie 12 Maands Voortschrijdend Totaal

  • Warm blijven in de kou. Energieverbruik februari 2021

    Februari 2021 was een koude maand, een van de koudste sinds we ons huis verwarmen met infraroodverwarming. Terwijl we dit jaar ook veel vaker thuis zijn dan voorheen. Afgaande op de adviezen van bijvoorbeeld MilieuCentraal over verwarmen met infraroodverwarming zou ons energieverbruik dus fors gestegen moeten zijn:

    Infrarood panelen kunnen een energiezuinige keuze zijn als bijverwarming op een bepaalde plek (bijvoorbeeld de zithoek), of in ruimtes die je kort of weinig gebruikt (bijvoorbeeld de badkamer of een werkplek op zolder die je verder niet verwarmt).

    In zeer goed geïsoleerde huizen kan volledige verwarming met infrarood panelen een milieuvriendelijke keuze zijn, als je gebruik maakt van duurzaam opgewekte stroom. Een warmtepomp is nóg beter voor het milieu, maar duurder in aanschaf.

    Tijd dus om de proef op de som te nemen. Want ook in februari zijn we alle 4 de hele dag thuis geweest, wat betekent dat we de huiskamer vanaf ’s ochtends 7 tot ’s avonds 22u gestookt hebben.

    Comfort

    Ondanks de kou hebben we onze cv-ketel niet gebruikt voor ruimteverwarming. De infraroodpanelen hebben het keurig gedaan. Wel heb ik ze harder aangezet om het comfortabel te houden, zonder de temperatuurinstelling in de woonkamer aan te passen. De temperatuurinstelling van het halletje bij de entree heb ik wel verhoogd, om de koudeval vanuit onze deur tegen te gaan.

    Het gedoe met handmatig instellen van het vermogen per paneel bracht wel een oude wens terug in herinnering: een zelfmodulerend algoritme, dat op basis van de buitentemperatuur het vermogen van de panelen aanpast. Liefst ook nog rekening houdend met de tijd die het normaal kost om kamers te verwarmen, zodat ie zelf bedenkt hoe laat de panelen aanmoeten om op een bepaald tijdstip de kamer op de gewenste temperatuur te hebben.

    Aan de andere kant ben ik meestal als eerste op, waardoor ik het vermogen van de panelen al bijgeregeld had voordat de andere huisgenoten beneden waren. Het nadeel van handmatig is wel dat de andere gezinsleden bij vorst klagen over kou als ik dat een keer vergeet.

    Energieverbruik verwarming

    Februari 2021 telde 20% meer gewogen graaddagen dan februari 2020. Het energieverbruik voor verwarming lag dan ook 46% hoger dan in 2020. Gecorrigeerd voor het grotere aantal gewogen graaddagen lag het verbruik 20% hoger dan in 2020. Nog steeds lager dan toen we ons huis met aardgas verwarmde, maar hierdoor loopt het gemiddelde verbruik per gewogen graaddag voor infraroodverwarming natuurlijk wel op.

    2021 Februari Verwarming In Kwh Graaddag

    Als ik het energieverbruik voor verwarming omreken naar een standaardjaar dan is dat uiteraard ook gestegen. Het verbruik ligt nu iets boven het verbruik dat ik in november 2019 ingeschat had, maar nog steeds onder het verbruik volgens de modellen van CE Delft.

    2021 Februari Energieverbruik Verwarming Standaard Jaar

    Nu was februari wederom een vreemde maand, omdat er bij mij corona werd geconstateerd en het hele gezin in quarantaine mocht blijven. Geen school dus voor de kinderen en net als de eerdere maanden drie extra ruimtes warmstoken. Wanneer ik daar voor corrigeer dan is het energieverbruik voor verwarming met slechts 10% gestegen. Het verbruik per graaddag is dan zelfs met 9% gedaald naar 1,38 kWh/graaddag. Oftewel: kouder weer en meer stookuren, maar toch zuiniger stoken per graaddag. Ik zou een ander effect verwachten, zeker omdat ik in februari het vermogen van veel panelen van 50% naar 60 tot soms wel 80% heb opgeschroefd om het huis comfortabel te houden.

    Totaal overzicht energie

    Wat (in kWh)20202021verschil
    Ruimteverwarming51474946%
    Warm water210198-6%
    Apparaten2883066%
    Totaal verbruik1012125324%
    Verbruik/graaddag1,521,8220%
    Gasverbruik188176-6%
    Elektriciteitsafname802105532%
    Teruglevering253124%
    Zonnepanelen6911668%
    Zonnedelen423475%
    Winddelen271111-59%
    Zonneboiler22220%
    Totaal opwekking366272-26%
    Netto elektriciteitsverbruik45880576%
    % eigen verbruik64%73%
    Saldo jaarbasis2646

    Energieverbruik februari 2021

    In februari verbruikten we in totaal 1253 kWh. Dat is 24% meer dan in dezelfde periode in 2020, maar nog steeds lager dan alle jaren voor de omschakeling naar infraroodverwarming. Ook al hebben we dit jaar beduidend meer energie gebruikt door thuiswerken en het verwarmen van meer ruimtes. Vergeleken met 2014 en 2016, jaren met ongeveer evenveel gewogen graaddagen in januari en februari als 2021, ligt ons energieverbruik 15% lager.

    2021 Februari Ontwikkeling Bruto Energieverbruik Per Jaar

    Het grootste deel van onze energievraag kwam in februari uiteraard van de behoefte aan ruimteverwarming.

    2021 Februari Energievraag Opgesplitst Naar Toepassing

    Ook op jaarbasis is de energievraag voor verwarming gestegen, wat deels veroorzaakt wordt door het verwarmen van extra ruimtes. Het jaarlijks energieverbruik van elektrische apparaten is in februari licht gestegen, wat logisch is aangezien er ook veel meer lampen en computers aan geweest zijn.

    2021 Februari Energievraag Per 12 Maanden Opgesplitst Naar Toepassing

    Op jaarbasis is het aandeel verwarming in het totale energieverbruik weer aan het stijgen. Al ligt het nog steeds lager dan in de periode 2011-2019.

    2021 Februari Aandeel Per Toepassing In Energievraag Obv 12 Maanden

    In februari kochten we wederom een groot deel van onze energie in. De energieproductie van onze zonnepanelen en winddelen woog niet op tegen het verbruik van onze verwarming.

    2021 Februari Bron Energieverbruik Per Maand

    Energieproductie februari 2021

    Onze zonnepanelen hebben het in februari prima gedaan. Ze wekte bijna 70% meer op dan in februari 2020. Ook de zonnedelen leverde veel meer op in februari. Onze winddelen bleven achter, waardoor onze totale energieproductie uiteindelijk daalde. Op jaarbasis daalde onze energieproductie met bijna 100 kWh. Dit werd vooral door een tegenvallende productie van onze winddelen veroorzaakt.

    2021 Februari Energieproductie 12 Maands Voortschrijdend Totaal

    Slotwoord

    Ondanks de kou en ondanks de extra ruimtes die we hebben moeten verwarmen ligt ons energieverbruik nog steeds lager dan toen we gas verbruikten. Ons huis is ook in de vorstperiode comfortabel gebleven. Eigenlijk zelfs comfortabeler dan toen we ons huis met de cv-ketel verwarmden, omdat we we de kamertemperatuur niet verder op hoeven te schroeven om het warm te hebben. We kunnen volstaan met het opschroeven van het vermogen van onze infraroodpanelen.

    Infraroodverwarming verbruikt inderdaad meer dan een warmtepomp zou doen, ware het niet dat ons huis onvoldoende geïsoleerd is voor een lage temperatuurverwarming. Ik heb dan ook nog steeds geen moment spijt van onze keuze voor infraroodverwarming. Op basis van de stroom die we zelf opwekken en de mix we inkopen besparen we ook bijna één ton CO2 per jaar. Als ik uitga van de gemiddelde electriciteitsmix in 2020 besparen we 9% CO2, aangezien het aandeel duurzame elektriciteit groeit stijgt de CO2 besparing op basis van de gemiddelde elektriciteitsmix. Een ontwikkeling waar ik afgelopen jaar ook weer een klein zetje aan heb gegeven als bestuurslid van Energiek Schiedam.

  • Energieverbruik en productie december 2020

    Het nieuwe jaar is begonnen, december achter de rug. Tijd om naar ons energieverbruik te kijken. Een energieverbruik dat deze december beduidend hoger lager dan in 2019, met name door het energieverbruik voor verwarming, al lag ook het energieverbruik voor apparaten hoger. Op zich begrijpelijk, aangezien we dit jaar kerst en Oud&Nieuw thuis hebben gevierd. Waardoor we beduidend meer stookuren hebben gehad en ook een hoger elektriciteitsverbruik van tv, lampen en koken. Het totale energieverbruik nam met 34% toe ten opzichte van december 2019.

    Wat (in kWh)20192020verschil
    Ruimteverwarming44269758%
    Warm water247234-5%
    Apparaten22729831%
    Totaal verbruik916122934%
    Verbruik/graaddag1,111,7154%
    Gasverbruik247234-5%
    Elektriciteitsafname66999549%
    Teruglevering142-86%
    Zonnepanelen4832-33%
    Zonnedelen4775%
    Winddelen113106-6%
    Zonneboiler00
    Totaal opwekking165145-12%
    Netto elektriciteitsverbruik50485069%
    % eigen verbruik71%94%
    Saldo jaarbasis2237

    Energieverbruik

    Ons bruto energieverbruik is uitgekomen op 8.819 kWh, dat is 22% lager dan de mediaan over de periode 2011-2018. De jaren waarin we ons huis met aardgas verwarmden. Al met al geen slecht resultaat na 9 maanden thuiswerken, wat toch echt een hele grote verandering in levensstijl en gebruik van ons huis heeft betekend.

    2020 December Ontwikkeling Bruto Energieverbruik Per Jaar

    Ons energieverbruik bestond in 2020 voor het grootste deel uit elektriciteit. Aardgas en zonnewarmte leverden beide ongeveer 15% van ons energieverbruik.

    December 2020 Verdeling Elektriciteit Zonnewarmte Aardgas

    In ons elektriciteitsverbruik is de inkoop van elektriciteit fors gestegen. In de eerste helft van 2019 konden op jaarbasis nog in ons eigen elektriciteitsverbruik voorzien. Door het hogere verbruik als gevolg van de overstap op infraroodverwarming lukt dat niet meer en kopen we nu op jaarbasis zo’n 2.000 kWh in. Daar staat tegenover dat de inkoop van aardgas met ruim 5.000 kWh (zo’n 500 m3 aardgas) gedaald is. Per saldo is het aandeel eigen opwek dus gestegen, van 43% eind 2018 tot 50% eind 2019 en naar bijna 59% eind 2020.

    2020 December 12 Maands Energieverbruik Naar Bron

    Energieproductie

    Het aantal kWh dat we zelf opwekken ligt wel redelijk constant, al schommelt het wel een beetje per jaar. Afgelopen jaar krabbelde met name onze winddelen weer enigzins op. Desondanks hebben ze in 2020 slechts 1.410 kWh van de voorgespiegelde 1.500 kWh opgeleverd.

    2020 December Energieproductie 12 Maands Voortschrijdend Totaal

    Verwarming

    Tot slot de cijfers voor verwarming, omgerekend naar het gebruik per gewogen graaddag. Daarbij is geen rekening gehouden met het effect van minder graaddagen door klimaatverandering, waar ik eerder over schreef.

    2020 December Verwarming In Kwh Graaddag

    In bovenstaande grafiek is goed te zien hoe het energieverbruik per gewogen graaddag schommelt met de seizoenen. In het stookseizoen 2019 lag de piek beduidend lager dan december. Tocht lag ons verbruik per graaddag in december 2020 nog steeds 30% lager dan het gemiddelde voor de maand december met aardgas.

    2020 December Energieverbruik Verwarming Standaard Jaar

    Omgerekend naar een standaardjaar, waarbij een standaardjaar hier het gemiddeld aantal gewogen graaddagen voor de periode 2000-2019 is, hebben we in 2020 ruim 3200 kWh verbruikt. In werkelijkheid lag het aantal gewogen graaddagen lager dan het gemiddeld aantal graaddagen in de genoemde periode, waardoor we in werkelijkheid een kleine 2.900 kWh hebben verbruikt. Bijna 300 kWh minder, doordat er 405 gewogen graaddagen minder waren in 2020 dan gemiddeld in de periode 2000-2019. De berekening van het aantal gewogen graaddagen zonder klimaatverandering vergt wat meer tijd, wordt aan gewerkt.

  • Het effect van klimaatverandering op verwarming

    Met ingang van dit jaar verandert het ‘normale weer’ in Nederland. Het KNMI heeft nieuwe gemiddelden berekend, gemeten over de afgelopen dertig jaar. Deze berekeningen leiden tot een ‘nieuw normaal’, voor bijvoorbeeld temperatuur en neerslag. Het KNMI stelt dat het daardoor nog duidelijker wordt dat het Nederlandse klimaat verandert. Een aantal wetenschappers denkt daar anders over, zeker na een jaar vol weer records. Dennis Botman ontwikkelde de app ThermoMate, waarmee je het weer kan vergelijken met het gemiddelde van de dag of het uur over de periode van 1950 tot 2020. Ik heb ook zo mijn twijfels bij het tot normaal verklaren van het weer van de afgelopen 30 jaar. Vandaar dat ik op zoek ben gegaan naar een historisch vergelijkingsmateriaal voor ons energieverbruik.

    Inmiddels houden we al bijna 10 jaar maandelijks ons energieverbruik bij, daarin is wel zichtbaar wat het effect is van besparingsmaatregelen, maar niet van klimaat. Daarom vandaag een poging om daar verandering in aan te brengen. Er valt ongetwijfeld een hoop tegen onderstaande berekeningen in te brengen, dat kan in de reacties.

    Bepalen van de benchmark

    Ik bereken ons energieverbruik voor verwarming altijd terug aan de hand van het aantal gewogen graaddagen. De cijfers die ik daarvoor kan vinden gaan terug tot 1970. Om te bepalen hoeveel graaddagen normaal zijn in Nederland wil ik eigenlijk het aantal graaddagen weten zonder invloed van het menselijk broeikaseffect. Dan heb ik naar mijn mening gegevens nodig van voor 1970. In mijn zoektocht stuitte ik op “KNMI publicatie 219 Effectieve temperatuur en graaddagen Klimatologie en klimaatscenario’s” (pdf) uit 2008. Daarin staan gegevens over het aantal graaddagen in de periode 1904 tot en met 2006. Waarbij de onderzoekers ook aangeven dat mediaan voor het aantal graaddagen bij meetstation De Bilt op 2406 ligt in de periode 1904-1975.

    Ik gebruik alleen zelf het aantal graaddagen in Rotterdam, dichter bij Schiedam, waar het over het algemeen wat warmer is in de wintermaanden. Met behulp van een bestand met graad- en koeldagen dat ik bij KWA heb gevonden heb ik voor de periode 1970-2019 berekent dat het gemiddeld 86 graaddagen scheelt per stookseizoen (oktober tot en met maart), dat is een verschil van 4%.

    Voor het gemak ben ik er van uitgegaan dat er sprake is van een lineair verband tussen het aantal graaddagen in De Bilt en Rotterdam. Het aantal graaddagen in Rotterdam is dan 0,94 met een 95% betrouwbaarheidsinterval van 0,90 tot 0,98.

    Dat betekent dat ik voor Rotterdam op gemiddeld aantal graaddagen in de periode 1904 tot en met 1975 op 2.259 graaddagen kom, plus of min 97 graaddagen. Onderstaande tabel geeft het aantal ongewogen graaddagen per jaar in het stookseizoen van Rotterdam voor de periode 2010-2020 in vergelijking met het gemiddelde aantal ongewogen graaddagen in de periode 1904-1975. Als er sprake is van opwarming dan is de verwachting dat het aantal graaddagen daalt.

    JaarOng. Graaddagen RotterdamVerwacht 1904-1975Verschil%
    20102496225923811%
    201119932259-266-12%
    201221262259-132-6%
    201322802259211%
    201417852259-473-21%
    201518932259-366-16%
    201621412259-117-5%
    201719722259-287-13%
    201821082259-151-7%
    201919592259-300-13%
    202019842259-275-12%
    Gemiddelde2.0672.259-191-8%

    In bovenstaande tabel is te zien dat het aantal ongewogen graaddagen gemiddeld lager ligt dan in de periode 1904-1975. Om te bezien of dit ook statistisch significant is heb ik een t-toets uitgevoerd. Met als nul hypothese dat er het aantal graaddagen in de periode 2011-2020 gelijk is aan het aantal graaddagen in de periode 1904-1975. De uitkomst van deze t-toets is dat de t-waarde -3,2 bedraagt. Daarmee is nul hypothese (geen opwarming) bij significantiedrempel van 5% verworpen. Ergo: het aantal graaddagen ligt in de periode 2011-2020 significant lager dan in de periode 1904-1975.

    Aangezien de wetenschap ervan uitgaat dat dit komt door klimaatwetenschap reken ik de bijbehorende energiebesparing voortaan toe aan klimaatverandering.

    Effect klimaatverandering op energieverbruik

    In onderstaande tabel heb ik het effect van klimaatverandering, energiebesparingsmaatregelen en ons gedrag uitgesplitst. Alle verbruiken zijn omgerekend naar kilowattuur. Om dit terug te rekenen naar m3 aardgas kan je het verbruik door 10 delen (eigenlijk 9,8 nogwat, maar da’s voor de puristen).

    Toen we het huis kochten zat er een oude VR-ketel in. Deze hebben we enkel in november en december gebruikt in 2010, in die periode waren we aan het klussen maar woonden we nog niet in het huis. Het verbruik voor 2010 is berekend op basis van deze twee maanden. Omgerekend zouden we dat jaar zo’n 1.100 m3 aardgas voor verwarming hebben gebruikt. Niet heel vreemd voor een C-label woning. Omgerekend naar een standaardjaar zou het ruim 950 m3 aardgas zijn geweest, of 9.622 kWh. Het totale verschil per jaar is telkens het werkelijk verbruik minus het standaardjaarverbruik van 2010.

    In 2010 was het aantal graaddagen hoger dan de mediaan in de periode 1904-1975, zoals in de vorige tabel te zien was. Daardoor hebben we in 2010 extra gestookt door het klimaateffect. Een situatie die zich enkel in 2013 herhaald heeft. In alle andere jaren hebben we minder gestookt door minder graaddagen.

    JaarVerschil klimaatVerschil HRVerschil IRVerschil gedragTotaal verschil
    20101.0130001.013
    2011-1.131-3.3720-1.068-5.571
    2012-564-3.5970551-3.610
    201391-3.85702.789-977
    2014-2.017-3.0200-392-5.429
    2015-1.557-3.2030-456-5.216
    2016-499-3.6230-526-4.648
    2017-1.221-3.3360-282-4.839
    2018-641-3.5660-207-4.415
    2019-1.277-3.314-1.855413-6.033
    2020-1.170-3.357-1.879-418-6.824
    Totaal-8.973-34.245-3.735405-46.548
    Gemiddeld-816-3.113-34037-4.232

    Wat verder opvalt is het grote effect van overschakelen op een HR-ketel en ook van de vervolgstap overstappen op infraroodverwarming. Gemiddeld hebben we de afgelopen 10 jaar ruim 800 kWh (ong. 80 m3) aardgas bespaart door klimaatverandering, dat is 19% van ons energieverbruik voor verwarming. Dat valt in het niet bij de besparing die we hebben bereikt door maatregelen te treffen in ons huis. In de meeste jaren is het klimaateffect wel groter dan het effect van ons gedrag op ons verbruik voor verwarming.

  • Energieverbruik en productie november 2020

    Sinterklaas is al weer een week het land uit, tijd dus om de energiecijfertjes van november 2020 door te akkeren. Aangezien het in november warmer was dan in 2019 heb ik me voorgenomen om de jaarcijfers van 2020 ook te gaan vergelijken met het gemiddeld aantal graaddagen van de vorige eeuw. Dat is nog even puzzelen om te komen tot vergelijkbare cijfers, omdat de meeste landelijke cijfers uitgaan van weerstation De Bilt en ik weerstation Rotterdam als referentie hanteer. Dat kan betekenen dat er volgend jaar een bericht komt waarin alle getallen omgerekend zijn naar weerstation De Bilt.

    Cijfertjes

    Wat (in kWh)20192020verschil
    Ruimteverwarming487362-26%
    Warm water230198-14%
    Apparaten2782821%
    Totaal verbruik995842-15%
    Verbruik/graaddag1,311,26-4%
    Gasverbruik208176-15%
    Elektriciteitsafname765644-16%
    Teruglevering212624%
    Zonnepanelen607017%
    Zonnedelen1711-35%
    Winddelen6712486%
    Zonneboiler22220%
    Totaal opwekking16622737%
    Netto elektriciteitsverbruik622439-29%
    % eigen verbruik65%63%
    Saldo jaarbasis1891

    Bruto energieverbruik

    Ons bruto energieverbruik, dus het energieverbruik zonder wat we opwekken ligt tot en met november 20% lager dan gemiddeld in voorgaande jaren. Ik heb geen reden om te verwachten dat dit in december nog erg gaat veranderen. De daling die sinds maart 2019 zichtbaar is zet dus door. Deels doordat 2020 wederom een warm jaar is, deels door de verandering van wijze van verwarming van ons huis. Als ik corrigeer voor het warmere weer blijft een daling van 19% van ons bruto energieverbruik over.

    2020 November Ontwikkeling Bruto Energieverbruik Per Jaar

    Bij het netto energieverbruik is het effect nog steviger zichtbaar. Tot en met november hebben we zo’n 2.500 kWh ingekocht. De rest wekken we zelf op met onze zonnepanelen, zonnedelen en winddelen. Volgend jaar gaat er op dat punt wel wat veranderen, omdat we overstappen naar Energiek Schiedam | om. Dat betekent dat we onze winddelen gaan verkopen.

    2020 November Netto Energieverbruik

    Energieverbruik per toepassing

    In november is vormt het energieverbruik voor verwarming uiteraard weer een groter deel van ons totale energieverbruik dan in de zomermaanden. Toch is de piek tot nu toe ook dit jaar lager dan in voorgaande jaren. Het energieverbruik voor warm water en voor elektrische apparaten ligt nog steeds redelijk constant rond de 500 kWh per maand.

    2020 November Energievraag Opgesplitst Naar Toepassing

    Ook op jaarbasis wordt de uitsplitsing van ons energieverbruik per toepassing ronduit saai. Ik hoop dat ons verbruik voor verwarming deze winter nog wat gaat schommelen, anders wordt het wel een erg saaie bedoening. Het verbruik voor warm water en elektrische apparaten ligt samen rond de 6.000 kWh, waarvan het deel voor warm water geleverd wordt door onze zonneboiler en onze cv-ketel.

    2020 November 12 Maands Energievraag Opgesplitst Naar Toepassing

    Als ik kijk naar het aandeel van de verschillende toepassingen in ons energieverbruik, dan daalt het aandeel voor verwarming nog steeds. Het aandeel van warm water blijft de laatste paar maanden redelijk gelijk, voor het verbruik voor elektrische apparaten stijgt. Wat op zich niet raar is, aangezien er met thuiswerken beduidend vaker laptops en lichten aan zijn, ook hebben we extra wifi-toegangspunten geïnstalleerd voor thuiswerken.

    2020 November Aandeel Per Toepassing In 12 Maands Energievraag

    Verwarming

    Onze keuze om over te schakelen van een HR-ketel naar infraroodverwarming loopt geregeld tegen de nodige vooroordelen op. Daarom hier toch maar weer even kort de toelichting op onze keuze. Op de eerste plaats wilde we van het gas af en vonden we dat belangrijker dan CO2-reductie. Dat heeft niet alleen te maken met het feit dat ik werkzaam ben in de energietransitie of met CO2-reductie, maar vooral met de wijze waarop bij gaswinning wordt omgegaan met de rechten van bewoners. Al in 2015 schreef ik daar een gastbijdrage over voor Nudge.

    Een andere belangrijke reden is dat onze woning met C-label schil (inmiddels officieel tot A-label gedoopt d.m.v. toevoegen van zonneboiler en zonnepanelen) niet geschikt is voor een warmtepomp. Ik heb daar meerdere fabrikanten op bevraagd. De meeste geven aan dat er eerst fors geïsoleerd moet worden, voordat mijn woning geschikt is voor een warmtepomp. De rekening daarvan is fors, alleen al het vervangen van dubbelglas door HR++ kost voor onze woning ruim Euro 20.000. Deels gaat het dan om het vervangen dubbelglas door HR++, deels om het vervangen van oude kozijnen en ruiten. Formeel is in dat laatste geval natuurlijk slechts een klein deel kosten voor extra isolatie, de rest van de kosten moet je echter ook gewoon betalen. Het extra isoleren van onze muren, vloer en dak kost ook geld. Ons gasverbruik voor verwarming lag rond de 600 m3 per jaar, laat isolatie daar 20% op schelen dan daalt ons gasverbruik met 120 m2 per jaar.

    Voor mij valt hoge temperatuur stadsverwarming af voor onze woning. Dat is veel te veel warmte om milieutechnisch interessant te zijn en het levert veel te hoog vastrecht op om interessant te zijn. Warmtepompen vallen technisch af en een bijkomend aandachtspunt vind ik mogelijke geluidsoverlast voor de buren in geval van een lucht-waterwarmtepomp. Er zijn drie opties voor een buitenunit in ons huis: voorgevel (geluid gericht op slaapkamers van overburen op 20 meter afstand), achtergevel (geluid gericht op slaapkamers van buren op 25 meter afstand), zijgevel (geluid boven dakterras buren). Geen van drieën ideaal. Ook zijn onze huidige radiatoren ongeschikt voor lage temperatuur. Met voeding van een hr-ketel hebben ze al moeite om de huiskamer comfortabel te krijgen, doordat ze relatief klein zijn t.o.v. de omvang van onze woonkamer.

    In 2018 hebben we na 4 jaar testdraaien in de badkamer besloten om alle niet verblijfsruimtes uit te rusten met infraroodverwarming. Na een aantal gesprekken met de leverancier hebben we besloten een kleine, maar belangrijke, extra stap te maken en ook onze woonkamer met infraroodverwarming uit te rusten. De panelen zijn in maart 2019 geïnstalleerd. Sindsdien gebruiken we infraroodverwarming als hoofdverwarming in onze woning.

    Daarbij corrigeer ik mijn verbruikscijfers (nog) niet voor efficiencyverliezen van de verwarming, ik ga uit van wat we afnemen op de meter. Ik blijf corrigeren voor efficiency ook een raar fenomeen vinden, bij de overschakeling naar led-verlichting heb ik de besparing op het elektriciteitsverbruik van apparaten ook niet gecorrigeerd voor de efficiency van gloeilampen. Ik kom de professionele energiebespaaradviseurs echter met alle plezier tegemoet met een verdere uitsplitsing van het energieverbruik, voor nu ben ik daar niet aan toegekomen.

    Dan nu op naar de cijfers van ons energieverbruik voor ruimteverwarming in november, deze lagen 26% lager dan in 2019. November 2020 telde 22% minder graaddagen dan november 2019, wat betekent dat een groot deel van het gedaalde energieverbruik aan de zachte november maand lag. Tegelijkertijd zijn we in november 2020 veel meer thuis geweest dan vorig jaar en hebben we ook extra ruimtes verwarmd vanwege thuiswerken. Een temperatuur gecorrigeerde daling van 4% t.o.v. 2019 is dus zacht gezegd onverwacht.

    2020 November Verwarming In Kwh Graaddag

    Het energieverbruik per graaddag lag in november 2020 net als in oktober lager dan in 2019, terwijl we dit jaar toch echt meer thuis zijn en meer ruimtes verwarmen. Ook verwarmen we ruimtes langer, de woonkamer wordt nu de hele dag verwarmd. In 2019 werd deze tussen 9 en 15u niet verwarmd.

    2020 November Energieverbruik Verwarming Standaard Jaar

    Op jaarbasis verbruiken we in een standaardjaar (met het gemiddeld aantal graaddagen van de afgelopen 10 jaar) 3.070 kWh. Dat is 46% lager dan ons langjarig gemiddelde verbruik met de HR-ketel. Als geen rekening gehouden wordt met het aantal graaddagen lag ons jaarverbruik over de afgelopen 12 maanden op 2.622 kWh. Dat betekent dat we dus ruim 400 kWh aan energie bespaart hebben doordat de afgelopen 12 maanden warmer zijn dan gemiddeld in de periode 2000-2019.

    Energieproductie / herkomst energieverbruik

    Een groot deel van de energie die we per maand verbruiken is elektriciteit, zo’n 15% komt op jaarbasis van zonnewarmte. Een klein deel, minder dan 20%, komt nog van aardgas. De overschakeling naar infraroodverwarming is goed terug te zien in onderstaande grafiek.

    2020 November Verdeling Elektriciteit Zonnewarmte Aardgas

    De elektriciteit die gebruiken wekken we deels zelf op. In november was dat 47% van ons totale verbruik, de overige 53% kopen we in bij onze elektriciteitsleverancier. Ten opzichte van onze HR-ketel levert dat 96% CO2-reductie op (o.b.v. stroometiket 2019), of een stijging van 1% op basis van de Nederlandse elektriciteitsmix in 2019. Tot zover de dwaze beweringen over enorme CO2 stijging ten gevolge van infraroodverwarming. Met de marginale CO2 emissie van het elektriciteitssysteem ga ik niet rekenen, het is m.i. op systeemniveau namelijk niet mogelijk om te bepalen of er een gascentrale bijspringt voor mijn wasmachine of mijn infraroodverwarming, zoals ik ook niet kan nagaan of er ergens een grootverbruiker een tandje terugschakelt ipv de marginale centrale extra stroom te laten produceren.

    2020 November Bron Energieverbruik Per Maand

    Op jaarbasis is in onderstaande grafiek wederom goed te zien dat ons energieverbruik stapsgewijs gedaald is sinds begin 2019, waarbij ons gasverbruik is gedaald en ons elektriciteitsverbruik is gestegen. Per saldo zijn we bijna 2.000 kWh gedaald in verbruik.

    2020 November 12 Maands Energieverbruik Naar Bron

    Ook de mix waar we onze energie vandaan halen is behoorlijk verandert sinds begin 2019. De inkoop van elektriciteit is weer terug in de mix met een aandeel van ruim 20%. Toch is de mix behoorlijk verandert sinds we in 2011 in ons huis zijn gaan wonen. Kochten we in 2012 nog bijna 80% van onze energie in in de vorm van elektriciteit en aardgas, inmiddels wekken we ruim 60% van onze energie zelf op.

    2020 November 12 Maands Energieverbruik Procentueel Naar Bron