Energieverbruik en opwekking april 2019

April is voorbij, dus tijd om naar ons energieverbruik over april te kijken. Waarbij ik meteen kan melden dat ik redelijk wat wijzigingen heb gemaakt in mijn berekingen in verband met de slimme meter die we hebben en in verband met de overgang naar infraroodverwarming. Het kan dus goed zijn dat er hier en daar nog een foutje in de spreadsheet zit die de komende maanden naar boven gaat komen. De ergste zijn er volgens mij uit, waarmee de getallen over maart met terugwerkende kracht licht zijn gewijzigd.

Kengetallen voor april

Om te beginnen een tabelletje met wat kengetallen over april. Waarmee meteen het eerste verschil binnenkomt: al het energieverbruik reken ik vanaf nu om in kilowattuur. Dat telt lekker makkelijk op en het vergelijkt ook makkelijker.

Wat20182019verschil
Ruimteverwarming261167-36%
Verbruik/graaddag1,810,95-48%
Elektriciteitsafname281593111%
Teruglevering180
Elektriciteitsverbruik28141347%
Zonnepanelen21227831%
Zonnedelen1912-37%
Winddelen9452-45%
Zonneboiler1511627%
Totaal opwekking4775046%
Netto elektriciteitsverbruik-4471-260%
Saldo elektriciteit op jaarbasis-163

Wat in bovenstaande tabel meteen opvalt is dat ons energieverbruik voor ruimteverwarming fors is gedaald. Niet alleen in absolute zin (van 261 kWh naar 167 kWh), maar ook per graaddag. April was de eerste volledige maand waarin we ons huis enkel volledig met infraroodverwarming hebben verwarmd. Nog een beetje vroeg om hele harde conclusies te trekken, maar de stelling dat het overgaan van gasgestookte cv-ketel naar infraroodverwarming geen een op een vervanging is van gas door elektra durf ik na 2 maanden wel aan

Door de overschakeling op infraroodverwarming is ons totale elektriciteitsverbruik uiteraard wel gestegen. In totaal verbruikte we in april 47% meer dan in april 2018. Ons gasverbruik is daarmee wel gedaald met 28m3 en bedroeg in april slechts 4 m3. Omgerekend zo’n 40 kWh. De ruimteverwarming werd geleverd door infraroodverwarming en de zonneboiler leverde een groot deel van het warme water.

Een andere opvallende is dat onze eigen zonnepanelen meer hebben opgebracht dan vorig jaar, maar dat onze zonnedelen en winddelen beide minder hebben gepresteerd. Bij de Winddelen komt dat deels doordat er voor de periode 26 t/m 30 april geen gegevens beschikbaar zijn. Per saldo steeg de hoeveelheid opgewekte energie wel t.o.v. 2018.

Gewijzigde berekening gasverbruik warm water

Afgelopen maand heb ik opnieuw berekend hoeveel gas we verbruiken voor warm water. Daarbij ben ik uitgegaan van de gemiddelde gaslevering aan een C-label woning voor de jaren 2012-2017. Volgens het CBS gaat het om de volgende hoeveelheden:

CBS aardgaslevering C labelm3/m2
201211,5
201311,6
201410,5
201510,3
201610,4
201710,4

Het gaat hier om het aantal kubieke meter per vierkante meter woonoppervlak. Onze woning is 119m2 en ik ben uit gegaan van 20% gasverbruik voor warm water. Verder ben ik er van uitgegaan dat onze zonneboiler het hele jaar warmte levert, alleen veel minder in de wintermaanden dan in de zomer.

MaandMaximaal aandeel zonneboiler in warm water
Januari5,00%
Februari10,00%
Maart25,00%
April75,00%
Mei75,00%
Juni90,00%
Juli90,00%
Augustus90,00%
September75,00%
Oktober50,00%
November10,00%
December5,00%


Verdeling energievraag tussen warm water, ruimteverwarming en overige elektra

Op basis van de nieuwe verdeling tussen warm water en verwarming heb ik afgelopen weken onderstaande grafiek ontwikkeld over de verdeling van de energievraag over warm water, ruimteverwarming en overige elektrische apparatuur. Dat geeft het volgende beeld:

In bovenstaande grafiek is goed te zien hoe groot de piek is die veroorzaakt wordt door onze energievraag voor ruimteverwarming. Het verbruik voor warm water en andere elektrische apparatuur kent een veel vlakker verloop. Voor de invoer van led-lampen was met name het verbruik van andere elektrische apparatuur hoger en meer seizoensgebonden. De pieken werden tot februari van dit jaar geleverd door aardgas. Door de installatie van de infraroodpanelen gaat dat veranderen. Ook de piek zal geleverd worden door elektriciteit. Een eerste begin van hoe die piek er dan uit gaat zien is in onderstaande grafiek te zien, waar is weergegeven wat de bron van energielevering is (gas, zonnewarmte, zonnedelen, zonnepanelen, winddelen of inkoop van groene stroom).

Duidelijk te zien is dat in maart en april 2019 het gasverbruik daalt en het elektriciteitsverbruik stijgt. In april gebruikten we voor 66% elektriciteit en voor 26% de zonneboiler. Op jaarbasis is de verschuiving richting elektriciteit vooralsnog gering. Het aandeel elektriciteit is opgelopen tot 36% en de zonneboiler voorziet in 10% van onze energiebehoefte, ruim 50% van ons energieverbruik de afgelopen 12 maanden is dus nog geleverd door aardgas. Pas vanaf het nieuwe stookseizoen zal het aandeel aardgas verder teruglopen. Onze totale energiebehoefte kruipt ook langzaam terug naar minder dan 10.000 kWh per jaar.

Energieverbruik verwarming

Begin maart is

In maart heb ik onderstaande hypotheses geformuleerd over ons energie verbruik voor verwarming:

HypotheseCOP = 135% energiebesparing66% energiebesparing
Extra elektriciteitsverbruik (in kWh/Jaar5.6003.7001.900
Energiebesparing (in kWh/jaar)01.9003.800
Verbruik (in kWh/graaddag)2,11,40,7
Verbruik (in m3 gas/graaddag)0,220,140,07
Verbruik (in kWh/m2 per jaar)473116*

Aangezien ik behoorlijk heb zitten wijzigen in mijn spreadsheet is het tijd om deze hypotheses opnieuw te berekenen. Waarbij ik de hypotheses nu formuleer op basis van een standaard stookjaar (2801 graaddagen, langjarig gemiddelde van 2001-2018 volgens Warmtepompweetjes). De hypotheses luiden dan als volgt:

HypotheseCOP=135%66%
Energie verwarming6.0553.9362.059
Energiebesparing0,02.1193.996
Verbruik kWh/graaddag2,21,40,7
Verbruik in kWh/m2513317

Infraroodverwarming

In de laatste twee maanden van ons stookseizoen hebben we ons huis met infraroodpanelen verwarmt. In april is ons energieverbruik voor verwarming uitgekomen op 167 kWh. Belangrijker is dat het verbruik per graaddag gedaald is tot 0,9 kWh/graaddag. In maart was dit 1,3 kWh per graaddag en in 2018 1,8 kWh per graaddag. In onderstaande grafiek is goed zichtbaar dat in maart en april het energieverbruik per graaddag in 2019 lager ligt dan in voorgaande jaren. Een verschil dat overigens niet voort lijkt te komen uit een lagere ruimtetemperatuur. De gemiddelde temperatuur in april was met 20,7 graden Celsius namelijk 0,2 graden hoger dan in 2018. Voor zover ik kan beoordelen ligt de thermometer op dezelfde plaats boven op een kast (ongeveer 2 meter boven de grond) en buiten bereik van de straling van onze infraroodpanelen.

Het totale energieverbruik voor verwarming in 2019 ligt vooralsnog op schema om tot de zuinigste jaren te gaan behoren.

Als je bovenstaande grafiek bekijkt dan zul je snappen dat ik er nog goede hoop op heb dat 2019 ons zuinigste jaar wordt. En dat ik er op reken dat we ook dit jaar weer onder de 50 kWh/m2 voor ruimteverwarming uitkomen in onze C-label woning. In onderstaande grafiek is het energieverbruik voor verwarming gecorrigeerd voor temperatuur. Ook dan is 2019 tot nu toe een van de meest energiezuinige jaren en valt op hoe extreem veel we voor ons doen hebben gestookt in 2013.


Conclusie

De hypotheses over ons verbruik voor verwarming zijn geformuleerd op jaarbasis, dus met zekerheid valt er nog weinig over te zeggen. Wat wel te zeggen valt is dat het verbruik per graaddag in maart en april op respectievelijk 1,3 en 0,9 kWh per graaddag lag. Dat ligt aanzienlijk lager dan ons gemiddelde verbruik in voorgaande jaren. Ook ligt het verbruik dichter in de buurt van de besparingshypotheses dan in de buurt van de COP=1 hypothese. Voorlopig is het echter een half jaar wachten op nieuwe resultaten, want het stookseizoen is bijna afgelopen.

Installatie van de infraroodpanelen

De afgelopen jaren heb ik meermalen geschreven over onze plannen om het gasverbruik te verminderen. Na meerdere gesprekken met leveranciers van verschillende opties heb ik een paar jaar geleden de knoop doorgehakt dat infraroodverwarming de handigste optie zou zijn. De afgelopen maanden ben ik bezig geweest met het regelen van de installatie. Inmiddels is het zover en hangt de verwarming in de woonkamer, de panelen in de slaapkamers en op zolder moeten nog aangesloten worden. We verwarmen ons huis inmiddels bijna twee weken met infraroodverwarming, tijd dus voor een eerste indruk.

Offerte aanvragen

De offerteaanvraag stond al een paar jaar in de week bij ThermIQ, om verschillende redenen was het er niet van gekomen om door te zetten. Het zetje om deze winter door te pakken kwam door de verhoging van de energiebelasting op aardgas en het feit dat ik zowel als bestuurslid bij Energiek Schiedam als in mijn werk bezig ben met de vraag hoe je bewoners stimuleert om van aardgas af te gaan. Eat your own dogfood vind ik nog steeds een goed uitgangspunt. Dus vorig jaar hebben we de knoop doorgehakt en een offerte voor de infraroodpanelen met het aansturingssysteem van BeNext aangevraagd.

De kosten waren een maatje hoger dan verwacht en een aanpassing van de elektriciteitsaansluiting van 1×35 Ampère naar 3×25 Ampère was ook raadzaam. Dat betekende hogere kosten voor het installeren. Dus ook wat langer thuis met elkaar dubben en denken, voordat we de knoop definitief door hebben gehakt. Waarbij de afspraak is dat de cv-ketel nog minstens een stookseizoen blijft hangen voor het geval de infraroodpanelen niet bevallen. De totale kosten voor het plaatsen van infraroodpanelen in alle kamers, inclusief installatie en aanpassing van de elektriciteitsmeter bedragen ongeveer Euro 8.700,-

Installatie

Het installeren is netjes en vakkundig gedaan door Wils Services, een lokale installateur. Bij het installeren heb ik nog wel wat verbeterpuntjes ontdekt. Zo is onze installateur een halve dag zoet geweest met het koppelen van alle infraroodpanelen en temperatuursensoren aan het BeNext systeem. Een klus die volgens mij prima voor te bereiden is, zodat de installateur daar op locatie geen omkijken naar heeft. Al vergt dat wel dat vooraf bekend is in welke kamer welke producten geplaatst gaan worden en markeringen op de dozen van de infraroodpanelen en de BeNext componenten.

De frames waarmee de infraroodpanelen aan het plafond zijn bevestigd is vergelijkbaar met de wijze waarop de achterkant van fotolijstjes vastgezet wordt. De gebruikte metalen strips zijn behoorlijk scherp en moeten licht gebogen worden om ze achter de randen van de panelen vast te klikken. Een klusje waarbij je gemakkelijk je handen open haalt.

Installatie infrarood verwarming

Programmeren van de aansturing

Met de aansturingssoftware van BeNext kan je per ruimte de temperatuur instellen en per paneel het vermogen. Voor de temperatuur kun je net als bij een cv-ketel een tijdschema in programmeren. Alleen had ik er geen rekening mee gehouden dat er tijd zitten tussen het moment van inschakelen en het moment dat een kamer op temperatuur is. Inmiddels is de temperatuur per kamer en per dag ingesteld via het klokschema.

Ook was het in het begin lastig om uit te vogelen hoe ik het vermogen van de infraroodpanelen gedurende de dag automatisch kan bijstellen in plaats van dat ik dat telkens met de hand moet doen. Inmiddels heb ik daar een omweg voor bedacht. Het vermogen van de panelen regel ik via zogenaamde scenes en regels. In verschillende scenes leg ik vast op hoeveel vermogen de infraroodpanelen in een kamer, bv de woonkamer, werken. Ik heb nu voor de woonkamer een scene voor ’s nachts, als de woonkamer enkel vorstvrij hoeft te blijven, voor overdag en ’s avonds, als de woonkamer op temperatuur en behaaglijk moet blijven en voor momenten waarop ik de temperatuur van de woonkamer fors wil verhogen (net voor het opstaan en net voordat we ’s avonds thuiskomen). Deze intensiteit volgt ongeveer hetzelfde klokprogramma als de temperatuurinstellingen.

Voor de slaapkamers, zolder en entree heb ik zelfstandige scenes aangemaakt.

De eerste weken

De eerste week was het wennen. Aanvankelijk had ik het vermogen van de infraroodpanelen te laag ingesteld, waardoor het huis niet goed op temperatuur kwam en de dames zich beklaagde over het comfort. Na het inregelen van de scenes en regels heb ik daar geen commentaar meer op gehoord.

In onze woonkamer meet ik al een een paar jaar de temperatuur op een vast punt boven op een kast. De temperatuur wordt vastgelegd door domoticz. Opvallend vind ik zelf dat onze cv ketel de temperatuur soms erg hoog laat oplopen hoog in de kamer.

Variatie in temperatuur woonkamer, februari 2019

In februari 2019 lag de maximale temperatuur geregeld tegen of zelfs boven de 22 graden Celsius, terwijl de gemiddelde temperatuur niet boven de 21 graden Celsium kwam. Ook lag de maximale temperatuur op een dag geregeld bijna 2 of meer graden boven de gemiddelde temperatuur.

Variatie in temperatuur woonkamer, maar 2018.

Ook in maart 2018 schommelde de temperatuur flink, al kwam de maximale temperatuur in maart 2018 niet boven de 22 graden. De maximale temperatuur lag geregeld 1,5 graden Celsius boven de gemiddelde temperatuur.

Variatie in temperatuur woonkamer, eerste helft maart 2019.

Op 7 maart zijn onze infraroodpanelen in de woonkamer aangezet. In bovenstaande grafiek valt mij op dat de maximale temperatuur de dagen daarna met ruim een graad daalt. Of dat de rest van de maand ook zo blijft durf ik niet te beweren. Het is wel het type effect dat je verwacht bij overschakeling van luchtverwarming naar stralingsverwarming. Het verschil tussen de gemiddelde temperatuur en de maximale temperatuur is vanaf 7 maart terug gelopen tot ongeveer 1 graad Celsius. Terwijl dit begin maart nog ruim 1,5 graden Celsius was.

De gemiddelde temperatuur daalde aanvankelijk ook, maar dat is vooralsnog te optimistisch gebleken. De dames vonden het te koud, dus vooralsnog lijkt de hypothese dat de temperatuur omlaag kan niet op te gaan. Al kan het ook zijn dat ik de verhouding tussen stralingssterkte en temperatuur nog niet goed genoeg in de vingers heb om het bij lagere temperaturen toch comfortabel te krijgen in huis.

Energieverbruik

Over het energieverbruik valt nog niet heel veel te zeggen, daarvoor draaien de infraroodpanelen te kort. Aan de andere kant, twee weken terug wierp ik een hypothese op en als ik toch aan het schrijven ben kan ik net zo goed een eerste blik werpen op de vraag of de ontwikkeling van ons energieverbruik de kant op gaat die ik had verwacht.

HypotheseCOP = 135% energiebesparing66% energiebesparing
Extra elektriciteitsverbruik (in kWh/Jaar5.6003.7001.900
Energiebesparing (in kWh/jaar)01.9003.800
Verbruik (in kWh/graaddag)2,11,40,7
Verbruik (in m3 gas/graaddag)0,220,140,07

In de 12 dagen dat de panelen nu draaien hebben ze 135 kWh verbruikt. Dat is omgerekend 14 m3 aardgas. Het aantal graaddagen in deze periode was volgens MinderGas 179, dat betekent dat we 0,8 kWh/graaddag hebben verbruikt, omgerekend 0,08 m3 aardgas per graaddag. Daarmee ligt ons verbruik in deze periode het dichtst bij de hypothese dat 66% besparing op de benodigde hoeveelheid energie mogelijk is bij verwarming met aardgas.

Daar zitten nog wel kanttekeningen bij. Ten eerste is de periode met 12 dagen erg kort, waarbij er ook nog geen forse vorstperiode in heeft gezeten. Op de tweede plaats is het nog mogelijk dat de verdeling die ik heb gemaakt tussen gasverbruik voor warm water en gasverbruik voor verwarming niet klopt. Als ik te veel gasverbruik toereken aan verwarming kloppen de gehanteerde getallen in mijn hypothese niet.

Voorlopige conclusie

Voorlopig is mijn conclusie dat ik tevreden ben met onze infraroodpanelen. Ook lijkt het er vooralsnog op dat het energieverbruik de verwachte daling laat zien. De hypothese van bureau’s als DWA en van Lars Boelen dat het energieverbruik niet verandert bij overschakeling van een HR ketel naar infraroodverwarming kan ik niet terugvinden in de cijfers van de eerste twee weken. De pieken in het energieverbruik zijn vooralsnog kleiner dan dat we ’s zomers veroorzaken met onze zonnepanelen. Die piek kan wel hoger liggen als overal in huis tegelijkertijd de infraroodpanelen vol aan gaan. De kans daarop is echter klein en idealiter zou dat in de toekomst softwarematig begrenst moeten kunnen worden.

Energieverbruik en energieopwekking januari 2019

Het is februari. Onze jaarrekening van het energiebedrijf heb ik uitgeplozen, tijd dus voor de vaste routine van het maandelijks energieverbruik en de maandelijkse energieopwekking.

Energieverbruik januari 2019 vergeleken met januari 2018

Wat20182019verschil
Gasverbruik1541550%
Verbruik/graaddag0,370,32-13%
Elektriciteitsverbruik408349-14%
Zonnepanelen444911%
Zonnedelen304-87%
Winddelen1871870%
Totaal opwekking261240-8%
Netto elektriciteitsverbruik147109-26%
Saldo jaarbasis-281-44257%

Ons gasverbruik is nagenoeg onveranderd ten opzichte van vorig jaar. In verbruik per graaddag is het wel met 13% gedaald. Januari 2019 was kouder dan januari 2018 en toch ligt ons gasverbruik nauwelijks hoger. Da’s een leuke opsteker. Ons elektriciteitsverbruik is met 14% gedaald. Hoe we dat precies voor elkaar hebben gekregen weet ik niet, mogelijk dat het vervangen van een aantal halogeen lampen door led doorwerkt.

Bij de energieopwekking hebben we een stijging van de opbrengst van onze zonnepanelen, al klinkt 11% stoerder dan de 5 kWh die ze daadwerkelijk meer hebben weten op te wekken. De opbrengst van onze winddelen is gelijk aan januari 2018 en de opbrengst van onze zonnedelen is fors gedaald. Waar dat door komt weet ik niet, mogelijk dat er een project tijdelijk stil ligt of dat er geen data binnen is gekomen van een van de projecten waar we in hebben geïnvesteerd. Ons netto elektriciteitsverbruik is met 26% afgenomen. Op jaarbasis produceren we met onze eigen zonnepanelen, winddelen en zonnedelen nog steeds 442 kWh meer dan we verbruiken. Waarvan ruim 250 kWh wordt opgewekt met onze zonnedelen.

Energieverbruik

Ons totale energieverbruik uitgedrukt in kilowattuur is in januari weer bijna 1.900 kWh, waarvan zo’n 1.500 kWh aardgas is. Oftewel verwarming is in januari het grootste gedeelte van ons energieverbruik. Al lijkt dat in kubieke meter altijd mee te vallen ten opzichte van het elektriciteitsverbruik.

Ook als ik kijk naar ons voortschrijdend jaarverbruik (het cumulatief energieverbruik van de afgelopen 12 maanden) dan bestaat ons energieverbruik voor het grootste deel uit gasverbruik. Van de 11.700 kWh die op jaarbasis verbruiken is bijna 7.000 kWh aardgasverbruik. Ons energieverbruik op jaarbasis ligt sinds december 2013 wel behoorlijk constant.

Netto energieverbruik

Ons netto energieverbruik lag in januari in dezelfde range als altijd. Alleen 2013 blijft in januari een uitschieter naar boven.

Variabele energiekosten

Bij de variabele energiekosten zijn wel wat opvallende zaken te zien. De heffingen voor gas zijn dit jaar verhoogd en voor elektriciteit is de energiebelasting iets verlaagd.

Bij onze variabele elektriciteitskosten voor januari is niet terug te vinden dat het tarief voor de energiebelasting gedaald is. Op zich niet zo vreemd als je bedenkt dat de daling van de energiebelasting bijna volledig teniet gedaan is door de stijging van de opslag duurzame energie.

Bij de variabele gaskosten is wel te zien dat de energiebelasting op aardgas en de opslag duurzame energie beide gestegen zijn. In januari 2019 waren de gaskosten 12 Euro hoger dan in januari 2018. Dat is een stijging van ruim 10%. Waarmee 2019 voor gasverbruik de duurste januari is sinds 2013.

De stijging van de gasrekening is ook terug te zien in de totale variabele energiekosten voor januari. Ook die zijn opgelopen tot het hoogste niveau sinds 2013.

Stappen naar van gas los

Gelukkig is er voor onze oplopende gaskosten een oplossing in aantocht. Komende maand worden de infraroodpanelen namelijk geleverd en geïnstalleerd. Na installatie van de infraroodpanelen heb ik enkel nog een oplossing nodig voor warm water in de maanden dat onze zonneboiler onvoldoende levert.

Hopelijk is de installatie nog op tijd afgerond om in de cijfers terug te kunnen zien of infraroodpanelen daadwerkelijk 1 op 1 vergelijkbaar zijn met elektrische kachels, zoals Lars Boelen en andere energie-experts me op bierfiltjes hebben voorgerekend. Of dat 35% energiebesparing ten opzichte van het energieverbruik bij een HR ketel op aardgas, zoals Gerard de Leede stelt, meer op zijn plaats is. De installatie biedt in ieder geval kansen om deze oude vergelijkingen tussen infrarood en hr-ketel op te poetsen met eigen cijfers. En mogelijk dan ook maar weer eens de vergelijkingen met warmtepomp en stadsverwarming.

Energieverbruik en energieopwekking december 2018

Het nieuwe jaar is begonnen. Dus tijd om het energieverbruik van december te analyseren en de jaarlijkse energierekening. Om te beginnen met de cijfers van december.

Energieverbruik december 2018 vergeleken met december 2017

Vergeleken met 2017 is ons energieverbruik in december gedaald en de energieopwekking gestegen.

Wat20172018verschil
Gasverbruik130111-15%
Verbruik/graaddag0.30.27-10%
Elektriciteitsverbruik3233436%
Zonnepanelen478479%
Zonnedelen111755%
Winddelen129111-14%
Totaal opwekking18721213%
Netto elektriciteitsverbruik136131-4%
Saldo jaarbasis-249-39860%

Vergeleken met 2017 is ons gasverbruik in december gedaald. Zowel in absolute zin, als per graaddag. Ons totale gasverbruik lag met 111 kubieke meter 15% lager dan in 2017. Het gasverbruik per graaddag (dus gecorrigeerd voor de buitentemperatuur lag 10% lager). Het elektriciteitsverbruik lag 6% hoger dan in december 2017. De energieopwekking lag hoger. De winddelen presteerden 14% minder goed dan in 2017, onze zonnepanelen en zonnedelen leverden veel meer op dan in december 2017. Per saldo hebben we daardoor 131 kilowattuur meer verbruikt dan opgewekt, iets minder dan de 136 kilowattuur van december 2017.

Energieverbruik

Ons gasverbruik schommelt zoals altijd met het seizoen, waarbij in de zomer bijna alle benodigde warmte geleverd wordt door onze zonneboiler. Het gasverbruik in de zomer zou nog iets hoger kunnen zijn als we ’s zomers de cv ketel uitzetten en deze slechts 1 keer per week een uurtje aanzetten om te voorkomen dat de pomp vast gaat zitten. Ons elektriciteitsverbruik ligt redelijk constant.

Ons voortschrijdende gasverbruik per 12 maanden is in 2018 met 8% gestegen ten opzichte van 2017. Met 712 kubieke meter blijft het aanzienlijk lager dan het landelijk gemiddeld. Ondanks dat vormt warmte de hoofdmoot van ons energieverbruik. Op jaarbasis bestaat 81% van ons energieverbruik uit warmte, dat geleverd wordt door gas en door onze zonneboiler.

Energieopwekking

In december 2018 hebben 212 kilowattuur elektriciteit opgewekt. Daarmee komt het totaal voor 2018 op 3.793 kilowattuur. Meer dan ons jaarverbruik aan elektriciteit. Daarnaast heeft onze zonneboiler naar schatting zo’n 1.330 kilowattuur aan warmte opgeleverd. Het blijft een schatting, omdat ik geen precieze cijfers heb over de warmteproductie van onze zonneboiler en omdat ik geen precieze uitsplitsing heb van ons gasverbruik naar verwarming en warm water.

Het aandeel eigen opwek in ons jaarverbruik is al een paar stabiel rond de 40%. We hebben wel wederom meer elektriciteit opgewekt dan verbruikt, dit jaar bijna 400 kilowattuur tegen 250 kilowattuur in 2017.

Grafiek met energie

Zonneenergie

De kostprijs van onze zonnestroom is inmiddels gedaald naar 32 Eurocent per kilowattuur, nog steeds boven de prijs van een kilowattuur. De panelen liggen er dan ook pas sinds de zomer van 2013.

Winddelen

Onze winddelen hebben afgelopen jaar wederom minder opgewekt per winddeel dan 500 kilowattuur. In totaal hebben de winddelen ons sinds 2013 Euro 507,45 opgeleverd. Dat is 100 Euro minder dan verwacht. De kostprijs van onze windenergie zit daarmee op 13,8 Eurocent, dat is hoger dan de verwachte 11,5 Eurocent. Of dat komt door minder wind of doordat de opbrengstverwachting per winddeel die de Windcentrale heeft voorgeschoteld te optimistisch was in 2012 weet ik niet.

Vanaf 2019 lopen de onderhoudscontracten voor de windmolens waarin we winddelen hebben af, dat betekent dat we vanaf dit jaar onderhoudskosten gaan betalen. Of de onderhoudskosten wel goed ingeschat zijn door de Windcentrale gaan we eind dit jaar ontdekken.

Netto energieverbruik 2018

Ons netto energieverbruik is uitgekomen op 6.554 kilowattuur, dat is inclusief ons gasverbruik en de zonneboiler. Daarmee ligt ons netto energieverbruik in lijn met eerdere jaren. Ten opzichte van 2014 (ons zuinigste jaar) ligt het netto energieverbruik 13% hoger. Ondanks het feit dat we sinds 2014 meer zonnedelen hebben bijgekocht.

Ons netto energieverbruik per vierkante meter verschilt ook weinig met voorgaande jaren, aangezien ons huis nog steeds niet gegroeid is ligt ook het energieverbruik per vierkante meter 13% hoger dan in 2014.

Ons netto energieverbruik per graaddag ligt iets hoger dan vorig jaar. Al is het verschil in de tweede helft van het jaar wel kleiner geworden. Vooral door een hogere opbrengst van onze zonnepanelen en zonnedelen.

Variabele energiekosten

Het laatste deel voor nu is de ontwikkeling van onze variabele energiekosten in 2018.

In 2018 zijn onze variabele elektriciteitskosten iets lager uitgevallen dan in 2017. Met 171 Euro liggen de elektriciteitskosten slechts 1,3% hoger dan ons zuinigste jaar 2014.

Onze variabele gaskosten liggen met Euro 476 zo’n 25% boven ons zuinigste jaar 2014. Deels komt dit door een hoger verbruik, deels door de gestegen gasprijs. Waarbij met name ook de verhoging van de energiebelasting en de opslag duurzame energie meespelen.

Onze totale variabele energiekosten zijn ten opzichte van 2014 met 17% gestegen. Een deel daarvan komt doordat ons energieverbruik hoger ligt (11% t.o.v. 2014). Een belangrijk deel komt echter doordat de opslag duurzame energie gestegen is en doordat de energiebelasting op gas gestegen is.

De verandering in de totale energierekening, inclusief de vaste lasten, bewaar ik voor een volgende keer.

Energieverbruik en opwekking november 2018

November is afgelopen, Sinterklaas is naar Spanje terug aan het lopen, tijd dus om ons energieverbruik weer eens tegen het licht te houden. Te beginnen met de droge cijfers. De mooie plaatjes staan verder naar onder. 

Energieverbruik november 2018 vergeleken met november 2017

In onderstaande tabel is te zien dat ons energieverbruik in 2018 hoger ligt dan in 2017. Zowel het gasverbruik als het elektriciteitsverbruik. Onze zonnepanelen en zonnedelen hebben meer elektriciteit opgewekt dan in 2017, onze winddelen juist minder. Per saldo hebben we 13% meer elektriciteit opgewekt. Nog steeds is ons netto elektriciteitsverbruik in november met bijna 27% gestegen. Mogelijke oorzaken van het hogere elektriciteitsverbruik? In november ben ik wat slordiger geweest met het uitzetten van verlichting en de infraroodverwarming in de badkamer, beide hebben een aantal keer de hele dag aangestaan in plaats van enkel op de uren dat we de badkamer gebruiken of in een ruimte aanwezig zijn. Ook de centrale verwarming in de huiskamer is een paar keer ’s nachts aan blijven staan.

Wat20172018verschil
Gasverbruik (m3)869915%
Verbruik/graaddag (m3/graaddag)0.260.288%
Elektriciteitsverbruik (kWh)29034318%
Zonnepanelen (kWh)478479%
Zonnedelen (kWh)111755%
Winddelen (kWh)129111-14%
Totaal opwekking (kWh)18721213%
Netto elektriciteitsverbruik (kWh)10313127%
Saldo elektriciteitsverbruik – opwekking (kwh/jaar)-357-726103%

Netto energieverbruik

Ons netto energieverbruik tot en met november is 5.165 kWh. Daarmee zijn we 17% onzuiniger dan in 2014, terwijl we meer opwekken door onze zonnedelen. Ondanks kan 2018 nog in de top 3 van zuinigste jaren tot nu komen. Het verschil met 2015 is minder dan 30 kWh, dat is minder dan 1 kubieke meter aardgasverbruik.

Het netto energieverbruik per vierkante meter ligt voor 2018 inmiddels ook op hetzelfde niveau als in 2015. Ook al lag dat deze zomer nog beduidend hoger.

Wanneer ik het energieverbruik corrigeer voor het aantal graaddagen dan valt op dat dit al vijf jaar behoorlijk constant is, alleen in 2016 heeft het energieverbruik hoger gelegen. De variatie tussen de andere jaren bedraagt ongeveer 5% per jaar. Het gaat hier om ons totale energieverbruik, dus zowel gebouwgebonden als onze bewonersbundel. Wellicht dat ik die twee in de toekomst nog een keer uit elkaar ga proberen te knutselen. Aan de andere kant is met enkel ledverlichting en slechts gering gebruik van onze wasdroger de variatie in het gebruiksdeel beperkt.

Netto energieverbruik in kilowattuur per graaddag, 2011-2018

Als je kijkt naar ons voortschrijdend gemiddelde energieverbruik over 12 maanden is goed te zien dat dit sinds 2014 een behoorlijk constante lijn vertoont. Er zitten wel lichte schommelingen in, maar groot is het verschil niet te noemen. Het grootste deel van ons energieverbruik bestaat ook nog steeds uit ons gasverbruik. Waar we dus nog steeds van af willen. De eerste offertes zijn inmiddels binnen. Dus hopelijk binnen nu en 2 maanden meer daarover.

Energiekosten

Belangrijker dan het energieverbruik is de ontwikkeling van onze energiekosten. Deze bestaan deels uit vaste kosten voor de gas- en elektriciteitsaansluiting en deels uit variabele kosten voor stroom en gas. Zodra de jaarrekening binnen is in januari kijk ik weer naar de totale rekening, voor vandaag enkel de variabel kosten. Te beginnen met de kosten voor gas.

De kosten voor gas zijn dit jaar behoorlijk gestegen. In totaal zijn we dit jaar tot nu toe al 70 Euro meer kwijt dan vorig jaar. Dat is een stijging van 20%, waarvan het grootste deel veroorzaakt wordt door een hoger gasverbruik.

Onze elektriciteitskosten liggen dit jaar tot nu toe juist 50 Euro lager dan in 2017. Daarmee dalen onze elektriciteitskosten met 25% ten opzichte van 2017. Nog steeds hoger dan in 2014, toen we tot op heden verreweg de laagste elektriciteitsrekening hebben weten te behalen.

De variabele energiekosten tot en met november zijn nauwelijks gewijzigd ten opzichte van 2017. Deze liggen 16 Euro hoger, wat een stijging is van 3%. Nog steeds jammer en vooral jammer dat we op deze wijze langzaamaan terugkruipen naar de variabele energiekosten van 2011, al zitten we daar nog steeds 35% onder.

Energieverbruik en opwekking oktober 2018

De maand oktober is weer voorbij, tijd dus om ons energieverbruik te bekijken. Nog steeds met verwarming op gas, al zijn we wel weer stapje dichterbij gasloos verwarmen met het aanvragen van een wijziging van de elektriciteitsaansluiting naar 3*25 Ampère ter vervanging van de 1 * 35 Ampère.

Gasverbruik

Deze maand hebben we 29 m3 aardgas verbruikt, dat is 5 m3 minder dan in oktober 2017. In verbruik per graaddag zijn we omlaag van 0,26 m3/graaddag in oktober 2017 naar 0,17 m3/graaddag in oktober 2018. Zeer waarschijnlijk deels door het zachte weer (al is het aantal graaddagen gelijk aan dat van oktober 2017) en deels doordat we minder thuis zijn geweest overdag.

Elektriciteitsverbruik

In oktober hebben we 220 kWh elektriciteit verbruikt, dat is ruim 1/3 minder dan in oktober 2017 toen we 354 kWh verbruikte. Een duidelijke oorzaak kan ik daarvoor niet aanwijzen, we hebben geen grote elektrische apparaten vervangen. Het enige dat ik kan verzinnen is dat onze wasdroger een groot deel van oktober kapot is geweest. Aan de andere kant: als onze warmtepompdroger 1/3 van ons stroomverbruik per maand is dan is het een goede stroomvreter… De verandering in stroomverbruik is wel iets om de komende maanden in de gaten te houden. Het zou mooi zijn als het een structurele daling betreft.

Elektriciteitsopwekking

In oktober hebben we in totaal 302 kWh aan elektriciteit opgewekt. Onze zonnepanelen brachten 163 kWh op, onze 3 winddelen 113 kWh en onze 18 zonnedelen 26 kWh. Ruim meer dan ons elektriciteitsverbruik. Waarmee ons overschot voor het jaar verder groeit tot 858 kWh. Ik durf de bewering onderhand wel aan dat we dit jaar elektriciteitspositief gaan afsluiten.

Netto energieverbruik

Ons netto energieverbruik, waarbij gasverbruik ook is omgezet naar kilowattuur, zit momenteel net boven de vierduizend kilowattuur. Alleen in 2014 en 2017 lag dit nog lager.

2018_oktober_cumulatief_netto_energieverbruik

Ons cumulatief netto energieverbruik per vierkante meter ligt in oktober dit jaar op 34 kWh. Daarmee is het energieverbruik per vierkante meter sinds 2014 behoorlijk stabiel. Ik verwacht dat we tussen de 48 en 60 kWh per vierkante meter uit zullen komen in december.

2018_oktober_energieverbruik_per_m2

Het netto energieverbruik per graaddag is zo mogelijk nog stabieler sinds 2014 en schommelt voor oktober tussen de 18 en 20 kilowattuur per graaddag. Oktober 2018 ligt met 18 kilowattuur aan de onderkant van deze bandbreedte. Voor december verwacht ik dat het nog iets op gaat lopen tot 20 à 22 kilowattuur per graaddag.

2018_oktober_netto_energieverbruik_per_graaddag

Variabele energiekosten

Een andere invalshoek die interessant wordt met de stijging van de elektriciteitsprijs, de energiebelasting en de opslag duurzame energie, is de ontwikkeling van de variabele energiekosten. Ik begin met het deel waar ik vanaf wil: de variabele kosten voor gas.

2018_oktober_variabele_gaskosten

In bovenstaande grafiek is het niet goed te zien, maar de kosten voor aardgas liggen weer op het niveau van 2012. Ook ons verbruik is gestegen naar een kleine 550 m3 in de periode januari t/m oktober. Dat is bijna 100 m3 meer dan in 2017, grotendeels veroorzaakt doordat een hoger verbruik in maart en april.

Onze elektriciteitskosten liggen daarentegen lager dan in voorgaande jaren. Enkel in 2014 waren de variabele elektriciteitskosten tot en met oktober lager dan in dezelfde periode in 2018. Dit wordt deels veroorzaakt door een lager stroomverbruik en deels door meer stroomopbrengst. In totaal scheelt dit ongeveer 400 kWh ten opzichte van 2017.

2018_oktober_variabele_elektriciteitskosten

Onze totale variabele energiekosten (gas en elektra) tot en met oktober 2018 zijn weinig verandert ten opzicht van 2017. Het verschil bedraagt slechts 3 Euro in het voordeel van 2018, in september was dit nog 34 Euro in het voordeel van 2017. Het verschil met 2015 bedraagt nog 12 Euro, met een beetje zuinig aan doen zou het moeten lukken om onze variabele energiekosten in 2018 lager te laten worden dan in 2015.

2018_oktober_variabele_energiekosten_cumulatief

Energieverbruik september 2018

De maand september is afgelopen, dus tijd om terug te kijken naar ons energieverbruik over deze maand. September was duidelijk kouder en minder zonnig, wat meteen terug is te zien in ons gasverbruik. Dat steeg naar 10 m3 ten opzichte van 6 in augustus. Het elektriciteitsverbruik lag met 220 kWh wel wat lager dan de 253 kWh in augustus. Mogelijk toch het effect van de kapotte wasdroger? Onze winddelen, zonnedelen en zonnepanelen wekte samen 336 kWh op.

Netto elektriciteitsverbruik

Netto hebben we in september 116 kWh meer elektriciteit opgewekt dan we hebben verbruikt.  Sinds januari hebben we inmiddels 773 kWh meer opgewekt dan we verbruiken. Slechts een deel van deze opwekking vind plaats op ons dak, de rest produceren we op andermans dak via zonnedelen en boven de wei via winddelen. Daarnaast hebben we ook nog financiële participaties in windenergie via Meewind en in zonnepanelen via Greencrowd.

Een deel van ons positieve groene stroom saldo zullen we de komende maanden weer inleveren. Ter vergelijking vorig jaar stonden we eind september op 500 kWh meer opgewekt dan gebruikt, terwijl we over heel 2017 slechts 70 kWh meer hebben opgewekt dan we gebruikt. Toch vind ik het batige saldo reden genoeg om op zoek te gaan naar een manier om dit in te zetten voor het verder verlagen van ons aardgasverbruik. Om daarna weer al onze stroom zelf op te wekken zullen we daarna wel wat extra’s moeten doen. Ons eigen dak ligt inmiddels ook behoorlijk vol, dus dat is waarschijnlijk geen optie. Om de seizoensbalans te bewaren ligt inzet op windenergie het meest voor de hand, al hoop ik ook nog steeds dat Energiek Schiedam op korte termijn nieuwe zonne-energieprojecten weet te realiseren.

Netto energieverbruik september

Ons netto energieverbruik lag in september lager dan vorig jaar. Dat komt doordat we minder energie verbruikt hebben en doordat we meer energie opgewekt hebben dan in september 2017. Daarmee lijkt voor heel 2018 een lager netto energieverbruik dan in 2014 (ons zuinigste jaar tot nu toe) binnen bereik te komen.

September 2018 cumulatief netto energieverbruik

Ook in de grafiek van ons maandelijks energieverbruik is te zien dat we in de zomermaanden energie terugleveren aan Greenchoice.

2018 september energieverbruik en opwekking per maand

Ons gemiddelde energieverbruik over 12 maanden ziet er een stuk stabieler uit. Waarbij opvalt dat we nog niet onder de grens van 10.000 kWh per jaar zitten. Hoe graag ik dat ook zou willen. Ook is zichtbaar dat het grootste deel van ons energieverbruik nog steeds in aardgas zit. Waar ik dit jaar echt wat aan wil doen. Daarover een volgende keer meer.

2018 september 12 maands energieverbruik