Energieverbruik en -productie oktober 2019

Oktober is voorbij, november begonnen. Dat betekent dat het tijd is om weer eens naar ons energieverbruik te kijken, en naar de hoeveelheid energie die we zelf produceren. Oktober was een memorabele maand, omdat het aandeel aardgas in ons jaarlijks energieverbruik voor het eerst onder de 50% is gezakt.

Oktober 2018 vs 2019

Wat (in kWh)20182019verschil
Ruimteverwarming18123228%
Warm water2022020%
Apparaten2202357%
Verbruik/graaddag1,041,2016%
Gasverbruik282127-55%
Elektriciteitsafname220512133%
Teruglevering46
Elektriciteitsverbruik220466112%
Zonnepanelen16398-40%
Zonnedelen2624-8%
Winddelen11275-33%
Zonneboiler10175-26%
Totaal opwekking402271-23%
Netto elektriciteitsverbruik-81269-385%

In oktober 2019 hebben we 28% meer energie voor ruimteverwarming gebruikt dan in oktober 2018. Het verbruik per graaddag lag 16% hoger dan in oktober 2018. Daarmee is oktober de eerste maand waar het verbruik met infraroodpanelen hoger uitvalt dan in dezelfde periode vorig jaar, zowel in absolute hoeveelheid als in verbruik per graaddag. Ook het energieverbruik voor apparatuur is gestegen ten opzichte van oktober 2018, in totaal met 7%.

Ons gasverbruik is 55% gedaald. Logisch, aangezien we in oktober 2018 nog verwarmde met onze cv-ketel en in oktober 2019 infraroodverwarming gebruikt hebben. Ons elektriciteitsverbruik verdubbelde daardoor ruim.

Voor energieproductie was oktober 2019 een slechte maand vergeleken met vorig jaar. De opbrengst van onze zonnepanelen daalde met 40%, van opbrengst van onze zonnedelen met 8%, van onze winddelen met 33% en van onze zonneboiler met 26%.

Verdeling energieverbruik

In oktober is het stookseizoen duidelijk weer begonnen, zoals te zie is aan de ontwikkeling van onze energievraag. Na een paar maanden niet gestookt te hebben is onze verwarming nu weer aan. Dat betekent dat de welbekende winterpiek in onze energievraag weer in opbouw is. Ook is het ’s ochtend weer later licht en ’s avond weer eerder donker, wat zich vertaald in een stijgende energieverbruik van elektrische apparaten.

Op jaarbasis is onze energievraag een stuk constanter verdeeld over verwarming, elektrische apparaten en warm tapwater. Ons energieverbruik wil nog steeds niet echt onder de 10.000 kWh op jaarbasis zakken. Al hou ik goede hoop dat dat deze winter nog wel gaat lukken.

De procentuele verdeling tussen verwarming, elektrische apparaten en warm water is ook redelijk constant de afgelopen jaren. Al ligt het aandeel verwarming de afgelopen 12 maanden wel lager dan in 2018.

Energieverbruik

Hieronder een nieuw grafiekje, waarin de procentuele verdeling van de energielevering tussen elektriciteit, zonneboiler en aardgas is weergegeven. Deze grafiek laat duidelijk zien dat het grootste deel van ons gasverbruik in de winter zit. De grafiek laat zien dat het lastig is en blijft om in de zomermaanden helemaal aardgasvrij te zijn, ondanks de zonneboiler. De grafiek laat ook het effect zien van onze infraroodpanelen. Het percentage aardgas daalt vanaf maart 2019 beduidend sneller dan eerdere jaren.

Nog aardiger wordt als ik kijk naar de verdeling tussen elektriciteit, zonnewarmte en aardgas. Dan is duidelijk te zien dat het aandeel aardgas in ons energieverbruik terugloopt. Eind oktober is het voor het eerst tot onder de 50% van ons energieverbruik gedaald. Het aandeel elektriciteit stijgt, van deze elektriciteit produceren we nog steeds het grootste gedeelte zelf.

Bronnen energieverbruik (uitgesplitst)

Wanneer we het energieverbruik meer uitsplitsen naar bron op maandbasis, dan is duidelijk zichtbaar dat we in de zomermaanden meer elektriciteit opwekken dan we nodig hebben, terwijl we in de winter tot nu toe een piek in ons aardgasverbruik hebben. Dit jaar blijft de aardgaspiek vooralsnog uit, omdat we ons huis verwarmen met infraroodpanelen. Het energieverbruik is in oktober wel opgelopen ten opzichte van september. Wat ook te verwachten is nu het stookseizoen begonnen is.

Als we meer gedetailleerd naar de bronnen van ons energieverbruik kijken dan is duidelijk dat we te weinig energie opwekken om op jaarbasis in ons energieverbruik te voorzien. Door de overschakeling op infraroodverwarming zijn we ook niet meer in staat om alle elektriciteit op jaarbasis zelf op te wekken. Inmiddels verbruiken we op jaarbasis zo’n 200 kWh elektriciteit meer dan we opwekken.

Op jaarbasis kopen we nu 5% van ons energieverbruik in als elektriciteit bij onze energieleverancier. Daarnaast kopen we bijna 50% in aan aardgas. Dat betekent dat we zo’n 45% van ons energieverbruik zelf opwekken. Best een aardige prestatie, al zou ik het aandeel eigen elektriciteit graag verder ophogen.

Netto energieverbruik

Het netto energieverbruik ligt in 2019 nog steeds op schema om tot de laagste sinds we in ons huis wonen te gaan behoren. Deels komt dat door de hoeveelheid energie die we hebben geproduceerd tot en met oktober, deels doordat ons energieverbruik wat is gedaald.

Wanneer ik kijk naar het netto energieverbruik gecorrigeerd voor vloeroppervlak en voor graaddagen dan ligt dit 16% lager dan het gemiddelde in de periode 2014-2018. De periode 2011-2013 tel ik niet mee, omdat dat de periode voor onze zonnepanelen was. Daardoor is het netto energieverbruik over die periode niet goed vergelijkbaar met het netto energieverbruik in de periode 2014-2018.

Verwarming

Nu het stookseizoen in oktober echt weer is begonnen is het ook tijd om het energieverbruik per graaddag te vergelijken. In oktober 2019 hebben we meer energie per graaddag verbruikt dan in 2018. Ons energieverbruik voor verwarming lag wel 16% lager dan onze gemiddelde energieverbruik per graaddag in de periode 2011-2018.

Belangrijker dan het maandelijkse stookgedrag is de vraag hoe ons stookgedrag van dit jaar zich verhoud tot een standaard jaar. Hier gedefinieerd als een jaar met 2802 graaddagen.

Onderstaande grafiek laat zien dat 2019 tot op heden tot de zuinigste stookjaren behoort. Per vierkante meter zitten we momenteel op een verbruik van iets minder dan 30 kWh. Dat is 7% zuiniger dan gemiddeld in de periode 2011-2018.

Afsluitend

Ons energieverbruik lag afgelopen maand hoger dan in dezelfde periode in 2018. Voor een deel heb ik de oorzaak inmiddels achterhaald en is deze gelegen in een temperatuursensor die ik iets te enthousiast had gecorrigeerd. Hierdoor is ons huis een halve graad warmer gestookt dan nodig.

Onze energieproductie lag in oktober fors lager dan in oktober 2018. Dat heeft vooral te maken met weersinvloeden, waar we weinig invloed op hebben.

Energieverbruik en -productie september 2019

Dierendag is voorbij, dat betekent dat ook september voorbij is. Tijd om naar ons energieverbruik en onze energieproductie van september 2019 te kijken. Te beginnen met de vaste tabel met saaie cijfers.

Wat20182019verschil
Ruimteverwarming072
Warm water2022020%
Apparaten2202273%
Verbruik/graaddag0,001,03
Gasverbruik9778-20%
Elektriciteitsafname22041287%
Teruglevering113
Elektriciteitsverbruik22029936%
Zonnepanelen197176-11%
Zonnedelen34340%
Winddelen10968-37%
Zonneboiler10412318%
Totaal opwekking444401-10%
Netto elektriciteitsverbruik-12021-117%

Verdeling energieverbruik

In bovenstaande tabel valt meteen op dat het energieverbruik voor ruimteverwarming een stuk hoger ligt dan in 2018. Het energieverbruik voor warm water en voor apparatuur is nauwelijks veranderd.

Het energieverbruik voor warm water is een redelijk ruwe berekening, waarbij ik ervan uit ga dat we maandelijks 202 kWh energie voor warm water nodig hebben. Zolang het gasverbruik onder de 202 kWh per maand ligt ga ik ervan uit dat dit nodig was voor warm water. Het uiteindelijke gevolg is dat het stookseizoen in mijn spreadsheet dit jaar al in september is begonnen. Voorgaande jaren begon het pas in oktober, ook al ging de kachel soms al in september aan.

Over een periode van 12 maanden is er weinig verandert in ons energieverbruik. Ons totale energieverbruik is met ongeveer 1% gestegen van 10.224 naar 10.303. Van ons totale energieverbruik gaat op jaarbasis ongeveer 25% op aan warm water en iets meer dan een kwart aan elektrische apparaten. De grootste energieverbruiker is en blijft de verwarming.

Energieverbruik naar bron

Wanneer ik kijk naar de bron van ons energieverbruik dan is de zon in september de belangrijkste bron geweest met in totaal 333 kWh elektriciteit en warmte. Gas leverde slechts 78 kWh, windenergie 68 kWh en daarnaast hebben we nog 21 kWh groene stroom ingekocht bij het energiebedrijf.

Gemeten over 12 maanden blijft aardgas de grootste energiebron met 5.300 kWh, gevolgd door zonne-energie met 3.600 kWh en windenergie met 1.200 kWh. De laatste 200 kWh hebben we bij het energiebedrijf ingekocht. Een duidelijk verschil met september 2018, toen we nog 340 kWh terugleverden aan het energiebedrijf. Ons gasverbruik lag toen ook beduidend hoger op 7.000 kWh, tegen 5.300 kWh nu. De hoop is dat ons 12 maands gasverbruik de komende maanden verder zakt, net als ons totale energieverbruik.

Een zelfde verschuiving in onze energiebronnen is procentueel waarneembaar. Het aandeel gas neemt af en met name het aandeel elektriciteitsinkoop neemt toe. Doordat we komend stookseizoen ons huis volledig met infraroodverwarming willen verwarmen zal het aandeel gas verder afnemen. Ik verwacht dat het rond de 10 tot 20% van ons totale energieverbruik gaat worden.

Cumulatief energieverbruik per jaar

Ons netto energieverbruik in september ligt lager dan in 2014. Daarmee hebben we tot nu toe het laagste netto energieverbruik sinds we in 2011 in dit huis zijn gaan wonen.

Uitgedrukt in energieverbruik per vierkante meter vloeroppervlak in ons huis zitten we tot nu toe op 25 kWh/m2. Een mooie prestatie. Waar ik echter vooral benieuwd naar ben is of het ons gaat lukken om onder de 50 kWh/m2 te blijven in december.

Als ik het energieverbruik per vierkante meter ook nog eens corrigeer voor het aantal graaddagen dan is het netto energieverbruik in 2019 verreweg het laagst.

Verwarming

In bovenstaande grafieken zijn energieverbruik en energieproductie tegen elkaar weggestreept. Dat geeft een vertekend beeld, doordat we in de loop der jaren steeds meer energie zijn gaan opwekken. Om het effect van energieopwekking uit te schakelen en om het energieverbruik door de jaren heen vergelijkbaar te maken heb ik in onderstaande grafiek het energieverbruik voor verwarming gecorrigeerd voor graaddagen. Meer uitleg over graaddagen vind je hier.

Omgerekend naar een verbruik per graaddag ligt ons cumulatief energieverbruik voor verwarming in september 2019 op 1,76 kWh/graaddag. In september 2015 en september 2017 lag het energieverbruik nog iets lager met respectievelijk 1,72 en 1,73 kWh/graaddag. Alle andere jaren verbruikten we meer energie per graaddag voor de verwarming.

Als ik de energieverbruiken vervolgens omreken naar een standaardjaar van 2802 graaddagen (het gemiddelde in de periode 2000-2018) dan blijkt dat we in 2019 tot en met september iets zuiniger hebben gestookt dan in 2015 en 2017. Het verbruik per vierkante meter ligt in 2019 op 27,0 kWh/m2 en in 2015 en 2017 respectievelijk op 27,3 en 27,1 kWh/m2. Geen groot verschil wel opvallend, omdat er in 2015 en 2017 geen energieverbruik voor verwarming is geweest in de maanden mei en september.

Ook in het totale energieverbruik voor een standaardjaar is terug te zien dat 2019 tot nu toe een zuinig stookjaar is. We hebben 295 kWH minder gestookt dan gemiddeld in de periode 2014-2018 en 290 kWh minder dan verwacht met een HR ketel.

Energieverbruik en opwekking augustus 2019

Augustus is voorbij, de scholen zijn weer begonnen. Tijd dus om het energieverbruik en de energieopwekking van augustus onder de loep te nemen. De korte samenvatting: 29% minder elektriciteitsverbruik t.o.v. 2018, 10% minder energieopwekking dan in augustus 2018 en 30 kWh (3 m3) aardgasverbruik.

Wat20182019verschil
Ruimteverwarming00#DIV/0!
Warm water2022020%
Apparaten243172-29%
Verbruik/graaddag0,000,00#DIV/0!
Elektriciteitsafname24335747%
Teruglevering185
Elektriciteitsverbruik243172-29%
Zonnepanelen289240-17%
Zonnedelen4835-27%
Winddelen7050-29%
Zonneboiler14317220%
Totaal opwekking550497-10%
Netto elektriciteitsverbruik-164-153-7%

Energievraag opgesplitst naar toepassing

Onze energievraag in augustus bestond logischerwijs uit slechts onderdelen: elektrische apparaten en warm water.

Als we kijken naar de energievraag over een 12 maanden ziet het beeld er anders uit:

De vraag naar energie voor warm water ligt behoorlijk stabiel. Onze gewoontes met bad, douche, was en afwas wijzigen dan ook niet zo snel. De elektriciteit die we verbruiken voor apparatuur, waaronder licht, schommelt al wat meer. Het leeuwendeel van onze energievraag bestaat echter uit energie voor verwarming van ons huis. In deze grafiek is, net als bij andere weergaven, goed te zien wat een strenge winter met fors stoken doet t.o.v. ons normale stookgedrag. Ook is te zien hoe het energieverbruik voor verwarming dit jaar lager ligt dan voorgaande jaren. Een lijn waarvan ik hoop dat deze doorzet in het nieuwe stookseizoen. Ik werk nog aan weergave van de verwarmingscurve gecorrigeerd voor graaddagen.

Bron energieverbruik

Ons energieverbruik werd in augustus voornamelijk geleverd door de zon in de vorm van zowel elektriciteit als warmte, een klein deel werd geleverd door onze winddelen (50 kWh). Per saldo produceerde we deze maand 153 kWh meer energie dan we nodig hadden.

Op jaarbasis verbruiken we inmiddels 55 kWh meer dan we opwekken. Nog steeds is aardgas met 52% onze grootste energiebron. De zon is een goede tweede met ruim 35% (elektriciteit plus zonnewarmte). Mijn verwachting is nog steeds dat het gasverbruik na het begin van het stookseizoen sterk gaat teruglopen. We houden het nodig voor warm water, omdat onze zonneboiler in de winter niet veel warmte levert, maar voor verwarming zal het in koop van elektriciteit worden. Overigens is in onderstaande grafiek ook aardig zichtbaar dat ons totale energieverbruik al bijna 5 jaar schommelt tussen de 10.000 en 12.000 kWh. Belangrijkste doel voor komend stookseizoen: onder de 10.000 kWh uitkomen, waarvan zo’n 2.500 kWh voor warm water.

Ons netto energieverbruik ligt ook al een aantal jaar stabiel rond de 6.300 kWh. Soms wat meer, soms wat minder. In 2019 zitten we tot en met augustus 20% onder het gemiddelde over de periode 2014-2018. In juli-augustus zijn we ook iets onder het laagste niveau tot nu toe (2014) gezakt.

Variabele energiekosten

Onze variabele energiekosten liggen dit jaar iets hoger dan voorgaande jaren. Deels komt dat door de hogere energiebelasting en hogere opslag duurzame energie. Deels komt dit door de overschakeling van verwarmen met gas naar verwarmen met infraroodverwarming. Het verschil bedraagt tot nu toe Euro 50. Ruimschoots genoeg om gecompenseerd te kunnen worden door lager vastrecht of het zelfs helemaal de deur uit doen van de gasaansluiting, alleen heb ik dan nog een oplossing nodig voor warm water in de winter.

Inmiddels ben ik er door mailcorrespondentie met CE Delft achter dat er een betere COP = 1 hypothese te formuleren is dan ik tot nu toe heb gedaan. Waardoor de COP = 1 lijn lager zal komen te liggen. Ook heb ik van mijn leverancier een betere inschatting gekregen van de besparing op het energieverbruik die hij verwacht door te verwarmen met infraroodstralingsverwarming. Beide wil ik voor het komend stookseizoen aangepast hebben in mijn spreadsheet, maar dat vergt wat meer denkwerk om foutjes te voorkomen.

Energieverbruik en opwekking juli 2019

Het is al weer halverwege augustus, hoog tijd dus om te kijken naar ons energieverbruik en de energieopwekking in juli. Door de vakantie heb ik niet de juiste stand van de elektriciteitsproductie van onze zonnepanelen en van ons waterverbruik. De overige standen kunnen we tegenwoordig via de slimme meter uit lezen. Om toch iets te kunnen zeggen over het energieverbruik in juli ben ik er van uitgegaan dat onze zonnepanelen in juli 2019 net zo veel stroom hebben opgewekt als in juli 2018.

Maandcijfers (in kWh)

Wat20182019verschil
Ruimteverwarming01
Warm water2022020%
Apparaten20122612%
Verbruik/graaddag0,000,05
Elektriciteitsafname201423110%
Teruglevering196
Elektriciteitsverbruik20122713%
Zonnepanelen2872870%
Zonnedelen4638-17%
Winddelen4743-8%
Zonneboiler1721826%
Totaal opwekking5525500%
Netto elektriciteitsverbruik-179-141-21%

Verwarming en warm water

Wat meteen opvalt bij de maandcijfers is dat er elektriciteit verbruikt is voor verwarming. Dit komt door een domme instellingsfout van mij, waardoor een van de infraroodpanelen ’s nachts is gaan verwarmen. Maar ja, welke dwaas zet de temperatuur in de hal dan ook op 19 graden in de zomer šŸ™‚ Gelukkig was ik er na 1 dag achter, zodat de schade meevalt. Alle ruimtes staan nu buiten het stookseizoen ingesteld op 10 graden Celsius.

Het gasverbruik voor warm water lag met 20 kWh (2 m3) aardgas laag, zoals te verwachting is in de zoemr. Het grootste deel van het warme water werd geleverd door onze zonneboiler (naar schatting 182 kWh). Daarmee ligt het gasverbruik voor de maanden mei tot en met juli 2019 op 10 m3 aardgas, in 2018 was dat nog 18 m3. Een beetje actiever stoeien met het uitzetten van de cv-ketel en het slim kiezen van momenten waarop we warm water gebruiken lijkt dus ook buiten het stookseizoen z’n vruchten af te werpen. Wat niet wegneemt dat over de afgelopen 12 maanden 52% van ons energieverbruik uit aardgas bestond. Wat wel lager is dan de 80% van het energieverbruik die aardgas bij een gemiddelde woning uitmaakt (uitgaande van de jaargemiddelde van MilieuCentraal: 1470 m3 aardgas en 3.000 kWh elektriciteitsverbruik per jaar).

Energieopwekking

Bij de energieopwekking valt op dat onze zonnedelen het dit jaar slechter doen dan vorig jaar juli. Ook onze winddelen hebben minder elektriciteit weten op te wekken. Daardoor is ook het netto elektriciteitsverbruik hoger dan in 2018. Al met al ligt ons netto elektriciteitsverbruik in 38 kWh, 21%, hoger dan in 2018. Dat neemt niet weg dat we per saldo nog steeds 141 kWh meer hebben opgewekt dan gebruikt in juli. Over de laatste 12 maanden hebben we nu 44 kWh ingekocht bij het energiebedrijf.

Cumulatief netto energieverbruik

Ons cumulatief netto energieverbruik ligt nog steeds 16% lager dan het gemiddelde over de periode 2014-2018. Al kan dat dus wat anders liggen als ik de juiste cijfers van onze zonnepanelen in augustus verwerk.

Voorschot GreenChoice

De wijze waarop GreenChoice het voorschot berekend blijft ondoorgrondelijk, zoals ik vorige maand al aanstipte. Ons elektriciteitsverbruik wordt momenteel ingeschat op 2.775 kWh. Terwijl mijn jaargemiddelde elektriciteitsverbruik sinds ik klant ben op 3.337 ligt, waarvan na aftrek van onze zonnepanelen (1.582 kWh) en winddelen (1.320 kWh) nog 435 kWh overblijft. Vorige maand schatte GreenChoice ons elektriciteitsverbruik nog op 3.240 kWh. Waarom het na een maandje zon ineens lager ligt snap ik niet.

Ons gasverbruik wordt door GreenChoice momenteel ingeschat op 122 m3 per jaar, iets hoger dan vorige maand. Terwijl ons werkelijk gasverbruik dit jaar al op 294 m3 ligt. Gemiddeld hebben we sinds 2011 ruim 800 m3 aardgas per jaar verbruikt. Dus ook hier snap ik het algoritme niet.

De onvoorspelbaarheid van het algoritme van GreenChoice maakt het wel lastig om in schatten of we ons maandbedrag goed hebben ingesteld. Voorlopig vertrouw ik dus maar gewoon op mijn eigen berekeningen van de afgelopen jaren.

Energieopwekking en energieverbruik juni 2019

Juli is begonnen, dus tijd voor het energieverbruik en de energieopwekking over juni. Niet dat het een spannende maand is, de kachel is uit, de zonnepanelen en zonneboiler pruttelen lekker door. Het is dus eigenlijk een erg saaie maand. Tijd om eens naar wat andere aspecten te gaan kijken. Bijvoorbeeld de voorspelling van de energierekening door het energiebedrijf, want die schommelt tot mijn verbazing door de seizoenen heen.

Wat20182019verschil
Ruimteverwarming (kWh)000%
Warm water (kWh)2022020%
Apparaten (kWh)238214-10%
Verbruik/graaddag (kWh/graaddag)0,000,000%
Elektriciteitsafname (kWh)23841876%
Teruglevering (kWh)204
Elektriciteitsverbruik (kWh)238214-10%
Zonnepanelen (kWh)2832851%
Zonnedelen (kWh)3837-3%
Winddelen (kWh)6744-34%
Zonneboiler (kWh)14318227%
Totaal opwekking (kWh)5325483%
Netto elektriciteitsverbruik (kWh)-150-1521%

Energieverbruik naar bron in juni

Zoals altijd in de zomermaanden is ons gasverbruik erg laag. Het grootste deel van de benodigde warmte voor warm water wordt in de zomer nou eenmaal geleverd door onze zonneboiler. Wat zich in onderstaande grafiek wel aftekent is dat we in maart onze verwarming van cv-ketel op gas naar infrarood op elektriciteit hebben omgezet. Waarmee ons elektriciteitsverbruik van maart tot en met mei een behoorlijke groei laat zien. Aangezien we in juni niet hebben gestookt verwijs ik voor het effect op het energieverbruik terug naar mijn eerdere berichten over het energieverbruik in maart, april en mei. Of naar onze eerste ervaringen met het effect op de energierekening. Vanaf oktober verwacht ik weer nieuwe meetresultaten.

Ook bij het verbruik over 12 maanden is effect te zien op zowel het totale energieverbruik als op het aandeel elektriciteitsverbruik in de totale mix. Vanaf begin dit jaar loopt ons 12 maands energieverbruik terug. Inmiddels zit het op 10.269 kWh aan elektriciteit en aardgas, waarvan 5.371 kWh (554 m3) aardgas. In dezelfde periode vorig jaar was dit 7.119 kWh aardgas (731 m3). In totaal 1.680 kWh minder gasverbruik terwijl het elektriciteitsverbruik met slechts 315 kWh is toegenomen.

Het aandeel elektriciteit is opgelopen van 30% naar 37%. Aardgas voorziet nog steeds voor 53% is onze energiebehoefte, de laatste 10% komt van onze zonneboiler. Op basis van onderstaande grafiek durf ik de stelling wel aan dat we aan het eind van het jaar weer stroom gaan inkopen.

Energieverbruik per m2 en graaddag

Het netto energieverbruik in kWh per m2 vloeroppervlakte is in juni licht gedaald, doordat onze zonnepanelen nu per saldo stroom terugleveren en het gasverbruik zeer laag lag. 2019 blijft op het niveau van de zuinigste jaren sinds we in ons huis wonen.

Ook wanneer gekeken wordt naar het energieverbruik per graaddag, dus gecorrigeerd voor weersinvloeden, dan zit ons energieverbruik in 201 onder het energieverbruik van eerdere jaren. Met een beetje geluk duiken we deze zomer (wanneer er meestal toch ook wel een paar dagen kouder dan 18 graden Celsius zijn) zelfs onder de 2 kWh per graaddag. Iets wat in de zomer van 2015 bijna leek te lukken.

Voorschot GreenChoice

De berekening van het voorschot door Greenchoice blijft ondoorgrondelijk. In eerste instantie werd het elektriciteitsverbruik in de app van Greenchoice extreem hoog ingeschat op 97.350 kWh per jaar. Later daalde dit naar ongeveer 3.700 kWh per jaar, een stuk meer in lijn met ons werkelijke verbruik. Een paar weken goede zon heeft ons geschatte verbruik laten dalen tot 3.240 kWh. Op de website wordt ons elektriciteitsverbruik bij energieverbruik vergelijken op dit moment ingeschat op 1.416 kWh per jaar. Op het tabblad termijnbedrag instellen staat dan weer 3.240 kWh. Sowieso is het tabblad vergelijken een feest van verwarring. Er staat namelijk dat ik mijn termijnbedrag waarschijnlijk te laag is en dat mijn termijnbedrag waarschijnlijk te hoog is. Ook staat er dat mijn verbruik 129% hoger is dan vorig jaar, dus wellicht is het tijd om het voorschotbedrag te verhogen.

Bij gasverbruik is het verschil ook groot. In de app van Greenchoice en op de website bij het instellen van het voorschotbedrag wordt ons jaarverbruik ingeschat op 115 m3 per jaar, op de website bij vergelijken op 717 m3 aardgas per jaar. Nu lijkt 115 m3 per jaar me op basis van ons historisch gasverbruik erg laag. Tenzij ze nu al rekening houden met het feit dat we elektrisch gaan verwarmen. Als daar rekening mee wordt gehouden is het aantal kilowattuur elektriciteit met 3.240 aan de lage kant, tenzij dat gaat om de kWh die ik inkoop bij Greenchoice bovenop de elektriciteitsopwekking van onze winddelen en zonnepanelen. Die zijn samen namelijk goed voor zo’n 3.500 kWh op jaarbasis.

Bij de maandelijkse voorschotbedragen valt me al een paar jaar op dat het geadviseerde voorschotbedrag in de zomer daalt en in de winter stijgt. Alsof het Greenchoice niet lukt om in het algoritme rekening te houden met onze zonnepanelen en zonneboiler. In juni is ons adviesbedrag gedaald van 82 naar 75 Euro. Geen wereldschokkend verschil, ik heb alleen zo’n vermoeden dat het geadviseerde voorschotbedrag vanaf oktober weer stapsgewijs gaat oplopen.

Variabele energiekosten

Onze variabele energiekosten ontwikkelen zich in juni zoals verwacht: een lichte daling als gevolg van weinig gasverbruik en veel elektriciteitsopwekking. De variabele energiekosten liggen nog steeds iets hoger dan met een cv-ketel.

De kosten voor gasverbruik liggen uiteraard lager dan met een hr-ketel, maar nog steeds niet onder het laagste niveau van de afgelopen jaren. Wel is er een duidelijk knik in maart door de overschakeling van verwarming met hr-ketel naar verwarming met infraroodverwarming.

De elektriciteitskosten liggen uiteraard hoger dan voorgaande jaren. In juni zijn de kosten wel gedaald ten opzichte van mei, met dank aan onze zonnepanelen. Al heb ik niet de illusie dat we dit jaar nog een maand hebben waarin de cumulatieve kosten vanaf januari terug naar 0 Euro komen, zoals in 2017.

Energieverbruik en opwekking mei 2019

Het is juni 2019, tijd dus voor het maandelijks overzicht van ons energieverbruik. Hieronder weer de belangrijkste kengetallen. Dit keer voor mei.

Wat20182019verschil
Ruimteverwarming0110
Verbruik/graaddag0,000,71
Elektriciteitsafname232531129%
Teruglevering190
Elektriciteitsverbruik23234147%
Zonnepanelen325280-14%
Zonnedelen26288%
Winddelen7657-25%
Zonneboiler11414325%
Totaal opwekking541508-6%
Netto elektriciteitsverbruik-195-24-88%
Saldo jaarbasis8

Wat opvalt is dat mei dit jaar kouder was dan in 2018. In tegenstelling tot vorig jaar hebben we de kachel aangehad, terwijl ik deze in april nog wel zo optimistisch had uitgezet. Wat ook opvalt is dat we minder elektriciteit hebben opgewekt dan in 2018. De zonneboiler heeft wel wat meer warmte geleverd. Wat een beetje paradoxaal is, want bij een lagere opbrengst van de zonnepanelen verwacht ik ook een lagere opbrengst van de zonneboiler. Het kan dus ook zijn dat ik ons energieverbruik voor warm water te hoog inschat en dat we minder warm water gebruiken dan gemiddeld.

Uitsplitsing energievraag

Laten we vervolgens maar eens beginnen met een grafiek waarin de maandelijkse energievraag wordt opgesplitst naar warm water, ruimteverwarming en elektrische apparaten (inclusief de mechanische ventilatie).

De bron van dit energieverbruik is voor een groeiend deel elektriciteit, wat we zelf opwekken door middel van onze zonnepanelen, winddelen en zonnedelen. Daarnaast levert onze zonneboiler natuurlijk een deel van de warmte.

Op jaarbasis komen we inmiddels elektriciteit te kort, wat betekent dat we het resterende deel van de stroom inkopen bij GreenChoice. Een mea culpa aan mijn twittervolgers is wat dat betreft op zijn plaats, want door een domme rekenfout in de spreadsheet dacht ik dat we nog zo’n 400 kWh op jaarbasis extra opwekte. Dat blijkt niet zo te zijn. Op jaarbasis nemen we momenteel 8 kWh af van Greenchoice. De fout zat hem in de wijze waarop ik de zelf opgewekte zonnestroom verrekende met onze nieuwe meterstanden en de manier waarop ik de stroomproductie van onze zonnedelen verrekende met de afname van elektriciteit bij Greenchoice.

In onderstaande grafiek is nog beter te zien dat het overgrote deel van onze energievraag op jaarbasis nog steeds gevormd wordt door aardgas. Een aandeel dat pas in het nieuwe stookseizoen verder terug gaat lopen. Tenzij juni 2019 net als mei stookdagen in petto heeft, maar dat hoop ik toch niet.

Energieverbruik verwarming

Mei werd onverwacht toch weer koud genoeg om de verwarming aan te zetten. Uiteindelijk hebben we 110 kWh aan elektriciteit verbruik voor verwarming, waarvan 6 kWh in de badkamer. Een nadeel vanaf nu voor de infraroodverwarming, want deze telt vanaf nu gewoon mee. Terwijl de badkamer in het gasverbruik voor verwarming al sinds de verbouwing van onze badkamer niet meer meetelt.

In bovenstaande grafiek is te zien dat het energieverbruik voor verwarming nog steeds lager ligt dan bij verwarmen met hr-ketel. Al is het verschil minder geworden, doordat ik in de periode 2014 t/m 2018 nauwelijks tot niet gestookt heb in mei. Wanneer ik het energieverbruik van de verschillende jaren corrigeer voor graaddagen en omreken naar het energieverbruik in een standaardjaar met 2802 graaddagen ontstaat het volgende beeld:

Het energieverbruik voor verwarming in 2019 ligt dan nog steeds onder het gemiddelde energieverbruik voor de periode 2014-2018, op basis van het aantal graaddagen zou ik verwachten dat ik bij doorstoken met aardgas juist iets boven het gemiddelde zou zijn uitgekomen. Al met al hebben we tot en met mei omgerekend naar een standaardjaar 3.115 kWh voor verwarming verbruikt, dat is omgerekend 319 m3 aardgas. Gemiddeld hebben we in de jaren 2014-2018 in de periode januari tot en met mei 3.435 kWh, oftewel 352 m3 aardgas, verbruikt voor verwarming.

Omgerekend naar een standaardjaar zijn onze stookkosten wel gestegen met Euro 60, al is het nog steeds minder dan verwacht op basis van de hypothese COP=1.

Ontwikkeling energieverbruik

Ons totale netto energieverbruik in mei 2019 ligt met 3.290 kWh 13% lager dan het gemiddelde over 2014-2018. Daarbij is niet gecorrigeerd voor graaddagen, zonne-uren of windsnelheden. Vooralsnog maakt 2019 dus goede kans om het zuinigste jaar tot nu toe te worden. Het laat echter wel zien dat we nog een kleine uitdaging hebben om meer opwekking te realiseren om 100% van ons eigen energieverbruik zelf op te wekken. Gelukkig komt er weer een nieuw project van Energiek Schiedam aan, dus dat biedt wellicht kansen.

Omgerekend naar vierkante meters is ons energieverbruik in 2019 nagenoeg gelijk aan het energieverbruik in 2014, ons zuinigste jaar tot nu toe.

Wanneer ik kijk naar het aantal Wattuur dat ik per graaddag en per vierkante meter verbruik dan ligt dat in mei 2019 12% lager dan het gemiddelde over de periode 2014-2018. Het verschil loopt vooral op vanaf maart. In februari was het verschil slechts 2%, in maart 9% om in april op te lopen tot 11%.

Ontwikkeling variabele energiekosten

De variabele energiekosten zijn de kosten die we aan gas en elektriciteit betalen, los van de netwerkkosten.

Onze variabele gaskosten lopen in mei meestal niet zo ver meer op. Dat geldt dit jaar eigenlijk al sinds maart, toen de infraroodverwarming werd geĆÆnstalleerd. Ons gasverbruik ligt sindsdien onder de 10 m3 per maand. In april was het 4 m3 in mei was het 6 m3. Als we ons huis warm hadden gestookt met de cv ketel waren de kosten wel opgelopen, maar waren ze in mei ook redelijk vlak gebleven.

Onze variabele elektriciteitskosten lopen meestal vanaf april terug, doordat de zonnepanelen dan meer gaan terugleveren dan dat we verbruiken. Dit jaar ligt dat iets anders, doordat we in mei nog behoorlijk wat kilowattuur hebben verbruik voor de verwarming. Zonder de verwarming was ons elektriciteitsverbruik in lijn met eerdere jaren geweest. Al heb ik nog wel een dingetje met Greenchoice. Die schatten ons elektriciteitsverbruik op jaarbasis in op 97.530 kWh en 10 m3 aardgas. Beide zijn niet in lijn met mijn verwachting van het jaarverbruik.

Greenchoice adviseert een termijnbedrag van Euro 1.351. Als ik naar bovenstaande grafiek met de ontwikkeling van onze energiekosten kijk is dat een hoger maandbedrag dan ik op jaarbasis ga afrekenen. Daarbij lijkt het er niet op dat de energierekening heel fors gaat afwijken van eerdere jaren, veel aanleiding voor de door Greenchoice voorgestelde aanpassing zie ik dan ook niet.

Infrarood de kritiek

Twee weken geleden publiceerde ik een stuk waarin ik de energiekosten sinds het installeren van de infraroodpanelen van ThermIQ vergeleek met de kosten van stoken met een HR-ketel. Dat leidde tot nogal wat commentaar. Daarom hierbij een stukje verduidelijking en verheldering. Te beginnen met een stukje duiding van onze situatie. Op LinkedIn enTwitter vliegen me daarover namelijk behoorlijk wat aannames om de oren.

Beschrijving van ons huis en ons stookgedrag

We wonen met 2 volwassenen en 2 kinderen in een tussenwoning van 119 m2 met energielabel C, bouwjaar 1991. We stoken de woonkamer tot 20 graden Celsius, de badkamer verwarmen we ongeveer twee uur per dag. In de badkamer zit sinds 2014 een infraroodpaneel voor de verwarming. De rest van het huis staat ingesteld op 15 graden Celsius. Ons gasverbruik vanaf 2014 is dus nagenoeg volledig veroorzaakt door verwarming van de huiskamer en door warm water.

We hebben de afgelopen jaren al een hele reeks maatregelen genomen. We hebben een zonneboiler, zonnepanelen, Winddelen, zonnedelen, kozijnen op zoalder aan de zuid-zijde vervangen, isolatie op de aanvoer leidingen aangebracht, radiatorfolie achter de radiatoren aangebracht, radiatoren zijn voorzien van klokthermostaten, alles naar led en halogeen verlichting overgezet, tochtstrips aanbrengen, etc. Een volledig overzicht vind je hier.

In maart 2019 hebben we infraroodpanelen laten installeren in de woonkamer, de hal, 2 slaapkamers en op zolder. In de woonkamer is de instelling weer 20 graden. Ik heb 18 en 19 graden Celsius geprobeerd, maar dat leverde binnen 2 dagen klachten over gebrek aan comfort van de 3 andere huisbewoners op. Het idee van een lagere luchttemperatuur heb ik daarmee voorlopig laten varen. De gemiddelde luchttemperatuur in de woonkamer in maart en april 2019 week ook nagenoeg niet af van de gemiddelde luchttemperatuur in dezelfde periode in 2018 (0,1 tot 0,2 graden Celsius).

De infraroodpanelen zijn, met uitzondering van de badkamer, traploos instelbaar in intensiteit tussen de 0 en de 100%. De panelen in de woonkamer schakelen gelijktijdig aan en uit en staan alle 3 op nagenoeg dezelfde intensiteit, waardoor de woonkamer egaal verwarmd wordt.

Ons huis kent een aantal comfortklachten. In de huiskamer worden deze niet zozeer veroorzaakt door de roosters in de schuifpui, als wel door de koudeval van de aluminium schuifpui zelf en door de kou die aan de voorkant via de vloer het huis in trekt. De radiatoren zijn vrij krap bemeten voor de woonkamer en weten de koudeval bij de schuifpui niet te compenseren of voorkomen. Het is niet mijn verwachting dat deze comfortklachten weg zijn door de infraroodverwarming, het is wel mijn hoop dat ze gelijk blijven of van karakter veranderen.

De kinderen vinden in de winter hun kamer te koud om in te spelen en hun bed (te) koud als ze naar bed gaan. Dit hebben we niet kunnen verhelpen met individuele klokthermostaten, de hoop is dat de infraroodpanelen dit comfortprobleem wel weg gaan nemen. Dat zal wel extra energie gaan kosten.

Eerst energievraag verminderen

In onze C-label woning hebben we de afgelopen jaren de volgende hoeveelheden gas verbruikt voor verwarming, waarbij ik het gas heb omgezet naar een standaardwoning van 120 m2 en gecorrigeerd naar 2.802 graaddagen. Dat is het gemiddeld aantal graaddagen per jaar voor De Bilt in de periode 2000-2018. Ter vergelijking het gemiddeld gasverbruik voor een C-label woning volgens de Vesta MAIS infobladen van CE. Ik heb in de informatiebladen niet kunnen vinden met hoeveel graaddagen Vesta Mais werkt, dus mocht 2.802 niet kloppen dan hoor ik dat graag, dan pas ik de berekeningen aan.

JaarVerwarming in kWhReductie t.o.v. Vesta Mais
Vesta Mais13.4860%
20115.682-58%
20126.368-53%
20138.942-34%
20145.256-61%
20155.258-61%
20165.667-58%
20175.291-61%
20185.979-56%
Gem. 2011-20186.055-55%
Gem. excl. 20135.643-58%
Gem. 2014-20185.490-59%

In mijn eerdere bericht heb ik er voor gekozen om uit te gaan van het gemiddeld gasverbruik voor verwarming in de periode 2014-2018. In bovenstaande tabel is te zien dat dat de meest gunstige is voor de HR-ketel, het gasverbruik voor verwarming is in deze periode namelijk gemiddeld het laagst. Het laat ook zien de stelling dat ik eerst had moeten kijken naar naar vraagreductie wat kort door de bocht is. Ten opzichte van het gemiddelde modelverbruik volgens Vesta Mais ligt ons verbruik gemiddeld al ruim de helft lager.

Waarmee ik niet wil zeggen dat er geen ruimte is of was voor verdere verlaging. In het 7 puntenplan om afscheid te nemen van de helft van je gasrekening van Lars Boelen staat 1 maatregel die enkel effect heeft op de hr-ketel en niet op de warmtevraag van andere verwarmingsbronnen: cv-tunen. Verwacht effect: 15-20% besparing op gasverbruik voor verwarming. Dat betekent in ons geval 824-1098 kWh besparing. Waarbij ik twijfel of het volle potentieel haalbaar is vanwege het formaat van de radiatoren in de huiskamer, die aan de kleine kant zijn. Op koude dagen (vorst of tegen de vorst aan) is het al jaren lastig om onze huiskamer behaaglijk te krijgen met de cv-ketel. Ofwel het is koud ofwel het is benauwd.

Alle andere maatregelen uit het 7 puntenplan van Lars Boelen hebben naar mijn mening ook effect op de warmtevraag als een andere verwarmingsbron dan een HR-ketel wordt gekozen. Mocht ik dat verkeerd zien, dan hoor ik dat graag in de commentaren.

Nu hebben modellen zo hun beperking, dus het lijkt me zinnig om te kijken hoe ons gasverbruik zich verhoudt tot de gaslevering aan vergelijkbare woningen in dezelfde periode. Bij het CBS zijn deze data te vinden voor de periode 2012-2017. Waarbij ik ons verbruik vergelijk met tussenwoningen, bouwjaar 1975-1992, met 100-150m2 vloeroppervlak en energielabel C. Dat levert onderstaande tabel op voor gaslevering per m2:

JaarHuis werkelijkGemiddelde5e percentiel
201155,6

201265,7112,367,4
201393,7113,368,4
201449,5102,660,6
201552,7100,659,6
201657,8101,659,6
201754,0101,660,6
201858,4
Verschil
Gem 2011-201860,9105,3-42%
Gem excl 201356,2103,7-46%
Gem 2014-201854,5101,6-46%

In bovenstaande tabel is dus niet gecorrigeerd voor graaddagen en is ook niet gekeken naar gaslevering voor ruimteverwarming of voor warm water, maar is enkel gekeken naar de werkelijk gaslevering van het net aan woningen. Waarbij de levering is omgerekend naar kWH/m2 vloeroppervlakte.

Bovenstaande tabel laat goed zien dat we ook dan onder het gemiddelde gasverbruik zitten. Op 2013 na behoren zitten we bij het 5e percentiel, oftewel de zuinigste stokers. De stelling ga eerst eens je gasverbruik verminderen is dus een beetje kort door de bocht.

Wanneer ik het gasverbruik op deze wijze bekijk is de periode 2014-2018 gemiddeld wederom onze zuinigste periode, dus de meest ongunstige voor infraroodpanelen om mee vergeleken te worden.

Je hebt geen jaargegevens en graaddagen ontbreken

Ik heb inderdaad nog geen gegevens voor een volledig jaar of stookseizoen van mijn eigen woning, een terecht kritiekpunt van sommige reacties. Daar staat tegenover dat ik bij mijn keuze voor infraroodverwarming niet over Ć©Ć©n nacht ijs ben gegaan. Ik heb praktijkgegevens van meerdere woningen over meerdere stookseizoenen. Gemiddeld laten deze woningen 35% minder energieverbruik voor verwarming zien t.o.v. een hr-ketel op aardgas. Maart en april 2019 waren warmer dan gemiddeld, daar is in de analyse voor gecorrigeerd m.b.v. graaddagen.

2019 was een zonniger jaar, dus je hebt minder kosten dan in 2018

Op zich was deze al ondervangen, doordat ik in mijn vorige bericht de kosten voor 2019 vergeleek, waarbij de opbrengst van zonnepanelen, zonneboiler en winddelen niet verandert door de keuze voor een andere verwarmingsbron. Voor de werkelijke kosten ben ik daarbij uitgegaan van de werkelijke verbruiken en opwekking, zoals ik die hier al had vermeld. Voor het gemak herhaal ik de getallen hieronder.

Wat20182019verschil
Ruimteverwarming261167-36%
Verbruik/graaddag1,810,95-48%
Elektriciteitsafname281593111%
Elektriciteitsverbruik28141347%
Zonnepanelen21227831%
Zonnedelen1912-37%
Winddelen9452-45%
Zonneboiler1511627%
Totaal opwekking4775046%
Netto elektriciteitsverbruik-4471-260%

Bovenstaande tabel laat zien dat de zonnepanelen in april 2019 inderdaad meer hebben opgewekt dan in april 2018. Terwijl de zonnedelen en winddelen minder hebben opgeleverd en de zonneboiler juist wat meer heeft opgeleverd. Voor de vergelijking van de energiekosten tot en met april 2019 maakt dat niet uit. De verschillen in opwekking zijn namelijk in alle 3 de berekeningen voor 2019 meegenomen. Voor de werkelijke kosten vrij simpel door naar de werkelijke verbruiken en opwekking tot en met april te kijken. De kosten zijn dus niet vergeleken met 2018.

Voor de kosten met hr-ketel heb ik het elektriciteitsverbruik en gasverbruik gecorrigeerd voor het energieverbruik t.g.v. verwarming. Voor verwarming m.b.v. infrarood ben uitgegaan van de verbruikscijfers uit het BeNext systeem. Om het gasverbruik met een hr-ketel te berekenen ben ik uitgegaan van het gemiddeld aantal kilowattuur dat we in maart en april in de periode 2014-2018 hebben verbruikt per graadddag met onze hr-ketel. Het verbruik is dan gelijk aan het aantal graaddagen keer het gemiddeld aantal kWh/graadag. Vermenigvuldig dit met de prijs van aardgas en je hebt de stookkosten met hr-ketel. Tel deze op bij de energiekosten en trek er de verwarmingskosten met infrarood vanaf en je hebt een inschatting van de energiekosten als we niet over zouden zijn gestapt van een hr-ketel naar infraroodverwarming.

Omgerekend naar een standaardjaar tegen de tarieven van 2019 geeft dat onderstaand beeld. Waarbij de kosten wel gestegen zijn ten opzichte van verwarmen met een hr-ketel, maar zeker niet zo veel als ik zou verwachten op basis van COP = 1.

Voor de hypothese COP =1 ben ik ervan uitgegaan dat elke kWh die de hr-ketel een op een vervangen wordt door een kWh elektriciteit. Als die een onjuiste weergave is van wat energie-experts met hun stelling COP = 1 bedoelen dan daag ik ze uit om een toetsbare hypothese achter te laten in de reacties.

Energiekosten zijn ongeschikt om de COP uit te rekenen

Een volledig terecht punt. Mijn werkhypothese, die ik al een paar maanden herhaal hier is dat met COP = 1 bedoelt wordt dat infraroodverwarming geen energie bespaart, zoals een warmtepomp dat wel doet. Een warmtepomp maakt m.b.v. een eenheid elektrische energie meerdere eenheden warmte, vaak uitgedrukt in de COP. Bij een COP van 5 zouden we onze warmtebehoefte van gemiddelde 5.400 kWh kunnen leveren met iets meer dan 1.000 kWh elektriciteit. Bij een COP van 1 is er 5.400 kWh elektriciteit nodig om 5.400 kWh warmte te leveren. Bij een elektrische COP = 1 verwarming verwacht ik dus dat mijn elektriciteitsverbruik op jaarbasis met die hoeveelheid toeneemt. Als ik dat verkeerd verwacht dan hoor ik graag hoe de hypothese dan zou moeten luiden.

Bij de hypothese COP = 1 verwacht ik echter dat ons energieverbruik voor ruimteverwarming vergeleken met een standaardjaar niet tot nauwelijks verandert. Ook betekent het dat ik verwacht dat de variabele energiekosten stijgen, want een kilowattuur elektriciteit is 3 keer zo duur als een kWh gas. Nu snap ik dat die laatste stap een tandje te kort door te bocht kan zijn, daarom hieronder het werkelijk energieverbruik omgezet naar standaardjaar vergeleken met het verwachte energieverbruik op basis van HR en de hypothese dat infraroodverwarming zich gedraagt als een COP =1 verwarming.

Maand20192019 HR/COP=1
Begin jaar00
Januari13511351
Februari23872387
Maart29013162
April30943517

Omgerekend naar een standaard jaar, verbruik ik ruim 400 kWh minder voor ruimteverwarming dan verwacht op basis van ons gemiddelde stookgedrag in de periode 2014-2018. Best wel wat op een totaal van 3.500. Voor de maand maart en april had ik op basis van COP = 1 een elektriciteitsverbruik van 1.130 kWh voor verwarming verwacht (in een standaard jaar). Het werden er 708. Een verschil van 37%. In lijn met de 35% die Gerard de Leede, Professor of Practice Smart Cities, JADS, als praktijkeffect in zijn woning waarneemt. Een resultaat ook dat in lijn is met wat ik zelf een aantal jaar geleden berekende voor een infraroodwoning die ik bezocht en waarvan ik jaarcijfers ontving.

De energietransitie gaat toch om CO2 reductie?

In deze vraag liggen een ten minsten twee aannames verborgen. Ten eerste dat energietransitie enkel om CO2 reductie gaat, ten tweede dat de overstap van aardgas naar infraroodverwarming geen CO2 besparing oplevert.

Om bij de eerste te beginnen. De energietransitie kent voor mij meerdere doelen. Uiteraard gaat het om het tegengaan van klimaatverandering, maar het gaat ook om zaken als het verminderen van onze afhankelijkheid van dictatoriale landen als Saoudi Arabiƫ, het democratiseren van onze energievoorziening (ik ben niet voor niets (bestuurs)lid bij een lokale energiecoƶperatie en het terugdringen van mijn fossiele energiegebruik. Elektriciteit is vooralsnog eenvoudiger te verduurzamen dan gas.

Ook op milieugebied is energietransitie voor mij geen single issue, er zijn meer milieuproblemen dan enkel klimaatverandering. Verder schreef ik in 2015 al dat ik van gas af wilde, zodat Nederland warm houden geen reden meer kon zijn om de gaskraan in Groningen open te houden. Inmiddels is bekend dat de gaskraan in Groningen uiterlijk in 2030 dicht gaat (lees: uiterlijk dan is het aardgas in Groningen op), dus dat argument gaat minder op. Daarvoor in ruil komt een CO2 argument: we zullen gas moeten gaan importeren om onze huizen warm te stoken.

Zowel het transport naar Nederland als de conversie van buitenlands gas naar gas dat geschikt is voor het Nederlandse net kost energie. De nieuwe stikstoffabrieken die voor de conversie gebouwd worden zijn grote stroomvreters, aanvoer van LNG is ook een grote energievreter. Daar komt nog bij dat de methaanemissies (een broeikasgas dat 25 keer zo sterk is als CO2) bij winning en transport waarschijnlijk te laag worden ingeschat. Mijn verwachting is daarom dat de CO2 footprint van aardgas de komende jaren zal stijgen. Tegelijkertijd wordt de CO2 footprint van elektriciteit lager, doordat het aandeel groene stroom in de elektriciteitsmix de komende jaren stijgt.

Door meer stroom af te nemen verhoog je het gasverbruik in centrales

Alweer een aanname, die niemand kan onderbouwen. Want weet u op enig moment waar uw stroom vandaan komt? Dat is in het huidige systeem simpelweg niet te achterhalen, behalve voor mijn eigen zonnestroom en voor mijn winddelen. Voor beide geldt dat ik mijn verbruik af zou kunnen proberen te stemmen op de opwekking.

Voor alle andere gevallen geldt: op jaarbasis neem ik 100% Nederlandse groene stroom af. Het systeem garandeert dat elke kWh die ik extra gebruik ook extra opgewekt moet worden. Uiteraard is de hoeveelheid groene stroom beperkt, maar dan nog is het op dit moment simpelweg niet mogelijk om te bepalen waar de extra stroom vandaan komt.

De beste benadering voor dit moment is, naar mijn weten, het GHG protocol, waarin wordt voorgeschreven dat de footprint van elektriciteit bij voorkeur op 2 manieren berekend wordt. Ten eerste door te kijken naar de afgenomen stroom en ten tweede door te kijken naar het netgemiddelde. Om bij de eerste te beginnen: we nemen stroom af van Greenchoice, een combinatie van Nederlandse wind en biomassa. De stroom van biomassa is bij Greenchoice afkomstig van vergisters, dus niet van Canadees en Amerikaans gekapt hout.

Als ik de CO2 footprint van ons energieverbruik op basis van infraroodverwarming vergelijk met de CO2 footprint op basis van HR-verwarming kom ik op de volgende getallen. Bij verwarmen met gas in een standaardjaar stoten we 1,1 ton CO2 uit. Bij verwarmen met infrarood verwacht ik in een standaardjaar 3.600 kWh nodig te hebben, dat levert 0,25 ton CO2 uitstoot op als ik naar het stroometiket van Greenchoice kijk en 1,5 ton CO2 als ik uitga van de netgemiddelde CO2 uitstoot per kWh. Of er sprake is van een daling of een stijging van de CO2 uitstoot is dus niet zo eenduidig. Zoals eerder aangegeven kan het tunen van de hr-ketel theoretisch maximaal 1098 kWh aan gas besparen, dat levert maximaal 0,2 ton CO2 reductie per jaar op. De combinatie van groene stroom met infraroodverwarming levert 0,85 ton CO2 reductie op. En het ging toch om CO2 reductie?

Deze CO2 reductie die ik bereken op basis van de stroom die ik afneem is in lijn met wat een andere grote kwaliteitsleverancier van infraroodverwarming in Oostenrijk voorrekent op basis van een woning met een vloeroppervlak van 119 m2 en een warmtevraag van 54 kWh/m2 per jaar. Al heb ik niet kunnen achterhalen met welke emissie per kWh daarbij gerekend wordt.