Krispy's blog

Categorie: Persoonlijk

  • Kamp wil geld uit Opslag Duurzame Energie gebruiken voor schade gaswinning

    Uit de Voorjaarsnota blijkt dat Minister Henk Kamp (Economische Zaken, VVD) de kosten van de gasproblemen in Groningen wil financieren met geld dat bedoeld is voor duurzame energie. De komende zes jaren wil de minister 398 miljoen euro uit de zogeheten ‘begrotingsreserves duurzame energie’ gebruiken voor onder meer extra bodemonderzoek, de versterking van Staatstoezicht op de Mijnen en de Overheiddienst Groningen. De deze maand onder leiding van Hans Alders gestarte dienst ten behoeve van de versterking van huizen en gebouwen in het gaswinningsgebied.

    Het geld is afkomstig van de Opslag duurzame energie die burgers en bedrijven jaarlijks bovenop hun energierekening betalen. Geld dat niet wordt besteed aan duurzame investeringen wordt gereserveerd voor projecten in de toekomst. Er zit inmiddels bijna 600 miljoen euro in de reservepot.

    De reserve wordt vanaf 2021 weer aangevuld, dus volgens een woordvoerder van Kamp is er van leeghalen geen sprake:

    “Het gaat om tijdelijke financiering van andere zaken, waaronder de maatregelen in Groningen. De duurzaamheidsagenda van het kabinet zal er niet door worden geraakt.”

    Verschillende Kamerleden hebben inmiddels vragen gesteld.

    Dit bericht is oorspronkelijk als open waanlink op Sargasso gepubliceerd.

  • Zonnepanelen & voorschotbedragen

    Al toen ik begin dit jaar mijn nieuwe voorschotbedrag kreeg voorgeschoteld van Greenchoice werd ik nieuwsgierig hoe ze dat berekenen. De eerste maanden van het jaar liep het allemaal netjes in de pas, aangezien onze zonnepanelen niet zoveel doen in de winter. Begin juni werd ik echter wel erg nieuwsgierig toen ik in mijn persoonlijk dossier Greenchoice’s inschatting van mijn verbruik voor de rest van het jaar zag. Zoals je in onderstaande afbeelding kunt zien is mijn elektriciteitsverbruik van juni t/m december op ongeveer 200 kWh per maand ingeschat. Terwijl ik in mei toch echt terug heb geleverd (groene balkje) en mijn gemiddelde verbruik over de jaren 2011 t/m 2014 voor juni 46 kWh is (2 jaar met en 2 jaar zonder zonnepanelen).

    Schatting elektriciteitsverbruik door GreenChoice op 1 juni 2015
    Schatting elektriciteitsverbruik door GreenChoice op 1 juni 2015

    Reden om eens een maandje wat vaker m’n meterstanden in te vullen bij Greenchoice. Wat het aantal vragen vergroot, maar daar komen we zo op. Eerst eens kijken naar de jaarschatting: 2.062 kWh. Het kan natuurlijk zijn dat daar de Winddelen nog niet inzitten, dat weet ik niet. Dan nog is het erg hoog.

    energieverbruik_20150613_greenchoice_schatting
    Schatting Greenchoice van elektriciteits- en gasverbruik in 2015 per 13 juni 2015.

    In bovenstaande figuur is te zien dat ons geschatte elektriciteitsverbruik op 13 juni gedaald is naar minder dan 100 kWh voor de hele maand juni. Nog steeds 2 keer zo hoog als het gemiddelde van de afgelopen 4 jaar. Het jaarverbruik dat Greenchoice inschat is met ruim 100 kWh afgenomen.

    Ons gasverbruik (dat ik voor de gein ook maar mee heb genomen) wordt ingeschat op rond de 10 m3 voor juni en 753 voor het hele jaar. Met een gemiddelde voor de 2011 t/m 2014 van 806 m3 zit Greenchoice redelijk in de buurt van mijn verwachting.

    energieverbruik_20150621_greenchoice_schatting
    Schatting Greenchoice van gas- en elektriciteitsverbruik op 21 juni 2015

    In de derde afbeelding is te zien dat de schatting van Greenchoice voor ons elektriciteitsverbruik wederom fors is gedaald. Op jaarbasis naar 1894 kWh, op maandbasis rond de 50 kWh, dicht bij het gemiddelde van de periode 2011 t/m 2014. Voor de komende zomermaanden wordt geen enkele aanpassing gemaakt door het systeem van Greenchoice.

    De inschatting van het gasverbruik blijft constant, slechts 1 m3 minder op jaarbasis. Greenchoice lijkt dus redelijk goed met onze zonneboiler om te kunnen gaan.

    Hoogte voorschotbedrag

    Uiteindelijk is verbruik natuurlijk maar een kant van het verhaal. Veel interessanter is om te weten of ik niet te veel of te weinig voorschot betaal. Als ik te weinig betaal moet ik aan het eind bijbetalen, als ik te veel betaal gebruik ik Greenchoice een jaar lang als bank zonder er rente op te ontvangen (al krijg je dat ook bij de bank nauwelijks).

    20150613_termijnbedrag
    Schatting termijnbedragen door Greenchoice 13 juni 2015

    Hierboven de inschatting van Greenchoice van de termijnbedragen. Ik begon het jaar op 100 Euro, inmiddels heb ik dat teruggeschroefd naar 75 Euro. Opvallend is dat de hoeveelheden die Greenchoice in dit overzicht vermeld volledig afwijken van de hoeveelheden in het eerdere overzicht op dezelfde datum. Het verschil kan hem niet in de winddelen zitten, want 1.954 minus 1.485 is geen 1.500. En bij gas is het ook bijna 100 m3 minder (753 versus 652 m3 aardgas).

    Schatting termijnbedrag door Greenchoice op 21 juni 2015
    Schatting termijnbedrag door Greenchoice op 21 juni 2015

    Ook op 21 juni weken de hoeveelheden gas- en elektriciteitsverbruik af van het eerdere overzicht. Het elektriciteitsverbruik is gedaald tot iets minder dan 1.400 kWh tegen 1.894 kWh in het eerdere overzicht. Wederom een verschil dat niet te verklaren valt door de winddelen.

  • Frankrijk is steunoperatie voor kernenergie begonnen

    Tekst: Craig Morris. Vertaling: Krispijn Beek.

    Begin deze maand kondigde de Franse overheid plannen aan voor een kapitaalinjectie voor Areva, het bedrijf dat kerncentrales bouwt. Volgens Craig Morris is het een wanhopige poging om het onvermijdelijke af te wenden: faillissement.

    De Franse kernsector is sinds het praktisch vergeten (en mislukte) Messmer Plan uit het begin van de jaren 70 van de vorige eeuw altijd een topprioriteit geweest voor overheidsfunctionarissen. De financiële vooruitzichten voor Areva zijn slecht, met een matig gevuld orderboek en enorme kostenoverschrijdingen bij de in aanbouw zijnde EPR (European Pressurized Reactor) centrale in Flamanville.

    Als gevolg hiervan is de Franse overheid officieel een ‘reorganisatie van de Franse nucleaire industrie’ aan het bestuderen (persbericht in ‘t Frans) via een strategische samenwerking tussen Areva en EDF, de voormalige Franse elektriciteitsmonopolist. Dit zou de orderboeken niet voller maken door de internationale vraag naar kerncentrales te vergroten. In plaats daarvan zou het de verliezen spreiden over het nieuwe gefuseerde bedrijf – en eventueel (gedeeltelijk) overdragen aan de belastingbetaler. De overeenkomst zou in ieder geval een eind maken aan het conflict over de vraag of EDF of Areva de kostenoverschrijdingen bij de in aanbouw zijnde EPR centrale in Flamanville moet betalen.

    Een rapport van AFP geeft wat cijfers bij de situatie. EDF heeft een bedrag geboden van 2 miljard Euro voor een meerderheidsbelang in Areva. Een beurshandelaar die geciteerd wordt in het artikel stelt dat het gefuseerde bedrijf uiteindelijk 7 miljard Euro nodig heeft. Raffale Piria, expert energiebeleid bij Adelphi en co-auteur van de World Nuclear Industry Status Report 2014, schat dat het reddingsplan uiteindelijk meer dan 10 miljard Euro kan kosten. Het reactorvat in Flamanville wordt momenteel onderzocht en moet mogelijk geheel opnieuw geconstrueerd worden, wat honderden miljoenen Euros kost. Hij legt uit dat de hoogte van deze kostenoverschrijdingen momenteel onduidelijk zijn, maar niet zijn inbegrepen in de huidige schattingen die de media halen.

    De vraag is hoe lang zulke subsidies politiek acceptabel blijven voor het Franse publiek

    stelt Piria, en of ze in overeenstemming zijn met de Europese staatssteunregels. De keuze van de Franse politiek om nationale kampioenen te steunen laat het land mogelijk weinig keuzes. Recent ontkende voormalig president Nicholas Sarkozy berichten van het voormalig hoofd van Areva dat Frankrijk van plan was om een kerncentrale aan de Libische dictator Gadhafi te verkopen. En nog maar enkele weken geleden maakte Finland bekend af te zien van de koop van een mogelijke tweede EPR centrale van Areva, terwijl de eerste aanzienlijke kostenoverschrijdingen en vertragingen kent.

    Een recent artikel in The Ecologist geeft een goed overzicht van de ondergang van de European Pressurized Reactor, waarop het lot van Areva zwaar leunt. En waarop het lot van de Franse economie ook in toenemende mate leunt.

    (Craig Morris / @PPchef)

    Dit artikel is oorspronkelijk door Craig Morris gepubliceerd op Renewables International en met toestemming van de auteur voor Sargasso vertaald door Krispijn Beek.

    Craig Morris is Amerikaan van geboorte en woont sinds 1992 in Duitsland. In 2006 schreef hij het boek ‘Energy Switch’ en hij schrijft regelmatig over de Duitse energietransitie. Hij is editor van Renewables International, hoofdauteur van EnergyTransition.de en directeur van Petite Planète en is te vinden op Twitter als PPChef.

  • Internet & datacenters: de grijze kant van duurzame banken?

    De internet-sector is een van de snelst groeiende bedrijfstakken van Nederland. Tegelijkertijd is het een elektriciteit verslindende bedrijfstak. Reden om me afgelopen jaar te verdiepen in de vraag of bedrijven bij de keuze van hun datacenters en webhosting letten op het gebruik van duurzame energie. Met als startpunten banken, een sector die in toenemende mate via online gaat en die daarnaast van oudsher veel gebruik maakt van datacenters.

    Gehanteerde aanpak

    Bij mijn onderzoek heb ik gebruik gemaakt van onderzoek van HIVOS, van informatie op van CDP (Carbon Disclosure Project) en van de Green Web App, een gratis plugin voor de webbrowser van The Green Web Foundation die laat zien of een website ‘groen’ gehost wordt. Waarbij groen gehost wil zeggen dat de webhost gebruik maakt van duurzame energie voor z’n energievoorziening en hier bij voorkeur ook over communiceert op de website. Daarbij maakt The Green Web Foundation momenteel geen onderscheid naar soort groene stroom.

    Wanneer een webhost gebruik maakt van grijze stroom is met de website tcp utils nagegaan om welke webhost het gaat, zodat op de website nagekeken kon worden of het resultaat van de Green Web App overeenstemt met wat een bedrijf zelf op z’n website publiceert. Als ook dat geen uitsluitsel gaf is een reactie gevraagd aan de betreffende bank.

    Duurzame koplopers

    Twee voorlopers op het gebied van bankieren zonder bankkantoren zijn de ASN-bank en Triodos-bank. Beide hebben geen netwerk van kantoren, maar werken van oudsher via post en met de opkomst van internetbankieren uiteraard via internet. Beide banken zijn in de publieke opinie ook voorlopers als het gaat om duurzaamheid en bij de Eerlijke Bankwijzer scoren beide banken goed. Ook zijn beide banken partner van De Groene Zaak, die zich ten doel stellen gezamenlijk de transitie naar een duurzame economie en samenleving in de hoogst mogelijke versnelling te realiseren.

    ASN-bank

    Als eerste heb ik vorig jaar uitgezocht hoe de ASN-bank haar webhosting en datacenter geregeld heeft. Volgens The Green Web Foundation werd de ASN-bank grijs gehost door SNS Reaal, wat ook zichtbaar is met de site tcp utils. Navraag bij de ASN-bank leverde als antwoord op dat SNS Reaal inderdaad de webhosting en datacenter verzorgde voor de ASN. Naspeuring in het jaarverslag van SNS Reaal (pdf) leverde op dat 90% van de verbruikte elektriciteit in 2013 groen was. Na publicatie van deze uitkomsten op mijn eigen weblog (grijs gehost bij krispijnbeek.nl/ 🙁 ) heeft The Green Web Foundation haar oordeel over de hosting van ASN en SNS aangepast van grijs naar groen. Voor de Wereld van Morgen, de community website van de ASN-bank is dit jaar overgestapt op Leaseweb voor de hosting. Volgens de gegevens van The Green Web Foundation maakt Leaseweb wel gebruik van duurzame energie.

    Triodos bank

    De Triodos bank stond aanvankelijk op groen in de Green Web App. Naspeuren op de website van de drie ict-bedrijven waar ze zaken mee doen (Sentia, Colt en Good.com) levert weinig informatie over gebruik van duurzame energie op. Reden om The Green Web Foundation uitleg te vragen, aangezien transparantie over het gebruik van groene stroom een van de eisen is om als groen aangemerkt te worden door The Green Web Foundation. Ondanks verschillende verzoeken van The Green Web Foundation hebben Sentia, Colt en Good.com geen informatie over groene stroom verbruik verstrekt.

    Sentia

    De website van Sentia levert geen enkele verwijzing op over groene stroom, duurzaamheid of maatschappelijk verantwoord ondernemen. Reden om de navraag bij Triodos bank daar te beginnen. Volgens Maarten Thijs, woordvoerder van Triodos bank, maakt Sentia:

    gebruik van groene stroom. Triodos Bank betrekt duurzaamheidsaspecten in de gespreken met al onze leveranciers – en wij vragen hun waar mogelijk hun diensten verder te verduurzamen.

    Tot op heden heeft Sentia niet gereageerd op vragen van mij of The Green Web Foundation over hun stroomverbruik. In het onderzoek van HIVOS komen ze niet voor. Ik ben Sentia niet tegengekomen in de rapportages van CDP en ook van de Triodos bank heb ik geen nadere onderbouwing van de claim over groene stroomverbruik ontvangen.

    Colt

    Ook Colt heb ik vragen gesteld over hun elektriciteitsverbruik. Het is hun Nederlandse public affairs bureau tot nu toe niet gelukt de gevraagde informatie over duurzaam elektriciteitsverbruik boven tafel te krijgen. Op de website van CDP is wel informatie te vinden over het gebruik van groene stroom in 2012, de informatie is echter onduidelijk over de hoeveelheid groene stroom en over het type garanties van oorsprong dat gebruikt is. Op haar website stelt Colt over haar CO2-emissie:

    we know our data centre estate represents the highest proportion (over 60%) of our own carbon emissions from purchased electricity.

    Wat het onwaarschijnlijk maakt dat nog gebruik gemaakt wordt van groene stroom. Want dan zou met een veel lagere CO2 emissie voor elektriciteitsverbruik gewerkt mogen worden.

    Gevraagd om een reactie geeft René Post van The Green Web Foundation aan:

    na bestudering van de duurzaamheidspagina van Colt komt The Green Web Foundation tot de conclusie dat er geen indicatie is van het gebruik van groene stroom. Daarbij is de gemelde PUE van 1,83 gigantisch hoog, een beetje modern datacenter zit in de range van 1,3 – 1,5 en een echt nieuw datacenter vaak onder de 1,2.

    Good

    Good is zo transparant dat op de website niets over duurzaamheid, maatschappelijk verantwoord ondernemen of groene stroom gebruik is te vinden. Ook is er geen mogelijkheid te ontdekken om via een contactformulier of via email persvragen in te dienen. De contactformulieren op de site leiden rechtstreeks naar de sales afdeling en onder press staan enkel persberichten.

    Conclusie

    De banken die zich als koplopers beschouwen m.b.t. duurzaamheid en transparantie kunnen voor hun leveranciers van hosting- en datacenterdiensten nog groeien en wat leren van ABN AMRO dat eerder dit jaar aankondigde volledig over te schakelen op Nederlandse windenergie. Daarbij lijkt ASN het energieverbruik van haar datacenters beter op orde te hebben dan Triodos, dat komt vooral doordat het duurzame elektriciteitsverbruik van de ASN terug te vinden is in het jaarverslag van SNS Reaal. SNS vermeldt geen herkomst van de groene stroom in het jaarverslag, daarin gaat ABN Amro met de openlijke keuze voor Nederlandse groene stroom dan weer een stapje verder.

    Disclaimer: ik bankier bij zowel de ASN-bank als de Triodos bank, en ben sinds begin dit jaar als vrijwilliger betrokken bij The Green Web Foundation.

    Dit bericht is geschreven voor en gepubliceerd op Sargasso.nl

  • Inkoopstrategie voor elektriciteit van rijksoverheid is gemiste kans

    Voor het zomerreces van 2014 deed Minister Kamp de Tweede Kamer de toezegging dat hij zou bezien of de aanbesteding van groene stroom door het rijk anders kan. Bijvoorbeeld door te kijken naar de manier waarop de NS vorig jaar groene stroom heeft aanbesteed. Inmiddels heeft de rijksoverheid haar elektriciteit voor 2016 en 2017 aanbesteed. Navraag bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken leert dat het enkel om de volumes elektriciteit gaat, de garanties van oorsprong (waarmee de ingekocht stroom vergroend wordt) zijn nog niet ingekocht. Daarmee volgt de rijksoverheid de trend naar een sterkere koppeling tussen elektriciteitsopwekker en -verbruiker niet. Een gemiste kans voor duurzame energie en voor kostenbesparing.

    Langjarige zekerheid drukt kosten hernieuwbare elektriciteit

    Windturbines en zonne-energie installaties vergen vooral grote investeringen vooraf, terwijl de onderhoudskosten minimaal zijn en er geen brandstofkosten zijn. Een grote kostenpost wordt dan ook gevormd door de financieringskosten, met name rente en dividend. Hoe zekerder een bedrijf is van de toekomstige cashflow hoe lager de risico opslag die een bank of investeerder rekent en hoe lager dus ook de kosten voor het bouwen van een nieuwe installatie.

    In de VS neemt het afsluiten van contracten voor meerjarig inkoop van het geproduceerde volume aan elektriciteit van windmolenparken en zonne-energie installaties dan ook snel toe, dit gebeurd m.b.v. zogenaamde power purchase agreements (PPA’s). Door langjarige inkoopcontracten af te sluiten weten afnemers zich langjarig verzekerd van een vast elektriciteitstarief. Terwijl eigenaren van windturbines en zonne-energie installaties zich verzekert weten van een langjarige cashflow.

    De kosten van PPA’ s dalen in de VS, zo lag de gemiddelde PPA prijs voor windenergie in 2013 op $25/MWh. Niet helemaal vergelijkbaar met de kosten in Nederland, omdat de belastingvoordelen en steunmaatregelen daar anders gestructureerd zijn dan hier en ook gebaseerd op een klein aantal nieuwe installaties (‘slechts’ 630 MW). Maar toch: het geeft aan dat met PPA’s scherpe inkooptarieven mogelijk zijn. Vorig jaar hebben het Wereld Natuur Fonds en 12 Fortune 500 bedrijven ook gezamenlijke inkoopprincipes voor de inkoop van duurzame energie bekend gemaakt. Grote Amerikaanse bedrijven roepen daarnaast energiebedrijven op om het aanbod van duurzame elektriciteit te vergroten om in hun vraag te voorzien.

    Goed voorbeeld: de NS

    Het rijk had bij de inkoop van elektriciteit ook een schoonheidswedstrijd à la de NS kunnen uitschrijven. Waarmee het aanbod van groene stroom vergroot had kunnen worden.

    De NS heeft namelijk een contract met Eneco gesloten voor de levering van tractie-elektriciteit (1,4 terawattuur, 1% van het Nederlandse elektriciteitsverbruik, 10% van de Nederlandse groene stroom). De groene stroom die de NS afneemt van Eneco is afkomstig uit nieuwe windparken die de komende jaren stapsgewijs in gebruik genomen worden in onder meer Nederland, Scandinavië en België.  De energie is daardoor direct herleidbaar naar de bron. NS maakt geen aanspraak op bestaande duurzame energiebronnen en het aanbod van groene stroom op de energiemarkt groeit door de wijze waarop de NS haar groene elektriciteit heeft ingekocht, terwijl de gekozen inkoopstrategie er ook voor zorgt dat er weinig tot geen prijsopdrijvend effect optreed.

    Waarde GvO’s

    De hoogte van de SDE subsidie wordt jaarlijks vastgesteld. Momenteel wordt enkel gekeken naar de marktprijs van elektriciteit, deze wordt van het toegekende basisbedrag afgetrokken om de hoogte van het subsidiebedrag vast te stellen. De overheid heeft de mogelijkheid om de waarde van GvO’s mee te nemen bij het bepalen van de hoogte van de SDE subsidie, dat doet ze niet omdat het lastig is de prijs vast te stellen. Het CBS schatte de waarde van een GvO Nederlandse wind in 2014 in op 0,1 tot 0,2 Eurocent/kWh. Uitgaande van de geproduceerde hoeveelheid windenergie in 2013 (laatste cijfers in CBS Statline) en het CBS onderzoek naar de waarde van GvO’s Nederlandse wind levert het verrekenen van de waarde van een GvO een besparing op tussen de 5 en 11 miljoen Euro per jaar.

    Nut van prijsopdrijven GvO’s voor de overheid

    Voor de Nederlandse overheid kan het opdrijven van de prijs van GvO’s door kwalitatieve eisen te stellen aan de soort groene stroom extra geld besparen. Door zelf Nederlandse GvO’s windenergie in te kopen (of met behulp van bijvoorbeeld de eisen uit het handboek CO2-prestatieladder eisen te stellen aan de kwaliteit van GvO’s) krijgt de overheid beter zicht op de marktprijs van GvO’s. Dat maakt het mogelijk om de waarde van GvO’s daadwerkelijk te verrekenen. De besparing neemt wel af tot 4,5 tot 9 miljoen Euro, doordat de overheid ook kosten moet maken voor de inkoop van kwalitatief betere GvO’s.

    Wanneer de inkoop van de Nederlandse overheid een prijsopdrijvend effect heeft op de waarde van GvO’s neemt de besparing toe. Per tiende cent per kWh bespaart de overheid per saldo zo’n 4,5 miljoen Euro. Dat bedrag wordt nog hoger als ook de prijs voor andere Nederlandse GvO’s stijgt, wat niet ondenkbaar is aangezien het elektriciteitsverbruik van de rijksoverheid goed is voor zo’n 10% van de Nederlandse duurzame energie productie.

    Wanneer het in verband met Europese aanbestedingseisen niet haalbaar is om expliciet om Nederlandse groene stroom te vragen, dan biedt het handboek van de CO2 prestatieladder een prima uitweg. Rijkswaterstaat werkt daar mee en ik ben in de drie jaar dat ik er mee heb gewerkt weinig tot geen gecertificeerde bedrijven tegengekomen die het aandurven om te kiezen voor de goedkope optie van Noorse, laat staan IJslandse, garanties van oorsprong.

    Voor de bewuste consument is het effect op de energierekening van deze strategie beperkt. Uitgaande van een jaarverbruik van 3.500 kWh gaat het om 35 Euro/jaar, of Euro 2,92 per maand. Daar staat tegenover dat er minder geld nodig is voor de SDE subsidie.

    Conclusie

    De belangrijkste vraag is of ministers, beleidsmakers en inkopers in staat zijn om over hun eigen budget en ministerie heen te werken aan een integrale beleids- en inkoopstrategie voor duurzame energie. De antwoorden die ik de afgelopen jaren heb gehad vanuit inkopers en beleidsmakers stemmen wat dat betreft weinig hoopvol. Want ‘de inkoop van IJslandse waterkracht voldoet toch aan de duurzaam inkopen criteria’?

    Dit bericht is eerder gepubliceerd op Sargasso.

  • Uit de inbox: Nominatieformulier Duurzame 100 van 2015

    trouw_duurzame_100Gisteren vond ik na thuiskomst uit de speeltuin een nominatieformulier voor de Duurzame 100 van 2015 in de inbox. Ik had al wat reacties langs zien komen op Twitter, Facebook en Linked van andere mensen die de ‘groslijst’ hebben gehaald voor de zevende Duurzame 100 van dagblad Trouw, dus dat de inventarisatie loopt wist ik. Ik had er alleen geen rekening mee gehouden zelf genomineerd te worden voor de groslijst.

    Dank aan degene die me heeft genomineerd, want wie dat is (of zijn) staat er niet bij.

    Gisteravond meteen maar tijd gemaakt voor het invullen van de vragenlijst, want de kinderen lagen uitgeput in bed van een middag spelen en rondrennen in de Torteltuin.

    Geachte mevrouw, geachte heer,

    Door uw werkzaamheden van het afgelopen jaar op het gebied van duurzaamheid en natuur, wordt u opgenomen in de ‘groslijst’ van de zevende Duurzame 100 van dagblad Trouw. De onafhankelijke jury gebruikt deze groslijst van enkele honderden namen bij de samenstelling van de Duurzame 100 van Trouw. Ieder jaar worden er tientallen namen geschrapt uit die lijst en komen er tientallen nieuwe bij.

    (…)

    Wij geven u graag de gelegenheid persoonlijke en professionele informatie aan te leveren ten behoeve van de groslijst voor de Duurzame 100 van Trouw 2015. Wij vragen u daarom om op een externe website het nominatieformulier voor de Duurzame 100 van 2015 in te vullen.

    (…)

    De bekendmaking van de Duurzame 100 van 2015 zal in oktober zijn. Daarover wordt bericht in Trouw en op de website van de krant.

    (…)

    U kunt geen bijlagen meesturen en u kunt het formulier na verzending niet meer bewerken.

    (…)

    Wij willen u vast hartelijk danken voor het invullen van het nominatieformulier!

    Namens de redactie Duurzaamheid & Natuur van Trouw

    Esther Bijlo, Joop Bouma.

    Voorlopig is het nog 4 maanden wachten tot de top 100 bekend gemaakt wordt. Tot die tijd rustig verder met bloggen & werken.

  • Energieverbruik en -opwekking mei 2015

    solardays_2015Mei is voorbij, dus hoog tijd om weer eens wat plaatjes en analyses van ons energieverbruik te laten zien. Het zijn de Solar Days en onze zonnepanelen liggen er bijna 2 jaar op, mooi moment om daar wat meer op in te zoemen. Eerst de ontwikkeling van ons elektriciteitsverbruik en -opwekking en onze variabel energiekosten.

    Elektriciteitsverbruik en opwekking

    201505_elektriciteitsverbruik_per_maandIn mei hebben we voor de 3e maand dit jaar meer opgewekt dan verbruikt. In totaal hebben we 189 kWh teruggeleverd. Het grootste deel daarvan staat op conto van onze zonnepanelen, maar ook onze winddelen deden het goed. Ons elektriciteitsverbruik is ook gedaald t.o.v. april.

    Ons elektriciteitsverbruik lag in mei ongeveer gelijk aan dat in mei 2014. De opbrengst van onze zonnepanelen en winddelen lag echter 16 hoger dan in mei 2014.

    Op jaarbasis is stabiliseert ons elektriciteitsverbruik zich voorlopig op zo’n 3.700 kWh, terwijl we vorig jaar nog op 3.241 kWh zaten. Daarvan hebben we nu wel weer 100% zelf opgewekt met onze winddelen en zonnepanelen. We hoeven dus geen aanvullende elektriciteit te kopen bij Greenchoice via het Schiedams Energie Collectief.

    Ontwikkeling netto energieverbruik

    Ons totaal energieverbruik t/m april mei 2015 ligt zo’n 13% hoger dan in 2014, in totaal hebben we netto zo’n 3.700 kWh verbruikt. Waarbij gas en warmte van de zonneboiler zijn omgerekend naar kWh en opwekking van warmte en elektriciteit afgetrokken zijn van het energieverbruik. Doordat we behoorlijk wat elektriciteit zelf opwekken bestaat ons netto energieverbruik t/m mei volledig uit aardgas.

    Vorig jaar eindigde we rond de 6.000 kWh netto energieverbruik, dus ik hou goede hoop dat dat haalbaar is. Zeker omdat de infraroodverwarming in de badkamer inmiddels los van de verlichting te bedienen is en in het nieuwe stookseizoen een goed werkende draadloze klokthermostaat krijgt. Deze 6.000 kWh bestond vorig jaar volledig uit aardgas, want we wekten 91 kWh elektriciteit meer op dan we verbruikten. Het laat meteen ook zien waarom warmte een veel belangrijker vraagstuk is dan elektriciteitsverbruik als je het energieverbruik van je woning wil aanpakken of als je van het gas af wil.

    201505_netto_energieverbruik

    Ontwikkeling variabele energielasten

    Onze variabele energiekosten zijn dit jaar een hoger dan in 2014. Hoewel we inmiddels wel weer onder de kostencurve van 2011 zijn gedoken zitten we toch nog bijna 25% boven de de variabele kosten in 2014. Dat is ongeveer 70 Euro meer in 5 maanden, oftewel zo’n 12 Euro per maand.

    Ontwikkeling kosten gas en elektriciteit (cumulatief)
    Ontwikkeling kosten gas en elektriciteit (cumulatief)

    Aangezien onze kosten hoger zijn dan vorig jaar leek het me tijd om eens te kijken naar de hoogte van ons voorschotbedrag bij Greenchoice. Daar viel op dat ondanks het hogere bedrag het advies juist was om het voorschotbedrag te wijzigen. Tijd om dus wat dieper te kijken naar hoe ze ons elektriciteits- en gasverbruik voor de rest van het jaar inschatten. Daar kan je in je persoonlijk dossier een mooi overzicht van krijgen. Bij ons ziet dat er als volgt uit:

    Greenchoice_gas_en_elektriciteitsverbruik_per_maand

    Wat opvalt is dat er geen rekening gehouden lijkt te worden met onze zonneboiler en zonnepanelen. Dat eerste kan ik me nog voorstellen, aangezien we niet aan Greenchoice hebben doorgegeven dat we een zonneboiler hebben. Bovendiengaat het ook niet om hele grote getallen met 20m3 aardgas per maand in de zomermaanden.

    Onze zonnepanelen hebben we echter wel gemeld, zowel bij Greenhoice als bij de netbeheerder, en het gaat om grote hoeveelheden die Greenchoice er naast zit. Nu weet ik dat energieleveranciers kijken naar het gemiddeld gebruik van de afgelopen 3 jaar, maar dan nog kom ik tot een heel ander plaatje (waarin dan wel de winddelen inbegrepen zijn):

    201505_elektriciteitsafname_greenchoice_per_maand

    Het kan natuurlijk zo zijn dat Greenchoice de elektriciteit die we via onze winddelen opwekken meerekent als zijnde geleverd door Greenchoice, dan nog gaan we in de zomermaanden zeker geen 200 kWh per maand verbruiken. Gemiddeld kom ik voor de afgelopen 5 jaar op 50 tot 100 kWh per maand uit, waarbij het gemiddelde de laatste 2 jaar door onze zonnepanelen fors gedaald is. De opbrengst van onze zonnepanelen lijkt echter op geen enkele wijze terug te komen in het verwachte elektriciteitsverbruik. Een beetje jammer is dat wel. Het voorschot bedrag heb ik deze maand teruggeschroefd naar Euro 75 per maand, dat is denk ik nog steeds aan de hoge kant.

    Zonnepanelen

    Ik had in verband met de Solar Days meer informatie over onze zonnepanelen beloofd. We hebben ze 2 jaar geleden laten installeren voor een kleine 4.000 Euro. Het leek me dus aardig om eens een grafiekje te maken van de ontwikkeling van de kosten per kWh. Simpelweg berekend door aanschafkosten te delen door de totale elektriciteitsopbrengst sinds de installatie. Stel dat onze zonnepanelen er vandaag mee ophouden en ze niet onder enige garantie vallen dan zijn de kosten per kWh Euro 0,88. Ter vergelijking een kWh van het energiebedrijf kost ongeveer Euro 0,23 (vooral door de belasting). Over ongeveer 6 jaar duikt de prijs van stroom van onze zonnepanelen onder de elektriciteitsprijs. Uitgaande van een levensduur van 20 jaar en zonder rekening te houden met inflatie of vervangen van de omvormer komen de kosten per kWh uit op ongeveer 11 Eurocent. Dat is de helft van het huidige tarief en als salderen ooit wordt afgeschaft dan schuiven we er een opslagsysteem tussen 🙂

    Ontwikkeling_kosten_kWh_zonnestroom

    Interessanter dan de kosten per kWh na 2 jaar is natuurlijk de vraag hoe onze installatie het doet ten opzichte van andere installaties in Nederland en Zuid-Holland. We doen daarom dit jaar weer mee aan de Tel de zon actie, maar we houden ook iedere maand de hoeveelheid opgewekte elektriciteit bij op de website Zonnestroomopbrengst.eu. Dat levert de volgende grafieken op. De opbrengst van 2013 telt niet mee, want onze zonnepanelen zijn pas halverwege 2013 geïnstalleerd. In 2014 en 2015 is te zien dat onze zonnestroominstallatie beter presteert dan het gemiddelde in Nederland en Zuid-Holland, althans van de installaties die bekend zijn bij Zonnestroomopbrengst.eu.

    201505_maandopbrengst_zonnepanelen 201505_jaaropbrengst_zonnepanelen

  • WK Voetbal in Brazilië levert parkeergarage van $900 miljoen op

    Voorafgaand aan grote sportevenementen worden de meest fantastische economische effecten voorgeschoteld.  Zo ook in Brazilië voor het WK van 2014. Een jaar na datum pakt het iets anders uit:

    Brazil spent about $3 billion building 12 new or heavily refurbished stadiums for last year’s World Cup. Officials promised these taxpayer-funded venues would continue to generate revenue for years, hosting concerts, pro soccer games, and other events.

    But as Lourdes Garcia-Navarro at NPR reports, most stadiums are failing to generate much revenue at all. The most expensive one, in Brasilia, is most regularly used as a site for a municipal bus parking lot. …

    There are economists who study the potential economic impact of these events on the cities that host them, and their findings are unequivocal: they don’t pay. As Victor Matheson, an economist at College of the Holy Cross, told my colleague Brad Plumer, “My basic takeaway for any city considering a bid for the Olympics is to run away like crazy.”

    Link via Environmental Economics.

    Dit bericht is eerder als open waanlink op Sargasso gepubliceerd.

  • Ionica Smeets kraakt gegoochel met cijfers door anti-statiegeldlobby

    Wiskundige Ionica Smeets (ook wel bekend als Wiskundemeisje) kraakt de wijze waarop de anti-statiegeldlobby met cijfers ‘goochelt’. ‘Misleidend’, stelt ze dit weekend in haar column in de Volkskrant vast. De column zit achter de betaalmuur, maar P+ geeft een inkijkje in de vreemde wijze waarop Nederland Schoon volgens Smeets goochelt met getallen. Smeets vraagt zich bijvoorbeeld af of het meten van zwerfafval in aantallen methodologisch juist is? Zou volume niet logischer zijn? Of zijn twee peuken echt erger dan een plastic petfles of plastic zak?

    Dagblad Trouw toonde zich eerder ook al kritisch over de wijze waarop de anti-statiegeldlobby omgaat met onderzoeksuitkomsten en beschreef hoe de Nederland Schoon alles op alles zet voor een land zonder statiegeld. Met nog een maand te gaan tot het besluit van Mansveld is zelfs het inzetten van Burson-Marsteller, het public relations bureau dat jaren disinformatie heeft verspreid ten bate van de tabaksindustrie en dat nog steeds doet voor de kolensector, geen bezwaar.

    Ook de plastic helden mengen zich in de strijd met gepersonaliseerde tweets die verwijzen naar een bericht op Plastic Heroes met het door Smeets en Trouw gekraakte onderzoeksrapport:

    Volgens Jan Blom, hoofdredacteur van P+, gaat het om honderden, zo niet duizenden, gepersonaliseerde tweets. Waarbij natuurlijk de vraag rijst wie betaalt al die gepersonaliseerde tweets en wie heeft ‘m bedacht:

    Dit bericht is eerder gepubliceerd op Sargasso als open waanlink. Zie ook eerdere berichtgeving over hoe de anti-statiegeldlobby Lidl en Aldi geld zouden bieden voor het stoppen met statiegeld.

  • Energieverbruik en -opwekking april 2015

    Het is al bijna half mei, dus hoog tijd om weer eens wat plaatjes en analyses van ons energieverbruik te laten zien. Het stookseizoen is zo ongeveer ten einde, dus tijd om te zien of het vervangen van de radiator in de badkamer door een infrarood verwarmingspaneel tot een daling van ons gasverbruik heeft geleid. Beter zou natuurlijk zijn als de installatie van een infraroodpaneel tot een daling van ons totale energieverbruik zou leiden, zoals bij het huis dat ik eerder door rekende.

    Elektriciteitsverbruik en opwekking

    In april hebben we voor de tweede maand dit jaar meer opgewekt dan verbruikt. Was het in maart nog maar 11 kWh, in april was het met 97 kWh een stuk overtuigender. In onderstaande grafiek is goed te zien dat het infraroodpaneel tot een veel hogere piek aan elektriciteitsverbruik leidt dan in de winter van 2013. Dat komt onder andere doordat we er voor gekozen hebben om de infraroodverwarming tijdelijk op de badkamerverlichting aan te sluiten. Dat was niet ideaal voor ons elektriciteitsverbruik en inmiddels is dit dan ook aangepast. Waardoor de infraroodverwarming los te bedienen is met een Klik Aan Klik Uit schakelaar.

    Ons elektriciteitsverbruik lag in april 35 kWh (15%) hoger dan in 2014. De opbrengst van onze zonnepanelen en winddelen lag echter 46 kWh (14%) hoger dan in april 2014, waardoor we per saldo 10 kWh meer terug hebben geleverd dan in 2014.

    Elektriciteitsverbruik per maand in kWh
    Elektriciteitsverbruik per maand in kWh

    Op jaarbasis is ons elektriciteitsverbruik behoorlijk aan het stijgen. We zitten nu op bijna 3.700 kWh, terwijl we vorig jaar nog op 3.241 kWh zaten. Daarvan hebben we 96% zelf opgewekt met onze winddelen en zonnepanelen. De resterende 4% elektriciteit kopen we via het Schiedams Energie Collectief groen in bij Greenchoice. Eind dit jaar vullen we dat hopelijk weer tot 100% aan met Schiedamse zonne-energie van het Wennekerpand.

    201504 12 Maands Elektriciteitsverbruik
    Elektriciteitsverbruik en -opwekking (12 maands voortschrijdend totaal).

    Warmte

    Afgelopen maand was het goed zonnig, dat was ook zeker te merken aan de zonneboiler. Tegelijkertijd was het vergeleken met 2014 een koude maand met 221 graaddagen, 49% meer dan in 2014 (bron: mindergas). Ons gasverbruik was dan ook 20 m3 hoger dan in 2014, waarvan 45% toe te schrijven was aan kouder weer. De resterende 55% lag aan onzuiniger stoken en/of meer warmwatergebruik.

    Gasverbruik per maand in m3 en m3/graaddag. Januari 2011 t/m april 2014.
    Gasverbruik per maand in m3 en m3/graaddag. Januari 2011 t/m april 2014.
    12 maands warmteverbruik in m3 aardgas.
    12 maands warmteverbruik in m3 aardgas.

    Per 12 maanden is ons gasverbruik nog steeds redelijk constant en ligt rond de 600 m3 aardgas, ruim Euro 300. Doordat we in april meer hebben gestookt dan in 2014 is ons totale gasverbruik wel licht opgelopen. Het zal nog een behoorlijke krachtinspanning kosten om dit jaar weer rond de 600 m3 gasverbruik te eindigen. Al lijkt mei vooralsnog goed mee te werken met het zonnige weer. Veel zal echter afhangen van de laatste maanden van het jaar, als de eerste maanden van het stookseizoen beginnen. En van de vraag of we onze plannen om ons gasverbruik te verlagen de komende zes maanden weten uit te voeren.

    Ontwikkeling netto energieverbruik

    Ons totaal energieverbruik t/m april 2015 ligt iets hoger dan in 2014, in totaal hebben we 4.000 kWh verbruikt. Waarbij gas en warmte van de zonneboiler zijn omgerekend naar kWh. Vorig jaar eindigde we rond de 6.000 kWh netto energieverbruik, dus ik hou goede hoop dat dat haalbaar is. Zeker omdat de infraroodverwarming in de badkamer inmiddels los van de verlichting te bedienen is en in het nieuwe stookseizoen hopelijk met een goed werkende draadloze klokthermostaat.

    Netto energieverbruik (energieverbruik minus opwekking) in kWh.
    Netto energieverbruik (energieverbruik minus opwekking) in kWh.

    Het is weinig verrassend dat ons energieverbruik ook omgerekend naar m2 gestegen is t.o.v. 2014. Spijtiger is dat het zelfs omgerekend naar kWh per graaddag opgelopen is. Wat dat betreft heeft ons infraroodpaneel vooralsnog niet het effect zoals in de woning met infraroodverwarming. Wel zitten we inmiddels duidelijk onder het energieverbruik van 2011 en 2012. Alleen 2013 komt in de buurt als het gaat om het netto energieverbruik per graaddag. In energieverbruik per m2 vloeroppervlak is duidelijk te zien dat 2013 een koud jaar was.

    Netto energieverbruik in kWh/graaddag (cumulatief).
    Netto energieverbruik in kWh/graaddag (cumulatief).
    Netto energieverbruik in kWh per m2 vloeroppervlak (cumulatief).
    Netto energieverbruik in kWh per m2 vloeroppervlak (cumulatief).

    Wanneer ik kijk naar het energieverbruik in Wattuur per graaddag per m2, dan is te zien dat we in 2015 hoger zitten dan in 2014, maar lager dan voorgaande jaren. Waarbij april de eerste maand is dat ons infraroodpaneel niet meer op de verlichting werkte, dus dat schept verwachtingen voor verdere daling van het energieverbruik in het najaar.

    Netto energieverbruik in Wattuur/graaddag per m2 vloeroppervlak.
    Netto energieverbruik in Wattuur/graaddag per m2 vloeroppervlak.

    Ontwikkeling variabele energielasten

    Onze variabele energiekosten zijn dit jaar een stuk hoger dan in 2014. Hoewel we inmiddels wel weer onder de kostencurve van 2011 zijn gedoken zitten we inmiddels toch op ruim Euro 400 tegen zo’n Euro 250 in 2014.

    Variabele energiekosten (gas en elektriciteit), cumulatief per maand.
    Variabele energiekosten (gas en elektriciteit), cumulatief per maand.

    De hogere variabele energiekosten worden vooral veroorzaakt door hogere kosten voor elektriciteit, de kosten voor gas zijn namelijk nauwelijks gestegen t.o.v. 2014. Zoals onderstaande uitsplitsing laat zien.

    Variabele gaskosten, cumulatief per maand.
    Variabele gaskosten, cumulatief per maand.
    Variabele elektriciteitskosten, cumulatief per maand
    Variabele elektriciteitskosten, cumulatief per maand

    Plannen voor het nieuwe stookseizoen

    Het komend half jaar heb ik twee plannen in ons huis. Ten eerste wil ik graag aan de slag met Open Energy Monitor aan de slag ter vervanging van de Qbox van Qurrent die het vorig jaar na 2 jaar trouwe dienst begeven heeft.

    Op de tweede plaats wil ik de slaapkamers van de kinderen graag uitrusten met infraroodverwarming. Van het aanslaan van de radiatoren worden ze ’s ochtends namelijk wakker en ik ben ook niet te spreken over de gebruiksvriendelijkheid van de klokthermostaatknoppen van Danfoss, die we ruim twee jaar geleden hebben geïnstalleerd. Bovendien zetten we dan onze volgende stap naar #vangasaf.

    Daarbij hoop ik dat ThermIQ tegen die tijd zijn nieuwe draadloze en traploze aansturing voor de infraroodpanelen gereed heeft, zodat we de panelen kunnen aansturen via de telefoon en het elektriciteitsverbruik kunnen uitsplitsen via Open Energy Monitor. Wat dan nog resteert aan gasverbruik zijn verwarming van huiskamer en voor warm tapwater (voor zover de zonneboiler dat niet levert). In de hal, zolder en op onze eigen slaapkamer zit ook een radiator, maar die stoken we zelden tot nooit.