Krispy's blog

Categorie: Duurzaamheid

  • Is nul-op-de-meter CO2 neutraal?

    Afgelopen week publiceerde de innovatiemanager van Remeha een artikel waarin hij stelt dat een all-electric nul-op-de-meter woning geen effect heeft op de CO2 uitstoot. Dit in tegenstelling voor een energiezuinige woning met gasaansluiting, die volgens Remeha door toepassing van groen gas wel naar CO2 neutraal kan. Het streven zou volgens Remeha dan ook moeten zijn om een woning CO2 vrij te maken in plaats van gasvrij. Vanuit verschillende hoeken is er al kritiek geleverd op de energieberekening van Remeha, zie bv. het commentaar van Jan Willem van de Groep. Tijd voor een kleine calculatie van de CO2 emissie op basis van de CO2 prestatieladder, waar Remeha zelf ook voor gecertificeerd is.

    CO2 emissie nul-op-de-meter

    Remeha stelt dat de CO2 emissie van een all-electric woning groter is dan nul. Op jaarbasis wekt de woning dan wel evenveel elektriciteit op als dat de woning verbruikt, maar het elektriciteitsnet wordt als buffer gebruikt. In de zomer produceert de woning meer stroom dan verbruikt wordt en in de winter neemt de woning meer stroom van het net op. De winterstroom wordt door Remeha voor het gemak gelijk gesteld aan kolenstroom of anders zou volgens Remeha gewerkt moeten worden met de uurgemiddelde CO2 footprint van elektriciteit.

    Dat levert meteen meerdere afwijkingen ten opzichte van de CO2 footprint bepaling van de CO2 prestatieladder op. Ten eerste kent de CO2 prestatieladder geen uurgemiddelde elektriciteitsfootprint. Een gecertificeerd bedrijf kan zijn elektriciteitsverbruik vergroenen door zogenaamde garanties van oorsprong te kopen, daarmee toont het bedrijf aan dat op jaarbasis evenveel groene stroom wordt geproduceerd als het zelf verbruikt. Ik ben dan ook benieuwd of Remeha de CO2 uitstoot van haar eigen elektriciteitsverbruik op uurbasis heeft vergroend, of dat op die manier gaat doen.

    Een nul-op-de-meter woning produceert op jaarbasis evenveel energie (meestal zonne-energie) als er gebruikt wordt. Zonne-energie heeft volgens de CO2 emissiefactoren, die onder andere gebruikt worden bij de CO2 prestatieladder een emissie van 0 gram / kWh. Dat betekent dat de jaarlijkse CO2 emissie van een NOM woning nul is. Ongeacht het aantal kWh dat gebruikt wordt. Kun je over discussiëren, maar dan moeten we het ook gaan hebben over de CO2 footprint van Remeha zelf en van alle bedrijven die hun CO2 emissie rapporteren volgens de methodiek van de CO2 prestatieladder (en ik vermoed zelfs van alle bedrijven die het internationale Green House Gas protocol gebruiken).

    Nu weet ik dat er verschillende bedrijven zijn die hun betrokkenheid bij nul-op-de-meter woningen opvoeren als keteninitiatief in kader van de CO2 prestatieladder. Sterker: ik kan me voorstellen dat er bedrijven zijn die de nul-op-de-meter woningen die ze bouwen opvoeren als vermindering van hun zogenaamde downstream scope 3 emissies. Dat laatste zou betekenen dat er auditors van de CO2 prestatieladder zijn die een CO2 emissiereductie hebben toegekend aan nul-op-de-meter woningen.

    CO2 emissie groen gas

    Remeha stelt dat de CO2 emissie van een woning met een gasaansluiting en een HRE ketel wel naar nul kan door gebruik te maken van groen gas. Ook daar doet zich een uitdaging voor met de methodiek van de CO2 prestatieladder. De lijst met CO2 emissiefactoren kent namelijk 2 soorten biogas: stortgas en covergisting, met een CO2 emissiefactor (well-to-wheel) van respectievelijk 0,398 kg CO2/m3 gas en 1,260 kg CO2/m3 gas. Hoe je met dergelijke emissiefactoren bij het gebruik van zelfs maar 1 kubieke meter groen gas tot nul CO2 emissie kan komen is mij een raadsel. Ik kan de claim dat een groen gas woning wel nul CO2 emissie kan halen dan ook niet plaatsen.

    Conclusie

    In het artikel introduceert Remeha een aantal novititeiten, zoals het toepassen van uurgemiddelde CO2 emissiefactoren voor elektriciteit en het stellen dat groen gas CO2 neutraal is. Het eerste is zeer ongebruikelijk bij het bepalen van de CO2 emissie van elektriciteitsverbruik. Het tweede komt niet overeen met de in Nederland gehanteerde CO2 emissiefactoren, tenzij Remeha zich beperkt tot de CO2 emissie van verbranding van het gas. Ook dat is niet de afspraak binnen de CO2 prestatieladder, waar gewerkt wordt met de CO2 emisssie over de gehele levenscyclus (de zogenaamde well-to-wheel emissies).

  • Bijeenkomsten met Craig Morris over Energy Democracy

    “Energy Democracy“, is het nieuwe boek van Craig Morris, en Arne Jungjohann. Op Twitter zijn zij bekend als @PPchef en @Arne_JJ, en via de blog @EnergiewendeGER.

    Dit boek vertelt het verhaal van de Duitse “Energiewende”, en een drijvende kracht erachter is het concept “Energie Democratie”.   Er is bij burgers een behoefte om mee te praten over het energie systeem. De transitie voor het klimaat is een kans daar vorm aan te geven.

    In de week van 14 tot 18 november 2016 komt Craig Morris in Nederland en België, voor zeven bijeenkomsten. Zouden wij in Nederland kunnen leren van de ervaringen van de duitse Energiewende?  Hebben ook wij een behoefte aan “Energie Democratie”? Willen Nederlandse burgers ook meer controle over de energie? Zie hier de lijst van bijeenkomsten.

    Op woensdag 16 november is hij te gast bij Impact Hub Rotterdam.

    Craig Morris kan goed vertellen over de Duitse Energiewende.  Dit is de aanzet voor een discussie met een panel van mensen die middenin de Nederlandse Energietransitie staan.  En met zo’n thema komt ook het publiek natuurlijk aan het woord. De voertaal zal Engels zijn.

    Je bent van harte welkom! Meer informatie op de site van Impact Hub Rotterdam. Informatie over andere bijeenkomsten vind je hier.

    Een Nederlands voorproefje van de analyses van Craig Morris vind je op Sargasso of hier. Ook de MOOC van Craig Morris in samenwerking met IASS Potsdam is de moeite waard om te bekijken:

    [youtube https://www.youtube.com/watch?v=videoseries?list=PLUpoMPJM7Ft3RXszp8WRfD1pNX2_Irbfp&w=560&h=315]

    Energy democracy

    n. [ɛnərdʒi dɪmɑkrəsi]

    1) when citizens and communities can make their own energy, even when it hurts energycorporations financially;

    2) something currently mainly pursued in Denmark and Germany but that can spread around the world during the current window of opportunity;

    3) the most often overlooked benefit of distributed renewables in the fight against climate change;

    4) something to fight for as the path to better quality of life with stronger communities and better personal relationships.

  • Op 5 november trekt de duurzaamheidskaravaan door Schiedam Noord

    Wilt u er deze winter warmpjes bijzitten en nog geld besparen ook, kom dan op 5 november naar de Duurzaamheidskaravaan Noord! De duurzaamheidskaravaan wordt georganiseerd door de gemeente Schiedam in samenwerking met de WoonWijzerWinkel.

    De karavaan doet 3 locaties aan:
    – Krona (10.30 -11.30)
    – Hof van Spaland (12.00 –14.00)
    – Geuzenplein (14.30-16.00)

    De karavaan bestaat o.a. uit de WoonWijzerWagen, een bus vol informatie over mogelijkheden op het gebied van energiebesparing en duurzame energie. Ook zijn er ter plekke adviseurs aanwezig. U kunt zich hier inschrijven voor het laten uitvoeren van een energiescan, zodat u advies op maat kunt krijgen over wat in uw geval het beste is.

    Daarnaast rijdt de TukTuk mee. In deze TukTuk kunt u ervaren hoe u met een warmtecamara kunt zien hoeveel warmte er verloren gaat uit de woning, waar de warmteverliezen zijn en wat hier aan te doen is. Samen met uw buren kunt u een warmtescan aanvragen en advies krijgen over welke maatregelen er getroffen kunnen worden.

    De medewerkers van de WoonWijzerWinkel ontmoeten u graag op een van deze locaties!

    Bent u niet in de gelegenheid om te komen 5 november? Geen nood, dan kunt u de hele maand november nog informatie halen in het NME-centrum Harre Wegh. Hier kunt u zich nog aanmelden voor de energiescan of de warmtescan.

    Bericht overgenomen van Schiedamduurzaam.nl en Energiek Schiedam

  • Before the Flood

    De NTR had 3 jaar geleden de serie Nederland in 7 overstromingen. De nieuwste film van Leonardo di Caprio laat zien wat er gebeurd als een nieuwe aflevering over klimaatverandering zou gaan. Misschien niet de meest opbeurende film, maar dat was de aflevering over Edo ook niet.

     [youtube https://www.youtube.com/watch?v=90CkXVF-Q8M&w=560&h=315]

    Voor wie liever de Nederlands ondertitelde versie ziet zend National Geographic de film op 30 oktober om 22u uit. Zie <a href="http://www.natgeotv.com/nl/hoe-ontvang-ik-de-zender"hier hoe je National Geographic kunt ontvangen (met dank aan Kees van der Leun).

    Bijzonder moment rond minuut 30: in China is er een telefoonapp waarop ieder uur de emissies van vervuilende fabrieken worden gepubliceerd, met de mogelijkheid om een klacht in te dienen bij de autoriteiten. Kom daar eens om in Nederland…

  • Grote steden kiezen massaal voor kolenstroom

    Onderstaand artikel is eind december als open waanlink geplaatst op Sargasso. Inmiddels zijn in verschillende steden, provincies en Tweede Kamerfracties vragen gesteld over de inkoop van elektriciteit.

    Terwijl lokale overheden in een convenant beloofden hun stroom vanaf dit jaar duurzaam in te kopen, kiezen ze in praktijk slechts op het criterium ‘laagste prijs’. Dat blijkt uit een groteinventarisatie van gemeentelijke energieaanbestedingen door het Algemeen Dagblad. De nadruk op laagste prijs is zo groot dat Eneco en Pure Energie inmiddels niet meer inschrijven op aanbestedingen van gemeenten.

    Gemeenten en provincies bevinden zich met de inkoop van jokkebrok stroom in gezelschap van de rijksoverheid, die na herhaaldelijk vragen door Sargasso ook voornamelijk goedkope buitenlandse garanaties van oorsprong bleek in te kopen. Een type garanties van oorsprong waarvan Minister Kamp onlangs aangaf dat de inkoop daarvan van slechts op papier leidt tot meer duurzame elektriciteit. Zie zijn reactie op het amendement volle transparantie voor elektriciteit.

    Volgens gezamenlijk onderzoek van WISE, Natuur&Milieu, Greenpeace, Hivos, WNF en de Consumentenbond is Pure Energie, samen met Qurrent en De Unie, het duurzaamste energiebedrijf van Nederland. Eneco is volgens datzelfde onderzoek met een achtste plaats het hoogst genoteerde grote energiebedrijf.

    Open waanlink

  • Start crowdfunding Zon op Wennekerpand

    Vandaag heeft het Schiedams Energie Collectief, het lokale energie collectief waar ik bij betrokken ben, zijn eerste project gelanceerd: Zon op Wennekerpand. De eerste dag was een mooi succes voor het vele vrijwilligerswerk van de 6 bestuursleden. In het Wennekerpand was een geslaagde startbijeenkomst, waar wethouder Van Aaken de eerste 10 panelen kocht namens de gemeente Schiedam.

    Op het moment van schrijven staat de teller op 43%, of EUR 37.050 van de EUR 85.000 die we nodig hebben om ruim 200 zonnepanelen te kunnen plaatsen.

    De prijs per zonnepaneel bedraag EUR 400, maar investeren kan al vanaf EUR 25. Ook de lokale GroenLinks afdeling, waar ik voorzitter van ben, heeft geld opgehaald onder de leden en zal EUR 525 investeren in het project.

  • Klimaatakkoord: mijn (kleine) steentje

    Afgelopen weekend sloten 195 landen een klimaatakkoord met als doel om de gemiddelde temperatuurstijging op aarde te beperken tot ver onder de twee graden. Landen moeten zelfs nastreven om het onder de anderhalve graad te houden. Een mooi moment. Zeker als Bas Eickhout, toch niet de meest kritiekloze volger van de onderhandelingen, spreekt van het einde van het tijdperk van fossiele energie.

    CO2 compensatie

    Om de totstandkoming van het verdrag te vieren en zelf een kleine bijdrage te leveren aan het verwezenlijken van de ambities uit het klimaatakkoord heb ik dit weekend de CO2 uitstoot van ons gasverbruik gecompenseerd door CO2-rechten uit de markt te laten nemen via Sandbag. Het gaat om ons gasverbruik in de periode november 2010 t/m december 2015. De bijbehorende CO2-emissie heb ik uitgerekend m.b.v. de zogenaamde well-to-wheel emissiefactoren van de website CO2emissiefactoren.nl. Daarmee heb ik meteen een kleine bijdrage geleverd aan een van de paradepaardjes van VNO-NCW: het repareren van het Europees emissiehandelsysteem.

    Klimaatfinanciering

    Een van de belangrijke onderdelen van het verdrag is klimaatfinanciering. Hoe zorgen we dat ontwikkelingslanden voldoende geld hebben voor investeringen in o.a. mitigatie (verlagen van de broeikasgassen) en adaptatie (dijken bouwen). Om daar een steentje aan bij te dragen heb ik een extra bedrag geïnvesteerd in offgrid zonne-energie via Sunfunder. Het project waarin ik heb geïnvesteerd is nog niet volledig gefinancierd, dus doe gerust mee.

    Dat levert ook naast CO2-besparing ook meer mensen met veilig licht op. Volgens Sunfunder hebben mijn investeringen van de afgelopen 3 jaar al bijgedragen aan het vermijden van 3.250 ton CO2-uitstoot en impact op bijna 80.000 mensen. Of dat enkel op mijn deel slaat of op de totale vermeden CO2-uitstoot en totale impact op mensen van de projecten waarin ik heb geïnvesteerd weet ik niet.

  • Een nul op de meter renovatie?

    De afgelopen maanden is gasloos wonen meerdere keren in het nieuws geweest en wie de afgelopen jaren Ons Huis Verdient het op RTL4 wel eens bekeken heeft weet dat er een nieuwe wind door de bouw- en installatiewereld waait. De wind van nul-op-de-meter, afgekort NOM-woningen. Tijd om wat dieper in te gaan op wat huizenbezitters te wachten staat en hoe de praktijk zich verhoudt tot de theorie. Dat laatste doe ik aan de hand van een voorbeeld uit de sociale huursector, omdat daar al meer nul-op-de-meter woningen gerealiseerd zijn. De getallen zijn niet helemaal representatief voor koopwoningen, maar het geeft wel een beeld van de energetische effecten.

    Wat is een nul-op-de-meter woning?

    Bij een nul-op-de-meter woning zijn alle in- en uitgaande energiestromen op jaarbasis in balans. Dat wil zeggen dat de woning op jaarbasis voldoende energie oplevert voor ruimteverwarming, warm tapwater gebruik, ventileren, het gebruik van alle huishoudelijke en overige elektrische apparatuur inclusief verlichting. De som van opwekking en verbruik is op jaarbasis dus nul.

    Een nul-op-de-meter renovatie garandeert niet alleen grote stappen op het gebied van energiebesparing, maar ook een gezond en comfortabel binnenmilieu. Voor koopwoningen wordt de garantietermijn in lijn gebracht met de bijbehorende financiering. Voor koopwoningen is dat in de meeste gevallen dus 30 jaar, bij huurwoningen worden daar andere afspraken over gemaakt.

    20150630_110535

    De rekening

    De gemiddelde energierekening van een label E-G woning bedraagt €175 per maand. Dit vertegenwoordigt een investeringswaarde van zo’n €45.000,=. Met dit bedrag kan een nul-op-de-meter renovatie gefinancierd worden, want volgens Jan Willem van de Groep heeft onderzoek van Energiesprong uitgewezen dat zo’n 50 tot 70% van dat bedrag kan worden beschouwd als toegenomen waarde. De daadwerkelijke kosten van een nul-op-de-meter renovatie kunnen hoger of lager uitvallen, afhankelijk van de energielasten voor de renovatie, eventuele aanvullende wensen, gebouweigenschappen en het gekozen concept. Op de site Woningconcepten.nl zijn al verschillende voorbeelden van nul op de meter concepten te vinden. Daar zal je zien dat de kosten per aanbieder verschillen. Bij Ons Huis Verdient Het kun je een check uitvoeren om te zien of je huis geschikt is voor een nul op de meter renovatie.

    NOM nieuwbouwwoning

    Bij het bouwen van een nieuwbouwwoning volgens de principes van nul op de meter woningen bedragen de meerkosten ongeveer €15.000,= Wie bij nieuwbouw niet kiest voor nul-op-de-meter koopt naar mijn mening dan ook een kat in de zak!

    Oorsprong

    Nul-op-de-meter is aanvankelijk opgezet door Platform31 en het programma Energiesprong voor de sociale huursector. Verschillende woningbouwcorporaties en bouwbedrijven hebben zich verenigd in het programma Stroomversnelling Huur met als ambitie om in eerste instantie 11.000 woningen naar nul-op-de-meter te renoveren. Voor rijtjeswoningen is de fase van pilotwoningen in de huursector inmiddels voorbij en worden de eerste grotere projecten gerealiseerd. Bij hoogbouw in de huursector en koopwoningen gaat het nog wel om pilotwoningen.

    Praktijkvoorbeeld sociale huurwoningen Soesterberg, BAM

    Voor de zomer was ik op uitnodiging van Sjoerd Klijn Velderman, hoofd business development koninklijke BAM, in Soesterberg om het resultaat te bezichtigen van één van de eerste wijken waar BAM werkt aan opschaling van hun nul-op-de-meter renovatieconcept. BAM richt zich bij nul op de meter renovatie niet op eigenaren van individuele koopwoningen. Het betrof dan ook sociale woningbouw, rijtjeshuizen uit de jaren zestig. Het type huis dat geteisterd wordt door tocht en vocht. In het BAM concept NOM woningen komen verschillende trends samen. De woningen worden veel energiezuiniger en comfortabeler, de strategie richting bewoners gaat van 70% handtekeningen ophalen naar graag of niet (dus 100% voor), en het bouwproces wordt tegelijkertijd industriëler en meer geënt op de filosofie van LEAN-bouwen.

    Renovatieperiode

    Om een beeld te geven van de snelheid van bouwen: met 2 ploegen van 6 man wordt in 10 tot 15 werkdagen een blok van 9 woningen naar nul-op-de-meter gerenoveerd. BAM vervangt in die tijd de buitenschil, de verwarmingsinstallatie, de badkamer, de keuken en het toilet. In 2 dagen wordt de buitenschil van een woning verwijderd en opnieuw geplaatst en een woning zit maximaal 2 uur zonder verwarming. Dat betekent dat bewoners hun huis tijdens de renovatie niet uit hoeven. Ter vergelijking het renoveren van onze badkamer duurde vorig jaar 2 weken. Tijdens deze periode konden we de badkamer niet gebruiken. In Soesterberg pakt BAM 72 woningen aan. In Heerhugowaard zijn 55 woningen naar nul-op-de-meter gerenoveerd, de volgende 50 tot 100 staan voor 2016 gepland.

    .20150630_091743

    Energieverbruik

    De woningen in Soesterberg zijn 78 m2. Het totale elektriciteitsverbruik van de woningen na renovatie bedraagt 4.848 kWh per jaar. De opbouw van de energiebundel is te zien in onderstaande tabel.

    Tabel 1: opbouw energiebundel
    Elektriciteitsvraag Hoeveelheid
    Lucht-Water warmtepomp (ruimteverwarming) 764 kWh
    Lucht-Water warmtepomp (warm tapwater) 1290 kWh
    Kooktoestel 251 kWh
    Ventilatie 394 kWh
    Verlichting 408 kWh
    Koelkast 333 kWh
    Wasdroger 204 kWh
    Wasmachine 170 kWh
    Vriezer 163 kWh
    Overige apparaten 245 kWh
    Televisies 150 kWh
    Audio-video 143 kWh
    Vaatwasser 143 kWh
    ICT 136 kWh
    Stofzuiger 54 kWh
    Totaal 4848 kWh

    De bewoners krijgen een energiebundel waarmee ze gegarandeerd 40 minuten per dag kunnen douchen en waarmee ze de thermostaat het hele jaar door op 20 graden Celsius kunnen zetten. Uitgaande van 2.951 graaddagen, het gemiddeld aantal graaddagen in De Bilt van 1981-2010 volgens het Meteorologische gegevens in Nederland, betekent dat een energieverbruik voor ruimteverwarming van 0,26 kWh/graaddag. Ter vergelijking in mijn jaren 90 woning met HR-ketel is het energieverbruik in de periode januari 2011 t/m april 2014 gemiddeld 2,29 kWh/graaddag. Ook per vierkante meter ligt het energieverbruik voor ruimteverwarming van de nul-op-de-meter woning met 10 kWh/m2 veel lager dan van mijn eigen woning (71 kWh/m2).

    Het energieverbruik van de woningen in Soesterberg wordt gemonitord, bewoners krijgen ondersteuning om binnen hun energiebundel te blijven en de woningbouwcorporatie krijgt op bevoegd niveau inzicht in het energieverbruik en de energieopbrengst van de woningen.

    De woningen worden van daken met geïntegreerde zonnepanelen voorzien, de berekende elektriciteitsopbrengst hiervan is 5.137 kWh per jaar. Hierbij is rekening gehouden met een degeneratie van de zonnepanelen met 0,6% per jaar. De praktijkopbrengst van de zonnepanelen in het eerste jaar is hoger. Hogere energieopbrengsten of lager energieverbruik is een meevaller voor de bewoner.

    Alles rozengeur en maneschijn aan nul-op-de-meter?

    Nul-op-de-meter is een mooi en aansprekend concept. Dat neemt niet weg dat er nog aandachtspunten zijn.

    Een aandachtspunt voor de bouwers is dat de kosten nu vaak nog boven de €45.000,= liggen, al stelt Urgenda dat nul-op-de-meter nu al kan voor €35.000,=. De prijsdaling van warmtepompen en zonnepanelen draagt bij aan het betaalbaarder maken van nul-op-de-meter. Buiten de hardware verwachten bouwers veel van industrialisatie en van schaalvoordelen bij een groeiend volume.

    Voor bewoners die een nul-op-de-meter renovatie overwegen is de bouwkwaliteit van de aanbieder die ze kiezen een belangrijk aandachtspunt. Resultaten monitoring NOM woningen laten zien dat dit essentieel is om tot een goed resultaat te komen. Waarbij met name oververhitting in de zomer een aandachtspunt is. Voor de nul-op-de-meter woningen die BAM heeft gerealiseerd geldt dat deze na renovatie niet warmer zijn in de zomer dan in de oorspronkelijke situatie. BAM richt zich echter niet op de particuliere woningbezitter.

    Een ander aandachtspunt is de mogelijke aanpassing van de huidige salderingsregeling voor kleinverbruikers na 2020. Momenteel mogen kleinverbruikers de elektriciteit die ze op jaarbasis opwekken aftrekken van het elektriciteitsverbruik op jaarbasis, waarbij ze zowel het leveringstarief als de energiebelasting volledig terugkrijgen. Na 2020 wordt deze regeling mogelijk aangepast met een overgangsregeling voor bestaande gevallen. Het afschaffen van de huidige salderingsregeling heeft gevolgen voor de hoogte van de energierekening van een nul-op-de-meter woning en dus ook voor de business case. Het precieze effect is onduidelijk, maar zal groter zijn voor woningen die meer energie verbruiken.

    Een woningbezitter die een nul-op-de-meter renovatie overweegt doet er dan ook beter aan om zich niet blind te staren op de lagere energierekening, maar ook de kwalitatieve voordelen van een nul-op-de-meter woning mee te wegen in de beslissing. Zo levert een nul-op-de-meter renovatie een comfortabelere woning op, waarvan de gebouwschil en de installaties weer state of the art zijn en jaren mee kunnen.

    Met dank aan BAM en haar medewerkers voor het beschikbaar stellen van informatie over nul-op-de-meter renovaties en kritisch meelezen op de inhoud en vorm van het artikel.

    Dit bericht is eerder gepubliceerd op Olino.org.

  • Op naar de 500 (of meer) klimaatmaatregelen

    Welke oplossingen zie jij om verdere klimaatverandering tegen te gaan? Hoe blijven we onder de twee graden temperatuurstijging op aarde? Jij mag het zeggen want op het Klimaatplein ben jij nu even de baas. Met de actie “Hoe ziet jouw klimaatakkoord eruit?” verzamelden we al 400 maatregelen. Maar we willen er 500! Doe je mee?

    Eind van dit jaar vindt de belangrijke klimaattop in Parijs plaats. Regeringsleiders gaan dan met elkaar in gesprek en komen hopelijk tot de conclusie dat drastische maatregelen tegen klimaatverandering nodig zijn. Willen we de aarde sociaal, ecologisch en economisch in tact houden, dan moeten we onder de twee graden extra opwarming van de aarde blijven.

    Hoe ziet jouw klimaatakkoord eruit?

    Op het Klimaatplein formuleerden al velen hun oplossingen voor het klimaatprobleem. Een hogere prijs voor fossiele brandstoffen, meer energiebesparende maatregelen, ruimte voor duurzaamheid in het onderwijs en nog veel meer. Wil ook jij een bijdrage aan dit klimaatakkoord leveren? Beschrijf dan jouw drie maatregelen op de klimaatakkoord-pagina van Klimaatplein.com. Alle inzendingen vormen tezamen een voorstel voor een klimaatakkoord. Dit voorstel, met dan hopelijk 500 maatregelen, wil Klimaatplein voor aanvang van de belangrijke klimaattop in Parijs overhandigen aan staatssecretaris Mansveld van Milieu.

  • Warmtenetten, want ‘uiteindelijk wil je gewoon resultaat. Hoe dan ook’.

    Update 14 februari 2016: cijfers aangepast, zodat afschrijvingskosten en onderhoudskosten CV-ketel toegevoegd.

    De afgelopen dagen verzandde ik weer eens in een discussie over warmtenetten. Een van de uitspraken daarin was dat je resultaat wilt, hoe dan ook. Eerder liet ik al zien dat als het gaat om de laagste kosten voor de consument je niet van gas op warmte moet overschakelen, dus dat zal niet het beoogde resultaat zijn. Als het er om gaat dat je als burger klimaatemissies wil tegen gaan kan je beter CO2-emissierechten opkopen. De kostprijs van CO2 reductie door warmte is Euro 145 per ton CO2, bij gebruik van de meest klimaatvriendelijke warmtebron en de hoge warmteverliezen uit de niet meer dan anders (NMDA) formules. Voor dat geld laat je via Sandbag met gemak 15 ton CO2-emissierechten vernietigen, laat staan wat er gebeurd als je met realistische getallen gaat rekenen…

    Effect op de energierekening

    Eerder heb ik al een keer gekeken naar het effect op onze energierekening als we overschakelen op het warmtenet, de uitkomst beviel me niet echt. Al werd ik er door Reeshofwarmte op gewezen dat de omrekenfactor van gas naar warmte die ik heb gehanteerd te positief is in het voordeel van gas. Dus deze heb ik in de berekeningen van vandaag aangepast naar de waarde waar Reeshofwarmte mee rekent: 32,405 MJ/Nm3 aardgas. Dan nog betekent overschakelen op stadsverwarming een stijging van de energierekening met Euro 250 per jaar. Bij gebruik van de NMDA formules daalt dat tot Euro 160 per jaar. Nog steeds een hoop geld, maar je moet wat over hebben voor een beter milieu. Toch?

    Effect overschakelen op warmte op klimaatemissies

    Voorstanders van warmtenetten claimen grote milieuwinst, met name minder CO2 emissie. Dus tijd om de kostenkant uit te breiden met de milieukant. De conversiefactoren heb ik daarbij zoveel mogelijk overgenomen van CO2-emissiefactoren.nl. Voor warmte zijn nog geen nieuwe cijfers voorhanden, dus heb ik ze gehaald uit het Handboek CO2 prestatieladder versie 2.2 van SKAO. Het gaat om zogenaamde well-to-wheel emissies, als ik enkel kijk naar de emissies die in de energieproductie fase worden bespaard kijk worden onderstaande berekeningen m.i. ongunstiger voor warmtenetten

    Afhankelijk van de warmtebron kunnen we volgens de NMDA-formules tussen de 50 kg en 1.091 kg CO2 per jaar besparen t.o.v. aardgas door over te schakelen op een warmtenet. Een aardige hoeveelheid, alleen weer even terug naar die kosten: dat kost ons volgens diezelfde NMDA formules wel ruim 150 Euro per jaar. Voor datzelfde geld laat ik via Sandbag met gemak 15 ton CO2-emissierechten vernietigen. Via stadsverwarming duurt het 13 jaar om hetzelfde effect te bereiken tegen een kostprijs van bijna 2 duizend Euro.

    Een bedrag dat dan weer voldoende is om over te schakelen naar all-electric, via een warmtepomp of infraroodverwarming. Die eerste optie valt in ons geval af, omdat ons huis onvoldoende geïsoleerd is. Dat levert ons ook nog een besparing van 215 Euro per jaar op de energierekening op. Al gebiedt de eerlijkheid te zeggen dat ik geen rekening heb gehouden met de afschrijvingskosten van de infraroodpanelen of de mogelijkheid om de gasaansluiting de deur uit te doen als we doorstroomverwarmers erbij nemen als aanvulling op onze zonneboiler voor warm tapwater.

    Conclusie

    Als ik mag kiezen koop ik liever verplicht 15 ton CO2-emissierechten via Sandbag. Of beter nog 23 ton door verplicht te moeten rekenen met de formules van Reeshofwarmte. Want alles leuk en aardig, uiteindelijk wil je gewoon resultaat. Hoe dan ook.

    Alle berekeningen en gehanteerde kengetallen vind je hier. Commentaar welkom.