Energieverbruik en opwekking juli 2019

Het is al weer halverwege augustus, hoog tijd dus om te kijken naar ons energieverbruik en de energieopwekking in juli. Door de vakantie heb ik niet de juiste stand van de elektriciteitsproductie van onze zonnepanelen en van ons waterverbruik. De overige standen kunnen we tegenwoordig via de slimme meter uit lezen. Om toch iets te kunnen zeggen over het energieverbruik in juli ben ik er van uitgegaan dat onze zonnepanelen in juli 2019 net zo veel stroom hebben opgewekt als in juli 2018.

Maandcijfers (in kWh)

Wat20182019verschil
Ruimteverwarming01
Warm water2022020%
Apparaten20122612%
Verbruik/graaddag0,000,05
Elektriciteitsafname201423110%
Teruglevering196
Elektriciteitsverbruik20122713%
Zonnepanelen2872870%
Zonnedelen4638-17%
Winddelen4743-8%
Zonneboiler1721826%
Totaal opwekking5525500%
Netto elektriciteitsverbruik-179-141-21%

Verwarming en warm water

Wat meteen opvalt bij de maandcijfers is dat er elektriciteit verbruikt is voor verwarming. Dit komt door een domme instellingsfout van mij, waardoor een van de infraroodpanelen ’s nachts is gaan verwarmen. Maar ja, welke dwaas zet de temperatuur in de hal dan ook op 19 graden in de zomer ūüôā Gelukkig was ik er na 1 dag achter, zodat de schade meevalt. Alle ruimtes staan nu buiten het stookseizoen ingesteld op 10 graden Celsius.

Het gasverbruik voor warm water lag met 20 kWh (2 m3) aardgas laag, zoals te verwachting is in de zoemr. Het grootste deel van het warme water werd geleverd door onze zonneboiler (naar schatting 182 kWh). Daarmee ligt het gasverbruik voor de maanden mei tot en met juli 2019 op 10 m3 aardgas, in 2018 was dat nog 18 m3. Een beetje actiever stoeien met het uitzetten van de cv-ketel en het slim kiezen van momenten waarop we warm water gebruiken lijkt dus ook buiten het stookseizoen z’n vruchten af te werpen. Wat niet wegneemt dat over de afgelopen 12 maanden 52% van ons energieverbruik uit aardgas bestond. Wat wel lager is dan de 80% van het energieverbruik die aardgas bij een gemiddelde woning uitmaakt (uitgaande van de jaargemiddelde van MilieuCentraal: 1470 m3 aardgas en 3.000 kWh elektriciteitsverbruik per jaar).

Energieopwekking

Bij de energieopwekking valt op dat onze zonnedelen het dit jaar slechter doen dan vorig jaar juli. Ook onze winddelen hebben minder elektriciteit weten op te wekken. Daardoor is ook het netto elektriciteitsverbruik hoger dan in 2018. Al met al ligt ons netto elektriciteitsverbruik in 38 kWh, 21%, hoger dan in 2018. Dat neemt niet weg dat we per saldo nog steeds 141 kWh meer hebben opgewekt dan gebruikt in juli. Over de laatste 12 maanden hebben we nu 44 kWh ingekocht bij het energiebedrijf.

Cumulatief netto energieverbruik

Ons cumulatief netto energieverbruik ligt nog steeds 16% lager dan het gemiddelde over de periode 2014-2018. Al kan dat dus wat anders liggen als ik de juiste cijfers van onze zonnepanelen in augustus verwerk.

Voorschot GreenChoice

De wijze waarop GreenChoice het voorschot berekend blijft ondoorgrondelijk, zoals ik vorige maand al aanstipte. Ons elektriciteitsverbruik wordt momenteel ingeschat op 2.775 kWh. Terwijl mijn jaargemiddelde elektriciteitsverbruik sinds ik klant ben op 3.337 ligt, waarvan na aftrek van onze zonnepanelen (1.582 kWh) en winddelen (1.320 kWh) nog 435 kWh overblijft. Vorige maand schatte GreenChoice ons elektriciteitsverbruik nog op 3.240 kWh. Waarom het na een maandje zon ineens lager ligt snap ik niet.

Ons gasverbruik wordt door GreenChoice momenteel ingeschat op 122 m3 per jaar, iets hoger dan vorige maand. Terwijl ons werkelijk gasverbruik dit jaar al op 294 m3 ligt. Gemiddeld hebben we sinds 2011 ruim 800 m3 aardgas per jaar verbruikt. Dus ook hier snap ik het algoritme niet.

De onvoorspelbaarheid van het algoritme van GreenChoice maakt het wel lastig om in schatten of we ons maandbedrag goed hebben ingesteld. Voorlopig vertrouw ik dus maar gewoon op mijn eigen berekeningen van de afgelopen jaren.

Een lagere energierekening? Een zonneboiler helpt

In 2015 schreef ik voor Sargasso het bericht Wanneer ga jij van het gas af? Sindsdien heeft Sargasso geregeld aandacht besteed aan klimaatbeleid en energietransitie, zoals het verbod op aardgas bij nieuwbouw, 27 proeftuinen die van gas af gaan, nul op de meter renovaties, infraroodverwarming en energiebesparing.
Maar hoe breng je dat zelf in praktijk? Hoe verduurzaam je je eigen huis? Waar loop je tegenaan en zijn adviseurs, bouwbedrijven en installateurs er wel klaar voor om je te ondersteunen? Vorige keer beschreef ik een reeks kleinere maatregelen. Dit keer onze speurtocht naar een zonneboiler. Heb je zelf ervaring met een zonneboiler in je huis? Deel ze in de reacties.

De aanleiding

Nadat onze oudste kind in 2009 was geboren werd het tijd om een ander huis te zoeken. Een 2-kamer appartement op 3 hoog, zonder lift, was niet echt ideaal met kind. De keuze viel als snel op een rijtjeshuis in de regio, waarbij we na heel veel huizen bezichtigen uitkwamen op ons huidige huis in Schiedam. De koop werd in het voorjaar van 2010 gesloten, terwijl we er pas begin november in zouden kunnen. Tijd genoeg dus om na te denken over mogelijke maatregelen om het huis te verduurzamen. Een van de eerste opties die in beeld kwam was een zonneboiler, zeker na het zien van dit filmpje.

Een collega was na het zien van het filmpje zo enthousiast dat hij zelf een vergelijkbaar systeem installeerde. Dat leek hem ideaal met 3 puberende kinderen die veel te lang douchen. Het boilervat dat hij kocht was wat aan de kleine kant ten opzichte van het aantal heatpipes dat hij installeerde, waardoor hij voor het middaguur al een vat met bijna kokend water had staan. Aldus niet getreurd, in de kelder installeerde hij extra boilervaten om het warme water op te slaan. Het aansluiten was wel wat linke soep met dat hete water. Les 1 tot en met 3 waren geleerd: zelf installeren is leuk, maar met mijn 2 linkerhanden niet verstandig. Hoe vuurvast mijn handjes ook zijn. Ten tweede is goed doorvragen over wat er gebeurd als het vat boven een bepaalde temperatuur komt geen overbodige luxe bij de keuze van een zonneboiler. En ten derde moet je niet teveel heatpipes installeren ten opzichte van je boilervat, dan heb je in de zomer namelijk een enorm warmteoverschot.

Het gasloos maken van de woning speelde bij onze keuze voor zonneboiler nauwelijks een rol, geld besparen en gebruik maken van de ‚Äėgratis‚Äô energie van de zon des te meer.

Soorten zonneboilers

Bij zonneboilers heb je grofweg de keuze tussen een drukgevuld systeem, een terugloopsysteem en een compact systeem. Daarnaast moet je kiezen of je de zonneboiler enkel gebruikt voor warm water, of ook voor ondersteuning bij de verwarming. Bij de collectors heb je dan nog de keuze tussen vlakke-plaatcollectoren, vacu√ľmbuiscollectoren, zogenaamde PVT collectoren (warmte en elektriciteit) of modernere collectoren.

Bij een drukgevuld systeem staat de transportvloeistof onder druk. De vloeistof kan overal in het buizenstelsel aanwezig zijn, ook in de collector. Daarom moet de transportvloeistof antivries bevatten. Dat maakt het systeem iets duurder in onderhoud. Bij een terugloopsysteem loopt de transportvloeistof terug in een opslagvat als de zonneboiler niet in werking is, bijvoorbeeld als het vriest. De transportvloeistof hoeft daarom geen antivries te bevatten, waardoor een terugloopsysteem goedkoper in onderhoud is dan een drukgevuld systeem.

Bij een vlakke-plaatcollector lopen buizen onder een vlakke glasplaat waarop het zonlicht valt. Door de buizen loopt transportvloeistof die door door de zon verwarmd wordt. Een vacu√ľmbuiscollector bestaat uit een rij glazen vacuum buizen die naast elkaar op het dak liggen. In deze vacu√ľm buis zit een metalen buis waar het op te warmen water doorheen loopt. Een variant hierop zijn heatpipes, bij dit type zit er in de vacu√ľmbuis een metalen buis met vloeistof die de zonnewarmte transporteert naar de op te warmen transportvloeistof aan de uiteinden van de vacu√ľmbuizen. Bij PVT collectoren kunnen de buizen met warm water onder de panelen fungeren als warmtebron voor een elektrische warmtepomp. De zonnepanelen zijn dan eigenlijk de buitenunit van de warmtepomp. Een groot voordeel van dit systeem is dat je een warmtepomp hebt zonder grondboring √©n zonder buitenunit die plaats inneemt en geluid maakt.

Meer informatie over zonneboilers vind je bij Milieucentraal of Eigen Huis, al heeft de Consumentenbond betere uitleg over welke verschillende soorten zonneboilers er bestaan. Bij het kiezen van een installateur is het verstandig om te letten op het zonnekeur installateur. Dit keurmerk garandeert dat een vakbekwame installateur erkend is door de Stichting Erkenning Installatiebedrijven (SEI).

De zoektocht naar een nieuwe HR-ketel en zonneboiler

Bij het zoeken naar een nieuwe HR-ketel met zonneboiler liepen we tegen verschillende zaken aan. Op de eerste plaats was het lastig om een goede informatie en een goede installateur te vinden, met name voor de zonneboiler. Inmiddels kun je daarvoor in veel gemeenten ook terecht bij je lokale energiecoöperatie of het lokale energieloket. In 2010 vond ik het behelpen met informatie die beschikbaar was.

Uiteindelijk hebben we voor de zonneboiler meerdere offertes laten uitbrengen. Sommige installateurs beloofden gouden bergen, zoals 75% besparing op de gasrekening met enkel en alleen een zonneboiler voor warm water. Hoe dat werkt als de gasrekening gemiddeld 80% van de gasrekening op gaat aan verwarming en 20% aan warm water konden ze niet helemaal uitleggen.

Ook bij de keuze tussen systemen en de benodigde omvang van het boilervat werden soms onlogische verhalen opgehangen, wat veel zoekwerk op internet opleverde. Een van de verkopers adviseerde een boilervat van maximaal 100 liter, wat ik aan de kleine kant vond voor een 3-persoonshuishouden waar zowel een douche als een bad gebruikt wordt. Een andere verkoper legde uit dat een vlakke plaat zonneboiler meer warmte oplevert in de zomer, terwijl vacu√ľmbuizen (heatpipes) het beter doen in de herfst en in het voorjaar. Daarom vond hij vlakke plaat verstandiger. Wat ik niet met hem eens was, want in de zomer heb ik de minste behoefte aan warmte. In andere seizoenen is het spannender of een zonneboiler voldoende warmte weet te leveren voor warm water. Dus alles wat het seizoen oprekt is mooi meegenomen. Bovendien had ik dat filmpje van 70 graden in het boilervat in de winter in m‚Äôn achterhoofd.

Uiteindelijk hebben we gekozen voor een drukgevuld vacu√ľmbuissysteem met een boilervat van 300 liter. Het resultaat van onze zonneboiler is dat ons gasverbruik tussen april en oktober (buiten het stookseizoen) gemiddeld zo‚Äôn 8 m3 per maand bedraagt, terwijl we volgens mijn schatting (gebaseerd op die van Milieucentraal) zo‚Äôn 25 m3 per maand aan gas verbruiken voor warm water. Gedurende 7 maanden van het jaar voorziet onze zonneboiler dus in zo‚Äôn 75% van ons warme water.

Onze wasmachine en vaatwasmachine sloten we, zonder voorschakelapparaat, aan op het warme water van de zonneboiler (een zogenaamde hotfill). Op die manier sparen we elektriciteit voor het verwarmen van water uit. Het leverde al snel een vierde les op: Doordat de wasmachine rechtstreeks op het warme water was aangesloten en niet met koud water werd nagespoeld bleef de was warm. Als de was niet meteen werd opgehangen na afloop van het programma ging de was daardoor muf ruiken. Staaltje goedkoop is duurkoop, want voor een paar honderd Euro extra hadden we een voorschakelapparaat gehad. Zo‚Äôn apparaat zorgt ervoor dat de was wel met koud water wordt nagespoeld.

De vijfde les volgde een paar jaar later: onze wasmachine begaf het. Bij de reparatie bleek alles verstopt te zitten met algen, die zich prima hadden ontwikkeld bij de warme temperaturen in onze wasmachine. Doordat er niet met koud water werd nagespoeld hadden ze een prima biotoop. De nieuwe wasmachine is dan ook niet meer hotfill aangesloten. Zelfs het voorschakelapparaat kreeg ik thuis niet meer door de huisvergadering.

Energieverbruik woning

Na aanschaf schatte het energiebedrijf ons energieverbruik in op 1.800 m3 aardgas en 6.800 kWh elektriciteit, wat een voorschotrekening van ruim 200 Euro per maand opleverde. Reden om sindsdien iedere maand de energiestanden bij te houden. Groot was mijn vreugde toen we in het eerste jaar dat we er woonden met nieuwe HR ketel en zonneboiler op slechts 680 m3 aardgas en 2.900 kWh elektriciteitsverbruik uitkwamen. Waarmee ons voorschot terug ging naar 120 Euro. Wat ook terug te zien is in de ontwikkeling van onze totale energierekening. De schatting voor het eerste jaar was Euro 2.400, maar uiteindelijk eindigde we rond de Euro 1.300. In 2012 en 2013 zat dat hoger. Waarom we sinds 2014 geen leveringskosten voor elektriciteit meer betalen is een onderwerp voor een andere keer.

Ontwikkeling energieverbruik per jaar
Ontwikkeling energieverbruik per jaar

De verlaging in ons energieverbruik komt ook door gedragsverandering ten opzichte van de vorige bewoners, maar onze nieuwe HR-ketel en de zonneboiler hebben wel degelijk een rol gespeeld. De eerste maanden was het op zolder, waar de cv-ketel hangt, warmer dan in de woonkamer. Dat is pas verandert toen we de nieuwe hr-ketel ingebruik namen. Dat heeft er uiteindelijk toe geleid dat we op zolder een radiator hebben geplaatst om de zolder als werkkamer te kunnen gebruiken. Er zat daar geen radiator, terwijl het bij de vorige bewoners een kinderkamer was. De oude ketel verwarmde dus simpelweg het verkeerde deel van het huis.

Kosten zonneboiler

Wij hebben in 2011 Euro 5.600 betaald voor onze zonneboiler. De aanschaf gaf ons ook recht op Euro 1.100 subsidie. Vlak nadat we de opdracht hadden gegeven bleek dat het Ministerie van Economische Zaken deze met terugwerkende kracht afschafte. Onze installateur heeft hier namens ons en andere klanten succesvol bezwaar tegen aangetekend. Het heeft wel ruim een jaar geduurd voordat het ministerie tot uitbetaling van de subsidie over ging. Waarbij we meermalen nieuwe machtigingsformulieren hebben moeten invullen omdat er een punt of komma verkeerd stond.

Bij de keuze voor een zonneboiler heeft voor ons de terugverdientijd niet de grootste rol gespeeld. De kosten van zonneboilers zijn inmiddels gedaald en er is wederom subsidie op mogelijk via de ISDE regeling. Op verschillende websites vind je zonneboilers vanaf Euro 1.600 na aftrek van de ISDE subsidie. De terugverdientijd ligt zo rond de 8 √† 10 jaar, afhankelijk van je eigen energieverbruik.

De aanschaf van de hr-ketel tel ik niet mee bij de kosten om van aardgas af te gaan. De vervanging van de vr-ketel door een hr-ketel was namelijk een reguliere vervanging: ketel stuk, moderne ketel er in. De kosten van deze eerste grote maatregel om van gas af te gaan voor onze label C woning bedragen daarmee Euro 4.500. Naast een kleine honderd Euro aan tochtstrips en isolatiemateriaal voor o.a. de verwarmingsbuizen brengt dat de rekening op Euro 4.600.

Dit bericht is geschreven voor en gepubliceerd op Sargasso.

Energieverbruik en opwekking maart 2019

Maart is voorbij, tijd om ons energieverbruik weer eens door te zagen. Na vijf jaar weinig verandert te hebben aan ons huis hebben we vorige maand ons huis voorzien van infraroodverwarming. Dat betekent dus een behoorlijke verandering in het energieverbruik, die vooral in het stookseizoen zichtbaar zal worden. In maart hebben we gestookt, dus de eerste contouren tekenen zich af.

Aanpassing 15 april 2019: door uitleg van BeNext ben ik er achter dat de oorzaak van het spookverbruik van 2 kWh per dag in de dagen voordat de infraroodpanelen werden ge√Įnstalleerd niet door de controller van BeNext wordt veroorzaakt, maar door een van de infraroodpanelen (HQ6). Die lag tot 21 maart in een doos op zolder, zonder een stekker in het stopcontact. Oorzaak: onbekend, wel reden om aantal zaken hieronder aan te passen.

Energieverbruik

Ons energieverbruik en de energieopwekking van maart 2019 vergeleken met maart 2018 staat in de tabel hieronder.

Wat20182019verschil
Gasverbruik11629-75%
Verbruik/graaddag0,290,10-66%
Elektriciteitsverbruik36562772%
Zonnepanelen153138-10%
Zonnedelen15150%
Winddelen14921142%
Totaal opwekking31736415%
Netto elektriciteitsverbruik48263449%

Het eerste dat uiteraard opvalt is de daling van ons gasverbruik met 75% ten opzichte van maart 2018 en de stijging van ons elektriciteitsverbruik met 72% ten opzichte van maart 2018. De hoeveelheid groene stroom die we zelf opwekken is met slechts met 15% gestegen, dus ook ons netto elektriciteitsverbruik is fors gestegen. Dat er een verschuiving van gas naar elektriciteit plaats heeft gevonden was te verwachten, aangezien in maart ons huis is uitgerust met infraroodpanelen. Dat werd tenslotte wel eens tijd bijna vijf jaar nadat ik aangaf werk te willen maken met het van gas af halen van ons huis. Geeft bovendien de kans om een gasgestookt huis met een infrarood verwarmd huis te vergelijken op basis van mijn eigen praktijkcijfers van de afgelopen jaren i.p.v. cijfers of impressies van andermans woning. Al hoop ik wel dat het zodanig bevalt dat praktijkgegevens over de vergelijking van infraroodverwarming met warmtepomp niet van mijn kant gaan komen ūüėČ

Effect infraroodverwarming op energie voor verwarming

Het energieverbruik voor onze verwarming ligt al jaren redelijk constant. We verbruiken zo’n 600 tot 800 m3 aardgas voor warm water en verwarming. Mijn inschatting is dat het grootste deel daarvan voor verwarming is, wat ook logisch is gelet op onze zonneboiler. Vorige maand heb ik drie hypotheses geformuleerd op basis van de voorspellingen over ons energieverbruik. De eerste hypothese is dat ons energieverbruik niet gaat veranderen, omdat infraroodverwarming 1 kWh elektriciteit omzet in 1 kWh warmte (COP = 1). De tweede hypothese is dat ons energieverbruik voor verwarmen met 35% daalt ten opzichte van een cv-ketel op gas. De derde hypothese dat we tot 66% energiebesparen ten opzichte van een cv-ketel op gas.

HypotheseCOP = 135% energiebesparing66% energiebesparing
Extra elektriciteitsverbruik (in kWh/Jaar5.6003.7001.900
Energiebesparing (in kWh/jaar)01.9003.800
Verbruik (in kWh/graaddag)2,11,40,7
Verbruik (in m3 gas/graaddag)0,220,140,07
Verbruik (in kWh/m2 per jaar)473116*

* 16 kWh/m2 is lager dan de leverancier aangeeft, die gaat uit van 25 tot 40 kWh/m2 per jaar. Het verschil kan hem gaan zitten in het feit dat we niet onze hele woning verwarmen.

Leuker dan de hypothese vind ik zelf het werkelijke verbruik in maart. In totaal hebben we in maart 411 373 kWh voor verwarming verbruikt, dat is 3,5 3,1 kWh/m2 in deze maand. In maart 2018 verbruikte we 8 kWh/m2. Maart 2018 was een stuk kouder dan maart 2019, wat betekent dat de vergelijking niet helemaal eerlijk is. Daarom hieronder het verbruik voor verwarming in kWh per graaddag van de afgelopen jaren:

MaartkWh verwarming# graaddagenkWh/graaddagm3/graaddag
20114913611,40,14
20125673081,80,19
20131.8874754,00,41
20144882961,60,17
20155863591,60,17
20168403832,20,22
20175782872,00,21
20189554062,40,24
20193733061,20,12

In bovenstaande tabel is goed dat het verbruik in maart 2019 lager ligt dan in andere jaren. Ons verbruik lag in maart 2019 op 1,2 kWh/graaddag. Daarmee ligt het verbruik voor verwarming ook lager dan in de meeste vergelijkbare jaren, zoals 2012 (1,8 kWh/graaddag), 2014 (1,6 kWh/graaddag) of 2017 (2 kWh/graaddag). Ten opzichte van het gemiddelde energieverbruik per graaddag ligt ons energieverbruik voor verwarming 37% 43% lager. Als ik 2013, dat duidelijk een extreem jaar was, buiten beschouwing laat ligt ons energieverbruik voor verwarming in 2019 28% 35% lager. Of de energiebesparing blijft als het kouder wordt in het najaar valt natuurlijk nog te bezien. Vooralsnog ligt hypothese 2 (35% energiebesparing t.o.v. een hr-ketel op aardgas) het dichtst bij onze praktijkcijfers.

Effect op bruto energieverbruik

Ons bruto energieverbruik (dat wil zeggen ons energieverbruik, zonder rekening te houden met de hoeveelheid energie die we opwekken met onze zonneboiler, zonnepanelen, winddelen en zonnedelen) is in het eerste kwartaal gelijk aan dat van 2014.


Een kleine uitdaging wordt gevormd door het energieverbruik van de aansturingsunit van onze infraroodpanelen. Volgens de website van BeNextis het stroomverbruik van hun internetgateway maximaal 1 Watt. Volgens de gegevens die ik zie in het systeem van BeNext verbruikt hun controle unit per dag 2,01 kWh (84 Watt per uur). Dat is op jaarbasis 754 kWh, een stuk meer dan het verbruik van de elektrische pomp van de cv-ketel. Of het een fout is van de BeNext internetgateway, dat het energieverbruik zo hoog ligt omdat de sensoren onvindbaar waren of dat het een foutje in de software van BeNext is weet ik niet. Dat ga ik van de zomer uitvinden.

Na overleg met BeNext en dieper duiken in de cijfers van het energieverbruik dat BeNext meet blijkt dat het de internetgateway de oorzaak niet is. Op de een of andere manier heeft een paneel zonder aangesloten te zijn op het elektriciteitsnet een maand lang 2 kWh per dag verbruikt. De startdatum is terug te voeren op het moment dat het paneel gekoppeld is aan het BeNext systeem. De datum dat het spookverbruik ophoud valt samen met de dag dat het paneel daadwerkelijk ge√Įnstalleerd is. Hoe het paneel in de dagen daartussen stroom heeft weten te verbruiken is me een raadsel. Onderstaande plaatjes laten zien dat het wel paneel HQ6 is dat stroom heeft verbruikt.


Elektriciteitsverbruik BeNext voor installatie van de infraroodpanelen

Wat ik wel weet is dat ik overweeg om de aansturingsunit buiten het stookseizoen uit te schakelen. Dat scheelt toch al snel 300 tot 400 kWh elektriciteit per jaar. Een optie die ik nog overweeg voor de toekomst is om de aansturing op termijn over te zetten naar domoticz, dat bij ons thuis draait op een raspberry pi 3. Deze is met een energieverbruik van zo’n 50 kWh per jaar (0,132 kWh per dag en 5,5 Watt per uur) wel een stuk onzuiniger dan de internet gateway van BeNext. Moet ik alleen nog het zwave protocol op de raspberry en domoticz aan de praat krijgen.

Effect op netto energieverbruik

Ons totale elektriciteitsverbruik is in maart fors gestegen door de overstap op infraroodverwarming. Toch is ons totale energieverbruik gedaald. De stijging in elektriciteitsverbruik is dus ruimschoots goed gemaakt door de daling in het gasverbruik.


Ons voortschrijdend 12 maands netto energieverbruik ligt daarmee op het niveau van maart 2014. Het wordt komend jaar boeiend om te zien of we onder de 10.000 kWh per jaar uitkomen. Vooralsnog is ons cumulatief netto energieverbruik ook terug op het niveau van 2014. Waarbij ik uiteraard hoop dat we in de eerste maanden van het volgende stookseizoen lager uitkomen dan 2014.

Impressie van de eerste maand met infraroodverwarming

Los van de cijfertjes is natuurlijk ook de vraag hoe de infraroodverwarming ons tot nu toe bevalt. Na een paar dagen wennen met instellen ben ik tevreden over het comfort. De stralingswarmte van de panelen voelt prettig en het feit dat de panelen los in te stellen zijn vind ik een voordeel. ’s Avonds verwarmen we de open keuken bijvoorbeeld minder dan de zithoek. Als we naar de keuken lopen is het daar nog steeds comfortabel en warm, maar het paneel staat minder sterk stralend ingesteld. ’s Ochtends zijn juist de infraroodpanelen bij keuken en de eethoek wat hoger ingesteld, omdat we dan op die plaats zitten.

Temperatuur variatie in de woonkamer, maar 2019.

Het is nog wel zoeken naar de juiste temperatuurinstelling. De infraroodpanelen zijn op 7 maart ge√Įnstalleerd. We hebben de temperatuur een paar dagen op 19 graden ingesteld, maar dat werd niet als comfortabel ervaren. Daarna is de temperatuur verhoogd naar 20 graden op momenten dat we in de woonkamer zijn. Zoals te zien is in de grafiek geeft dat nog behoorlijke schommelingen in de gemiddelde temperatuur. Op een paar dagen na is het gelukt om het verschil tussen de gemiddelde en de maximale temperatuur te beperken tot 1 graad Celsius. Dat lukt beduidend beter dan bij de cv-ketel.

Een paar kleine minpunten zijn we ook al wel tegengekomen. Zo vergt de aansturing van de infraroodpanelen via de BeNext app en website wel wat gepuzzel, al heb ik inmiddels wel trucjes bedacht om te zorgen dat zowel de temperatuur als het vermogen per paneel doet wat ik wil gedurende de dag.

Een probleem dat met name de eerste dagen speelde is dat de temperatuursensoren per kamer geregeld het contact met de controller van BeNext kwijt waren. Na een paar keer de verbindingsknop van de temperatuursensor in te drukken werkte dit de laatste weken naar behoren. Wat misschien ook helpt is dat we de controller van BeNext wat beter gepositioneerd hebben, zodat deze makkelijker verbinding kan maken met de andere z-wave apparaten.

Een ander minpunt is dat een van de panelen na een week begonnen is met het maken van een tikkend geluid. De leverancier en installateur reageerden snel op de melding en gaven aan dat dit vaker voorkomt. Het paneel is vandaag zonder verdere vragen door de leverancier vervangen door een nieuw paneel. Ook maakt een van de panelen geen contact meer met de controller van BeNext. Het is lastig te achterhalen wat daar de oorzaak van is. Het weer tot leven wekken van de control unit van het paneel weer door de verbindingsknop in te drukken vergt hele lange dunne vingers of een stokje met een spiegel om boven het paneel te kunnen kijken. Het alternatief was stop er 30 seconden uit en daarna opnieuw inschakelen. Ook daarmee kwam het paneel niet terug. De leverancier heeft de control unit van het betreffende paneel daarom vandaag vervangen.

Energieverbruik en opwekking februari 2019

Infraroodpaneel aan het plafond

Februari is afgelopen, tijd dus om naar ons energieverbruik en de energieopwekking te kijken. Te beginnen met een kort overzicht van de belangrijkste kengetallen. Februari 2019 was veel warmer dan 2018. Dat is terug te zien in het aantal graaddagen dat met 355 in februari 2019 veel lager ligt dan de 516 uit 2018. Dat is goed zichtbaar in ons gasverbruik dat 27% lager ligt. Het elektriciteitsverbruik is gelijk gebleven en in totaal hebben we zo’n 5% meer elektriciteit opgewekt. Voornamelijk met onze winddelen.

Wat20182019verschil
Gasverbruik13699-27%
Verbruik/graaddag0,260,286%
Elektriciteitsverbruik3053050%
Zonnepanelen146133-9%
Zonnedelen4525%
Winddelen9411825%
Totaal opwekking2442565%
Netto elektriciteitsverbruik6149-19%

Bruto energieverbruik

Begin maart zijn onze infraroodpanelen geplaatst en aangesloten in de huiskamer. Waarover binnenkort meer. Tijd dus om een nieuw overzicht te maken waarmee het effect daarvan zichtbaar te maken is. De verwarming zat altijd apart in mijn overzichten, omdat de verwarming op gas werkt. Bij infraroodverwarming gaat de verwarming elektriciteit verbruiken, dus dat vraagt wat aanpassingen. Er zijn verschillende opties om het effect te laten zien. De eerste is op basis van de al bestaande grafiek met al ons energieverbruik.


Een tweede optie is om te kijken naar ons bruto energieverbruik in kWh en ons bruto energieverbruik in kWh/m2 vloeroppervlak.

Ontwikkeling bruto energieverbruik (in kWh) per jaar.

Met uitzondering van 2013 is het bruto energieverbruik redelijk constant. De afwijking ten opzichte van het gemiddelde maximaal 4% omhoog en 6% omlaag.

Ontwikkeling bruto energieverbruik (kWh/m2) per jaar

Aan het bruto energieverbruik per vierkante meter is te zien dat onze woning verre van ideaal ge√Įsoleerd is. Het ligt mijlenver af van de huidige kwaliteit die bouwers kunnen leveren. Een deel van dit energieverbruik wekken we op bij ons eigen huis via onze zonnepanelen (ongeveer 2.000 kWh per jaar) en zonneboiler (ongeveer 1.000 kWh per jaar).

Een derde optie is om te kijken naar het energieverbruik per graaddag. Die bewaar ik voor een volgende keer. Net als de optie om te kijken naar het elektriciteitsverbruik dat de app van mijn leverancier laat zien. Eerst wil ik zelf rekenen of de getallen daaruit logisch zijn in vergelijking met de ontwikkeling van ons elektriciteitsverbruik.

De hypothese

Welke maatstaf ik ook kies de hypotheses zijn simpel. Volgens de theorie, zoals bv. DWA maar ook andere energieadviseurs, die hanteren heeft een infraroodpaneel een zogenaamde COP van 1. Dat wil zeggen dat 1 kilowattuur elektriciteit wordt omgezet in 1 kWh warmte. Daarmee presteert een infraroodpaneel net zo goed als een HR ketel, die maakt van 1 m3 aardgas ongeveer 10 kWh warmte. Dat wil in ons geval zeggen dat ons bruto energieverbruik niet mag veranderen, voor iedere m3 aardgas minder horen er volgens deze hypothese 10 kilowattuur elektriciteit bij te komen. Gemiddeld hebben we in de periode 2011 t/m 2018 zo’n 5.600 kWh aan gas voor verwarming gebruikt. Uitgaande van een COP van 1 zou dat 5.600 kWh per jaar aan elektriciteit extra betekenen.

Volgens Gerard de Leede, Professor of Practice Smart Cities JADS aan Tilburg University, bespaart hij met infraroodverwarming 35% energie ten opzichte van gas. Wat betekent dat ons bruto energieverbruik af zou moet nemen. Bijna 60% van ons energieverbruik bestaat uit gas, waarvan een groot deel voor de verwarming is. Onze zonneboiler levert namelijk een deel van het warme water. Uitgaande van 35% energiebesparing door infraroodverwarming ten opzichte van aardgas zou ons energieverbruik voor verwarming op een kleine 3.700 kWh per jaar uit komen.

Volgens onze leverancier kan infraroodverwarming tot 2/3 besparen op het energieverbruik van verwarming. Dat betekent dat ons elektriciteitsverbruik ongeveer 1.900 kWh hoger uit zou moeten vallen door infraroodverwarming.

HypotheseCOP = 135% energiebesparing66% energiebesparing
Extra elektriciteitsverbruik (in kWh/Jaar5.6003.7001.900
Energiebesparing (in kWh/jaar)01.9003.800

Conclusie

Het is te vroeg om conclusies te trekken. Na minder dan een week overschakelen op infraroodverwarming is er weinig zinvols over ons energieverbruik te zeggen. Bovendien is het nog even stoeien met de andere vorm van verwarming om te zorgen dat het huis behaaglijk is.

Energieverbruik en opwekking november 2018

November is afgelopen, Sinterklaas is naar Spanje terug aan het lopen, tijd dus om ons energieverbruik weer eens tegen het licht te houden. Te beginnen met de droge cijfers. De mooie plaatjes staan verder naar onder. 

Energieverbruik november 2018 vergeleken met november 2017

In onderstaande tabel is te zien dat ons energieverbruik in 2018 hoger ligt dan in 2017. Zowel het gasverbruik als het elektriciteitsverbruik. Onze zonnepanelen en zonnedelen hebben meer elektriciteit opgewekt dan in 2017, onze winddelen juist minder. Per saldo hebben we 13% meer elektriciteit opgewekt. Nog steeds is ons netto elektriciteitsverbruik in november met bijna 27% gestegen. Mogelijke oorzaken van het hogere elektriciteitsverbruik? In november ben ik wat slordiger geweest met het uitzetten van verlichting en de infraroodverwarming in de badkamer, beide hebben een aantal keer de hele dag aangestaan in plaats van enkel op de uren dat we de badkamer gebruiken of in een ruimte aanwezig zijn. Ook de centrale verwarming in de huiskamer is een paar keer ’s nachts aan blijven staan.

Wat20172018verschil
Gasverbruik (m3)869915%
Verbruik/graaddag (m3/graaddag)0.260.288%
Elektriciteitsverbruik (kWh)29034318%
Zonnepanelen (kWh)478479%
Zonnedelen (kWh)111755%
Winddelen (kWh)129111-14%
Totaal opwekking (kWh)18721213%
Netto elektriciteitsverbruik (kWh)10313127%
Saldo elektriciteitsverbruik – opwekking (kwh/jaar)-357-726103%

Netto energieverbruik

Ons netto energieverbruik tot en met november is 5.165 kWh. Daarmee zijn we 17% onzuiniger dan in 2014, terwijl we meer opwekken door onze zonnedelen. Ondanks kan 2018 nog in de top 3 van zuinigste jaren tot nu komen. Het verschil met 2015 is minder dan 30 kWh, dat is minder dan 1 kubieke meter aardgasverbruik.

Het netto energieverbruik per vierkante meter ligt voor 2018 inmiddels ook op hetzelfde niveau als in 2015. Ook al lag dat deze zomer nog beduidend hoger.

Wanneer ik het energieverbruik corrigeer voor het aantal graaddagen dan valt op dat dit al vijf jaar behoorlijk constant is, alleen in 2016 heeft het energieverbruik hoger gelegen. De variatie tussen de andere jaren bedraagt ongeveer 5% per jaar. Het gaat hier om ons totale energieverbruik, dus zowel gebouwgebonden als onze bewonersbundel. Wellicht dat ik die twee in de toekomst nog een keer uit elkaar ga proberen te knutselen. Aan de andere kant is met enkel ledverlichting en slechts gering gebruik van onze wasdroger de variatie in het gebruiksdeel beperkt.

Netto energieverbruik in kilowattuur per graaddag, 2011-2018

Als je kijkt naar ons voortschrijdend gemiddelde energieverbruik over 12 maanden is goed te zien dat dit sinds 2014 een behoorlijk constante lijn vertoont. Er zitten wel lichte schommelingen in, maar groot is het verschil niet te noemen. Het grootste deel van ons energieverbruik bestaat ook nog steeds uit ons gasverbruik. Waar we dus nog steeds van af willen. De eerste offertes zijn inmiddels binnen. Dus hopelijk binnen nu en 2 maanden meer daarover.

Energiekosten

Belangrijker dan het energieverbruik is de ontwikkeling van onze energiekosten. Deze bestaan deels uit vaste kosten voor de gas- en elektriciteitsaansluiting en deels uit variabele kosten voor stroom en gas. Zodra de jaarrekening binnen is in januari kijk ik weer naar de totale rekening, voor vandaag enkel de variabel kosten. Te beginnen met de kosten voor gas.

De kosten voor gas zijn dit jaar behoorlijk gestegen. In totaal zijn we dit jaar tot nu toe al 70 Euro meer kwijt dan vorig jaar. Dat is een stijging van 20%, waarvan het grootste deel veroorzaakt wordt door een hoger gasverbruik.

Onze elektriciteitskosten liggen dit jaar tot nu toe juist 50 Euro lager dan in 2017. Daarmee dalen onze elektriciteitskosten met 25% ten opzichte van 2017. Nog steeds hoger dan in 2014, toen we tot op heden verreweg de laagste elektriciteitsrekening hebben weten te behalen.

De variabele energiekosten tot en met november zijn nauwelijks gewijzigd ten opzichte van 2017. Deze liggen 16 Euro hoger, wat een stijging is van 3%. Nog steeds jammer en vooral jammer dat we op deze wijze langzaamaan terugkruipen naar de variabele energiekosten van 2011, al zitten we daar nog steeds 35% onder.

Energieverbruik en opwekking oktober 2018

De maand oktober is weer voorbij, tijd dus om ons energieverbruik te bekijken. Nog steeds met verwarming op gas, al zijn we wel weer stapje dichterbij gasloos verwarmen met het aanvragen van een wijziging van de elektriciteitsaansluiting naar 3*25 Ampère ter vervanging van de 1 * 35 Ampère.

Gasverbruik

Deze maand hebben we 29 m3 aardgas verbruikt, dat is 5 m3 minder dan in oktober 2017. In verbruik per graaddag zijn we omlaag van 0,26 m3/graaddag in oktober 2017 naar 0,17 m3/graaddag in oktober 2018. Zeer waarschijnlijk deels door het zachte weer (al is het aantal graaddagen gelijk aan dat van oktober 2017) en deels doordat we minder thuis zijn geweest overdag.

Elektriciteitsverbruik

In oktober hebben we 220 kWh elektriciteit verbruikt, dat is ruim 1/3 minder dan in oktober 2017 toen we 354 kWh verbruikte. Een duidelijke oorzaak kan ik daarvoor niet aanwijzen, we hebben geen grote elektrische apparaten vervangen. Het enige dat ik kan verzinnen is dat onze wasdroger een groot deel van oktober kapot is geweest. Aan de andere kant: als onze warmtepompdroger 1/3 van ons stroomverbruik per maand is dan is het een goede stroomvreter… De verandering in stroomverbruik is wel iets om de komende maanden in de gaten te houden. Het zou mooi zijn als het een structurele daling betreft.

Elektriciteitsopwekking

In oktober hebben we in totaal 302 kWh aan elektriciteit opgewekt. Onze zonnepanelen brachten 163 kWh op, onze 3 winddelen 113 kWh en onze 18 zonnedelen 26 kWh. Ruim meer dan ons elektriciteitsverbruik. Waarmee ons overschot voor het jaar verder groeit tot 858 kWh. Ik durf de bewering onderhand wel aan dat we dit jaar elektriciteitspositief gaan afsluiten.

Netto energieverbruik

Ons netto energieverbruik, waarbij gasverbruik ook is omgezet naar kilowattuur, zit momenteel net boven de vierduizend kilowattuur. Alleen in 2014 en 2017 lag dit nog lager.

2018_oktober_cumulatief_netto_energieverbruik

Ons cumulatief netto energieverbruik per vierkante meter ligt in oktober dit jaar op 34 kWh. Daarmee is het energieverbruik per vierkante meter sinds 2014 behoorlijk stabiel. Ik verwacht dat we tussen de 48 en 60 kWh per vierkante meter uit zullen komen in december.

2018_oktober_energieverbruik_per_m2

Het netto energieverbruik per graaddag is zo mogelijk nog stabieler sinds 2014 en schommelt voor oktober tussen de 18 en 20 kilowattuur per graaddag. Oktober 2018 ligt met 18 kilowattuur aan de onderkant van deze bandbreedte. Voor december verwacht ik dat het nog iets op gaat lopen tot 20 à 22 kilowattuur per graaddag.

2018_oktober_netto_energieverbruik_per_graaddag

Variabele energiekosten

Een andere invalshoek die interessant wordt met de stijging van de elektriciteitsprijs, de energiebelasting en de opslag duurzame energie, is de ontwikkeling van de variabele energiekosten. Ik begin met het deel waar ik vanaf wil: de variabele kosten voor gas.

2018_oktober_variabele_gaskosten

In bovenstaande grafiek is het niet goed te zien, maar de kosten voor aardgas liggen weer op het niveau van 2012. Ook ons verbruik is gestegen naar een kleine 550 m3 in de periode januari t/m oktober. Dat is bijna 100 m3 meer dan in 2017, grotendeels veroorzaakt doordat een hoger verbruik in maart en april.

Onze elektriciteitskosten liggen daarentegen lager dan in voorgaande jaren. Enkel in 2014 waren de variabele elektriciteitskosten tot en met oktober lager dan in dezelfde periode in 2018. Dit wordt deels veroorzaakt door een lager stroomverbruik en deels door meer stroomopbrengst. In totaal scheelt dit ongeveer 400 kWh ten opzichte van 2017.

2018_oktober_variabele_elektriciteitskosten

Onze totale variabele energiekosten (gas en elektra) tot en met oktober 2018 zijn weinig verandert ten opzicht van 2017. Het verschil bedraagt slechts 3 Euro in het voordeel van 2018, in september was dit nog 34 Euro in het voordeel van 2017. Het verschil met 2015 bedraagt nog 12 Euro, met een beetje zuinig aan doen zou het moeten lukken om onze variabele energiekosten in 2018 lager te laten worden dan in 2015.

2018_oktober_variabele_energiekosten_cumulatief

Energieverbruik september 2018

De maand september is afgelopen, dus tijd om terug te kijken naar ons energieverbruik over deze maand. September was duidelijk kouder en minder zonnig, wat meteen terug is te zien in ons gasverbruik. Dat steeg naar 10 m3 ten opzichte van 6 in augustus. Het elektriciteitsverbruik lag met 220 kWh wel wat lager dan de 253 kWh in augustus. Mogelijk toch het effect van de kapotte wasdroger? Onze winddelen, zonnedelen en zonnepanelen wekte samen 336 kWh op.

Netto elektriciteitsverbruik

Netto hebben we in september 116 kWh meer elektriciteit opgewekt dan we hebben verbruikt.¬† Sinds januari hebben we inmiddels 773 kWh meer opgewekt dan we verbruiken. Slechts een deel van deze opwekking vind plaats op ons dak, de rest produceren we op andermans dak via zonnedelen en boven de wei via winddelen. Daarnaast hebben we ook nog financi√ęle participaties in windenergie via¬†Meewind en in zonnepanelen via Greencrowd.

Een deel van ons positieve groene stroom saldo zullen we de komende maanden weer inleveren. Ter vergelijking vorig jaar stonden we eind september op 500 kWh meer opgewekt dan gebruikt, terwijl we over heel 2017 slechts 70 kWh meer hebben opgewekt dan we gebruikt. Toch vind ik het batige saldo reden genoeg om op zoek te gaan naar een manier om dit in te zetten voor het verder verlagen van ons aardgasverbruik. Om daarna weer al onze stroom zelf op te wekken zullen we daarna wel wat extra’s moeten doen. Ons eigen dak ligt inmiddels ook behoorlijk vol, dus dat is waarschijnlijk geen optie. Om de seizoensbalans te bewaren ligt inzet op windenergie het meest voor de hand, al hoop ik ook nog steeds dat Energiek Schiedam op korte termijn nieuwe zonne-energieprojecten weet te realiseren.

Netto energieverbruik september

Ons netto energieverbruik lag in september lager dan vorig jaar. Dat komt doordat we minder energie verbruikt hebben en doordat we meer energie opgewekt hebben dan in september 2017. Daarmee lijkt voor heel 2018 een lager netto energieverbruik dan in 2014 (ons zuinigste jaar tot nu toe) binnen bereik te komen.

September 2018 cumulatief netto energieverbruik

Ook in de grafiek van ons maandelijks energieverbruik is te zien dat we in de zomermaanden energie terugleveren aan Greenchoice.

2018 september energieverbruik en opwekking per maand

Ons gemiddelde energieverbruik over 12 maanden ziet er een stuk stabieler uit. Waarbij opvalt dat we nog niet onder de grens van 10.000 kWh per jaar zitten. Hoe graag ik dat ook zou willen. Ook is zichtbaar dat het grootste deel van ons energieverbruik nog steeds in aardgas zit. Waar ik dit jaar echt wat aan wil doen. Daarover een volgende keer meer.

2018 september 12 maands energieverbruik