Bijna tien jaar geleden streed een klein groepje grootverbruikers van elektriciteit samen met de FNV voor lagere stroomprijzen. De overheersende gedachte bij het grootverbruikersconsortium (met steun van VNO-NCW) en de FNV was dat Nederland teveel dure gascentrales had die energie met een (te) hoge kostprijs leverden.

Het was dus tijd, meenden zij, voor nieuwe gas- en kolencentrales, die energie met een lagere kostprijs zouden kunnen leveren. Dure wind- en zonne-energie kon in hun optiek geen oplossing zijn.

Ook het Ministerie van Economische Zaken ging in die gedachte mee, zoals vorig jaar al te lezen viel in het uitstekende onderzoeksdossier Land van gas en kolen van de Onderzoeksredactie.

Energiebedrijven

De energiebedrijven hebben weinig plezier beleefd aan de toen gemaakte keuze voor investeringen in nieuwe kolen- en gascentrales. Eneco heeft zijn nieuwe gascentrale alweer gesloten. Vattenfall en RWE hebben forse afschrijvingen gedaan op hun Nederlandse tak. Een groot deel daarvan komt voor rekening van de afwaardering van hun productiepark.

Als gevolg hiervan is Nuon inmiddels door eigenaar Vattenfall uit de etalage gehaald. Pech voor de Nederlandse crowdfunders die vorig jaar het plan opperden om Nuon terug te kopen.

Grootverbruikersconsortium

Ook de leden van het grootverbruikersconsortium hebben weinig plezier beleefd van hun lobby. Het verschil in groothandelsprijs van elektriciteit met Duitsland is de afgelopen jaren alleen maar groter geworden. Duitsland is de afgelopen jaren immers alleen maar doorgegaan met forse investeringen in wind- en zonne-energie.

Hoewel de kostprijs per megawattuur van laatstgenoemde energiebronnen misschien wel hoger ligt dan die van conventionele energie, zijn de marginale kosten nihil. Daarmee drukken wind- en zonne-energie de groothandelsprijs omlaag. Tot groot verdriet van eigenaren van kolen-, gas- en kerncentrales, doen met name zonnepanelen dat ook nog eens vooral op momenten met veel vraag naar elektriciteit, wat traditioneel de lucratieve uren waren.

De crisis in de kolensector is zo groot dat Vattenfall nu van de bruinkool activiteiten in Duitsland af wil. Al kan dat ook komen door de eigen duurzaamheidsdoelstellingen. Een duidelijker teken is dat Bilfinger, een bouwer van gas- en kolencentrales, Duitsland gaat verlaten (oei… toch wat de-industrialisatie). De draai die Bilfinger de laatste jaren heeft gemaakt, van nieuwbouw naar service, is duidelijk te laat gekomen.

Voor Herbert Bodner, de CEO van Bilfinger, is de situatie helder:

We moeten ons richten op landen waar kolen nog een toekomst hebben.

Het verdriet van Bilfinger en de energiebedrijven is echter de blijdschap van de Duitse energie-intensieve industrie. Het prijsvoordeel is zo groot dat Aldel vorig jaar al aangaf een eigen stroomkabel naar het Duitse net te willen om van dat prijsverschil te kunnen profiteren.

In de aankondiging dat aluminiumsmelterij Aldel weer opengaat, ontbreekt helaas de verwijzing naar de lobby, die Aldel en het grootverbruikersconsortium jaren hebben gevoerd, voor meer kolencentrales.

Aldel gaat open en zal in de toekomst rechtstreeks goedkope stroom uit Duitsland halen. De investering voor de kabel is voor de nieuwe oude eigenaar Kletsch waarschijnlijk met gemak te betalen uit winstuitkeringen van de afgelopen jaren.

Ministerie van Economische Zaken

Tenslotte heeft ook het Ministerie van Economische Zaken weinig plezier van de gevoerde strategie voor meer kolencentrales. Op de eerste plaats liggen de vergunningen nog steeds onder vuur van de milieubeweging. Op de tweede plaats is Nederland nog steeds niet de netto-exporteur van elektriciteit waar in Den Haag van gedroomd werd. Sterker Nederland betaalt per megawattuur meer aan Duitslandvoor import dan het ontvangt voor haar eigen export.

Om de zaak nog wat erger te maken, gaat het Ministerie van Economische Zaken de kolencentrales vanaf volgend jaar laten bijstoken met biomassa die duurder is dan windenergie… In de juni-fase van de Stimuleringsregeling duurzame energieproductie 2015 (SDE) ontvangen windmolens maximaal 10,7 Eurocent/kWH. Kolencentrales krijgen bij ‘meestook bestaande capaciteit’ 10,8 ct/kWh.

Dit artikel is eerder verschenen op Sargasso.

Oktober is voorbij en de eerste warme weken van november inmiddels ook. Tijd dus om eens te kijken naar ons energieverbruik. Tijdens de week van de energierekening heb ik wat zitten stoeien met de grafiekjes en gegevens die ik heb over ons energieverbruik. Deze maand dus een nieuwe manier van presenteren, waarbij ik even de nadruk leg op onze variabele energiekosten. In normaal Nederlands: het geld dat we kwijt zijn aan gas en elektriciteit, zonder rekening te houden met netwerkkosten, transportrecht en vastrecht van het energiebedrijf.

Energiekosten

2014-10 Variabele kosten energierekening

Verloop variabele kosten energierekening per jaar. Cumulatief op maandbasis.

In bovenstaande grafiek is goed te zien hoe we onze energierekening de afgelopen jaren verlaagd hebben. Vooral het effect van onze zonnepanelen vanaf 2013 is redelijk spectaculair, het effect van onze zonneboiler valt in deze gecombineerde grafiek minder op. Al met al hebben we onze variabele energiekosten met ruim 50% verlaagd. Bedroegen deze in 2011 nog 750 Euro t/m oktober, in 2014 hebben we tot nu toe 300 Euro kosten aan gas en elektriciteit. Nogmaals: dit zijn enkel verbruikskosten, dus zonder vaste lasten.

De werkelijke besparing ligt nog hoger, maar heeft ook te maken met gedragsverandering van onze kant. We gaan nu eenmaal anders met energie om dan de vorige bewoners, we stoken minder en we gaan bewuster om met elektriciteit. Dan nog is het verschil fors. Toen we het huis betrokken was de verwachting dat we van januari tot en met oktober bijna 1.900 Euro aan gas en elektriciteit zouden verbruiken. Daar besparen we dus bijna 1.600 Euro op. Door een stuk gedragsverandering en door zo’n 10.000 Euro te investeren in ons huis. Helaas zit nul op de meter er voorlopig niet in, want dan moet ik van 700 m3 aardgas af. Al gaan we volgend jaar wel een volgend stap maken door de radiator in onze badkamer te vervangen door infrarood van het Schiedamse bedrijf Therm IQ.

Gaskosten

2014-10 gaskosten energierekening

Verloop kosten gasverbruik per maand cumulatief.

Hoewel het niet zo spectaculair leek in de eerste grafiek is in deze tweede grafiek goed zichtbaar wat het effect is van onze zonneboiler. De periode april tot en met september is goed voor ongeveer 10% van onze gasrekening, wat ongeveer 20 tot 45 Euro is. Met uitzondering van 2013, waarin deze periode goed was voor 85 Euro. In 2013 hebben we lang doorgestookt ivm de koude winter en in verband met de geboorte van onze tweede dochter.

Kosten elektriciteitsverbruik

Kosten elektriciteitsverbruik cumulatief per maand.

Kosten elektriciteitsverbruik cumulatief per maand.

In bovenstaande grafiek is goed te zien dat de kosten van ons elektriciteitsverbruik zijn opgelopen na 2011. De winddelen hebben daar in de eerste helft van 2013 weinig aan kunnen veranderen, wat veel te maken heeft met een hoger elektriciteitsverbruik in 2013 in vergelijking tot 2011 en 2012. Vanaf juni 2013 is het effect te zien van onze zonnepanelen. Tot en met september dalen de kosten van ons elektriciteitsverbruik, doordat de zonnepanelen meer leveren dan we verbruikten. In 2014 wordt het verschil echt goed zichtbaar. De combinatie zonnepanelen en winddelen heeft ervoor gezorgd dat we tot en met oktober dit jaar slechts 54 Euro aan elektriciteit hebben verbruikt, tegen 485 Euro in 2011 en 282 Euro in 2013.

Komend half jaar geven RTL Z journalist Hella Hueck en econoom Robert Went van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) maandelijks op rtlz.nl hun analyse van de economie. De eerste uitkomst van deze samenwerking staat inmidels online. Naar mijn mening een aanrader om te lezen, al was het maar om weer eens te beseffen dat de economische wetenschap meer smaken kent dan de neo-klassieke school die in het Nederlandse debat vaak overheerst.

Mocht ik nog een keer tijd hebben dan zal ik er wat uitgebreider aandacht aan besteden. Voor nu: gewoon lezen :-)

De afgelopen maanden heb ik weer een paar kleine investeringen proberen te doen via crowdfunding, waarbij de risico’s van crowdfunding en het belang van kritische vragen stellen meteen ook weer duidelijk werden. Vandaag aandacht voor twee pogingen tot investeren die minder goed zijn afgelopen en een afgeronde investering die een verlies van 25% oplevert.

UitEigenStad

Om te beginnen met de laatste: in 2012 heb ik een klein bedrag geïnvesteerd in Uit je eigen stad, oneerbiedig gezegd een stadsboerderij in Rotterdam. Ik ben er zelf eigenlijk nog geen een keer geweest, maar vond en vind het een absolute aanwinst voor Rotterdam en Schiedam (zover ligt Marconiplein niet van Schiedam ;-) Half oktober kreeg ik de notulen van de laatste bijeenkomst met investeerders. Daarin werd gemeld dat de crowdfunders ‘uitgekocht’ worden, tussenhaakjes want er wordt een eenmalige korting gegeven op een lunch of diner bij Uit je eigen stad. De korting bedraagt 75% van de investering. Resteert dus een verlies van 25%. De uitkoop is nodig om een samenwerkingspartner aan te trekken die het voortbestaan van Uit je eigen stad kon waarborgen. Jammer, maar helaas voor mij. Ik ben blij dat ik een kleine bijdrage aan het creëren van Uit je eigen stad heb kunnen leveren. En de eenmalige korting is een goede reden om er nu eindelijk eens een keer langs te gaan :-)

SellanApp

Mijn investering in de 3e crowdfunding ronde van SellanApp is niet doorgegaan, omdat ze tijdens deze ronde faillisement aan hebben gevraagd. Ondanks de succesverhalen over groei en bloei die in het prospectus stonden. Les voor de toekomst: kritischer zijn bij bedrijven die voor een tweede of derde financieringsronde langskomen. Het kan altijd zijn dat groei de reden is, het is ook mogelijk dat de burnrate van de kasstroom te groot is.

TradeQoin

Ik had ook een investering in TradeQoin gedaan. TradeQoin is een dochteronderneming van Qoin. TradeQoin is actief in zogenaamde barter trade (professionele ruilhandel van producten en diensten tussen bedrijven). Deze investering heb ik zelf teruggetrokken, naar aanleiding van een discussie in een LinkedIn groep over het business model van TradeQoin. De discussie verwees naar een bericht van Dennis A. Smith (mij tot voor kort onbekend) over TradeQoin. In dat bericht noemt Dennis A. Smith TradeQoin bedrog. Naar mijn mening een behoorlijk zware uitspraak die door Rob van Hilten (aandeelhouder / medewerker bij Qoin en TradeQoin) werd afgedaan met een aanval op de geloofwaardigheid van Dennis Smith. Nogal verrassend omdat Van Hilten eerder onderzoek van Smith naar misstanden in de barter trade zelf als ‘onafhankelijk‘ had getypeerd.

Het lezen van Dennis Smith’s eerste artikel over TradeQoin was voor mij reden een aantal vragen te stellen, op verzoek van Symbid heb ik deze ook op hun platform gesteld. Het stellen van deze en aanvullende vragen op de site van Symbid heeft er uiteindelijk toe geleid dat ik uitgenodigd ben voor een kop koffie om het business model van TradeQoin te bespreken. Reden volgens Rob van Hilten van moederbedrijf Qoin (en van TradeQoin):

dit platform [Symbid] (of beter: geschreven tekst) is niet persé de beste manier om je vragen goed te beantwoorden. Risico op splaakvelwalling is zo wel erg groot.

Bijzonder, want volgens mij moet je niet voor crowdfunding kiezen als je niet in normaal Nederlands (of welke taal dan ook) antwoord kan geven op vragen van investeerders of kan uitleggen waar hun berekeningen rammelen. Mocht een van de lezers hiaten of fouten tegenkomen in mijn TradeQoin berekeningen dan hoor ik ‘t graag. De berekeningen zijn gebaseerd op de officiële stukken van TradeQoin die op Symbid te vinden zijn en op de antwoorden van Rob van Hilten op eerdere vragen van mij. Als gevolg van mijn vragen over de verhouding tussen TradeQoin en Qoin heeft Rob van Hilten ook de huidige aandeelhoudersstructuur van Qoin en TradeQoin op Symbid geplaatst. Al wordt me daaruit nog steeds niet duidelijk hoe het nu zit met de beoogde aandelenuitgifte van Qoin, waar Rob van Hilten in antwoord op mijn vragen aan refereert. Want in een later antwoord stelt hij weer dat het toegevoegde bestand de huidige aandeelhouders structuur aangeeft.

Vandaag heb ik de waslijst aan vragen die het business model van TradeQoin en de handelswijze van Rob van Hilten oproept op Symbid geplaatst, omdat het naar mijn mening niet zo mag zijn dat andere (potentiële) investeerders die antwoorden niet krijgen. Ik denk dat beantwoording meer tijd vergt dan een kop koffie, maar dat zien we dan wel weer. Veel van de vragen zijn gebaseerd op voorwerk van Dennis A. Smith. Vragen over de kostenkant heb ik achterwege gelaten, omdat ik die simpelweg te hoog vind. En dan met name de loonkosten voor personen die ook aandeelhouder in Qoin of daar ook op de loonlijst staan/ingehuurd worden.

Wie wil investeren in TradeQoin raad ik aan vooral zelf goed na te denken, zich goed achter de oren te krabbelen bij de hoge kostenstructuur van TradeQoin, de vele kanttekeningen van Dennis A. Smith te lezen en net zo lang vragen te stellen tot je tevreden bent met de antwoorden van Qoin/TradeQoin. De stukken van Dennis A. Smith vind je hier:

Van de energierekening bedoel ik dan. Deze week heb ik weer heel wat testjes gedaan en ben ik weer weinig wijzer geworden. Wat natuurlijk wel opvalt is dat het aantal energiebedrijven dat zonnepanelen aanbiedt groeit. Via Twitter kwam ik zelfs op weer een relatieve nieuwkomer: Zelfstroom. Op de website claimen ze dat je door eigen opwek tot 65% op je energierekening kan besparen.  Dat gaat door het plaatsen van zonnepanelen, die ze ook te huur aanbieden als je de investering vooraf niet kunt betalen (de besparing is dan wel minder groot), en doordat de resterende energie (gas en elektriciteit) tegen kostprijs worden geleverd. Dat laatste is een propositie die in opkomst is, ook BAS Nederland hanteert deze.

In de week van de energierekening is het aardig om eens te kijken of het gemiddelde Nederlandse huishouden met zonnepanelen tot 65% op de energierekening kan besparen. Laten we beginnen met bij het Nibud te kijken hoe een gemiddelde energierekening er uit ziet:

Gas: Euro 100 per maand

Electra: Euro 55 per maand

Totaal: Euro 155 maand

Dat betekent dat 65% van de energierekening bestaat uit kosten voor gas, om 65% te besparen op de energierekening moet je dus voor ongeveer 100 Euro aan elektriciteit opwekken. Dat is 45 Euro meer dan wat je verbruikt. Hoe Zelfstroom tot 65% besparing op de energierekening komt snap ik dan ook niet, tenzij ze uitgaan van een all-electric huis of eigenlijk bedoelen te zeggen dat je tot 65% op het elektriciteitsdeel van je energierekening kan besparen.

Voorlopig lijkt BAS Nederland dus het enige energiebedrijf dat ook kijkt naar het beperken en verduurzamen van de warmtevraag van de woning. Dat zijn de twee belangrijkste elementen als je werkelijk van je energierekening af wil. Het goede nieuws is dat er buiten BAS Nederland zeer zeker partijen zijn die daar concepten voor ontwikkelen. Veelal zijn het deelnemers aan het programma Energiesprong en gaat het om concepten die je huis in een paar weken naar nul-op-de-meter renoveren. Een aanpak die inmiddels ook internationaal de aandacht trekt.

Zeer recent is er ook een Deal Stroomversnelling Koopwoningen getekend, wat betekent dat er ook voor eigenaren van koopwoningen interessante woningconcepten uitgerold gaan worden. Want dat is toch de kracht van Energiesprong: opschalen.

September is voorbij en het is de Week van de Energierekening, een mooi moment om de balans op te maken van ons energieverbruik in september.

Elektriciteit

Elektriciteitsverbruik per maand en wijze van opwekking vanaf januari 2011.

Elektriciteitsverbruik per maand en wijze van opwekking vanaf januari 2011.

Ons elektriciteitsverbruik leek in augustus veel veel hoger te liggen dan eerdere maanden, inmiddels ben ik er achter dat dit een typefout betrof. In de grafiek van ons maandelijks elektriciteitsverbruik t/m september is dit dan bijgewerkt.

In de grafiek is te zien dat ons elektriciteitsverbruik en elektriciteitsopwekking deze maand bijna in evenwicht waren. Ook is duidelijk dat vooral onze zonnepanelen veel stroom hebben opgewekt. Ze waren deze in september goed voor 205 kWh. De opbrengst van onze winddelen viel weer wat tegen. Wat betekent dat de verwachte jaaropbrengst ook achterblijft bij de 1.500 kWh die de winddelen op jaarbasis zouden moeten leveren. Misschien dat de wind nog aantrekt in de laatste helft van het jaar, maar anders wordt dit het tweede jaar dat ze minder opleveren dan beoogd.

Elektriciteitsverbruik en opwekking op jaarbasis (doorlopend cumulatief)

Elektriciteitsverbruik en opwekking op jaarbasis (doorlopend cumulatief)

Ons 12-maands elektriciteitsverbruik (doorlopend cumulatief van 12 maanden) steeg wederom, waarmee we weer uit komen op een elektriciteitsverbruik van 3.300 kWh op jaarbasis. Ondanks de stijging wekken we nog steeds meer elektriciteit op dan we verbruiken.

Voor 2014 verwacht ik dan ook een lage elektriciteitsrekening, waarbij we enkel energiebelasting, SDE+ heffing en btw hoeven te betalen over de door onze winddelen opgewekte elektriciteit. Natuurlijk houden we ook onze vaste aansluitkosten, waar dan weer de teruggaaf energiebelasting vanaf gaat. Dat betekent dat het elektriciteitsdeel van onze rekening naar verwachting Euro 95 bedraagt (Euro 8 per maand). Dat is 10% van het gemiddelde voor een gezin van 4 personen, volgens het Nibud.

Gasverbruik / warmteverbruik

Gasverbruik per maand sinds januari 2011

Gasverbruik per maand sinds januari 2011

Doordat het stookseizoen bij ons nog niet begonnen is ligt ons gasverbruik nog erg laag. We hebben in september slechts 9 m3 aardgas verbruikt. De resterende warmtebehoefte voor warm tapwater werd geleverd door onze zonneboiler. Ons gasverbruik lag in september iets lager dan vorig jaar, maar ons stookseizoen begint pas deze maand. Oktober t/m december worden dan ook de maanden om te zorgen dat we onder de 700 m3 aardgas blijven. Vanaf januari hebben we tot nu toe 371 m3 aardgas verbruikt, dus het lijkt goed te gaan. Zolang het niet te koud wordt de komende maanden.

2014_september_gasverbruik_12_maandsOns warmteverbruik op jaarbasis ligt al een aantal maanden stabiel, wat komt doordat we niet hoeven te stoken voor ruimteverwarming. Ook is goed te zien in de grafiek links dat we na een forse piek in 2013 weer fors gezakt zijn in ons gasverbruik. We zitten nu weer op ons oude niveau. Volgens Mindergas gaan we rond de 700 m3 aardgas voor verwarming uitkomen. Dat zou mooi zijn, want ten opzichte van ruim 1.100 m3 van vorig jaar is dat een besparing van bijna 40%. Wat ons ongeveer 250 Euro op de energierekening scheelt. De zonneboiler levert ons op jaarbasis minimaal 90 Euro minder gaskosten op. De kostenbesparing op elektriciteitsverbruik is niet meegenomen.

Op basis van ons huidige verbruik verwacht ik dat we voor 2014 Euro 625 aan gas kwijt zijn (inclusief vastrecht en BTW), dat is 52 Euro per maand. Bijna de helft van het gasverbruik dat Nibud berekend voor een hoekwoning, al zitten in dat gemiddelde natuurlijk ook slechter geïsoleerde woningen.

Totaal energieverbruik

Voor gas en elektriciteit samen verwachten we in 2014 zo’n 60 Euro per maand kwijt te zijn. Een mooi succes als je bedenkt dat we vorig jaar nog op ongeveer 125 Euro zaten. Volgens GreenChoice gaan we hoger uitkomen, maar die nemen een gemiddelde van de afgelopen jaren bij het bepalen van de voorschotten. Bovendien hou ik de voorkeur voor een teruggaaf i.p.v. bijbetalen bij de eindafrekening van een jaar. Dat alles niet niet weg dat we nog steeds een behoorlijk deel van ons aardgasverbruik moeten verduurzamen. Of liever nog: elektrificeren.

Waterverbruik

In september hebben we 10 m3 water verbruikt, dat is meer dan vorig jaar. Op jaarbasis verbruiken we nu 114 m3 water. Dat is fors meer minder dan de 169 m3 water waar het Nibud mee rekent voor een gezin van 4 personen (al zijn onze kinderen nu natuurlijk nog wel klein, ze gaan we 2 keer per week in bad).

Deze week ontvangen alle deelnemers aan e-Driver de kwartaalupdate. Dit keer met als hoofdonderwerp het voorkomen van een bermongeval. Wist u dat één derde van het aantal verkeersongevallen waarbij mensen omkomen, een bermongeval is!

Meer weten? Website e-Driver.

screenshot_e-driver_okt-14