Start crowdfunding Zon op Wennekerpand

Vandaag heeft het Schiedams Energie Collectief, het lokale energie collectief waar ik bij betrokken ben, zijn eerste project gelanceerd: Zon op Wennekerpand. De eerste dag was een mooi succes voor het vele vrijwilligerswerk van de 6 bestuursleden. In het Wennekerpand was een geslaagde startbijeenkomst, waar wethouder Van Aaken de eerste 10 panelen kocht namens de gemeente Schiedam.

Op het moment van schrijven staat de teller op 43%, of EUR 37.050 van de EUR 85.000 die we nodig hebben om ruim 200 zonnepanelen te kunnen plaatsen.

De prijs per zonnepaneel bedraag EUR 400, maar investeren kan al vanaf EUR 25. Ook de lokale GroenLinks afdeling, waar ik voorzitter van ben, heeft geld opgehaald onder de leden en zal EUR 525 investeren in het project.

In memoriam Jeroen Ensink

Er zijn momenten dat oude vrienden het nieuws halen op een manier die je niemand gunt. Kort voor de jaarwisseling ontving ik het trieste bericht dat dr. ir. Jeroen Ensink (bestuur 1996-1997) is overleden. Hij is op dinsdag 29 december 2015 op klaarlichte dag voor de deur van zijn huis neergestoken. Jeroen woonde en werkte in Londen. Mijn gedachten gaan uit naar zijn vrouw Nadja, hun pasgeboren dochter Fleur, zijn familie, vrienden en collega’s.

Jeroen was mijn voorganger in het bestuur van Jongeren Vereniging Unitas Wageningen. Tijdens mijn bestuurstijd en daarna heb ik veel steun aan hem gehad. Ik heb tijdens mijn studietijd een aantal jaar intensief met hem opgetrokken. Een periode waarin ik hem heb leren kennen als een opgewekte persoonlijkheid, altijd in voor een goede grap en een avondje klaverjassen. Ik bewaar warme en goede herinneringen aan Jeroen uit deze periode.

Toen hij na zijn studie naar het buitenland vertrok is het contact verwaterd, al bleef ik via-via wel op de hoogte van hoe het met hem ging en wat hij deed. Inmiddels was Jeroen getrouwd en kersvers vader geworden. Dat leek me een mooi moment om de banden aan te halen, helaas heeft het niet zo mogen zijn.

Jeroen was werkzaam als Senior Lecturer in Public Health Engineering aan de London School of Hygiene & Tropical Medicine (LSHTM), was daar geliefd bij studenten en collega’s, en heeft meer dan 50 wetenschappelijke publicaties op zijn naam staan

De LSHTM heeft het Jeroen Ensink Memorial Fund opgericht. Het fonds zal beurzen verlenen aan studenten uit Zuidoost-Azië en Afrika bezuiden de Sahara om een masteropleiding te kunnen volgen. Doneren aan het Jeroen Ensink Memorial Fund kan hier. Zelf heb ik ook een bijdrage gegeven aan het fonds dat Jeroens vrienden en collega’s voor zijn dochter hebben opgericht.

In memoriam van de London School of Hygiene & Tropical Medicine en berichtgeving bij de WUR.

Schiedams Energie Collectief: terugblik 2015 en plannen 2016

Onderstaand bericht is eerder gepubliceerd op de website van het Schiedams Energie Collectief.

Het afgelopen jaar is er veel gebeurd bij het Schiedams Energie Collectief en ook komend jaar staat er veel te gebeuren. Zonder te beweren volledig te zijn hierbij een overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen in 2015 en vooruitzichten voor 2016.

Oprichting energiecoöperatie Energiek Schiedam

In aanloop naar het realiseren van ons eerste project Zon op Wenneker hebben we dit jaar de coöperatieve vereniging Energiek Schiedam opgericht. Deze coöperatie krijgt het project in eigendom. Belangrijker is dat deze coöperatie de mogelijkheid biedt aan Schiedammers om zelf actief deel te gaan nemen aan meer duurzame energie voor en door Schiedammers.

Meer informatie de taakverdeling tussen stichting Schiedams Energie Collectief en coöperatieve vereniging Energiek Schiedam volgen wanneer in 2016 het eerste project Zon op Wennekerpand gerealiseerd is. Dan maken we ook meer bekend over de plannen met Schiedams Energie Collectief en Energiek Schiedam. Voor nu ligt de focus op een succesvolle realisatie van Zon op Wennekerpand.

Zon op Wenneker

De mensen die ons volgen weten dat we er al een tijd zoet mee zijn. In 2015 kregen we al subsidie vanuit de rijksoverheid toegewezen voor het project. Het daadwerkelijk realiseren vergt meer tijd en inspanning dan van te voren ingeschat. Eerder dit jaar zeiden we nog optimistisch rond de zomer te beginnen met de crowdfunding van het project. Op dit moment verwachten we dat we half januari kunnen beginnen.

In de tussentijd hebben we niet stilgezeten. Momenteel loopt de uitvraag bij leveranciers van zonnepanelen en zijn we bezig met de laatste puntjes op de i voor de contracten met Stichting Wennekerpand en de gemeente Schiedam. We hebben het project in november ook gepresenteerd bij de landelijke bijeenkomst van Hieropgewekt.nl en er is inmiddels een speciale pagina voor Zon op Wenneker bij onze partner Zonnepanelendelen.

Samenwerking Greenchoice

Begin 2015 hebben we een samenwerkingsovereenkomst getekend met Greenchoice. Concreet betekent dit dat Schiedammers via ons groene stroom en bosgecompenseerd gas kunnen afnemen bij Greenchoice. Het Schiedams Energie Collectief / Energiek Schiedam krijgen hier een jaarlijkse vergoeding voor van Greenchoice. Deze bijdrage zetten we in ten bate van onze projecten en straks ook van onze leden.

Voor Schiedamse ondernemers en stichtingen kunnen we op verzoek een offerte op maat aanvragen en deze vergelijken met de huidige energieleverancier. Dit hebben we bijvoorbeeld gedaan voor Stichting Wennekerpand. Indien u hierin geïnteresseerd bent kunt u rechtstreeks offerte aanvragen bij Greenchoice. U kunt ook een email met machtiging tot aanvraag van offerte op uw naam en een recente jaarrekening van uw huidige leverancier sturen aan krispijn at energiekschiedam.nl.

Wind op Vijfsluizen

Afgelopen jaar hebben we een aantal onderzoeken laten uitvoeren over de inpassing van windturbines op Vijfsluizen. Ook hebben we met omwonenden en met de medewerkers en directies van verschillende bedrijven op Vijfsluizen gesproken over de impact van windturbines op hun bedrijf en werkplek. Om dat goed te kunnen ervaren zijn we met een delegatie van medewerkers van bedrijven gaan kijken bij een bestaande windturbine locatie. De reacties die we hebben gekregen nemen we mee in het vervolgproces. In de loop van 2016 hopen we meer duidelijkheid te kunnen geven over het vervolg

Aansluiting bij Stroomversnelling Koop

In de bouw- en installatiewereld is een grote omslag gaande. Nog nauwelijks zichtbaar wordt daar gewerkt aan concepten waarbij woningeigenaren hun energierekening gebruiken om te verbouwen tot een woning die op jaarbasis evenveel energie gebruikt als opwekt. Uitgangspunt is daarbij dat de woonlasten niet stijgen. Een interessant concept waar het Schiedams Energie Collectief zich bij heeft aangesloten. In 2015 heeft het aan mankracht ontbroken om er werk van te maken. Voor 2016 is het een van de projecten om op te pakken binnen de coöperatie Energiek Schiedam, het concept is zowel voor huur– als koopwoningen bruikbaar.

Een van de bestuursleden van het Schiedams Energie Collectief heeft dit jaar meerdere landelijke sessies over deze zogenaamde nul-op-de-meter woningen bijgewoond. Ook heeft hij een bestaand nul-op-de-meter project uit de sociale woningbouw bezocht, een artikel hierover is te vinden op zijn eigen blog.

Samenwerking Vlaardingen

In 2015 hebben we verschillende gesprekken gevoerd met organisaties in Vlaardingen over mogelijke vormen van samenwerking tussen Schiedam en Vlaardingen op gebied van ontwikkeling van duurzame energie. Tot nu toe zijn daar geen concrete resultaten uit voortgekomen. Vanuit het Schiedams Energie Collectief blijven we zeer geïnteresseerd in samenwerking, zodat we onze kennis lokaal kunnen inzetten voor de omslag naar meer duurzame energie. Wanneer de agenda’s het toelaten wonen we het duurzaamheidsontbijt in de gemeente Vlaardingen bij.

Lokaal warmtenet en verduurzaming haven

In 2015 heeft het Schiedams Energie Collectief sessies bijgewoond over de toekomst van de Schiedamse haven. Ook heeft het Schiedams Energie Collectief met een aantal bedrijven verkennende gesprekken gehad over de mogelijkheden voor het onderling uitwisselen van warmte en koude. Op dit moment is er geen concrete voortgang te melden. Het Schiedams Energie Collectief denkt ook in 2016 graag mee met gemeente en bedrijfsleven over verduurzaming van het havengebied.

Energieverbruik 2015, deel 1

Een nieuw jaar de meterstanden zijn inmiddels genoteerd. Tijd dus om eens te kijken naar ons energieverbruik en niet te vergeten naar onze energieopwekking. Die laatste categorie bestaat sinds dit jaar uit een zonneboiler, zonnepanelen op eigen dak, Winddelen en uit zonnepanelen op andermans dak. Een analyse van de energierekening volgt later, want de eindafrekening over 2015 is nog niet binnen.

Totaal energieverbruik

In totaal hebben we in 2015 netto 6.119 kWh verbruikt. Dat is 5,5% meer dan in 2014 toen we 5.805 kWh verbruikten.

201512_energieverbruik_kwh_cumulatief
Cumulatief energieverbruik in kWh.

Het verschil is minder groot dan het tot oktober leek te worden. Dat heeft voor een deel te maken met het zachte weer in november en december en voor een deel met het feit dat onze zonnepanelen en winddelen in 2015 meer elektriciteit hebben opgeleverd dan in 2014. Een preciezere uitsplitsing daarvan volgt nog wel een keer. Voor nu constateer ik dat we nog 6.000 kWh te gaan hebben voordat ons energieverbruik op jaarbasis in evenwicht is met de hoeveelheid energie die we opwekken.

Omgerekend naar kWh bestaat het grootste gedeelte van ons energieverbruik uit gas voor verwarming en warm tapwater. Elektriciteit valt in het niet, doordat we deze bijna volledig zelf opwekken.

201512_netto_energieverbruik_per_benodigdheid
Netto energieverbruik in kWh naar toepassing

Gasverbruik

In 2015 hebben we 636 m3 gas verbruikt, omgerekend is dat 6.213 kWh. Dat is meer dan de 604 m3 in 2014. Omgerekend naar graaddagen is het gasverbruik licht gedaald van 0,200 m3/graaddag in 2014 naar 0,191 m3/graaddag in 2015. Het aantal graaddagen lag volgens Mindergas.nl echter hoger waardoor het totale gasverbruik in 2015 ook hoger uitvalt.

2015_gasverbruik_minder_gas

Elektriciteitsverbruik

Ons elektriciteitsverbuik lag in 2015 met 3.662 kWh 5% hoger dan de 3.477 kWh in 2014. De stijging wordt onder andere veroorzaakt doordat we onze badkamer dit jaar elektrisch verwarmen m.b.v. infraroodverwarming.

Energieopwekking

In 2014 wekten we ongeveer 45% van ons energieverbruik zelf op. In 2015 is dat weinig veranderd en wekken we nog steeds zo’n 45% zelf op. Voor elektriciteit waren we voor het tweede jaar op rij voor meer dan 100% zelf voorzienend en hebben we 94 kWh meer opgewekt dan verbruikt. Tegen 91 kWh in 2014. Tijd dus om de volgende radiatoren te gaan vervangen door infraroodverwarming :)

201512_aandeel_zelf_opgewekte_energie_per_bron

Opbrengst zonnepanelen

Onze zonnepanelen hebben in 2015 naar behoren gepresteerd. Ze hebben in 2015 in totaal 2.228 kWh opgewekt. Op basis van gegevens van zonnestroomopbrengst.eu hebben ze het beter gedaan dan andere installaties in Nederland en Zuid-Holland.

Specifieke opbrengst [kWh/kWp]

2013 2014 2015
Thuis panelen 571,29 1022,21 1031,5
Zuid-Holland 879,21 920,88 907,54
Netherlands 887,68 913,21 933,33

Opbrengst Winddelen

De opbrengst van onze Winddelen lag dit jaar voor het eerst sinds we ze hebben boven de 100% van de verwachte opbrengst, zowel bij Windcentrale De Jonge Held als bij Windcentrale Grote Geert. Samen leverden onze 3 winddelen 1.528 kWh op in 2015, tegen 1360 kWh in 2014.

Of ze daarmee financieel ook gaan opleveren wat vooraf voorgespiegeld is weet ik nog niet, maar dat vind ik zelf ook minder interessant. We hebben de winddelen toch vooral gekocht om een deel van ons elektriciteitsverbruik in eigen hand te produceren op een moment dat we ons nog geen zonnepanelen konden veroorloven.

Opbrengst Zonnedelen

We zijn inmiddels in het bezit van 6 zonnedelen in 4 projecten. Waarvan Uit Eigen Stad en Royal Matic inmiddels gerealiseerd zijn. Dat betekent dat ze ook stroom produceren. Nog niet erg veel zo in de donkere maanden, want over de maanden november en december hebben onze zonnedelen in totaal 4 kWh opgewekt.

In de loop van 2016 gaat dit ongetwijfeld oplopen als ook Zonnewijde Breda en Zon op de Benring gerealiseerd zijn en elektriciteit gaan produceren. Daarnaast werk ik binnen het Schiedams Energie Collectief aan het project Zon op Wenneker in Schiedam waar we zelf natuurlijk ook in gaan investeren.

Vooralsnog heb ik de opbrengst van onze zonnedelen niet meegenomen in onze eigen energieoverzichten. Het betreft namelijk leningen, dus de panelen zijn niet in mijn eigendom. Dus ik moet nog eens uitzoeken of ik de zonnestroom kan meetellen als zelf opgewekte stroom, of dat de eigenaar van de zonnepanelen dit al meerekent. Bovendien produceren we al meer stroom dan we verbruiken, dus tijd om meer gas om te ruilen voor elektriciteit.

2015 herzien

De statistieken hulpaapjes van WordPress.com hebben het jaarlijks rapport van 2015 voor mijn blog voorbereid. Lijkt me een mooie positieve manier om het jaar af te sluiten.

Hier is een fragment:

In de concertzaal in het Sydney Opera House passen 2.700 mensen. Deze blog werd in 2015 ongeveer 33.000 keer bekeken. Als je blog een concert zou zijn in het Sydney Opera House, zou het ongeveer 12 uitverkochte optredens nodig hebben voordat zoveel mensen het zouden zien.

Klik hier om het complete rapport te bekijken.

Klimaatakkoord: mijn (kleine) steentje

Afgelopen weekend sloten 195 landen een klimaatakkoord met als doel om de gemiddelde temperatuurstijging op aarde te beperken tot ver onder de twee graden. Landen moeten zelfs nastreven om het onder de anderhalve graad te houden. Een mooi moment. Zeker als Bas Eickhout, toch niet de meest kritiekloze volger van de onderhandelingen, spreekt van het einde van het tijdperk van fossiele energie.

CO2 compensatie

Om de totstandkoming van het verdrag te vieren en zelf een kleine bijdrage te leveren aan het verwezenlijken van de ambities uit het klimaatakkoord heb ik dit weekend de CO2 uitstoot van ons gasverbruik gecompenseerd door CO2-rechten uit de markt te laten nemen via Sandbag. Het gaat om ons gasverbruik in de periode november 2010 t/m december 2015. De bijbehorende CO2-emissie heb ik uitgerekend m.b.v. de zogenaamde well-to-wheel emissiefactoren van de website CO2emissiefactoren.nl. Daarmee heb ik meteen een kleine bijdrage geleverd aan een van de paradepaardjes van VNO-NCW: het repareren van het Europees emissiehandelsysteem.

Klimaatfinanciering

Een van de belangrijke onderdelen van het verdrag is klimaatfinanciering. Hoe zorgen we dat ontwikkelingslanden voldoende geld hebben voor investeringen in o.a. mitigatie (verlagen van de broeikasgassen) en adaptatie (dijken bouwen). Om daar een steentje aan bij te dragen heb ik een extra bedrag geïnvesteerd in offgrid zonne-energie via Sunfunder. Het project waarin ik heb geïnvesteerd is nog niet volledig gefinancierd, dus doe gerust mee.

Dat levert ook naast CO2-besparing ook meer mensen met veilig licht op. Volgens Sunfunder hebben mijn investeringen van de afgelopen 3 jaar al bijgedragen aan het vermijden van 3.250 ton CO2-uitstoot en impact op bijna 80.000 mensen. Of dat enkel op mijn deel slaat of op de totale vermeden CO2-uitstoot en totale impact op mensen van de projecten waarin ik heb geïnvesteerd weet ik niet.

Oktober 2015 energieverbruik en opwekking

November, dus tijd voor een update van ons energieverbruik. Ons netto energieverbruik ligt voor de eerste 10 maanden van 2015 op iets meer dan 4.000 kWh, dat is inclusief ons gasverbruik. Daarmee blijven we dicht in de buurt van het energieverbruik in 2014. Waarbij ik niet heb gecorrigeerd voor weersinvloeden.

201510_totaal_energieverbruik_kWh_2011-2015
Energieverbruik 2011-2015, cumulatief per maand.

Ook de variabele energiekosten blijven redelijk gelijk. Inmiddels zitten we iets boven de 400 Euro, vooral door een hoger energieverbruik in april.

201510_variabele_energierekening_2011-2015

Het voortschrijdend gemiddelde energieverbruik over de laatste 12 maanden ligt redelijk constant op zo’n 11.000 kWh, waarvan 600 tot 700 m3 aardgas is. Dat blijft het eerste dat ik verder wil verlagen. Ons elektriciteitsverbruik dekken we nog steeds volledig af met eigen opwekking van onze winddelen en onze zonnepanelen. Dus we hebben ook geen last van de heisa over het kopen van groene stroom die soms niet zo groen blijkt. Wat dat betreft is opwekking in eigen bezit of via een (lokale) energiecoöperatie een aanrader. Al ben ik als bestuurslid van het Schiedams Energie Collectief bevooroordeeld.

201510_12_maands_energieverbruik_kwh

Als ik het energieverbruik corrigeer voor weeromstandigheden en voor het aantal vierkante meter dat ons huis groot is blijkt dat 2013 toch niet zo’n grote uitschieter was als de totale energieverbruiksgrafiek laat zien. De werkelijke trendbreuk in ons energieverbruik vind in 2013 plaats, ondanks dat de energierekening en het totale energieverbruik toen meer op 2011 en 2012 leken. Ons energieverbruik is nog steeds hoog als je het vergelijkt met nul-op-de-meter woningen, maar goed je houdt altijd baas boven baas.

201510_totaal_energieverbruik_kWh_m2_graaddag_2011-2015

kk