Ik heb antwoord gekregen van de Tweede Kamer op mijn vraag wat voor soort groene stroom de Tweede Kamer zelf gebruikt. Hoewel dat niet wil zeggen dat ik het nu wel weet, weet ik nu wel dat ik daarin niet alleen ben. De stafdienst voorlichting van de Tweede Kamer weet het zelf namelijk ook niet. In tegenstelling tot de publieksvoorlichters van Rijksoverheid.nl geven ze wel aan waar ik meer informatie kan krijgen en welke maatregelen de Tweede Kamer heeft genomen in het gebouw. Zowel voor energiebesparing als voor energieopwekking:

Geachte heer Beek,

Hartelijk dank voor uw mail.

U vraagt wat voor soort groene stroom de Tweede Kamer zelf gebruikt. De Tweede Kamer neemt door tussenkomst van de Rijksgebouwendienst deel aan de Collectieve Energie Inkoop (CEI). Dit is een  inkoopcollectief van het Rijk. CEI zorgt onder meer voor: leveranciersselectie via Europese aanbesteding en internetveiling, vergroenen of verduurzamen van het energieverbruik en inkoop van aardgas en elektriciteit.  Voor nadere details over deze inkoop van stroom verwijs ik u naar de Rijksgebouwendienst. Deze kunt u bereiken via 070 339 39 39  http://www.rgd.nl/contact/

Ik kan u wel informeren over duurzaamheid en energiebesparende maatregelen bij de Tweede Kamerorganisatie.

Het nieuwbouw gedeelte van het Tweede Kamergebouw waar zich de vergaderzalen, restaurants en keukens bevinden heeft, een A-label gekregen. In de monumentale gebouwdelen wordt waar mogelijk energiebesparende maatregelen genomen.

De Tweede Kamerorganisatie maakt al ruime tijd gebruik van zonnepanelen en een zonneboiler. Deze zijn onder meer in gebruik ten behoeve van de warmwatervoorziening. De combinatie van zonnecollectoren en zonneboiler levert een energiebesparing op van circa 40 %.

Verlichting wordt stapsgewijs vervangen door duurzame LED verlichting. In de zomer van 2010 werd de totale verlichting van de Plenaire Zaal vervangen. Uitgangspunten hier waren onder andere energiebesparing en duurzaamheid.

Elke gelegenheid wordt  aangegrepen om energie te besparen. Daar waar mogelijk worden ontwikkelingen toegepast in het Tweede Kamergebouw. Zo houdt de afdeling inkoop bij elke aanbesteding rekening met regelgeving rondom duurzaam inkopen. Duurzame ontwikkelingen worden op de voet gevolgd.  Ik vertrouw u voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet,
[naam verwijdert]
Stafdienst Voorlichting
Tweede Kamer der Staten-Generaal

Uiteraard heb ik de vraag over de soort groene stroom die de rijksoverheid inkoopt inmiddels gesteld aan de RGD en ook maar eens op het Rijksduurzaamheidsnetwerk. Op mijn tweede poging aan de rijksoverheid heb ik nog geen antwoord gekregen.

Wordt vervolgd…

Op mijn eerste vraag naar het type groene stroom dat de overheid zelf inkoopt kwam een formeel en nietszeggend antwoord van de rijksoverheid. Daarom een tweede poging, nu in algemenere beleidstermen geformuleerd:

Uit uw eerdere reactie begrijp ik dat u enkel algemene informatie over wet- en regelgeving van de Rijksoverheid geeft. Graag wil ik daarom van u weten hoe de overheid het beleid ten aanzien van duurzaam inkopen koppelt aan de beleidsdoelen op andere terreinen. Bv. bij het doel van 14% duurzame energie in 2020 en de inkoop van duurzame energie i.k.v. het duurzaam inkoopbeleid voor de overheid.

Ik verwacht weer een weinig zinvolle reactie, dus ondertussen zijn tips van harte welkom.

‘Hollandse Groene is duurder voor de overheid dan sjoemelstroom’

Na een weekend discussiëren over het kostprijsverhogend effect van inkopen van Nederlandse groene stroom door de overheid heb ik het maar eens op een rijtje gezet. Uitgangspunten:

  • De Nederlandse overheid wil 14% duurzame energie in 2020;
  • De Nederlandse overheid koopt 100% duurzaam in.

Naar mijn weten geven we via de SDE+ een prijsgarantie af aan producenten van groene stroom. Voor windenergie fase 1 is het basistarief in 2013 8,75 Eurocent / kWh. Wanneer de kostprijs van stroom stijgt dan daalt de SDE+ subsidie, om te voorkomen dat producenten van groene stroom ‘overwinsten’ behalen. Wanneer de kostprijs van stroom daalt, dan stijgt de SDE+ subsidie.

Ik neem aan dat als referentiekader voor het bepalen van de hoogte van de SDE+ subsidie de prijs van groene stroom wordt genomen. Dat wil zeggen de leveringskosten plus de kosten van een Garantie van Oorsprong (GvO). De goedkoopste GvO’s komen uit het buitenland, dus als referentieprijs neem ik het kale leveringstarief van elektriciteit plus een buitenlandse GvO. In onderstaande grafiek kun je het effect zien van stijgende prijzen van Nederlandse GvO´s op de kostprijs per kWh van de overheid. Zoals je ziet leidt een stijgende prijs van Nederlandse GvO´s tot een dalende subsidie via de SDE+. Pas bij een GvO prijs van ongeveer 4 Eurocent / kWh stijgen de totale kosten voor de overheid. Tot die tijd is het schuiven tussen potjes. Bij een hoger basistarief ligt de omslag bij een nog hoger prijs van Nederlandse GvO’s.

De bijbehorende berekeningen vind je hier.

Ons eigen elektriciteitsverbruik

Voordat je denkt dat ik hier zelf niks aan doe: we zijn thuis al jaren actief bezig met ons energieverbruik. Sinds een jaar of drie houden we dat maandelijks bij. Ons gasverbruik hebben we teruggebracht tot ongeveer 1.000 m3 per jaar met behulp van een zonneboiler. De afgelopen jaren hebben we diverse besparingsmaatregelen genomen in huis en sinds januari wekken we ongeveer 40 procent van ons elektriciteitsverbruik zelf op via Winddelen van de Windcentrale. Binnenkort worden zonnepanelen geplaatst waarmee we nog eens 40 procent van ons elektriciteitsverbruik zelf op gaan wekken. Het resterend deel nemen we af van Greenchoice (een jaar vast), volgens zowel de groene stroom checker van WISE als de HIER Klimaatcampagne een groene keus.

PS Ik heb nog  geen reactie van de Tweede Kamer.

Eerder dit jaar heb ik meegedaan aan het nationale crowdfunding onderzoek. Onder de deelnemers zijn 10 crowdfunding bonnen van EUR 50 verloot. Ik ben een van de gelukkige winnaars. Het geld mocht ik besteden bij een van de deelnemende platforms: 1% Club, Cinecrowd, Crowdaboutnow, EU1, Flintwave, Fundaplant, HKB Urban producers, Pifworld, SellanApp, Share2start, Symbid, TenPages, voordekunst, Wakibi, Zuid Hollands Landschap.

Onze keuze

Het geld schenken we aan het Zuid Hollands Landschap als bijdrage aan het herstel van Landgoed Leeuwenhorst. Een crowdfunding campagne om EUR 60.000 op te halen, waarvan inmiddels 90% is opgehaald. Je hebt dus nog een kleine kans om ook je steentje bij te dragen aan meer groen in de provincie Zuid-Holland.

Onze motiviatie

Meer natuur in onze eigen leefomgeving en ook eens in wat anders dan in een ondernemer investeren. Hoewel het landgoed voor ons niet om de hoek ligt, hopen we er toch snel een keer te gaan kijken met onze kleine meiden om ze dezelfde liefde voor de natuur mee te geven als hun ouders hebben.

Naar aanleiding van de ophef over de herkomst van duurzame energie in de Tweede Kamer, heb ik onderstaande vragen gesteld aan de Tweede Kamer en de Rijksoverheid. Nu nog een paar dagen wachten op het antwoord. Al kan ik dat wel raden: zowel de Tweede Kamer als het rijk kopen nauwelijks tot geen duurzame elektriciteit met Nederlandse Garanties Van Oorsprong. Zodra ik antwoord heb plaats ik een update.

Geachte medewerker van de Tweede Kamer/Rijksoverheid,

Op de websites van de NOS en Het Kan Wel las ik dat een meerderheid van de Tweede Kamer opheldering wil van minister Kamp over de “jokkebrokken” in de energiesector die “sjoemelstroom” zouden gebruiken voor groene stroom.

Dat roept bij mij als actieve investeerder en afnemer van Nederlandse groene stroom de vraag op wat voor soort groene stroom de Tweede Kamer/rijksoverheid zelf gebruikt.

Zeker gezien de eisen die de rijksoverheid in aanbestedingen indirect via de CO2 prestatieladder stelt aan het gebruik van duurzame energie van Nederlandse komaf.

Ik zie uw antwoord met belangstelling tegemoet.

Mvg. Krispijn Beek

Voel je trouwens vrij om dezelfde vraag aan je eigen gemeente, provincie en de rijksoverheid voor te leggen.

Vorig jaar was ik wat vroeg met het melden van de waardestijging van onze participaties in het Zeewind 1 fonds van Meewind. Daardoor had ik het dividend rendement niet meegenomen. Dit jaar heb ik bewust wat langer gewacht met het berekenen van ons rendement over 2012, zodat ik ook het dividend rendement kan meenemen.

2012 was duidelijk weer een goed jaar voor het Zeewind 1 fonds, dat mede-eigenaar is van het Belgische windpark Belwind. De intrinsieke waarde van een participatie steeg met 4,4%. Dat is minder dan de 8,4% stijging in 2011. Het dividend over 2012 bedraagt echter 2,5% (vorig jaar 2%) uit te keren in participaties of EUR 29,36 contant. We hebben zelf gekozen voor uitkering van het dividend in participaties.

Het totaalrendement over 2012 komt daarmee op 6,9%. Een percentage waar je bij de bank niet voor hoeft aan te komen. Sinds 2011 hebben we op jaarbasis een rendement van 6,8% behaald op onze investering. Een mooie prestatie en de intrinsieke waarde van onze participaties stijgt nog steeds. Bovendien staat er sinds begin dit jaar een grote testturbine in het park die ook de nodige kilowattuurtjes oplevert :-) Het is dat we wat andere plannen hebben met ons geld de komende tijd, anders hadden we zeker bijgestort.

Het eerste kwartaal van 2013 zit er al weer een tijdje op, dus tijd om de balans op te maken van het eerste kwartaal investeren in Afrika via MyC4. Het goede nieuws is dat ik op jaarbasis nog steeds 10% rente ontvang, het slechte nieuws is dat ik 5% verlies heb geleden door afschrijvingen op leningen die al 6 maanden niet afbetaald worden en 13% wisselkoers verlies heb geleden. Al met al een kwartaalverlies van 2%, ofwel 8% op jaarbasis, heel wat slechter dan het eindresultaat van 2012.

De ontwikkeling van MyC4 in het eerste kwartaal laat een heel wat positiever beeld zien. En het tweede kwartaal ziet er ook veelbelovend uit met het vertrek van Micro Africa Ltd van het platform. Micro Africa vertrekt namelijk omdat ze zijn overgenomen door het beursgenoteerde Letshego Holdings. Letshego heeft aangegeven de financiering van de klanten van Micro Africa zelf te verzorgen. Om een beeld te geven van de groeisnelheid van Micro Africa: in 2008 (toen de samenwerking met MyC4 begon) hadden ze een portfolio van $4 miljoen en ongeveer 4200 klanten. Momenteel hebben ze een portfolio van meer dan $21 miljoen en meer dan 45.000 klanten.

Ontwikkelingen in het eerste kwartaal

In het eerste kwartaal heb ik EUR 161 aan aflossingen en rente ontvangen. Dat is 43% van het bedrag dat ik geïnvesteerd heb via MyC4. Dit geld is meteen weer geïnvesteerd in andere ondernemers. Met name in Kenya en Tanzania. In Uganda heb ik wat minder geïnvesteerd, omdat daar al een groot deel van mijn portfolio uit staat. Helaas waren er weinig nieuwe investeringen beschikbaar in Rwanda, waardoor het zwaartepunt blijft liggen op Uganda en Kenya. Het gemiddelde rentepercentage dat ik ontvang ligt op 12%, het gemiddelde rentepercentage op de leningen waar ik verwijderd ben bedroeg 14%. Duidelijk gevalletje te gierig dus.

Tabel 1 aantal nieuwe investeringen per land

Active Removed Grand Total
Kenya 19 1 20
Rwanda 1 1
Tanzania 16 16
Uganda 8 2 10
Grand Total 44 3 47

De omvang van mijn portfolio is gestegen van 126 naar 142 leningen. Het percentage daarvan dat op tijd is is ook gestegen naar 53% (was 49%), het percentage dat niet op tijd is met terugbetalen is helaas ook gestegen van 41% naar 43%. Er zijn dus vooral minder ondernemers waarvan eind maart nog geld in het systeem zweefde. Helaas vertaalt het aantal late betalingen zich inmiddels ook terug in defaults (leningen waar 6 maanden of langer geen terugbetaling op ontvangen is). Een kostenpost van ruim 5 Euro in het eerste kwartaal.

Tabel 2 kwaliteit portfolio

Status No Pending Yes Eindtotaal
Aantal leningen 2012

52

12

62

126

Aantal leningen Q1 61 6

75

142

Aandeel

43%

4%

53%

100%

De Euro heeft in het eerste kwartaal duidelijk weer aan kracht gewonnen t.o.v. de landen waar ik mijn investeringen uit heb staan, want deze maand heb ik het grootste verlies geleden door wisselkoersen.

Tabel 3 resultaten 2013

Interest 2008 2009 2010 2011 2012 2013
Earned interest before tax and currency € 12,75 € 44,08 € 25,37 € 29,28 € 42,48 € 11,77
Paid tax on earned interest € 1,76- € 6,37- € 3,75- € 4,06- € 5,74- € 1,51-
Currency gain/loss on earned interest € 0,10- € 2,61- € 0,50- € 2,22- € 0,48- € 0,79-
Earned interest after tax and currency € 10,89 € 35,10 € 21,12 € 23,00 € 36,26 € 9,47
Principal 2008 2009 2010 2011 2012 2013
Defaulted principal € 0,00 € 116,84- € 272,57- € 15,24- € 10,59- € 5,45-
Recovered principal € 0,00 € 3,92 € 7,39 € 8,45 € 9,61 € 0,00
Adjustment € 0,50
Currency gain/loss on earned principal € 0,42- € 22,21- € 5,90- € 28,26- € 4,20 € 12,60-
Total gain/loss on principal € 0,42- € 135,13- € 271,08- € 35,05- € 3,22 € 17,55-
Net result € 10,47 € 100,03- € 249,96- € 12,05- € 39,48 € 8,08-
Interest on average balance 5% 8% 6% 8% 11% 3%
Defaults 0% -25% -75% -3% 0% -1%
Currency effect 0% -5% -2% -10% 1% -3%
Net result 5% -23% -71% -4% 12% -2%
Balance year start € 0,00 410,84 476,92 226,96 314,91 354,39
Amount uploaded minus amount withdrawn € 400,37 € 166,11 € 0,00 € 100,00 € 0,00 € 50,00
Balance year end € 410,84 € 476,92 € 226,96 € 314,91 € 354,39 € 396,31

Belasting

Met al het gedoe van de afgelopen maanden over belastingontwijking door grote bedrijven heb ik voor de grap maar eens berekend hoeveel procent belasting ik de afgelopen jaren heb betaald over de rente op mijn investeringen in Afrika. Dat is zo´n 13 tot 15%.

Tabel 4: belasting als percentage van ontvangen rente

Jaar 2008 2009 2010 2011 2012 2013
Tax percentage -14% -14% -15% -14% -14% -13%

Sociale impact

Sinds kort vermeld MyC4 ook de sociale impact van haar activiteiten. Je kan daarbij ook zien wat de impact is van je eigen activiteiten. Toch leuk om te zien dat ik bij 3% van de leningen betrokken ben geweest. Niet slecht met een investering van € 700.

Tabel 5: aantal mensen beïnvloed

People influenced MYC4 overall My account
Business owners 12,852 428
Business owners’ dependants 28,700 – 54,700 1,059 – 1,956
Business employees 22,700 – 24,900 1,421 – 1,800
Total people influenced with full loan amount 64,300 – 92,500 2,908 – 4,184
Total people influenced with my share of loan amount 10-16

Ook leuk is om te zien dat mijn voornemen om voorkeur te houden voor ondernemers die vaker terugkomen naar MyC4 daadwerkelijk in de cijfers terug te zien is. Ik ben dan ook wat risicomijdender dan MyC4 zelf. Ik leen mijn geld namelijk ook uit aan mensen met een hoger maandelijks inkomen dan gemiddeld en vaker aan geregistreerde ondernemers.

Tabel 6: bedrijfskarakteristieken

Business characteristics MYC4 overall My account
Net monthly income € 183 – 399 € 536 – 1,178
Years of operation 6 6
Registered 26% 51%
Not registered 74% 49%
1 loan with MYC4 92% 76%
2 or more loans with MYC4 8% 24%

Ik leen bovengemiddeld vaak uit aan mannen (60% tegen 43% voor MyC4). Dat probeer ik vanaf april recht te trekken door vaker aan vrouwelijke ondernemers uit te lenen. Of dat voldoende is om aan het eind van het jaar op een gelijke verdeling tussen mannen en vrouwen uit te komen weet ik niet, maar het is wel mijn streven. Qua leeftijdsopbouw zit ik redelijk op het gemiddelde.

Tabel 7: Leeftijd en geslacht van ondernemers

Business owner characteristics MYC4 overall My account
Female 57% 40%
Male 43% 60%
Married 77% 83%
Unmarried, divorced or widowed 23% 17%
Age 29 and below 15% 10%
Age 30-49 71% 72%
Age 50 and above 14% 18%

Het laatste aspect waarover informatie wordt gegeven is de sector waarin bedrijven actief zijn. Ik zit duidelijk minder vaak in de landbouwsector dan gemiddeld en bovengemiddel vaakin de gezondheidssector, transport en bouw.

Tabel 8: bedrijfssector

Business industries MYC4 overall My account
Arts, Crafts & Culture 3% 1%
Catering & Food 5% 4%
Construction 2% 4%
Consumer Goods 35% 31%
Durable Goods 13% 16%
Education < 1 % 1%
Energy & Environment < 1 % 1%
Farming & Fishing 23% 12%
Finance < 1 % 1%
Healthcare 2% 6%
Personal Care 5% 4%
Real Estate 2% 4%
Telecom & IT 3% 5%
Tourism < 1 % 0%
Transportation 4% 7%
Other 3% 3%

Dat is wat ik heb gedaan via Sunfunder, waar ik al eerder over schreef. Hoewel ik nog geen terugbetalingen heb ontvangen op mijn eerste investering, heb ik deze week mijn investeringen uitgebreid door te investeren in 2 nieuwe projecten. Het totaal van mijn investeringen via Sunfunder komt daarmee op $ 100.

Het eerste project betreft een project van SunnyMoney voor lampen op zonne-energie voor 4.500 scholieren in Tanzania, ze gebruiken hierbij producten van d.light. Een land waar ik via MyC4 ook al behoorlijk wat investeringen heb uitstaan. De tweede investering is in een project van Zamsolar in Zambia, waar MyC4 (nog) niet actief is. Het betreft een investering in verkopers van lampen op zonne-energie, die ook voorzien zijn van een oplader voor mobiele telefoons. Het project maakt gebruik van producten van het Indiase Greenlight Planet.

Verwachte impact daar

De verwachte impact van investeringen in zonne-energie gaan verder dan enkel meer zonne-energie, ze zorgen ook voor een dalende vraag naar kerosine. De brandstof die veel Afrikanen momenteel gebruiken voor verlichting. Een lamp op zonne-energie verlaagt de vraag naar kerosine per familie met maar liefst 75%. Dat zijn percentages die je in Nederland niet haalt met zonnepaneeltjes…

Bijkomende voordelen zijn dat de families meer bestedingsruimte krijgen, doordat ze veel minder kerosine hoeven te kopen. Een lamp op zonne energie is ook goed voor de gezondheid, want wonen in de verbrandingsgassen van kerosine is niet echt gezond en kerosine lampen veroorzaken regelmatig brand in huis. Families met lampen op zonne-energie hebben na zonsondergang ook meer tijd voor lezen, werk en studie.

Verwachte impact hier

Hoe harder de vraag naar fossiele energie daalt in Afrika en elders, hoe harder institutionele investeerders zich achter de oren gaan krabben over hun investeringen in fossiele energie. Met een daling van de vraag naar fossiele energie van 75% door lampen op zonne-energie is een forse vraaguitval te creeren. Bovendien voorkomt het dat de besparingen die we zelf bereiken door investeringen in duurzame energie en energiebesparing teniet wordt gedaan door groeiende welvaart in Afrika. De groeiende welvaart komt namelijk meteen ten goede aan meer duurzame energie.