Gasloos wonen in opkomst

In Nederland worden steeds meer huizen gebouwd die alleen elektriciteit gebruiken voor hun energievoorziening. De zogeheten All-Electric-huizen hebben bijvoorbeeld een eigen waterpomp of zijn voorzien van infraroodverwarming. Er zijn nu ruim 2000 van dit soort huizen, maar netbeheerders en energiebedrijven zeggen dat het er steeds meer worden.

Ook het aantal huizen dat gerenoveerd wordt naar all-electric, bijvoorbeeld via het concept nul op de meter groeit. Zo werd vandaag bekend gemaakt dat in Groningen 1650 woningen versterkt en verduurzaamt gaan worden volgens dit concept. Op Sargasso en Nudge publiceerden eerder dit jaar een overzicht van mijn hand van de verschillende mogelijkheden om van gas af te gaan.

Ook deed ik eerder houtje-touwtje pogingen om het energieverbruik van infraroodverwarming, warmtepomp en gas met elkaar te vergelijken.

Open waanlink

Dit bericht is een bewerking van een open waanlink op Sargasso.

Nudge: Hoog tijd om te stoppen met ontgassen!

De afgelopen 2 jaar heb ik mij samen met vele anderen ingezet om te komen tot een oplossing voor het ontgassen in de binnenvaart. In eerste instantie door te kijken of het mogelijk was om samen met overheid en bedrijfsleven tot een vrijwillige aanpak te komen, om zo leveranciers van oplossingen uitzicht te bieden op klanten en omzet (m.i. een goede manier om innovatie aan te jagen). Omdat het niet mogelijk bleek hierover in contact te treden met overheid en/of bedrijfsleven ben ik ruim een jaar geleden begonnen met schrijven over ontgassen voor Sargasso. Wat door de politiek al vrij snel vertaald werd een roep om een ontgasverbod.

Inmiddels is het zover dat ontgassen van benzeen in Zuid-Holland en Noord-Brabant verboden is boven de 10% van de laagste explosiegrens. Dat betekent (als ik het goed begrepen en onthouden heb) dat zo’n 80 tot 90% van de benzeen die achterblijft na het lossen van een binnenvaarttankschip op een verantwoorde wijze afgevangen moet worden. In Zuid-Holland schat de provincie dat deze maatregel zo’n 50.000 kg benzeenemissie per jaar scheelt.

Tijd dus om door te pakken naar een landelijk verbod, vind ik. Deze week heeft Nudge zich hier bij aangesloten en haar nudgers opgeroepen om het Ministerie van I&M op te roepen tot het instellen van een landelijk verbod op het ontgassen van benzeen. Je kan de oproep van Nudge hier lezen of meteen de petitie tekenen.

Windcentrale heeft de wind in de zeilen

Het gaat de Windcentrale voor de wind! Al ruim 3000 mensen hebben Winddelen gekocht – genoeg voor een hele windmolen. De verkoop van de tweede molen is inmiddels gestart en ruim 10% is verkocht.

In een paar maanden tijd kochten 3.000 Nederlanders een eigen stukje windmolen, een ‘winddeel’. Zo worden ze gezamenlijk eigenaar van een windmolen en wekken zij hun eigen stroom op. In totaal haalde de Windcentrale tot nu toe EUR 3,5 miljoen op. Dit is meteen ook een recordbedrag voor crowdfunding in Nederland.

Eind juni van dit jaar startte Windcentrale met de koopoptie op twee windmolens in Delfzijl. Als in december ook de tweede molen verkocht is en daarmee het project definitief wordt, zet dat de Windcentrale ook meteen in de top-drie van grootste crowdfundprojecten ter wereld.

Eigenaren van één of meerdere winddelen krijgen straks de opbrengst aan stroom uit hun winddelen in mindering op hun energierekening. Een ogenschijnlijk heel eenvoudige constructie die mogelijk werd op basis van een slimme eigendomsstructuur. Daarvoor is een speciale overeenkomst met de Belastingdienst gesloten.

Sinds de aankondiging is er een run op Winddelen. ‘Wij zien de laatste weken de teller op de website steeds harder oplopen. Dat komt doordat heel veel mensen inzien dat energie in eigen hand nemen heel lucratief is. Tot nu toe was je voor je energienota afhankelijk van wat de energieprijzen doen, en die zijn de laatste 10 jaar verdubbeld. Door wind te delen wek je zelf energie op, zonder zonnepanelen of een windmolen in je tuin,’ aldus Reitsma.

Vorig jaar gaf Nudge de Windcentrale een flinke nudge bij hun zoektocht naar 3000 supporters. Doe je ook mee?

Twijfel je nog of wil je meer lezen? Vincent Dekker schreef een uitgebreid artikel in Trouw en zelf zette ik voor Nudge de voor- en nadelen van zonne- en windenergie op een rij. Inmiddels heeft hij de knoop doorgehakt en 2 Winddelen gekocht.

Bericht in licht bewerkte vorm overgenomen van Nudge.

Vergelijking windenergie en zonne energie. Deel 1

Via Nudge kreeg ik de vraag voorgelegd of het nou verstandiger is om te investeren in zonnepanelen of winddelen van De Windcentrale. In een eerdere blog heb ik al geschreven over onze keuze om te investeren in 2 Winddelen. Deze week een wat uitgebreidere vergelijking van zonnepanelen en windenergie, al beweer ik niet dat het verhaal compleet is. Te beginnen met de tegenargumenten voor windenergie en zonne-energie. Later deze week meer aandacht voor de verschillende manieren om zelf zonne-energie of windenergie op te wekken, de financiele kant van het verhaal en antwoord op de vraag of Willem de Gelder gelijk heeft dat windenergie in tegenstelling tot zonne-energie niet geschikt is voor Jan Modaal.

Zonne-energie

Bij zonne-energie spelen op milieu en sociaal gebied verschillende uitdagingen in de productiefase. Zo komt er bij de productie van zonnepanelen chemisch afval vrij, niet alle bedrijven gaan daar netjes mee om. Al hoop ik aan dat de situatie sinds 2008 verbeterd is. Ook de recycling van panelen is een uitdaging.

Producenten van zonnepanelen krijgen met de verplaatsing van de productie naar China op sociaal vlak met dezelfde zaken te maken als andere multinationals: arbeidsrechten, beloning, corruptie etc. Hoe ze daar mee omgaan zal verschillen, ik heb daar zelf geen zicht op.

Bij installatie van zonnepanelen op je eigen dak spelen een aantal zaken:

  1. Levensduur van de panelen. Zonnepanelen gaan 20 tot 25 jaar mee, er zijn zelfs systemen die al 36 jaar elektriciteit produceren. De vermogensgarantie op zonnepanelen is vaak 10-12 jaar voor 90% van het oorspronkelijke vermogen; en 25 jaar voor 80% van het oorspronkelijke vermogen. Bij Hoe koop ik vind je meer informatie.
  2. Schade door wind, sneeuw, vorst of hagel: zonnepanelen bevatten geen bewegende delen. Er kan dus niks vastvriezen. Wel kunnen er problemen ontstaan door wind, sneeuw of hagel. Bij sites als Alles over zonnepanelen en Hoe koop ik waar je op moet letten en hoe je problemen kunt voorkomen.

Met een beetje zoeken op internet vind je voldoende websites en weblogs van enthousiastelingen die zelf zonnepanelen op hun dak hebben liggen. Veel daarvan zijn bereid om nieuwelingen te helpen of steunen. Sites waar ik zelf veel van heb geleerd de afgelopen jaren zijn: Polder PV, SolarWebsite, Olino, en Renewable Energy Now.

De kostprijs van zonne-energie ligt momenteel tussen de 8 en 18 Eurocent per kWh. Afhankelijk van de berekeningsmethode, omvang van je systeem en de vraag of het op eigen dak ligt of dat je saldeert voor de meter.

Windenergie

Zonne-energie is momenteel zeer zeker de glamour boy van de duurzame energie, terwijl windenergie in de hoek zit waar veel over geklaagd wordt (zeker bij wind op land). Daarbij gaat het grofweg om 4 zaken:

  1. Horizonvervuiling, want ‘windmolens zijn lelijk’. Ik vind windmolens machtig mooi en imposant. De schoorstenen en rookwolken van een elektriciteitscentrale vind ik persoonlijk vele malen lelijker. Al hebben ze een paar eeuwen geleden nog wel geprobeerd allerlei idyllische schilderijen te maken van rokende fabrieken.
  2. Gezondheidsschade door geluidshinder, trillingen en schaduwwerking/lichtflikkering van de wieken. Amerikaanse en Canadese onderzoekers komen op basis van bestudering van de wetenschappelijke literatuur tot overeenstemming op de volgende 3 punten (bron: Wind Turbine Sound and Health Effects. An Expert Panel Review (pdf)):
    • There is nothing unique about the sounds and vibrations emitted by wind turbines.
    • The body of accumulated knowledge about sound and health is substantial.
    • The body of accumulated knowledge provides no evidence that the audible or subaudible sounds emitted by wind turbines have any direct adverse physiological effects.
    Ze concluderen:
    1. Sound from wind turbines does not pose a risk of hearing loss or any other adverse health effect in humans.
    2. Subaudible, low frequency sound and infrasound from wind turbines do not present a risk to human health.
    3. Some people may be annoyed at the presence of sound from wind turbines. Annoyance is not a pathological entity.
    4. A major cause of concern about wind turbine sound is its fluctuating nature. Some may find this sound annoying, a reaction that depends primarily on personal characteristics as opposed to the intensity of the sound level.
    Probleem is en blijft dat hinder van geluid, trillingen en licht deels objectief en deels subjectief zijn in tegenstelling tot bv. luchtverontreiniging. Wat voor de een herrie of hinder is, is voor de ander z’n dagelijks brood. Zelf vind ik de gezondheidsschade van fijn stof, NOx en SO2 van conventionele elektriciteitscentrales belangrijker om aan te pakken.
  3. Planschade in de vorm van waardedaling van woningen, als windmolens te dicht bij de bebouwde kom staan. Ik heb wel uitspraken van rechters gezien die planschade aan woningeigenaren toe wijzen, maar ken geen cijfers van makelaars die de toegewezen planschade onderbouwen door lagere verkoopwaarde van woningen of wetenschappelijke studies die de toegewezen planschade onderbouwen. Dus meer dan dat planschade wordt toegewezen in Nederland kan ik daar niet over zeggen.
  4. Schade aan de vogelstand. Volgens de Vogelbescherming hebben windmolens verschillende effecten op vogels. Welke dat precies zijn hangt af van:
    • de locatie, het aantal en de hoogte van de windmolens;
    • de opstelling en de uitvoering van de windmolens;
    • de periode (dag of nacht, de seizoenen);
    • de weersomstandigheden.
      De effecten op vogels zijn onder te verdelen in directe sterfte, leefgebiedverlies en barrièrevorming. Op basis van rapporten van onder meer het Wereld Natuur Fonds stelt de rijksoverheid dat windturbines slechts een klein deel van de vogelslachtoffers veroorzaken die door menselijk handelen om het leven komen. Naar schatting 1 tot 2 procent van het aantal dat door het verkeer wordt getroffen.
      Update: Zie voor meer informatie ook Vincent Wil Zon en RenewEconomy, met als meest opmerkelijke feit dat windmolens ipv fossiele energie vogels spaart…

Over milieu- of sociale problemen bij de productie van windmolens is mij niks bekend. Aan het eind van de levensduur zijn veel onderdelen van windmolens (metaal, betonnen fundering) volgens mij prima herbruikbaar.

De kostprijs van wind op land ligt momenteel onder de 10 Eurocent per kWh. Voor wind op zee ligt de kostprijs hoger.

Vergelijking zonne-energie, windenergie en fossiele energie

In onderstaande tabel een poging om verschillende vormen van elektriciteitsopwekking te vergelijken op milieu, natuur en sociale impact in de productie-, gebruiks-/opwekkings- en afvalfase. Zeker niet compleet, maar het geeft een beeld.

Aspect Zonne-energie Windenergie Fossiele energie
Milieu in productiefase Chemisch afval Staal en beton zijn energie intensief om te produceren. Daarnaast ook andere milieuverontreinigende emissies. Verontreiniging bodem, water, lucht bij winning fossiele brandstoffen. Toenemende hoeveelheid energie nodig voor winning.
Natuur in productiefase Zie milieu in productiefase. Effect op vogels Afhankelijk van mijnbouwmethode. Bij dagmijnbouw erg groot.
Sociaal in productiefase Bij productie in China: mensenrechten, arbeidsomstandigheden Bij mij onbekend Mensenrechten, arbeidsomstandigheden, effect op lokale economie
Milieu in gebruiksfase Bij mij onbekend Lokale opwarming door menging luchtlagen. Dat is dus geen bijdrage aan de mondiale klimaatverandering. Verontreiniging bodem, water, lucht. Opwarming oppervlaktewater. Bijdrage aan wereldwijde klimaatverandering.
Natuur in gebruiksfase Bij mij onbekend Effect op vogels en vleermuizen Indirecte effecten door milieu-effecten gebruiksfase
Sociaal in gebruiksfase Bij mij onbekend Mogelijk hinder door geluid, trillingen en schaduwwerking voor omwonenden Gezondheidsschade door luchtverontreiniging en emissie toxische stoffen
Milieu in afvalfase Recycling is aandachtspunt Beton en staal zijn goed herbruikbaar Zie gebruiksfase
Natuur in afvalfase Zie milieu Bij mij onbekend Zie gebruiksfase
Sociaal in afvalfase Bij mij onbekend Bij mij onbekend Bij mij onbekend
CO2 emissie (1) 80 gr CO2/kWh 15 gr CO2/kWh 455 gr CO2/kWh

(1) CO2 emissie conform handboek CO2 Prestatieladder 2.1 van Stichting Klimaatvriendelijk Aanbesteden en Ondernemen.

Commentaar en aanvullingen welkom, bij voorkeur met bronvermelding.

Update collectieve inkoopacties: Van Zon Zoekt Windvogel tot 123 Zon IQ

Eerder heb ik al een overzichtje geplaatst van een aantal landelijke collectieve inkoopacties voor zonnepanelen. Inmiddels is duidelijk dat de animo voor zonnepanelen fors is. Nudge en Zon IQ hebben inmiddels de eerste systemen van hun gezamenlijke actie voor zonne-energie geplaatst in Delft en Den Haag. De Windvogel heeft eind februari op haar blog aangegeven dat de collectieve inkoopactie voor Windvogel leden bij Metdezon een succes is, zonder daarbij te zeggen hoeveel leden er al gebruik van hebben gemaakt.

Bij Zon Zoekt Dak hebben op het moment van schrijven ruim 5500 mensen een reservering gedaan. Wanneer deze mensen ook daadwerkelijk overgaan tot bestelling betekent dat volgens Stichting Natuur & Milieu 2500 mandagen werk voor de installateur en 8 megawatt aan nieuw zonne-energie vermogen in Nederland. De introductie van AlertMe, dat optioneel erbij werd aangeboden, is inmiddels uitgesteld. Als je een vergelijkbaar product wil kijk dan eens bij het Nederlandse Plugwise, waar ik goede verhalen over hoor van oud-collega’s. Inschrijven kan nog tot 16 maart via www.zonzoektdak.nl. Lees voor je dat doet ook even de kritische noten op Polder PV.

Inmiddels heeft Vereniging Eigen Huis aangegeven dat ze uiterlijk 15 maart de winnende leverancier van 123 zonne-energie bekend maken. Al durf ik er best geld op te zetten dat Polder PV gelijk heeft en dat de winnaar Oskumera is. Mensen die zich hebben ingeschreven kunnen tot 5 maart hun gegevens aanpassen. Vanaf 6 maart wordt begonnen met het samenstellen van de pakketten. Zodra ik een prijsopgaaf heb zal ik deze toevoegen aan het eerdere overzicht. Al moet ik zeggen dat je voor het prijsverschil met je lokale installateur volgens mij geen gebruik hoeft te maken van een landelijke collectieve inkoopactie.

Er is ook een heel scala aan regionale collectieve inkoopacties, zie het (niet volledige) overzicht op Polder PV. Wel opletten dat prijs slechts een onderdeel is van het verhaal. Zonnepanelen gaan 20 tot 30 jaar mee, dus liever iets meer betalen bij een installateur die je vertrouwt dan een duppie goedkoper bij een beun.

Pas trouwens op wanneer er zonnepanelen in je straat geplaatst worden, want zonnepanelen zijn besmettelijk 😉

Collectieve inkoopacties zonnepanelen vergeleken

Ik heb al eerder aandacht besteed aan de collectieve inkoopacties voor zonnepanelen van Natuur & Milieu (Zon Zoekt Dak), De Windvogel, Vereniging Eigen Huis (123 Zonne-energie) en Nudge (Zonnekracht). Deze zijn in navolging van Wij Willen Zon opgezet en er nu de elektriciteitsprijs voor kleingebruikers ongeveer gelijk is aan de kostprijs van energie van eigen zonnepanelen zullen er ongetwijfeld meer gaan volgen.

De vraag is natuurlijk hoe interessant de verschillende inkoopcollectieven zijn en hoe groot de vuist is die ze weten te maken richting installateurs en leveranciers om gunstige inkoopvoorwaarden te creëren. Het aanbod van De Windvogelwas al bekend (15% korting voor leden bij Metdezon.nl) en inmiddels zijn ook de pakketten van Natuur en Milieu (Zon Zoekt Dak) bekend. Nudge werkt samen met ZonIQ en als buurtburgemeester heb ik indicatieve voorbeeldoffertes ontvangen. De werkelijke offerte blijft maatwerk en kan dus afwijken, maar het geeft wel een beeld.

Wat is inbegrepen per actie

Leverancier/actie Financiering Installatie Verzekering Monitoring
Windvogel+ Metdezon Nee Optioneel Optioneel Nee
Nudge & Zon IQ Optioneel Ja Optioneel Ja (2,49/mnd)
Zon zoekt dak / SNM Nee Ja Nee Optioneel (29,75/jaar)
123 Zonne-energie Optioneel Ja Optioneel Onbekend

Voor wie overweegt zelf te installeren is enkel de collectieve inkoopactie van Windvogel & Metdezon.nl interessant. Bij alle andere collectieve inkoopacties zit de installatie inbegrepen. Nudge & Zon IQ gaan het verst in het all in contract, meedoen betekent automatisch monitoring van de opbrengst van je panelen op afstand en lid worden van de Zon IQ community voor Euro 2,49 per maand.

Wat verder opvallend is dat Zon Zoekt Dak geen financiering aanbiedt, terwijl Natuur & Milieu samenwerkt met de ASN bank bij deze actie. Naar mijn mening een gemiste kans voor het ASN Groenfonds. Wie financiering behoeft kan of bij de eigen bank aankloppen (bijvoorbeeld als je ondanks de daling van de huizenprijzen nog overwaarde in je hypotheek hebt zitten) of bij Greenloans kijken. Let er op dat het plaatsen van zonnepanelen als verbetering van je huis geldt en dat de rente die je betaald dus zeer waarschijnlijk onder de hypotheekrenteaftrek valt.

De prijzen per actie

Hieronder een tabelletje met de kosten van verschillende opties. Om de pakketten van Windvogel/Metdezon.nl qua totaal vermogen enigzins vergelijkbaar te maken met de overige aanbiedingen heb ik wat lopen shoppen in de pakketten van Metdezon.nl. Er zijn daar dus goedkopere pakketten mogelijk, als je andere soorten panelen of omvormers kiest. In de prijs van Windvogel + Metdezon.nl heb ik wel rekening gehouden met het feit dat je voor Euro 50 lid moet worden van De Windvogel om gebruik te mogen maken van de kortingsactie.

Bij het berekenen van de kostprijs per kWh ben ik uitgegaan van een levensduur van de zonnepanelen van 20 jaar en een opbrengst in kWh van 80% van het geïnstalleerde vermogen, met 1 keer vervanging van de omvormer (a 2000 Euro voor systemen boven de 2 kW en 1000 Euro voor systemen onder de 2 kW). Ik heb geen rekening gehouden met rente, inflatie of verandering van energieprijzen. Ik geen toe, heerlijk simplistisch (en dat bevalt goed in het weekend 😉 Aangezien mijn simplistische berekening aardig in de buurt komt van de kostprijs voor zonne-enerige waar Natuur & Milieu mee rekende in het NOS Journaal van vorige week denk ik dat het redelijk klopt. Wil je je eigen aanbieding op dezelfde simplistische wijze doorrekenen dan kun je deze spreadsheet gebruiken.

Leverancier/actie # panelen Totaal vermogen Kosten Prijs/ Wattpiek kWh /jaar Kostprijs
Windvogel+ Metdezon 16 3840 € 7.351,01 € 1,91 3072 € 0,15
Windvogel+ Metdezon 11 2640 € 5.574,81 € 2,11 2112 € 0,18
Windvogel+ Metdezon 6 1800 € 4.075,77 € 2,26 1440 € 0,21
Metdezon 16 3840 € 8.589,42 € 2,24 3072 € 0,17
Nudge D 16 3680 € 8.693,62 € 2,36 2944 € 0,18
Metdezon 11 2640 € 6.499,78 € 2,46 2112 € 0,20
Zon zoekt dak B 8 1920 € 4.935,40 € 2,57 1536 € 0,19
Nudge C 12 2760 € 7.128,18 € 2,58 2208 € 0,21
Metdezon 6 1800 € 4.736,20 € 2,63 1440 € 0,20
Windvogel+ Metdezon 5 1200 € 3.327,60 € 2,77 960 € 0,23
Zon zoekt dak A 5 1200 € 3.375,00 € 2,81 960 € 0,23
Nudge B 8 1840 € 5.189,51 € 2,82 1472 € 0,21
Nudge A 6 1380 € 4.220,18 € 3,06 1104 € 0,24
Metdezon 5 1200 € 3.856,00 € 3,21 960 € 0,25

Collectieve prijzen vergeleken met individuele offertes*

Gelet op het terechte commentaar van Bart Vlaar dat je de prijzen ook moet vergelijken met lokale installateurs heb ik onderstaande lijst gemaakt. De prijzen van de collectieve acties zijn groen. De andere prijzen heb ik op 7 februari 2012 opgevraagd via de website Compare My Solar. Dat is nog steeds geen lokale installateur, maar het geeft wel een beeld hoe collectieve inkoop zich verhoudt tot individuele inkoop.

Leverancier/actie Totaal vermogen Kosten Prijs / Wattpiek kWh/jaar (80%) Kostprijs
Zontech 3760 € 6.740 € 1,79 3008 € 0,15
Solarsenergy* 3760   € 1,87    
Windvogel+ Metdezon 3840 € 7.351 € 1,91 3072 € 0,15
Windvogel+ Metdezon 2640 € 5.575 € 2,11 2112 € 0,18
Solarsenergy 1410 € 3.090 € 2,19 1128 € 0,18
Solarsenergy 1470 € 3.230 € 2,20 1176 € 0,18
Metdezon 3840 € 8.589 € 2,24 3072 € 0,17
EnergieAnders 3975 € 8.970 € 2,26 3180 € 0,17
Mitchel van der Meij 1380 € 3.120 € 2,26 1104 € 0,19
Windvogel+ Metdezon 1800 € 4.076 € 2,26 1440 € 0,21
Zontech 1410 € 3.260 € 2,31 1128 € 0,19
EnergieAnders 1470 € 3.400 € 2,31 1176 € 0,19
Nudge D 3680 € 8.694 € 2,36 2944 € 0,18
Metdezon 2640 € 6.500 € 2,46 2112 € 0,20
Zon zoekt dak B 1920 € 4.935 € 2,57 1536 € 0,19
Nudge C 2760 € 7.128 € 2,58 2208 € 0,21
Metdezon 1800 € 4.736 € 2,63 1440 € 0,20
Windvogel+ Metdezon 1200 € 3.328 € 2,77 960 € 0,23
Zon zoekt dak A 1200 € 3.375 € 2,81 960 € 0,23
Nudge B 1840 € 5.190 € 2,82 1472 € 0,21
Nudge A 1380 € 4.220 € 3,06 1104 € 0,24
Metdezon 1200 € 3.856 € 3,21 960 € 0,25

 * per email ontvangen, op de website pakket niet teruggevonden.

Voorlopige conclusie

Een echte definitieve conclusie is lastig te geven. De inkoopcollectieven werken met verschillende installateurs en leveranciers van zonnepanelen. Welke keuze je maakt hangt af van wat je wil en zoekt:

Gaat het je om puur financieel voordeel, dan is het effect van de collectieve inkoopacties vooralsnog beperkt. Met een beetje zoeken zijn er goedkopere individuele aanbiedingen te vinden. Het voordeel van een collectief kan zitten in de randvoorwaarden, zoals een centraal aanspreekpunt bij problemen. Of de voorselectie van leveranciers en systemen

Wil je een aanbieding waar ook gekeken is naar hoe de panelen zijn geproduceerd, dan liggen de pakketen van Zon Zoekt Dak van Stichting Natuur & Milieu voor de hand. De ASN Bank heeft de leveranciers en installateurs op die zaken doorgelicht. Er is dus naar meer gekeken dan prijs alleen.

Wil je een aanbieding waar alles geregeld is, van installatie tot financiering en monitoring dan is Zon IQ een goede keuze. Met Zon Zoekt Dak als goede tweede, al is monitoring daar optioneel en moet je de financiering zelf regelen.

Wanneer je vooral voor weinig geld zonnepanelen op je dak wil of zelf wilt kunnen installeren, dan ligt Metdezon.nl voor de hand.

Ben je het niet eens met de bovenstaande beredeneringen of berekeningen? Laat het horen in de commentaren.

Wil je meer weten over zonne-energie meld je dan aan bij jou eigen buurt op Nudge.nl. Als er nog geen buurtburgemeester is dan kan je je ook aanmelden als buurtburgemeester

Powershift: update of upgrade?

De filmpjes die bij de Powershift bijeenkomst van Sogeti horen zijn naar mijn mening een laagdrempelige manier om meer te weten te komen van de uitdagingen en kansen die er aan komen in ons energiesysteem. Aangezien onze hele samenleving zwaar afhankelijk is van energie (gas, olie en elektriciteit) zal ik deze filmpjes de komende weken hier de revue laten passeren met links naar aanvullend leesvoer voor wie meer wil weten.

Filmpje: Update or upgrade?

De intro staat al bij mijn impressie van de Powershift bijeenkomst, dus we beginnen vandaag met deel 2: Update of upgrade van ons energiesysteem.

Het filmpje begint met Richard Sears, voormalig topman bij Shell nu verbonden aan MIT. Hij stelt dat de meeste energie-experts het eens zijn over de volgende aannames:

  • De vraag naar energie blijft stijgen,
  • op korte tot middellange termijn zijn er geen magische vernieuwingen (dus we moeten het doen met wat we hebben: olie, gas, kolen, kernenergie en duurzame energiebronnen)
  • en op termijn is er onvoldoende aanbod van olie om aan vraag te voldoen.

Het doorbreken van de afhankelijkheid van fossiele energie is een enorme opgave. Zowel ons landbouw- als transportsysteem zijn grotendeels gebaseerd op olie. Breder dan olie zijn huishoudens in Nederland voor verwarming grotendeels afhankelijk van aardgas.

Update or Upgrade? from FreedomLab on Vimeo.

De meest interessante aangrijpingspunten voor verandering die dit filmpje aanstipt zijn naar mijn mening:

  • Maak duurzame energie opwekking goedkoper, dan installeert iedereen zonnepanelen (of windmolens).
  • Wanneer mensen zelf energie opwekken worden ze zich bewuster van hun gebruik.

Voor wie nog denkt dat duurzame energie altijd onrendabel is: dat is een maatschappelijke keuze. Zoals energiezuinige auto’s op dit moment nog vrijgesteld zijn van bepaalde belastingen, zo kun je ook duurzame energie stimuleren. De Rijksoverheid hanteert voor de nieuwe SDE+ regeling een kostprijs voor windenergie op land van 9,6 Eurocent/kWh tegen 4,9 Eurocent/kWh voor grijze stroom. Het verschil van 4,8 Eurocent wordt gesubsidieerd. Voor particulieren bedraagt de energiebelasting 11,2 Eurocent/kWh. Het tijdelijk halveren of afschaffen van de energiebelasting voor windenergie maakt windenergie rendabel voor particulieren.

Meer lezen

Zelf verantwoordelijkheid nemen?

In huis zijn er veel maatregelen mogelijk. Over het algemeen geldt: eerst energie besparen, dan zelf opwekken. Handige sites om tips te vinden zijn Milieucentraal, Urgenda en Nudge. Wat betreft de berekeningen die op Milieucentraal staan geldt wel dat deze erg algemeen zijn en veroudert aandoen. Zo staat als kostprijs voor een zonneboiler met een voorraadvat van 100 liter Euro 4500 aangegeven, terwijl er dit jaar al 3 aanbiedingen zijn die daar ver onder duiken (van Nudge/Ik ben Ra, Urgenda/Het Zonnecollectief en Solesta). Of ga op zoek naar een decntraal energiebedrijf bij jou uit de buurt.

Wil je wel zelf energieopwekken, maar biedt je huis daarvoor geen plek kijk dan eens bij Zeekracht, Meewind, Windvogel en Zonvogel.

Sta je op het punt om een auto uit te zoeken dan kun je voor zuinige auto’s hier terecht. Al kan je natuurlijk ook voor een deelauto of elektrische auto gaan (in dat laatste geval veroorzaak je ook een stuk minder luchtverontreiniging op leefniveau)…

Voor degene die een stuk verder willen gaan in het vormgeven van hun duurzame ambities zijn de website van Transition Towns en No Impact Man goede startpunten. Of probeer eens een No Impact Week

Zonneboiler actie van Urgenda & het Zonneboilercollectief

In navolging van Nudge komt nu ook Urgenda met een actie voor zonneboilers. Urgenda werkt hiervoor samen met het Zonnecollectief uit Bodegraven. De aanbieding van het Zonnecollectief en Urgenda verschilt wel enigszins van die van Nudge. Zo kun je bij het Zonnecollectief kiezen uit een drietal systemen (afhankelijk van je gezinssituatie) en biedt het Zonnecollectief een systeem op basis van heatpipes (vacuümbuizen) aan. Daarnaast kun je ervoor kiezen om het systeem zelf aan te leggen, mee te helpen met het installeren of de volledige installatie door het Zonnecollectief te laten uitvoeren.

Helaas is op de website van het Zonnecollectief niet te vinden wat de opbrengst van de zonneboiler is. Wel staat er een pdf bestand met daarin een overzicht met terugverdientijden van de verschillende systemen. In deze bijlage staat op welke aannames de terugverdientijden zijn gebaseerd en er staat toegelicht hoeveel aardgas je per jaar bespaart.

Wat Zonnecollectief Ik ben Ra Zon & Zo
Type collector Heatpipes Vlakke plaat Heatpipes
Omvang 15-25 stuks 2,5 m2 30 stuks
Boilervat 100 – 200 liter 115 liter 200 liter
Warmteopbrengst ? 3,6-4,5 GJ 5,7 GJ
Zonneboiler Vanaf 1795 1689 2976
Installatiekosten 810 2624
Totaal Vanaf 1795 2499 5600
Kosten/GJ ? Euro 555-594 Euro 982
Besparing in m3 336-442 200 670
Terugverdientijd 4-9 jaar 12 jaar 9 jaar
Levensduur (opgave leverancier) ? 24 jaar Minstens 15 jaar

Aardgasprijs

De gasprijs die gehanteerd wordt in de berekening van de terugverdientijd is Euro 0,62 per kubieke meter aardgas, dat is ruim 10% meer dan ik momenteel bij GreenChoice betaal. Aan de andere kant hebben verschillende energiebedrijven al stijgingen van de aardgasprijs met ongeveer 10% aangekondigd. In combinatie met de SDE+ heffing die de komende jaren stapsgewijs ingevoerd gaat worden is Euro 0,62 daarom naar mijn mening een redelijke aanname. Zeker in vergelijking met de 8% stijging per jaar die Nudge en Ik ben Ra hanteerde in hun berekeningen.

Besparing aardgas

Het Zonnecollectief gaat uit van een aardgas besparing van 336 m3 tot 442 m3 per jaar. Dat is hoger dan de besparing van 200 m3 waarmee Nudge en Ik ben Ra rekende.

Terugverdientijd

De kosten van aanbieding van Urgenda & het Zonnecollectief beginnen op Euro 1.795,-. Bij een een investering van Euro 1.795, een gasprijs van 0,62 eurocent per kubieke meter en een besparing van 336 m3 aardgas per jaar kom ik uit op een terugverdientijd van 8,6 jaar:

  • Jaarlijkse besparing: 336 * 0,62 = Euro 208,32
  • Investering: Euro 1.795
  • Terugverdientijd (investering / jaarlijkse besparing) = 1795 / 208,32 = 8,6 jaar.

Dat betekent dat de Euro 1.795 de prijs is van een volledig geïnstalleerd systeem, waarop je nog wat kunt besparen door zelf mee te helpen met installeren of door het systeem volledig zelf te installeren.

In de terugverdientijd lijkt geen rekening gehouden met kapitaalkosten of inflatie. Mocht je dat wel willen meerekenen dan kun je deze spreadsheet gebruiken. De spreadsheet hanteert overigens geen terugverdientijden, maar gaat uit van de Netto Contante Waarde van je investering. Dat is naar mijn weten nog steeds de meest geëigende manier om investeringsbeslissingen te nemen. Zolang de netto contante waarde van je investering groter dan nul is loont het de moeite.